MZ 2022.09.14 Bijlage 1. Projectmatrix stand van zaken Middelburgs Model juli 2022

Bijlage 1: Projectmatrix stand van zaken programma Middelburgs Model juli 2022 Via de volgende symbolen geven we aan wat de stand van zaken is per onderdeel. - voorzien O start  in uitvoering V gerealiseerd (tussen)producten die aan de raad worden opgeleverd (ter vaststelling of ter informatie) zijn vetgedrukt en groen gearceerd. A. Sterke sociale basis Activiteit en toelichting A1. Versterken en vernieuwen algemene voorzieningen Een toegankelijk, preventief werkend en goed functionerend aanbod van algemene voorzieningen draagt bij aan de sociale samenhang, de zelfredzaamheid en de participatie van onze inwoners. Om de gewenste transformatie te maken waarin wij ook het beroep op specialistische zorg verminderen, is het versterken van onze algemene voorzieningen essentieel. Daarvoor zetten we in de komende periode een aantal stappen. We stellen nadere regels sociaal domein op als uitwerking van de verordening en het beleidskader Middelburgs Model. De nadere regels maken het mogelijk om het instrument subsidie meer sturend in te zetten en subsidie te verstrekken aan die activiteiten die bijdragen aan onze beleids- en stuurdoelen. Op basis van de nadere regels lichten we onze huidige subsidies door en kunnen we deze zo nodig heroverwegen. We kiezen hierin voor een secuur proces, waarin we samen met de door ons gesubsidieerde partijen in gesprek gaan over de uitwerking.

Stuurdoel(en): • Vindbare en toegankelijke dienstverlening • Vroegsignalering • Minder specialistische en individuele ondersteuning • Waardegedreven werken Deelactiviteiten en toelichting • Beleidsplan sociaal domein Aanvullend op het beleidskader Middelburgs Model en het implementatieplan ontwikkelen we een beleidsplan sociaal domein. Hierin concretiseren we wat wordt verstaan algemene/vrij toegankelijke voorzieningen en wat wordt verstaan onder maatwerk/niet-vrij toegankelijke voorzieningen binnen het sociaal domein (Wmo 2015 en Jeugdwet).

Stand van zaken

V Het beleidsplan is in concept gereed. V Het college heeft op 10 mei 2022 formeel advies gevraagd aan de ASD en heeft de raad op voorhand geïnformeerd via een memo over het proces en tijdspad van het beleidsplan. V Het college heeft op 16 mei 2022 een advies ontvangen van de ASD  Het concept beleidsplan met als bijlage het advies van de ASD is voor behandeling aangeboden aan de raad. Behandeling van het raadsvoorstel staat gepland voor de raadsvergadering van 14 juli 2022. - Na vaststellen worden zowel het beleidskader Middelburgs Model als het beleidsplan sociaal domein gepubliceerd.

1

• Accountsturing grote subsidies In aanloop naar het opstellen van nadere regels en de doorlichting en heroverweging van de subsidies voor de algemene voorzieningen sociaal domein, starten we met het nader beschouwen van onze accountsturing op de top 4 of 5 grootste subsidies. Door onze accountgesprekken vanuit bovenstaande stuurdoelen in te richten krijgen we meer inzicht in de kansen voor de versterking van onze algemene voorzieningen. Dit levert weer input voor de nadere regels en heroverweging.

• Opstellen nadere regels algemene voorzieningen sociaal domein Subsidiering en inkoop ondersteunen de beweging die we willen maken. In de nadere regels sociaal domein beschrijven we oa. onze doelstellingen, weigeringsgronden en subsidieplafond. Zo kan bijvoorbeeld de ontwikkeling van collectieve voorzieningen of de inzet op preventie gestimuleerd worden door in onze subsidieregeling hier criteria over op te nemen. De nadere regels zijn een verdere uitwerking van het beleidskader Middelburgs Model en het Beleidsplan sociaal domein. • Doorlichten en heroverwegen subsidies algemene voorzieningen

Meer dan 80 % van de subsidiemiddelen voor algemene voorzieningen in het sociaal domein wordt jaarlijks beschikt aan Welzijn Middelburg en Maatschappelijk Werk Walcheren. Daarom concentreren we ons in onze accountsturing dit jaar op deze twee partijen.

 Er is gestart met het voeren van reguliere accountgesprekken met Maatschappelijk Werk Walcheren. Gezamenlijk is de ontwikkelagenda voor MWW voor de komende periode bepaald. Thema’s daarin zijn oa.: basis op orde (heldere en afrekenbare afspraken over de reguliere jaarlijkse subsidie); versnellen op ontwikkeling sociaal team; versterken samenwerking TIM.  Ook bij Welzijn Middelburg gaan de accountgesprekken over de reguliere inzet, waarbij de prestatieafspraken zijn gebaseerd op de beleidsdoelen uit de Welzijnsvisie. Daarnaast zijn er transformatiedoelen benoemd, waarvan de prioriteit ligt bij het ontwikkelen van het sociaal team en het doorontwikkelen van de wijknetwerken.

V Op 26 januari 2022 is de nieuwe Algemene subsidieverordening (Asv) gepubliceerd in het gemeenteblad. De Asv is drie dagen later inwerking getreden. Dat betekent dat alle aanvragen voor subsidie over het tijdvak 2023 getoetst worden aan de nieuwe verordening en de subsidiebeleidskaders die de raad heeft vastgesteld.  Er is gestart met het opstellen van de nadere subsidieregels. De verwachting is dat deze nadere regels aan het eind van 2022 door het college vastgesteld kunnen worden.

