MZ 2021 03 31 Bijlage 2 Orionis Uitgelicht

Bij het dashboard ontvangt u van ons ‘Orionis Walcheren uitgelicht’. Hierin leest u achtergrondinformatie over actuele thema’s en/of verhalen uit de praktijk. In deze editie krijgt u een kijkje achter de schermen van onze afdeling Schuldhulpverlening. In Nederland hebben 1,4 miljoen huishoudens schulden of lopen het risico in de schulden te raken. Door de coronacrisis komen hier de komende tijd alleen maar meer huishoudens bij. Jaarlijks kloppen ongeveer 350 klanten bij ons aan voor ondersteuning bij geldzorgen.

Vroegsignalering Bij vroegsignalering nemen we zo snel mogelijk contact op met de klant als we vermoeden dat er geldproblemen zijn. Wij werken hiervoor samen met ‘signaalleveranciers’. Dit zijn organisaties zoals woningbouwverenigingen, energiemaatschappijen en zorgverzekeraars. Op dit moment hebben we met 22 organisaties een convenant voor het oppakken van signalen. Zodra er bij een van de organisaties een betalingsachterstand ontstaat, krijgen onze medewerkers van het Vroegsignaleringsteam daar een melding van. Aan de hand van deze melding nemen zij zo snel mogelijk contact op met de klant. Dit is altijd vrijblijvend, het is voor de klant niet verplicht hier aan mee te werken. Als de klant open staat voor ondersteuning bekijken we samen met de klant welke ondersteuning nodig is. Dit is altijd maatwerk; afhankelijk van de persoonlijke situatie en kan dus voor iedereen verschillend zijn. Vroegsignalering is sinds 1 januari 2021 op basis van de Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening wettelijk verplicht. Orionis heeft al een aantal jaren ervaring met deze manier van preventie; voor l’escaut in Vlissingen en Woongoed in Middelburg ondersteunen wij al langere tijd huurders.

In 2020 hebben we samen met l’esaut en Woongoed de volgende resultaten behaald: □ In 91% van gevallen lukt het om contact te leggen met de huurder □ 113 casussen beëindigd waarvan 70 met een positief resultaat □ 69 casussen zijn nog bij ons in behandeling

Schulden komen bijna nooit alleen Burgers met schulden vormen een kwetsbare groep burgers. Op het moment dat zij bij ons aankloppen is hun nood bijna altijd urgent. Het is van belang zo snel mogelijk snel zicht te krijgen op de situatie waarin de klant zich bevindt. Na aanmelding krijgen zij daarom binnen zeven werkdagen een persoonlijk gesprek met één van onze klantmanagers Schuldhulpverlening. Nu is dat, in verband met corona, vaak telefonisch maar hopelijk kan dit snel weer gewoon op kantoor.

Editie 3, maart 2021

1

Soms is er alleen een klein probleem met een schuldeiser en kunnen we dat direct oplossen. Bijvoorbeeld door een betalingsregeling te treffen namens de klant. Of door het verstrekken van een persoonlijke lening of het regelen van een herfinanciering. Hierbij leent de klant bij ons een bedrag waarmee de schuld wordt afgelost. Helaas zien we vaak dat er meer aan de hand is. Schulden komen bijna nooit alleen en in veel situaties is sprake van multi-problematiek. Daarom doen we een brede uitvraag waarbij we niet alleen kijken naar de financiën maar naar alle leefgebieden van de klant (participatie, financiën, wonen, gezondheid en relaties). In die gevallen gaan we samen met de klant aan de slag met een uitgebreider traject. Dat kan een schuldregeling zijn. In alle situaties is deskundig, snel en accuraat handelen van groot belang. Een verkeerde doorverwijzing of advies is voor de klant tijdverlies en kan financiële gevolgen hebben. Schulden komen bijna nooit alleen

Een schuldregeling, hoe werkt dat? Klanten met schulden hebben vaak geen goed geordende administratie. Het is voor hen soms moeilijk om alle informatie die nodig is aan te leveren. In die gevallen zorgen wij dat de klant hierbij ondersteuning krijgt. We werken hiervoor samen met vrijwilligers van Humanitas. Zij helpen de klant met het verzamelen van alle benodigde informatie. Dit is belangrijk want bij het opstarten van een schuldregeling moeten we echt van alle schuldeisers de juiste en volledige informatie hebben. Hebben we dat niet, kan het zijn dat de verkeerde hulp geboden wordt of erger nog dat een schuldregeling stukloopt omdat er later in het traject nog een ‘vergeten’ schuld bij komt. Als de situatie van de klant in beeld is, maken we een plan van aanpak. Hierin omschrijven we wat de klant van ons en wij van de klant mogen verwachten. Dit plan van aanpak is altijd maatwerk. In veel voorkomende gevallen is de eerste stap van het plan het stabiliseren van de persoonlijke situatie van de klant. Er kan namelijk pas een schuldregeling getroffen worden als de financiële situatie van de klant niet meer onverwachts wijzigt. Soms is het nodig om hiervoor voor de klant beschermingsbewind aan te vragen of andere hulp in te zetten (bijvoorbeeld verslavingszorg). Tijdelijke ondersteuning met budgetbeheer of budget coaching kan ook onderdeel zijn van het traject.

