MZ 2022.02.09 Memo actieve informatie Stand van zaken (financiering) nieuwe huisvesting Voedselbank Walcheren

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Maatschappelijke zaken

Chris Simons

13 januari 2022

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Evelien Koppejan

Samenleving

06 55 49 86 61

E.Koppejan@middelburg.nl

onderwerp

Stand van zaken (financiering) nieuwe huisvesting Voedselbank Walcheren

Geachte leden van de raad, aanleiding

De Voedselbank Walcheren heeft binnen afzienbare tijd nieuwe, duurzame huisvesting nodig. Huisvesting die voldoet aan de wettelijke eisen en die past bij de wensen en eisen van deze tijd. De Voedselbank is nu gevestigd op het Siloplein aan de Kleverskerkseweg. Dit pand wordt gehuurd van de gemeente Middelburg. Het pand verkeert echter in slechte staat, het is slecht geïsoleerd, er is asbest aangetroffen, er zijn problemen met ongedierte en voldoet niet aan de richtlijnen van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. De gemeente Middelburg wil dit pand slopen of ingrijpend verbouwen. In de herinrichtingsplannen van het Siloplein is een locatie voor de Voedselbank geïntegreerd. Dit betreft hergebruik van een bestaande loods die wordt opgeknapt, geïsoleerd en geschikt gemaakt voor nieuwe huisvesting. Hiervoor is een voorlopig ontwerp en een investeringsraming opgesteld. Huisvesting in een gerenoveerd duurzaam pand brengt echter hogere huurkosten met zich mee. De huidige huurlasten zijn momenteel laag en daarmee niet meer marktconform. De Voedselbank kan hogere huurkosten niet zelfstandig opbrengen. De colleges van Middelburg en Veere zijn bereid hiervoor extra middelen bij te dragen. De gemeente Vlissingen kan dat niet vanwege haar huidige financiële situatie. Dit kan tot gevolg hebben dat de Voedselbank haar werkzaamheden (in huidige vorm) niet kan voortzetten.

In dit memo, gezamenlijk opgesteld door de Walcherse gemeenten en de Voedselbank Walcheren, stellen we u op hoogte van de stand van zaken, de ondernomen acties en de vervolgstappen. informatie

Kernboodschap Indien huisvesting in een ander (al dan niet bestaand/gerenoveerd) pand voor de Voedselbank Walcheren hogere kosten met zich meebrengt, zal dit moeten worden gecompenseerd door structureel hogere bijdragen. De Voedselbank kan haar werk niet voortzetten in de huidige vorm als de gemeente Vlissingen – of een derde partij – niet voorziet in een structureel hogere bijdrage aan de Voedselbank.

blad

2 van 4 onderwerp

Stand van zaken (financiering) nieuwe huisvesting Voedselbank Walcheren

Achtergrond Wat willen we bereiken? We willen ervoor zorgen dat inwoners die dat nodig hebben een beroep kunnen blijven doen op een voorziening als de Voedselbank. De Voedselbank Walcheren doet dit op een effectieve en efficiënte manier en vervult een belangrijke rol in het helpen van inwoners die in armoede leven. Uitgangspunt is dan ook steeds geweest de Voedselbank overeind te houden. Wat zijn de (extra) kosten van een nieuwe locatie? Er zijn de afgelopen periode verschillende plannen opgesteld en berekeningen gemaakt voor de nieuwe huisvesting van de Voedselbank. Wat de precieze kosten zijn, is nog niet helder. Deze hangen namelijk mede af van:  De uitkomsten van de aanbesteding voor de verbouwing van het pand.  De prijsontwikkeling van de bouwkosten.  Het al dan niet beschikbaar zijn van andere middelen zoals (Europese) subsidie en particuliere fondsen. Vooralsnog gaan we ervan uit dat de Voedselbank voor de nieuwe huisvesting zo’n € 100.000,- (exclusief bijkomende kosten zoals energiekosten) per jaar structureel aan middelen nodig heeft. Dit bedrag kan hoger of lager zijn afhankelijk van bovengenoemde factoren. Wel is duidelijk dat er een substantieel hogere bijdrage van de gemeenten nodig is. Momenteel zijn de huurlasten zo’n € 15.000,- per jaar (exclusief bijkomende kosten zoals energiekosten). De totale huidige Walcherse subsidie bedraagt momenteel € 21.000,-.

De nieuwe huurlasten vragen, uitgaande van het benodigde bedrag van € 100.000, structureel € 79.000,- meer dan de huidige subsidies die verstrekt worden. De gemeenten Middelburg en Veere willen, zoals eerder vermeld, een aanvullende bijdrage voor hun rekening nemen. De gemeente Vlissingen zit in een dermate financiële situatie dat dit vooralsnog niet mogelijk is. Daarbij is het goed om te weten dat de afgelopen drie jaar gemiddeld 597 inwoners van Walcheren uit 216 huishoudens gebruik maakten van de Voedselbank. Deze groep zal naar verwachting de komende jaren niet kleiner worden. Van de klanten komt afgerond zo’n 55% uit Vlissingen, 40% uit Middelburg en 5% uit Veere. Wat hebben we de afgelopen periode gedaan? De Voedselbank en de drie gemeenten hebben de afgelopen periode verschillende (bestuurlijke) overleggen gehad. Op basis daarvan hebben we in gezamenlijkheid de volgende acties ondernomen om te zoeken naar een beter betaalbare oplossing:  Gezocht naar alternatieve (gemeentelijke) locaties voor het pand dat men nu op het oog heeft. Het is geen must dat de Voedselbank in Middelburg wordt gevestigd. Daarom hebben we binnen de Walcherse gemeentegrenzen gezocht naar een passend alternatief. Helaas hebben we tot op heden geen alternatief gevonden. Daarbij dient te worden aangetekend dat een alternatief gebouw óók substantiële verbouwingskosten met zich meebrengt.