- Hiermee kan gestart worden na vaststelling van de nadere regels (verwacht vanaf begin 2023).

Op basis van onze subsidieregeling lichten we onze subsidies algemene voorzieningen sociaal domein door. Middels dit proces bepalen we of gesubsidieerde activiteiten bijdragen aan onze (beleids)doelstellingen. Organisaties die activiteiten ontplooien die hier niet of onvoldoende bij aansluiten, stellen wij hier tijdig van op de hoogte zodat zij voldoende tijd en gelegenheid hebben hun activiteiten hierop aan te passen danwel af te stoten of anderszins te financieren.

2

• Stimuleren innovatie We willen investeren in (vernieuwende) initiatieven die een bijdrage leveren aan onze doelstellingen op het gebied van preventie. Hiervoor is in het actieplan Sociaal Domein een realisatiebudget preventie gereserveerd van € 150.000 per jaar met een looptijd van 2021 t/m 2023. In 2021 is een start gemaakt met het investeren in verschillende initiatieven waarvan wij verwachten dat ze bijdragen aan onze preventiedoelstelling. Dat gaat bijvoorbeeld om het concept ‘Welzijn op recept’.

 Het stimuleren van innovatie gebeurt binnen de verschillende projecten van het Middelburgs Model. Het gereserveerde realisatiebudget wordt oa. ingezet op Welzijn op Recept, POH GGZ en de sociaal team ontwikkeling. In die zin is het stimuleren van innovatie geen op zichzelf staande activiteit en zullen we in volgende updates hier niet meer apart over rapporteren. We nemen dit mee in de betreffende projecten.

A. Sterke sociale basis Activiteit en toelichting

Stand van zaken

A2. Wijknetwerken

Opstartfase: V Er zijn 6 wijknetwerken gerealiseerd. V Ieder wijknetwerk komt minimaal 3 keer per jaar bijeen. V Bijeenkomsten zijn vaak op locatie bij een van de wijknetwerkpartners V Eerste tussenevaluatie uitgevoerd. Deze werd 16 november 2021 ter informatie aan de raad verzonden.

Via wijknetwerken stimuleren we gebiedsgeoriënteerde samenwerking en agendavorming tussen formele en informele partijen. Er zijn 4 kerntaken benoemd voor de wijknetwerken: • het bevorderen van de samenwerking tussen partners in de wijk en het zorgen voor meer partnerschap om zoveel mogelijk wijkgericht te werken; • het verzamelen van wijk- en buurtgerichte informatie (wijkanalyse); • het verbeteren van de informatievoorziening en informatiedeling; • het aanleggen van een goede sociale wijkinfrastructuur. De wijknetwerken ontwikkelen we in samenwerking met Welzijn Middelburg de komende jaren verder door. Stuurdoel(en) • Optimaliseren samenwerking maatschappelijke partners • Vroegsignalering

Doorontwikkelfase:  In Middelburg Zuid is bij wijze van proef in de tweede helft van 2022 een ruimte beschikbaar voor de wijknetwerkpartners voor overleg of flexibele werkplek.  De kernpartners bereiden de werkwijze en uitvoering van de wijkanalyse voor. - Tweede tussenevaluatie verwacht november 2022. In november 2021 stuurden we de eerste tussenevaluatie van de wijknetwerken naar de raad. Daaruit kwam onder meer naar voren dat kernpartners de wijknetwerken van meerwaarde vinden voor de samenwerking. Het draagt bij aan kennis over de wijk en over elkaar. Het maakt korte persoonlijke lijnen tussen deelnemers mogelijk en heeft een verbindende werking, zo is het algemene beeld. De doortonwikkeling van de wijknetwerken is een proces waarin gemeente en partners nog zoeken hoe tot de beste samenwerking en resultaten te komen. Ieder wijknetwerk kent daarin zijn eigen dynamiek en tempo.

3

In de huidige fase van doorontwikkeling wordt bekeken wat de wijknetwerken nodig hebben om tot verdergaande kennis en informatiedeling te komen om zo tot een goede samenwerkingsagenda voor de wijk te komen. Dit onderzoeken we oa. via de pilot wijkaanpak. •

Pilot wijkaanpak

Om de agendavorming en samenwerking in de wijknetwerken te versnellen onderzoeken we de haalbaarheid van een pilot in 1 van de 6 wijknetwerken. Het idee is om in een pilotgebied op basis van een wijkanalyse gezamenlijk te bepalen waar problemen of kansen liggen en hierop door middel van een wijkactieplan gezamenlijk in te zetten. Dat zou bijvoorbeeld kunnen gaan over een aanpak op het gebied van eenzaamheid of het ondersteunen van GGZ cliënten in de wijk.

A3. Doorontwikkelen sociale kaart Een goede en gemakkelijk navigeerbare digitale sociale kaart van de verschillende voorzieningen is een belangrijk middel waarmee we inwoners, professionals en vrijwilligers snel op weg willen helpen bij het vinden van de juiste hulp of ondersteuning. Dat gaat niet alleen om gemeentelijke voorzieningen, maar juist ook om diverse maatschappelijke initiatieven die onze gemeente rijk is. De sociale kaart die op dit moment wordt aangeboden via de site Middelburgers.nl voldoet onvoldoende aan onze wensen en de wensen van onze partners buiten. Stuurdoel(en) • Vindbare en toegankelijke dienstverlening • Laagdrempelige informatie en advies.

