MZ 2022 0914 bijlage 1 Jaarverslag RBL Walcheren
Tekst van het document
Het RBL Walcheren Schooljaar 2020-2021 Naar inhoud
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Inhoudsopgave Voorwoord
01.
Het RBL Walcheren
02.
Voor jeugdigen op school (5-23 jaar)
03.
Voor jeugdigen zonder school (5-23 jaar)
04.
Voor jongeren in kwetsbare positie (16-23 jaar)
05.
RBL Walcheren en de aanpak VSV
Scroll door dit document om verder te lezen...
of klik op de hoofdstuktitels om sneller te navigeren.
Jeugdigen zonder school
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
02/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
03/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
Voorwoord Afgelopen jaar heb ik gezien hoe veelzijdig ons werk is. Hoe belangrijk onze rol kan zijn voor jeugdigen die vastlopen in het onderwijs. Jeugdigen die vaak te maken hebben met complexe problematiek en een gids nodig hebben om weer terug te gaan naar school of, als dat echt niet kan, naar een andere passende plek. Wij zijn deze gids. Met het team hebben we afgelopen jaar gesproken over de bedoeling van ons werk en wat ons toekomstbeeld is. We hebben het samen gehad over onze doelen en hoe we die kunnen halen en wat we daarvoor nodig hebben. De jeugdigen staan hierin centraal; het recht wat zij hebben op leren en ontwikkelen en de ruimte voor een andere oplossing als onderwijs niet mogelijk is. Komende jaar gaan we dit weer verder uitwerken en verfijnen.
Het jaarverslag is dit jaar in een ander jasje gegoten. In de presentatie van de resultaten zijn de gemelde jeugdigen in het afgelopen schooljaar en de routes van onze Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) het uitgangspunt. Dit is in lijn met de landelijke ontwikkeling, waarin we zien dat de scheidslijn tussen leerplicht en RMC vervaagt en de doorlopende lijn waaraan we werken sterker wordt. In ons jaarverslag rapporteren we op het niveau van de jeugdigen in de regio. Het RBL is een mooi, divers team, rijk aan kennis en ervaring. Iedere dag zetten de consulenten en de ondersteunende medewerkers zich weer in om het recht op leren en ontwikkelen te bewaken. Petje af! Hans Poortvliet
Walcheren
Veere Middelburg Vlissingen
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
01. Het RBL Walcheren
Jeugdigen zonder school
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
04/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Het Regionaal Bureau Leerlingzaken Walcheren (RBL) is dé gids voor jeugdigen van 5 tot 23 jaar in het recht op leren en ontwikkelen.
Missie Het Regionaal Bureau Leerlingzaken Walcheren (RBL) is dé gids voor jeugdigen van 5 tot 23 jaar in het recht op leren en ontwikkelen. Visie Met jeugdigen én met betrokkenen uit hun leven komen we tot een perspectief voor een passende plek in de samenleving door het recht op leren en ontwikkelen te bewaken.
Doelgroep Wij zetten ons in voor alle leerlingen en jeugdigen van 5 tot 23 jaar zonder startkwalificatie die woonachtig zijn in de gemeenten Vlissingen, Veere en Middelburg Wat doen we? Het doel van het RBL is dat alle jongeren in de regio hun recht op onderwijs benutten. Wij werken vanuit de Leerplichtwet en de gemeentelijke RMC-taken. Het RBL monitort de schoolloopbaan van de jeugdigen. Als enige organisatie in de regio met informatie hierover, zijn we een unieke en waardevolle samenwerkingspartner voor het onderwijs, de gemeenten en ketenpartners in het sociaal domein. We focussen ons op jeugdigen die (vermoedelijk) ongeoorloofd verzuimen op school, die thuis zitten en (tijdelijk) geen onderwijs volgen,
Kind ook verantwoordelijk voor schoolbezoek
5jr. Start leerplicht
Jeugdigen zonder school
12jr.
16jr. Einde leerplicht, wel kwalificatieplicht
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
05/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
die voortijdig de school verlaten en we monitoren jongeren in een kwetsbare positie. We ondersteunen en stimuleren de jeugdige om waar mogelijk - zo snel mogelijk weer deel te nemen aan het onderwijs en om een startkwalificatie te behalen. Wanneer dit laatste (tijdelijk) niet mogelijk is, zoekt het RBL samen met jeugdigen en betrokkenen naar een passend alternatief. In sommige gevallen kan dit bijvoorbeeld leiden tot een (tijdelijke) vrijstelling van de leerplicht. Naast deelname aan diverse projecten is het RBL, vanuit onze ervaring met de doelgroep, steeds vaker gesprekspartner bij overleggen met gemeenten over de inzet voor jongeren.