De huurkosten worden bij een ander pand dus niet per se lager. Daarnaast moet het pand aan een aantal eisen voldoen.  Nagegaan of verdere versobering van het voorliggende huisvestingsplan mogelijk is. Conclusie is dat er per saldo niet op de kosten kan worden bespaard. Door de stijging van de kosten van de bouwmaterialen worden de uiteindelijke kosten niet lager. Kostenbesparing is eigenlijk alleen mogelijk als er een alternatieve locatie beschikbaar komt waar al een groot deel van de benodigde voorzieningen in zit of als we een sociale investeerder vinden die een pand tegen niet marktconforme prijs wil verhuren.

blad

3 van 4 onderwerp

Stand van zaken (financiering) nieuwe huisvesting Voedselbank Walcheren









Gezocht naar sociale investeerders Vanaf november jongstleden zijn er oriënterende gesprekken gevoerd met een potentiële investeerder. Op dit moment is nog niet duidelijk óf en zo ja, welke rol deze investeerder kan spelen. Bij deze gesprekken wordt ook gekeken naar de huisvesting van de Kledingbank Zeeland. Samenwerking gezocht met eventuele andere partners De Voedselbank heeft overleg gevoerd met mogelijke partnerorganisaties uit hetzelfde werkveld. Hoewel er onderling contact is, is er (nog) geen zicht op praktische samenwerking die zou kunnen uitmonden in een oplossing van het huisvestingsprobleem. Gekeken of de Voedselbank extra derdengelden kan genereren. De Voedselbank heeft zich hierop georiënteerd. Derdengelden zijn met name te genereren voor (eenmalige) inrichtingskosten, niet voor huur/huisvesting. Nagegaan of het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Vlissingen een hogere bijdrage wil leveren aan de huisvestingskosten van de Voedselbank. De betrokken wethouder heeft laten weten dat het college van Burgemeester en Wethouders hiervoor geen extra middelen beschikbaar kan stellen.

De uitkomst van al deze acties is dat we nog geen passende oplossing hebben gevonden om het financiële gat, dat ontstaat bij een nieuwe locatie, te dichten. Middelburg en Veere hebben zich tot het uiterste ingespannen om de Voedselbank tegemoet te komen – Middelburg heeft al in een vroegtijdig stadium extra geld gereserveerd en het Veers college is bereid dat te doen. Daarbij hebben ze begrip voor de Vlissingse financiële situatie, maar betreuren de consequenties die daaraan moeten worden verbonden. Mede omdat de meeste klanten van de Voedselbank uit Vlissingen komen. De Middelburgse en Veerse colleges hebben ook begrip voor het standpunt van de Voedselbank dat ze Vlissingse klanten niet (op voorhand) wil uitsluiten. Overigens daalt het benodigde bedrag niet significant als de Vlissingse klanten niet meer worden bediend. Vervolg De komende periode gaan we verder met de openstaande acties, waaronder het voortzetten van de gesprekken met de investeerder. We gaan ervanuit dat we op korte termijn in gezamenlijkheid een besluit kunnen nemen over het hoe nu verder. In de tussentijd blijft de Voedselbank gewoon haar klanten bedienen. Relatie met Kledingbank Zeeland Ook voor de Kledingbank speelt een soortgelijk vraagstuk: ze moet verhuizen naar een nieuw pand en heeft voor de meerkosten die dat structureel met zich meebrengt extra middelen nodig.

De Kledingbank gebruikt op dit moment ca. 1400 m2 in het pand van de gemeente aan de Ravensteijnweg 1. De gemeente Middelburg brengt daar een zeer lage huur in rekening en verleent op die manier subsidie in natura. Het pand wordt echter verkocht aan Zorgstroom die er een woonzorginstelling zal realiseren. De Kledingbank heeft inmiddels ook een kostenraming gemaakt voor nieuwe huisvesting en is in overleg met verschillende betrokkenen – waaronder de Zeeuwse gemeenten – om een en ander verder te brengen. Vooralsnog heeft de Kledingbank nog geen dekking voor de hogere huisvestinglasten. Waar mogelijk en waar dat leidt tot efficiëntere oplossingen proberen we (Walchers) beide vraagstukken aan elkaar te verbinden. Gezamenlijke huisvesting lijkt geen kostenvoordelen op te leveren omdat Kledingbank en Voedselbank ruimtes niet gezamenlijk kunnen gebruiken.

blad

4 van 4 onderwerp

Stand van zaken (financiering) nieuwe huisvesting Voedselbank Walcheren

Tot slot Met ons beleid streven we ernaar dat zo min mogelijk van onze inwoners gebruik hoeven te maken van instanties als de Voedselbank. Omdat we als gemeente niet alle (armoede)problematiek van onze inwoners kunnen voorkomen of oplossen, blijven we hen wel waar nodig en mogelijk faciliteren. Vanzelfsprekend houden we u op de hoogte van de ontwikkelingen. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

mr. H.M. Bergmann