Opstartfase: V Verkenning haalbaarheid V Go pilot - SWOT bijeenkomst wijknetwerk - uitwerken SWOT - vertalen SWOT naar wijkagenda/ wijkaanpak. - bepalen of SWOT schaalbaar en van nut is voor andere wijknetwerken. Met een ruime delegatie van het management van de organisaties actief in de wijknetwerken, is verkend of de uitvoering van de pilot wijkanalyse wenselijk en haalbaar is. Het besluit hierop was positief. Op basis van veerkrachtkaarten beschikbaar via woningcorporatie Woongoed zal in een aantal sessies met 1 van de wijknetwerken een Sterkte- Zwakte analyse (SWOT) gemaakt worden van 1 van de zes gebieden waar de wijknetwerken actief zijn. De gedachte is dat deze SWOT vervolgens als basis kan dienen voor een wijkagenda/ wijkactieplan, dat kan worden uitgevoerd door het wijknetwerk. Als de pilot succesvol is, wordt vervolgens een plan gemaakt voor de verdere uitrol van de methodiek.

• Opstartfase: V Uitvoeren inventarisatie V Offerte module sociale kaart Mijnbuurtje  voorbereidingen advies bedrijfsvoering voor aanschaf nieuwe software Mijnbuurtje - akkoord bedrijfsvoering verwacht juli 2022 - Gunning offerte Mijnbuurtje, inclusief module sociale kaart verwacht zomer 2022 - Ontwikkelen communicatieplan Mijnbuurtje/ sociale kaart - Vullen module sociale kaart - Lancering In het kader van activiteit A4 “Vernieuwen burgerplatform” zijn verschillende gesprekken gevoerd met het platform Mijnbuurtje. Dit platform wordt in 70 gemeenten in Nederland gebruikt als on- en offline communityplatform. In de gesprekken met Mijnbuurtje werd al snel duidelijk dat dit platform ook de mogelijkheid biedt om als aanvullende

4

module een voor Middelburg interessante versie van een sociale kaart te koppelen. Voordelen zijn onder andere het grote gebruiksgemak en de geautomatiseerde actualisering van de sociale kaart. In de offerteaanvraag van Mijn Buurtje in het kader van activiteit A4 is daarom ook de implementatie van een sociale kaart opgenomen. Op moment van schrijven worden alle voorbereidingen getroffen voor een advies van bedrijfsvoering over de aanschaf van deze nieuwe software. Hierin wordt onder meer gekeken of het systeem voldoende privacy waarborgen heeft. A4. Vernieuwen burgerplatform Het digitale platform Middelburgers.nl biedt de mogelijkheid om (per wijk) informatie met inwoners te delen. Met de participatietool kunnen inwoners actief bij ontwikkelingen of vraagstukken worden betrokken. We zien kansen in een goed werkend burgerplatform als middel om de sociale cohesie en informele hulp in wijken en buurten te versterken. Bij de doorontwikkeling van het platform kijken we ook naar het model en de mogelijkheden van Mijn buurtje.nl. Stuurdoel(en) Bevorderen sociale cohesie en informele hulp.

Opstartfase: V Vergelijkend onderzoek functionaliteit Middelburgers.nl en Mijnbuurtje.nl V Voorbereidende gesprekken met MijnBuurtje V Offerte Mijnbuurtje  voorbereidingen advies bedrijfsvoering voor aanschaf nieuwe software Mijnbuurtje - akkoord bedrijfsvoering verwacht juli 2022 - Gunning offerte Mijnbuurtje verwacht zomer 2022 - Start implementatie najaar 2022 Bij de eerste gesprekken met het platform Mijnbuurtje kwam als snel naar voren dat de aanpak in sterke mate aansluit bij de behoefte van de gemeente Middelburg om als ondersteunende tool en aanpak te dienen voor het versterken van de sociale cohesie in wijken en buurten. Het bijzondere van mijn buurtje is dat er gewerkt wordt met buurtverbinders (inwoners en professionals). Daarmee is Mijnbuurtje behalve een online tool is ook een fysieke tool dat ondersteunt in gemeenschapsvorming. De buurtverbinders vullen de site met voor de buurt interessante informatie en zijn tegelijkertijd de ambassadeurs van en verbinders tussen initiatieven in de wijk. De ervaringen hiermee in andere gemeenten zijn zeer positief. Het nut van Mijnbuurtje blijkt ook uit onderzoek van de Radboud Universiteit, waarin naar voren komt dat het aantal contacten tussen inwoners onderling toeneemt door het gebruik van Mijnbuurtje. Besloten is daarom om over te stappen naar de software van Mijnbuurtje.nl.

Met het oog op de continuïteit en herkenbaarheid wordt wel de titel van de huidige website Middelburgers.nl gehandhaafd. Op moment van schrijven worden alle voorbereidingen getroffen voor een advies van bedrijfsvoering over de aanschaf van deze nieuwe software. Hierin wordt onder meer gekeken of het systeem voldoende privacy waarborgen heeft. Bij een positief advies zal vervolgens gegund worden aan Mijnbuurtje.