18jr.
Einde kwalificatieplicht, start RMC
23jr. Einde RMC-leeftijd
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
02. Voor jongeren op school (5-23 jaar) Al onze consulenten zijn actief in de aanpak van schoolverzuim binnen ons werkgebied. Samen met de scholen zetten wij ons in om verzuim vroegtijdig te signaleren en aan te pakken. Wanneer een leerling toch (veel) afwezig is, dan proberen wij de oorzaak te achterhalen en de leerling, met de juiste ondersteuning,zo snel mogelijk weer terug naar school te krijgen.
Jeugdigen zonder school
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
06/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
1 .WA A
Speerpunt: Methodische Aanpak Schoolverzuim
07/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
R N EM EN
2
1
3
Contact met de school over de melding
Interventie en melding door de school
Maak een keuze:
Uitvoeren van de bij stap 7 gekozen route
4.
AN
OP MA KE N P R OC L ES-VERBAA
DE
LE
N
Oproepen ouders voor verhoor
7
VRIJ WILLIGE (JEUGD)HULP IM HALT -STRAF SCHOOLVERZU DWA NG IN EEN CIVIEL KADER ER AD M KK DWA ELIJ SO NG IN E T H C E R NG EN STRAF WA BINA TI
DER E VAN ROUTES / LAST ON
6
Maak een keuze:
AL GEEN PROC ES-VERBA
COM
5
D
3.PLAN
N EN
Maak een keuze op basis van signaleringsinstrument schoolverzuim
Brief naar ouders /jongere
YSEREN
Terugkoppeling resultaten naar school en ketenpartners
8
Onderzoek leerplichtambtenaar
scholen, gemeenten, Raad voor de Kinderbescherming, Halt, politie, gemeentelijke jeugdhulp, Inspectie van het Onderwijs, Openbaar Ministerie, leerplicht
Onderzoek leerplichtambtenaar: vaststellen ongeoorloofd verzuim
NAL
BETROKKEN KETENPARTNERS
Evalueer samen met de ketenpartners de gemaakte keuzes
2. A
T
N
H
4
Ga na of een waarschuwing van de leerplichtambtenaar volstaat
R
ERE
9
Overweeg een kennisgevingsbrief van de leerplichtambtenaar
LUXEVERZUIM
A
10
A
GEEN LUXEVERZUIM
B
ST
5.EVALU
Sinds enige tijd werken we volgens de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS). Deze oorspronkelijk voor leerplicht ontwikkelde aanpak is door het RBL aangepast zodat deze ook bruikbaar is voor RMC. Deze aanpak passen we toe op alle schoolgaande jeugdigen van 5 tot 23 jaar die vanaf 16 uur in de 4 weken verzuimen (wettelijk verzuim). Dit versterkt de doorgaande lijn binnen het RBL en past bij de landelijke ontwikkelingen waarbij we de scheidslijn tussen leerplicht (tot 18 jaar) en RMC (18-23 jaar) zien vervagen.
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Leerlingen met verzuim Om goed zicht te krijgen op het verzuim van leerlingen, is een goede verzuimaanpak op scholen erg belangrijk. Scholen signaleren verzuim en zijn verplicht dit bij ons te melden. De consulent overlegt na een melding met school over: hoeveel uur een leerling afwezig is geweest, waarom de leerling afwezig is geweest en welke acties de school al heeft ondernomen.