Zodra we kunnen starten met het regelen van de schulden proberen we eerst een minnelijke schuldregeling voor de klant voor elkaar te krijgen. Hierbij gaan we met alle schuldeisers in

2

onderhandeling. We proberen te bewerkstelligen dat de schuldeisers akkoord gaan met een betalingsvoorstel waarna ze de resterende schuld kwijtschelden. In de meeste gevallen lukt dat. Soms weigert een schuldeiser akkoord te gaan. In die gevallen kunnen we via de rechtbank nog proberen een akkoord af te dwingen. Als ook dit niet lukt, kunnen we een wettelijke schuldsanering aanvragen voor de klant. Gelukkig lukt het meestal wel om een akkoord van de schuldeisers te krijgen. Dan zijn er twee mogelijkheden voor het oplossen van de schulden: □ We verstrekken een saneringskrediet waarmee we de schuldeisers het overeengekomen bedrag uitbetalen. De klant lost dit krediet in termijnen bij ons af. □ We doen schuldbemiddeling. De klant legt dan drie jaar maandelijks een bedrag in wat wij opsparen om vervolgens over de schuldeisers te verdelen.

Nazorg Zodra de klant schuldenvrij is en wij verwachten dat hij in staat is om zijn financiën weer zelfstandig te regelen, stopt onze dienstverlening niet. Na een half jaar nemen we contact op om te informeren hoe het gaat. Mocht de klant opnieuw in de (financiële) problemen raken, kunnen we hierdoor eerder ondersteunen.

Uit de praktijk Onderstaande casus van onze collega Melanie Bom laat zien hoe complex schuldhulpverlening kan zijn. Wat het belang is van maatwerk en wat dit voor de klant betekent. “Mevrouw B. (54 jaar) had contact met ons opgenomen omdat ze ten einde raad was vanwege een restschuld van een hypotheek. Ze heeft een ziektewetuitkering en is bezig met een re-integratietraject. Jaren geleden was zij in verband met huiselijk geweld en een onveilige situatie, vertrokken met haar toen minderjarige kind. Samen met haar ex- partner had ze een koopwoning. Na het verbreken van de relatie bleef de ex-partner achter in deze woning. Hij zou alle kosten voor zijn rekening nemen en omdat hij erg bedreigend was, had ze verder geen actie ondernomen om zaken zoals eigendom en hypotheek te regelen.

Melanie Bom klantmanager SHV

3

Er waren wel wat kleinere schulden door tegenvallers als alleenstaande ouder ontstaan. Hiervoor ging mevrouw in een schuldregeling bij Orionis Walcheren. Deze regeling heeft mevrouw goed doorlopen waardoor ze volledig schuldenvrij was. Totdat ze een paar maanden later bericht kreeg van de hypotheekverstrekker omdat bleek dat de hypotheek al maanden niet werd betaald. Vanwege de hoofdelijke aansprakelijkheid kwam men uit bij mevrouw. De woning moest verkocht worden. Helaas was dit tijdens de kredietcrisis; hierdoor was er na verkoop een restschuld van ruim € 70.000. Zowel mevrouw als haar ex waren hoofdelijk aansprakelijk voor het aflossen van deze restschuld. Omdat mevrouw een half jaar eerder een schuldregeling had afgerond, was ze in de veronderstelling dat ze geen nieuw traject kon ingaan. Ze trof een betalingsregeling van € 50 per maand voor de restschuld en betaalde daar al 5 jaar aan. De ex-partner had ondertussen Wsnp en zou binnenkort schuldenvrij zijn. Dit betekende ook dat hij dan al vrij zou zijn van de restschuld van de hypotheek. Hierdoor had mevrouw erg veel last van stress. Aan de ene kant omdat de deurwaarder steeds contact met haar opnam om te vragen of ze niet meer kan aflossen. En aan de andere kant het idee dat ze haar hele leven zal moeten terugbetalen terwijl haar ex na afloop van de Wsnp niet meer hoofdelijk aansprakelijk was.

Toen ik dit verhaal hoorde, realiseerde ik me dat als mevrouw eerder opnieuw een schuld- of Wsnp regeling had gehad voor de restschuld, ze ondertussen schuldenvrij zou zijn geweest. Mevrouw vond dat ze destijds al een keer een kans had gehad, daarom was ze in eerste instantie te trots om weer contact met Orionis Walcheren op te nemen. Dit gegeven bood wel kansen in de onderhandelingen richting de deurwaarder en hypotheekverstrekker. Mevrouw stelde zelf voor aan de deurwaarder om € 500 ineens terug te betalen. Hier kwam geen reactie op. Toen heb ik contact opgenomen met de deurwaarder en uitgelegd hoe schrijnend deze situatie was. Ook heb ik globaal voorgerekend wat een minnelijke schuldregeling en een wettelijke schuldregeling zou gaan opleveren. Kort hierna werd ik gebeld door de hypotheekverstrekker en deze vroeg mij om een onderbouwing en een berekening met de financiële draagkracht van mevrouw. Tot onze vreugde ontvingen wij positief bericht. De hypotheekverstrekker ging akkoord met een afkoopsom van € 500 De volledige restschuld, ruim € 66.000 is kwijt gescholden. Ook dit is schuldhulpverlening, meedenken en de onderhandeling in durven gaan om het haast onmogelijke voor elkaar te krijgen. Mevrouw mailde me na het positieve bericht: “ik ben zo opgelucht. Er valt 14 jaar ellende van mij af, kan het nog niet geloven...... vanavond eindelijk weer rustig slapen.”

4