5

B. Sociale basiszorg Activiteit en toelichting

Stand van zaken

B1. Ontwikkelen sociaal team (voorheen Voorportaal)

Status opstartfase: V Opdrachtformulering sociaal team via subsidiebeschikkingen 2022 V Stuurdoelen en eerste afbakening sociaal team helder V Aanstellen kwartiermaker  Ontwikkelen dienstverleningsconcept  Bepalen (voorlopige) organisatievorm  Verkenning gezamenlijk cliëntvolgsysteem TIM/ sociaal team (ICT, privacyaspecten)  Verkenning scenario’s huisvesting  Bijeenkomsten medewerkers - Vaststellen dienstverleningsconcept door college en ter informatie aanbieden aan de raad. - In kaart brengen van gewenste expertise, benodigde competenties professionals - Klantroutes uitwerken in aansluiting op TIM en Orionis - Bepalen mandaat en handelingsruimte - Opstellen eerste kostenraming - Werkprocessen ontwikkelen - Bepalen/ ontwikkelen tools - Bepalen bekostigingsmodel - Inrichten (oa. samenstelling team, huisvesting) - Communicatie partners en inwoners

We ontwikkelen een laagdrempelig sociaal team waar inwoners terecht kunnen met hun brede ondersteuningsvragen op bijvoorbeeld het gebied van gezondheid, zorg, welzijn, activering, inkomen, schulden, opgroeien en opvoeden. De gedachte is één sociaal team voor Middelburgers, dat bereikbaar is online, telefonisch en fysiek op één of meerdere locaties in de stad. Het sociaal team werkt nauw samen met de Toegang in Middelburg (Tim) en Orionis Het opzetten van een sociaal team dat per 1 januari 2023 live kan, is een grote opgave die capaciteit zal vragen van ons als gemeente maar ook van onze uitvoeringspartners buiten. Stuurdoel(en): • Vindbare en toegankelijke dienstverlening • Vroegsignalering • Integraal werken • Verminderen specialistische en individuele ondersteuning

Het sociaal team Middelburg bevindt zich in de opstartfase. Het afgelopen half jaar stond in het teken van overeenstemming en gezamenlijke beeldvorming over het sociaal team tussen gemeente en de organisaties waar primair de uitvoering wordt belegd: Maatschappelijk Werk Walcheren en Welzijn Middelburg. In de gesprekken is onder andere gewerkt aan het verkrijgen van een gezamenlijk beeld over het sociaal team, de visie achter het sociaal team en het realiseren van draagvlak voor de noodzakelijke verdergaande samenwerking tussen de twee organisaties om deze opdracht goed te kunnen uitvoeren. Onder andere via het Transformatieoverleg Middelburgs Model worden ook Orionis en TIM hierbij betrokken. Om de gewenste versnelling te kunnen maken is half april de kwartiermaker voor het sociaal team gestart. Zij is gestart met het organiseren van een eerste medewerkersbijeenkomst om medewerkers uit de 2 organisaties met

6

ieder hun eigen organisatiecultuur met elkaar te laten kennismaken, het draagvlak voor de sociaal team ontwikkeling te toetsen, op te halen welke ideeën er bij medewerkers zijn en wat zij nodig hebben om de stap naar een sociaal team te kunnen zetten. Medewerkers van beide organisaties vinden de stap naar een sociaal team vanzelfsprekend. Zij vinden het van belang dat er een duidelijke aansturing komt en dat hun inzet en expertise wordt gewaardeerd en gerespecteerd. Het goed kunnen uitwisselen van informatie en een heldere richting zijn ook belangrijk voor medewerkers. De komende periode zullen er meer van dit soort werksessies volgen, zal er op de werkvloer al meer gebruik gemaakt gaan worden van elkaars locaties en worden er waar nodig projectgroepen gevormd waarin medewerkers kunnen meehelpen Een belangrijk op te leveren document is het dienstverleningsconcept voor het sociaal team. Hierin wordt onder andere omschreven wat de visie en de missie is van het sociaal team, wat de breedte van het takenpakket en de doelgroep van het sociaal team is, welke functies er in worden ondergebracht en hoe de vijf basisfuncties van het KPMG model (veilige leefomgeving, tijdig signaleren van de vraag, handelen met een brede blik, vindbare en toegankelijke hulp, leren en verbeteren) worden geoperationaliseerd in de uitvoeringspraktijk.

In het dienstverleningsconcept wordt ook bepaald welke (kortdurende) ondersteuning het sociaal team zelf biedt en welke ondersteuning geboden blijft buiten het sociaal team. Op basis van het ontwikkelde dienstverleningsconcept kan bepaald worden of er voldoende kennis en expertise in huis is bij MWW en WM of dat het nodig is om ook andere partijen uit te nodigen om deel te gaan nemen aan het team. Het dienstverleningsconcept biedt ook de basis voor op te leveren documenten/ afspraken over zaken als stappenplan en werkprocessen. Het dienstverleningsconcept wordt voor vaststelling aan het college aangeboden. B2. Verbeteren onafhankelijke cliënt-ondersteuning Onafhankelijke cliëntondersteuning is een gratis gemeentelijke voorziening die bestemd is voor iedereen die vragen heeft over levensdomeinen als zelfstandig leven, zorg en ondersteuning, participatie, wonen, onderwijs en werk en inkomen. Een cliëntondersteuner is onafhankelijk en denkt mee in het belang van de inwoner. Om de huidige praktijk van cliëntondersteuning in Middelburg te verbeteren zijn we ingestapt in het koploperstraject van Movisie. In het Middelburgse project zetten we toegankelijkheid en onafhankelijkheid centraal. Stuurdoel(en): • Vindbare en toegankelijke dienstverlening • Laagdrempelige informatie en advies