Acties consulenten - resultaten aanpak verzuim Met de informatie van school gaat de consulent in gesprek met de leerling. Bij leerplichtige leerlingen zijn ouders ook aanwezig bij het gesprek. In dat gesprek probeert de consulent te achterhalen of er sprake is van ongeoorloofd verzuim en wat de reden daarvan is. De consulent probeert een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van de situatie van de leerling zodat
Jeugdigen zonder school
gezocht kan worden naar een passende manier om het verzuim te stoppen. Afhankelijk van de achterliggende reden(en) van verzuim kan een consulent van het RBL vier routes kiezen om de juiste ondersteuning te organiseren voor de leerling. De consulent biedt namelijk zelf geen hulp, maar verwijst door naar de juiste partij. Het RBL blijft de leerling monitoren en bewaakt het proces om ervoor te zorgen dat de leerling zo snel mogelijk weer volwaardig kan deelnemen op school.. Het uitgangspunt is altijd om het verzuim op te lossen binnen het vrijwillig kader. Deze route zetten we in voor alle leerlingen tussen de 5 en 23 jaar waarbij dit nodig is. Hierbij is de samenwerking binnen de zorgstructuur van de school erg belangrijk. In slechts een geval wordt gekozen voor de strafrechtelijke- (halt of proces-verbaal) of civielrechtelijk route (beschermingstafel). Deze twee routes gelden alleen voor leerplichtige leerlingen en worden alleen door de consulent ingezet wanneer de
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
08/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
vrijwillige (jeugd)hulp niet het gewenste effect heeft of wanneer er grote zorgen zijn over de veiligheid en gezondheid van een kind. De verzuimcijfers laten een nog steeds stijgende lijn zien. Voornamelijk wordt dit veroorzaakt door de Corona crisis, de toenemende problematieken onder de groep jeugdigen en het feit dat het Onderwijs het RBL steeds beter weet te vinden.
Luxe verzuim Luxe verzuim kent een eigen route binnen de MAS. Bij deze vorm van verzuim is meestal geen sprake van zorgen over de schoolgang. In het schooljaar 20202021 is voor 1 leerling luxe verzuim gemeld.
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
Aantal meldingen van verzuim door jongeren van 5-23 jaar
Middelburg 47%
Kengetallen
Aantal
Veere
Alle verzuimmeldingen
950
Vlissingen 42%
Aantal leerlingen met verzuim
625
Processen-verbaal
11%
Haltzaken
16/17
17/18
18/19
19/20
20/21
16/17
17/18
18/19
19/20
20/21
Middelburg
14
4
0
1
0
Middelburg
3
2
3
2
2
Veere
6
5
0
0
0
Veere
1
0
1
0
2
Vlissingen
10
12
0
Totaal
30
21
0
1
0
Vlissingen
2
3
4
1
1
2
0
Totaal
6
5
8
3
5
16/17
17/18
18/19
19/20
20/21
Middelburg
424
405
394
326
445
Veere
123
107
93
89
101
Vlissingen
360
297
327
320
404
Totaal
907
809
814
735
950
Relatief verzuim
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
09/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Relatief verzuim per onderwijssoort
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
Verzuim per onderwijssoort uitgebreid
50% 40%
18/19
19/20
20/21
PO/SO
64
7%
MBO
427
350
440
MBO
441
46%
VO
274
260
419
PRO/VSO
26
3%
PO
62
56
54
VO
419
44%
SO/PRO
51
69
37
Totaal
950
Totaal
814
735
950
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
10/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
30% 20% 10% 0% PO/SO
Processen-verbaal luxe verzuim
Verzuim per leeftijd in procenten
20%
16/17
17/18
18/19
19/20
20/21
5-11 jr.
62
7%
18%
25
9
15
9
1
12 jr.
19
2%
13 jr.
55
6%
14 jr.
81
9%
15 jr.
109
11%
12%
16 jr.
98
10%
10%
17 jr.
132
14%
18 jr.
173
18%
19 jr.
106
11%
20 jr.
53
6%
4%
21 jr.
35
4%
2%
22 jr.
27
3%
Totaal
950
1 6 procesverbaal
HALT
MBO
PRO/VSO
VO
16% 14%
8% 6%
0% 5-11 12
13
14
15
16
17
leeftijd
18
19
20
21
22
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
03. Voor jongeren zonder school (5-23 jaar) Veel van onze aandacht gaat uit naar het voorkomen van schooluitval. Toch lukt dit niet altijd.Bij leer-of kwalificatieplichtige leerlingen (<18 jaar) spreken we dan over thuiszitters. Bij 18-23 jarigen over voortijdig schoolverlaters.