Status opstartfase: V Aanstellen projectleider V Ontwikkelen, uitzetten en analyseren enquête ervaringen inwoners en stakeholders. V Organiseren reflectie uitkomsten enquête via klankbordgroep V Analyse huidige werkwijze uitvoering OCO  Opstellen Plan van aanpak - Het plan van aanpak wordt vastgesteld door het college en ter informatie aan de raad verzonden. De voorbereiding voor het verbeteren van de onafhankelijke cliëntondersteuning in Middelburg zijn we dit jaar gestart met het uitzetten van een enquête onder inwoners en aanbieders van zorg- en ondersteuning. We wilden van hen weten wat voor hen de belangrijkste verbeterpunten zijn. Er werden 926 enquêtes verzonden. Op de vragen over OCO kregen we een respons 10%. Een relatief lage respons, maar in absolute zin zeker voldoende om een goed

7

•

Waardegedreven werken

beeld te krijgen van de verbetermogelijkheden. In het Movisie koploperstraject leerden we bovendien dat Middelburg tot nu toe de enige gemeente in Nederland die haar inwoners zo breed heeft betrokken bij haar verbeterplannen voor cliëntondersteuning. Op basis van de uitkomsten van de enquête zijn de belangrijkste verbeterpunten: verbeteren communicatie over OCO om meer mensen te bereiken en inhoudelijk meer informatie te geven; verbeteren vindbaarheid en bereikbaarheid. Uit de enquête komt verder naar voren dat onafhankelijkheid voor het merendeel van de respondenten niet belangrijk is (geldt voor ca. 60%) en dat een grote groep respondenten (ook ca. 60%) OCO niet nodig heeft door zelfredzaamheid en inzet vanuit het eigen netwerk. Om een goed beeld te krijgen van de wijze waarop OCO op dit moment wordt vormgegeven, is tegelijkertijd gestart met gesprekken met de uitvoerende organisaties. Samen met hen is gekeken waar in de uitvoering de verbeterkansen liggen. We zien aanknopingspunten voor verbetering in het werkproces en in een eenduidiger klantroute. Hierover gaan we nader in gesprek met uitvoerders. Om het project OCO goed te begeleiden hebben we een klankbordgroep ingericht om de verkregen input te bespreken en te spiegelen.

In de klankbordgroep zijn de Adviesraad Sociaal Domein, Maatschappelijk Werk Walcheren, Welzijn Middelburg, TIM, Orionis en een ervaringswerker vanuit Zorgbelang Zeeland vertegenwoordigd. Op basis van de input en de gesprekken met de klankbordgroep zijn we op moment van schrijven het plan van aanpak aan het opstellen. Het plan van aanpak wordt naar verwachting net voor of net na het zomerreces vastgesteld door het college en ter informatie aan de raad verzonden.

B3. Versterken ondersteuningsstructuur in en om het onderwijs Een goed werkende ondersteuningsstructuur in en om het onderwijs is van belang om problemen van leerlingen tijdig te signaleren. Het biedt kinderen, jongeren en hun ouders zelf de benodigde ondersteuning of verwijst hen door naar zorg of ondersteuning buiten het onderwijs. Scholen in Middelburg (PO en VO) geven aan dat zij – mede als gevolg van de coronamaatregelen- veel problematiek zien in de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen. Zij vragen om het versterken van de ondersteuningsstructuren in het onderwijs.

Status opstartfase: V Projectvoorbereiding V Vaststellen uitvoeringskaders (subsidieregeling) door college. V Memo actieve informatie subsidieregeling NPO aan de raad verzonden.  Uitvoering regeling - Eerste aanvragen - Beschikkingen aanvragen - Tussenevaluatie

8

Via het Nationaal Programma Onderwijs is er voor gemeenten tijdelijk budget om hier een impuls aan te geven. We werken daarom samen met het onderwijs aan de voorbereiding van een project om hier invulling aan te geven. Stuurdoelen: • Vroegsignalering • Vindbare en toegankelijke dienstverlening

In de afgelopen periode hebben we uitgebreid gesproken met partners uit het onderwijs en uit het veld van zorg en welzijn om te luisteren en te horen hoe het gaat met de jeugd in Middelburg. Uit die gesprekken komt naar voren dat de verschillende lockdowns voor veel kinderen en jongeren een grote impact gehad hebben op hun welbevinden. Onderwijs op afstand, gebrek aan structuur en sociale contacten, niet kunnen sporten of uitgaan, stages of bijbaantjes die niet door kunnen gaan, stress in de gezinssituatie. De coronamaatregelen hebben geleid tot motivatieproblemen, gevoelens van somberheid en zorg over de toekomst en soms tot grotere psychische problemen. Het onderwijs geeft aan grote behoefte te hebben aan ondersteuning bij het vergroten van het welbevinden en de weerbaarheid van hun leerlingen. Middelburg zet daarom de NPO middelen die zij tot haar beschikking heeft – ruim 1 miljoen euro - in om hier een flinke impuls aan te geven. Hoewel het om tijdelijke middelen gaat, vinden we het belangrijk dat de inzet ervan bijdraagt aan het structureel versterken van de mogelijkheden om kansrijk op te groeien in onze gemeente. Hiertoe is ook meer mogelijkheid omdat het Rijk de looptijd van de middelen met 2 jaar verlengd heeft tot en met juli 2025.

De inzet van de middelen willen we laten aansluiten bij de beleidsdoelen uit het Middelburgs Model en ons Onderwijsachterstandenbeleid (oa. focus op preventie, integraal werken, vraaggericht). Ons specifieke beleid voor de NPO middelen en de bijbehorende subsidieregeling zijn beide op 24 mei 2022 vastgesteld door het college. De raad is hierover geïnformeerd met een memo actieve informatie. Onze uitvoeringsorganisaties zijn op de hoogte gebracht van de nieuwe regeling en kunnen op basis van deze regeling subsidie aanvragen. De verwachting is dat de eerste initiatieven in het nieuwe schooljaar van start kunnen gaan. Over de voortgang zullen wij de raad periodiek informeren via de rapportages over het Middelburgs Model of zo nodig tussentijds separaat.

B4. Versterken samenwerking sociaal-medisch domein Om de samenwerking met de huisartsenzorg te versterken zetten we de komende tijd oa. in op het invoeren van het concept ‘Welzijn op recept’ en breiden we de inzet van de POH GGZ uit. Tevens zetten we in op het vormen van een Middelburgse Coalitie Kansrijke Start. We zetten in op verdergaande afspraken met de zorgverzekeraar. Stuurdoelen(en): • Integraal werken • Samenwerking • Vroegsignalering

9

•

Welzijn op recept

Welzijn op Recept is een alternatieve oplossing voor mensen die met psychosociale klachten bij de huisarts komen. Klachten als vermoeidheid, pijn in de nek, maar ook stress, angst en somberheid hebben lang niet altijd een medische oorzaak. Vaak spelen onderliggende sociaal maatschappelijke problemen een rol, zoals overlijden van een partner, verlies van werk of schuldenproblematiek. In plaats van een oplossing te zoeken in het medisch circuit verwijst de huisarts door naar een welzijnscoach.

Status opstartfase: V 25 oktober 2021 officiële start pilot. V Maart 2022 eerste tussenevaluatie. V 23 maart toelichting over Welzijn op recept op nascholingsbijeenkomst voor huisartsen en POH’s. V Tussentijdse uitbreiding capaciteit om te kunnen opschalen naar 4 huisartsenpraktijken Ten tijde van de eerste tussenevaluatie van Welzijn op recept waren er 20 aanmeldingen. In april was dit aantal gegroeid naar 32 en in juni staat het aantal aanmeldingen op 49. Deelnemende huisartsen zijn enthousiast over de aanpak. Zij vinden het een meerwaarde om een vast aanspreekpunt te hebben, ze kunnen met deze aanpak de patiënt “warm” overdragen en de lijntjes zijn kort. De leeftijd van de cliënten die zijn aangemeld varieert van 20 jaar tot 80. De aard van de casuïstiek die wordt doorverwezen is divers. Dat gaat onder andere om eenzaamheid, rouwverwerking, mentaal welzijn, veiligheid, financiën. De uren van de welzijnscoach zijn per 1 mei verdubbeld van 8 naar 16 uur om de toename van de aanmeldingen aan te kunnen. Momenteel nemen 4 huisartsenpraktijken deel aan de pilot. Het verzoek van nog eens 3 praktijken om deel te kunnen nemen is voorlopig on hold gezet.

•

POH GGZ

Gelet op de effectiviteit willen we de inzet op POH – (J)GGZ voor 2021 e.v. versterken. De inzet van POH (J) GGZ levert een belangrijke bijdrage aan het toegankelijk en betaalbaar houden van de zorg. Een grotere inzet van de POH (J) GGZ lijkt geëigend in het streven naar behoud en herstel van functioneren, zelfredzaamheid en ervaren van kwaliteit van leven. In overleg met de huisarts /POH wordt bekeken hoe we de inzet op POH- (J)GGZ kunnen versterken. Naast de inzet op POH-GGZ voor Jeugd wil Middelburg ook de kansen en mogelijkheden voor van extra inzet op POH GGZ voor volwassenen onderzoeken.

Status opstartfase: V Eind 2021 is er extra ruimte gemaakt om 1 extra fte POH jeugd te financieren. V 23 maart toelichting op Middelburgs Model voor huisartsen en POH’s. V 15 juli start de extra inzet POH- GGZ jeugd. - Onderzoeken POH GGZ voor volwassenen. Eind 2021 is in overleg met het regionale samenwerkingsverband van huisartsen (ZHCO/Periscaldis) besloten om de inzet POH-Jeugd te versterken door het financieren van 1 extra formatieplaats. Meerdere scenario’s waren opgesteld om de inzet op POH-J (GGZ) te versterken en daarmee ook de samenwerking met de POH en huisartsen te verbeteren. Echter, door een hoge werkdruk bij zowel de POH (overvolle spreekuren) als bij TIM (capaciteitsgebrek) was er geen ruimte om hier in de vorm van pilots vorm aan te geven. Door het financieren van 1 fte extra is de verwachting dat de POH’ers ruimte krijgen om te participeren in projecten. Door krapte op de arbeidsmarkt heeft het invullen van deze vacature vertraging opgelopen. In april is een geschikte kandidaat gevonden die gekoppeld is aan een huisartsenpraktijk. Deze zal half juli starten voor 16 uur per week. Naast krapte op de arbeidsmarkt werkt de beperkte werkruimte bij huisartsenpraktijken ook belemmerend in het opschalen van de POH. We verkennen momenteel welke oplossingen hiervoor zijn.