Jeugdigen zonder school
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
11/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters 2020 / 2021 Een leerplichtige leerling die langdurig niet naar school gaat is een thuiszitter. Dat kan zijn omdat de leerling meer dan 4 weken aaneengesloten niet naar school gaat (langdurig verzuim) of omdat er helemaal geen schoolinschrijving is. Er is dan sprake van absoluut verzuim of van een vrijstelling op lichamelijke of psychische gronden (artikel 5 onder a). Het RBL heeft goed zicht op de jongeren zonder schoolinschrijving en met een vrijstelling op grond van artikel 5 onder a. Minder goed in beeld zijn leerlingen met een schoolinschrijving die langdurig verzuimen. Deze leerlingen worden niet altijd goed door scholen bij ons gemeld. Door voorlichting te geven op de verschillende scholen, hopen we het meldgedrag rondom deze leerlingen te verbeteren. Voorheen wisselde het RBL hierover gegevens uit met de samenwerkingsverbanden in de regio om een gezamenlijk en compleet beeld te krijgen. Met de komst van de AVG is dit nog maar beperkt mogelijk. Deze beperking in gegevensuitwisseling kan verklaren
Jeugdigen zonder school
waarom het aantal thuiszitters afneemt. Hierdoor is het juist belangrijk dat de scholen melden via duo bij het RBL want bij een wettelijke verzuimmelding mogen school en RBL de gegevens delen. Ook de komst van de Variawet, die po en vo meer mogelijkheden biedt tot maatwerk voor leerlingen, kan een verklaring zijn. In 2020 / 2021 is in de regio Walcheren het thuiszitterspact besproken en alle deelnemende partijen in de Rea hebben aangegeven akkoord te gaan met deze werkwijze. Echter door Corona is kijk op thuiszitters voor de scholen en RBL onoverzichtelijker geworden. Wel zien we dat van de thuiszittende leerlingen bij de start van het volgende schooljaar de meeste weer op een school zitten. Bij de leerlingen met absoluut verzuim is dit ongeveer de helft. Deze kinderen blijken verhuisd of worden na onderzoek van de consulent vrijgesteld van de leerplicht. Van de leerlingen met een vrijstelling op grond van artikel 5 onder a, gaat een kleiner deel weer naar school. Binnen de laatstgenoemde groep vallen ook jongeren die nooit eerder onderwijs volgden vanwege het ontbreken van een passende plek binnen het onderwijssysteem, zoals jongeren
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
12/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
met een ernstige meervoudige beperking. Het afgelopen jaar heeft het RBL voor deze vrijstellingsgrond de samenwerking afspraken gemaakt met Stichting Sap Artsen, zij doen het onafhankelijke onderzoek bij een aanvraag voor een vrijstelling 5A. Wij zien hier een stijging in de aanvragen voor een vrijstelling 5a, deze stijging zit hem vooral in kinderen van 5 jaar die nog niet toe zijn aan onderwijs en nog zijn aangewezen op jeugdhulpverlening. Deze kinderen volgen wij uiteraard en we hebben afspraken met deze organisaties dat ze deze kinderen tijdig aanmelden bij het samenwerkingsverband zodat ze op het juiste moment kunnen instromen in het onderwijs.
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Vrijstellingen 20/21
5a
5b
5c
15
Totaal
Middelburg
25
3
6
5
39
Vlissingen
22
4
2
4
32
Veere
4
5
2
2
13
Totaal
51
12
10
11
84
Artikel 5a 16% Artikel 5b 14% Artikel 5c 12% Artikel 15 13%
Jeugdigen zonder school
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
13/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
04. Jongeren in kwetsbare positie (16-23 jaar) Sinds januari 2019 zijn de gemeentelijke RMCtaken uitgebreid voor de jongeren in kwetsbare positie. Het gaat om een verbreding van de doelgroep in leeftijd en in onderwijssoort (praktijkonderwijs en vso). Het RBL heeft de taak om deze jongeren te monitoren.