10

•

Kansrijke start

De eerste 1.000 dagen zijn cruciaal voor een goede start. Met het landelijk actieprogramma Kansrijke Start wordt geïnvesteerd in de best mogelijke start en een optimale kans op een goede toekomst voor zoveel mogelijk kinderen. De gezondheid voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller van zowel fysieke als mentale problemen op latere leeftijd. De inzichten uit het programma laten zien dat preventie van risicofactoren en passende, vroegtijdige ondersteuning en zorg in de eerste duizend dagen een goede start beter mogelijk maken. De gemeente Middelburg wil hieraan een bijdrage leveren en heeft de regierol en coördinatie op zich genomen om in Middelburg te komen tot een lokale coalitie Kansrijke Start.

Status opstartfase: V Op 11 november 2021 is de Coalitie Kansrijke start Middelburg gestart. V Maart 2022 memo actieve informatie Kansrijke Start Middelburg. - November 2022 bijeenkomst Coalitie Kansrijke start - Memo actieve informatie Kansrijke Start Middelburg verwacht januari 2023 Uit de bijeenkomsten in 2021 zijn gezamenlijke ambities en doelen geformuleerd voor de komende jaren, hieruit voortvloeiend is een Middelburgse coalitie gevormd, waarbij zo’n 30 partners betrokken zijn. Er is een plan van aanpak opgesteld waarmee de coalitie aan de slag is. Om hier uitvoering aan te geven zijn er in Q1 2022 4 werkgroepen geformeerd: Werkgroep “Zwangeren in kwetsbare situaties” Werkgroep “Allochtone doelgroep” Werkgroep “Samenwerking-vroegsignalering” Werkgroep “Samenwerking-duidelijkheid in wie wat doet” De werkgroepen zijn aan de slag om de ambities die samen benoemd zijn verder uit te werken in prioriteiten en concrete acties. Om de Aanpak Kansrijke Start lokaal succesvol uit te voeren, is er (tijdelijk) een Kerngroep geformeerd om regie te voeren op het project en de coalitie. De werkgroepen hebben ieder een kartrekker die 1x per kwartaal terugkoppelt aan de kerngroep. De eerste kerngroep vergadering heeft 10 maart 2022 plaatsgevonden. In juli en oktober 2022 staan de volgende kerngroep bijeenkomsten gepland. Deze zijn oa. bedoeld om de voortgang te monitoren.

Op 22 november komt de gehele coalitie bij elkaar om met elkaar te evalueren wat jaar 1 heeft opgeleverd en waar we ons op moeten richten in 2023. Zeeuws brede samenwerking is daarbij een belangrijk onderwerp van gesprek.

C. Aanvullende specialistische zorg Activiteit en toelichting

Stand van zaken

C1. Nieuwe contracten aanvullende zorg Wmo

V Concept inkoopstrategie gereed. V ASD advies inkoopstrategie gereed. V Consultatie zorgaanbieders voorgenomen inkoopstrategie.

We willen met ingang van 2023 nieuwe contracten voor de Wmo afsluiten, zodat deze goed aansluiten op de doelen uit het Middelburgs Model. Nieuwe contractering is ook nodig omdat de huidige contracten in collectiviteit zijn afgesloten met Vlissingen en Veere, die beide uit de overeenkomst zijn gestapt.

 vaststelling inkoopstrategie door college, verwacht voor het zomerreces.  bepalen of en zo ja welke onderdelen uit de maatwerkvoorzieningen naar algemene voorziening gaan  consultatie zorgaanbieders over de onderdelen uit de maatwerkvoorzieningen naar algemene voorziening

11

Middels een nieuwe inkoop- en contracteringsstrategie willen we meer sturing op de financiële beheersbaarheid mogelijk maken. Dit kan betekenen dat we minder aanbieders contracteren waardoor we beter kunnen afstemmen en doorontwikkelen. Stuurdoel(en): • Waardegedreven werken • Verminderen beroep op individuele en specialistische ondersteuning

- Schrijven toetredingseisen en productdefinities tot 1 januari 2023 - Marktconsultatie uitvoeren via fysieke overlegtafel tot 1 januari 2023 - Inschrijvingen op nieuwe contracten Q1 2023 - Implementatie van de contractafspraken in werkprocessen - Ingangsdatum contracten 1 juli2023 De oorspronkelijke aanleiding voor een nieuwe contractering Wmo waren de oplopende tekorten op de begroting van de gemeente Middelburg voor het sociaal domein. Daarom werd met de vaststelling van het Actieplan Sociaal Domein (2019) besloten om in te zetten op het realiseren van besparingen op de geïndiceerde zorg (oa. de Wmo). De gedachte daarbij was oa. dat een nieuwe aanbesteding met daarin een beperking van het aantal aanbieders, het contractmanagement zou vergemakkelijken en daarmee de grip op de uitgaven zou vergroten. Ondertussen zijn de kosten voor de Wmo onder controle en is de noodzaak tot kostenreductie - voor de korte termijn - geen directe aanleiding om de contractering voor de Wmo aan te passen. Echter, willen we de in het Middelburgs Model beoogde transformatie realiseren (oa. meer ruimte inbouwen voor vrij toegankelijke voorzieningen en daarmee het verminderen van het beroep op specialistische ondersteuning) dan helpt een nieuwe contractering van onze Wmo maatwerkvoorzieningen daarbij. Dit willen bereiken met de in de inkoopstrategie voorgestelde Open House constructie.

In een Open House worden aan de voorkant heldere toetredingseisen opgesteld die grip geven op het type en de kwaliteit van zorg en die alle aanbieders die hieraan voldoen in aanmerking laten komen voor contractering. Open House biedt de gemeente daarmee de nodige continuïteit van zorg en geeft garanties op capaciteit en beschikbaarheid ervan. Zowel zorgaanbieders als de adviesraad zijn geconsulteerd over het voornemen om contractering via Open House te laten verlopen. Zowel aanbieders als de ASD zijn enthousiast over deze voorgenomen richting. Een verschuiving van een maatwerkvoorziening naar een vrij toegankelijke voorziening betekent ook een verschuiving van inkoop naar subsidie. Daarmee hangt het inkoopproces nauw samen met de herijking van ons subsidiebeleid voor de algemene voorzieningen (project A1 ‘Versterken en vernieuwen algemene voorzieningen’). In de inkoopstrategie wordt daarom de planning van de Open House afgestemd op die van het subsidieproces. Dat betekent dat we de planning voor de nieuwe inkoop met een half jaar vertragen en de nieuwe overeenkomsten niet op 1 januari 2023 maar op 1 juli 2023 willen laten ingaan.

12

•

Ombuigingen maatwerk-voorzieningen naar algemene voorzieningen

In actieplan sociaal domein en in het beleidskader voor het Middelburgs Model legde we al vast dat we willen onderzoeken of er maatwerkvoorzieningen zijn die beter (deels) als algemene voorzieningen kunnen worden ingezet. Beter kan in dit geval bijvoorbeeld betekenen beter voor de inwoner/ klant, een lagere administratieve lastendruk, lagere kosten of meer grip op de kosten. Gedacht kan worden aan dagbesteding light of individuele begeleiding light.

 Samen met zorgaanbieders en TIM bepalen welke voorzieningen in welke fase omgezet kunnen worden naar een algemene voorziening. Eerste werksessies met zowel TIM als met zorgaanbieders hebben in het afgelopen half jaar plaatsgevonden. Deze gesprekken hebben onder meer bijgedragen aan meer scherpte op de in het Beleidsplan Sociaal Domein aan te wijzen algemene voorzieningen Wmo. Zodra de inkoopstrategie door het college is vastgesteld starten vervolgbijeenkomsten om hieraan de benodigde verdere verdieping te geven voor zowel het opstellen van de nadere regels als voor het uitwerken van de toetredingseisen voor de inkoop Wmo.

In de scopebepaling voor de inkoop nemen we al mee of we vooraf een uitname willen doen uit het maatwerkbudget om dergelijke ombuiging mogelijk te maken.

C2. Verbeteren toegang De gemeente Middelburg is aangesloten op het verbetertraject ‘Samenwerken aan een betere toegang sociaal domein’ van Movisie. Sinds de start van TIM in 2020 is er hard gewerkt aan intern gerichte verbeterpunten van de gemeentelijke toegang. Om de externe ervaringen van de inwoners mee te nemen in verbeterpunten voor de toegang wordt aangesloten op het verbetertraject toegang van Movisie. Uit de, door een uitgezette enquête, opgehaalde informatie zullen verbeteropgaven worden geformuleerd en een leer- en verbeterplan worden opgesteld. Het ontwikkelen van een uniforme klantroute maakt onderdeel uit van dit proces. Deze klantroute moet straks naadloos aansluiten op de klantroute van het sociaal team. Stuurdoelen(en): • Integraal werken • Samenwerking • Waardegedreven werken.

Status Opstartfase: V Opstellen projectplan. V Opstellen en verzenden enquête inwoners en zorgaanbieders.  Analyse enquête (0-meting).  Formuleren en prioriteren verbeteropgaven - Toetsen verbeteropgaven bij klankbordgroep - Opstellen verbeterplan. - Verbeterplan bespreken met klankbordgroep - Vaststellen verbeterplan door college en middels een memo actieve informatie naar de raad sturen. - Implementatie verbeterplan. Doorontwikkelfase: - 1-meting Begin 2022 is aan 926 inwoners en 110 zorgaanbieders een enquête verstuurd waarin zij werden bevraagd over hun ervaringen met de Toegang in Middelburg. Van inwoners kregen we een respons van 13% van aanbieders 42%. Een eerste analyse van de uitkomsten laat onder andere zien dat inwoners het belangrijk vinden dat: zij de ondersteuning krijgen die past bij hun situatie, behoefte en de ontwikkeling van hun mogelijkheden;

13

er samen met hen wordt gezocht naar oplossingen die passen bij jun wensen en eigen keuzes; zij snel bij de juiste ondersteuning terecht komen. Zorgaanbieders geven onder andere het belangrijk te vinden dat: er is sprake van een soepele overgang tussen hulp en steun vanuit de WMO, Jeugdwet, (gezondheids)zorg, onderwijs, werk en inkomen enz. er voldoende deskundigheid is bij de toegang om uiteenlopende problematieken, beperkingen en aandoeningen te (h)erkennen en in de breedte te zien wat nodig is in iemands leven; de toegang gemakkelijk bereikbaar en toegankelijk is voor inwoners. Op het moment van schrijven worden de uitkomsten van de enquête nader geanalyseerd. Deze nadere analyse en duiding doen we samen met de klankbordgroep waarin beleid en uitvoering van de gemeente en de ASD vertegenwoordigd. Op basis hiervan formuleren we het verbeterplan. Het verbeterplan wordt vastgesteld door het college en via een memo actieve informatie aan de raad gezonden. Het verbeterplan verwachten we in het eerste kwartaal van 2023 te kunnen gaan implementeren. Een jaar na de start van implementatie herhalen we de enquête om te kijken of maatregelen tot de gewenste verbetering hebben geleid. De huidige enquête gebruiken we daarbij als 0-meting.

14