Jeugdigen zonder school
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
14/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
De wettelijke taken van het RMC zijn in 2019 uitgebreid met de doelgroep Jongeren in kwetsbare positie. Hiermee zijn de rol en het belang van RMC in het sociaal domein groter geworden. Het doel is dat jongeren afkomstig uit PRO, VSO en MBO-1 goed geholpen worden doordat gemeenten en andere partijen samenwerken op de leefgebieden onderwijs, veiligheid, vrije tijd, werk en inkomen, wonen en zorg. De ambitie Sinds 2019 hebben we op Walcheren de handen ineengeslagen vanuit een gedeeld gevoel om meer voor deze jongeren te doen. Op zoek naar een gezamenlijke wil om over verschillen heen te stappen, creatieve oplossingen te vinden, een stap extra of een stap vooruit te doen in het vertrouwen dat de anderen dat ook doen. Investeren in samenwerking Deze gedeelde focus legt een goede basis onder de samenwerking. We hebben een vorm van casus- en
Jeugdigen zonder school
een vast periodiek overleg. Hier werken mensen van de werkvloer met elkaar samen. Aandacht heeft ook: investeren in de relaties, elkaar leren kennen, tijd besteden aan overleg of nadenken over wie dan met wie om tafel moet. En iedereen inzetten op zijn of haar eigen talent/kracht. Soms haken ook extra partijen aan als blijkt dat een bepaalde competentie ontbreekt in de samenwerking. Landelijke aanjaagfunctie De Walcherse aanpak is regionaal, maar heeft baat (gehad) bij een landelijk momentum. Deels door OCW, deels door de pers of door onderzoek ontstaan (bijvoorbeeld het op de kaart zetten van jongeren buiten beeld door onderzoek SZW of de startset die door DUO wordt aangeboden) De jongere centraal In onze aanpak staat het verhaal en de problematiek en behoeften van de jongeren centraal. Niet de programma’s, de regelingen of de ondersteuning vormen het vertrekpunt, maar de jongere zelf. Dat is belangrijk omdat daardoor over grenzen van
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
15/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
domeinen heen gekeken wordt. Jongeren die een steuntje in de rug kunnen gebruiken, hebben immers vaak hulp uit verschillende hoeken nodig: financieel, school gerelateerd, wonen, zorg, et cetera. Vooral door te zorgen dat er overleg blijft op het niveau van ‘de jongere’ en diens verhaal door mensen die deze jongeren rechtstreeks kennen. In gewenste gevallen en momenten doet de jongere daar ook zelf aan mee. We hebben een ambitie om jongeren duurzaam te ondersteunen en/of problemen te voorkomen (preventie). Durven en doen Wat vooral nodig is is durf en moed om het gewoon te doen. Om aan de slag te gaan, stappen te zetten en dingen uit te proberen. Waar de knelpunten zitten is vaak snel duidelijk, maar hoe je ze oplost niet. En dat vraagt dikwijls om oplossingen die in het begin onconventioneel voelen. Buiten de kaders denken is dan nodig om tot nieuwe aanpakken en inzichten te komen. En vooral oplossingsgericht werken: wat zou kunnen helpen?
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
05. RBL Walcheren en de aanpak VSV
Jeugdigen zonder school
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
16/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
17/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
18/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
19/ 21
Jongeren in kwetsbare positie
Aanpak VSV
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
Inhoudsopgave Inhoudsopgave
RBL RBL Walcheren Walcheren
Jeugdigen Jeugdigen op school op school
20/ 21
Jeugdigen Jeugdigen zonder zonder school school Jongeren in Jongeren kwetsbare in kwetsbare positie positie Aanpak VSV Aanpak Bijlagen VSV
RBL Walcheren | Jaarverslag 2021
Inhoudsopgave Inhoudsopgave
RBL RBL Walcheren Walcheren
Jeugdigen Jeugdigen op school op school
Gegevens VSV Verkenner De volgende tabel bevat cijfers van onderwijsdeelnemers die woonachtig zijn in de RMC-regio Walcheren. Totaal aantal onderwijsdeelnemers en aantal nieuwe voortijdig schoolverlaters Deelnemers
vsv-ers
&vsv
14/15
9006
158
1,75%
15/16
8850
197
2,23%
16/17
8771
168
1,92%
17/18
8697
191
2,2%
18/19
8500
175
2,06%
19/20
8480
157
1,85%
20/21
8326
171*
2,05%
De verdeling is als volgt: - Vlissingen: 81 - Middelburg: 74 - Veere: 16 * De VSV-cijfers over 2020-2021 zijn nog voorlopig
21/ 21
Jeugdigen Jeugdigen zonder zonder school school Jongeren in Jongeren kwetsbare in kwetsbare positie positie Aanpak VSV Aanpak Bijlagen VSV
• Het Ministerie van OCW registreert en telt de jongeren die tussen 1 oktober van jaar A en 1 oktober van jaar A+1 het onderwijs verlaten hebben en binnen die periode niet terugkeren in het onderwijs; • De RMC-functie registreert en telt de jongeren die gedurende het rapportagejaar gemeld worden door de samenwerkende organisaties bij de RMC-functie. Dit kunnen jongeren zijn die het onderwijs verlaten hebben, maar ook jongeren die het onderwijs dreigen te verlaten. Daarnaast kan het gaan om jongeren die tijdens het rapportagejaar weer terug in het onderwijs geplaatst worden nadat ze begeleid zijn door de RMC-functie.