Inspreektekst Humanitas over locatiekeuze Skaeve Huse - RM 26.06.22

Inspreektekst Raadsvergadering Gemeente Middelburg – 22 juni 2026 Geachte voorzitter, leden van de raad,

Dank u wel dat ik hier het woord mag voeren.

Ik spreek namens Stichting Humanitas DMH voor Dienstverlening aan Mensen met een Hulpvraag. Wij begeleiden door het hele land dagelijks mensen met complexe gedrags- en psychiatrische problematiek – de doelgroep waar het vandaag over gaat. Sinds 1 juni hebben wij de activiteiten van Stichting Tragel aan de Golsteinseweg overgenomen. Op deze locatie bieden wij een beschermde woonvorm voor mensen met een licht verstandelijke beperking en/of psychische problematiek met een forensische titel. Hier werken zij, met begeleiding en behandeling, stap voor stap toe naar een zo zelfstandig mogelijk leven in de samenleving.

Deze zorg vraagt om specialistische expertise én om stabiliteit. Stichting Tragel heeft hier de afgelopen jaren intensief naar gezocht. Als landelijke organisatie hebben wij die ervaring, de netwerken – ook binnen het forensisch domein – en de schaal om deze zorg duurzaam voort te zetten. Niet vanuit groeiambitie, maar vanuit onze missie en overtuiging dat ieder mens een plek verdient in het hart van onze samenleving.

En precies daar zit ook het dilemma dat wij vandaag met u willen delen.

Wij erkennen en onderschrijven de noodzaak van voorzieningen zoals de Skaeve Huse. Ook deze doelgroep heeft recht op een veilige plek. Vanuit onze menselijkheid begrijpen wij deze opgave en nemen wij die serieus. Maar juist vanuit diezelfde verantwoordelijkheid moeten we ook eerlijk zijn: niet elke combinatie van doelgroepen werkt op één plek. Onze bewoners bevinden zich in een kwetsbare overgangsfase. Velen hebben een periode van detentie achter de rug, waarin structuur en begrenzing centraal stonden. Onze begeleiding is erop gericht hen in een rustige, veilige omgeving opnieuw te laten landen in het gewone leven. Stap voor stap, met zo min mogelijk prikkels en verstoringen.

Daarvoor zijn drie dingen essentieel: • rust en voorspelbaarheid; • een gevoel van veiligheid en eigenaarschap over de eigen woonplek; • en een omgeving die herstel ondersteunt, in plaats van extra spanning introduceert. De Skaeve Huse dienen een ander doel. Het gaat om mensen voor wie regulier samenleven niet haalbaar is, en die daarom juist buiten de reguliere context worden gehuisvest. Dat is een legitieme keuze – maar wel een keuze met een fundamenteel andere dynamiek.

Als deze twee werelden direct naast elkaar worden geplaatst, ontstaan er naar onze overtuiging reële en ongewenste risico’s: • Onze bewoners kunnen het gevoel krijgen dat zij opnieuw “buiten de samenleving” worden geplaatst, waardoor hun herstel en verantwoordelijkheidsgevoel onder druk komt te staan. • De kans op prikkels, onrust en overlast neemt toe, terwijl juist stabiliteit cruciaal is in deze fase. • Ongunstige contacten kunnen zich makkelijker ontwikkelen, met risico’s voor veiligheid en recidive. Daarnaast staat ook het draagvlak in de omgeving op het spel. Het stapelen van kwetsbare doelgroepen op één plek leidt al snel tot een versterking van stigma. En als er iets misgaat, raakt dat al deze doelgroepen – ongeacht wie daadwerkelijk betrokken is.

Ons punt is daarom niet dát deze voorzieningen er moeten komen. Ons punt is dat zij elkaar op deze locatie niet versterken, maar verzwakken.

Wij hebben dit ook met de gemeente besproken en aangegeven dat wij formeel bezwaar zullen maken tegen de huidige locatiekeuze. Tegelijkertijd blijven wij graag in gesprek. Als deze locatie toch wordt doorgezet, willen wij nadrukkelijk betrokken worden bij de inrichting en afbakening van het terrein en de openbare ruimte, om risico’s zoveel mogelijk te beperken.

Maar laat ik daar helder over zijn: dit vraagstuk is niet op te lossen met een camera, hek, een geluidswal of een groenstrook. Het vraagt om een fundamentele afweging over geschiktheid van locatie en de onderlinge beïnvloeding van doelgroepen.

Wij vragen u daarom om zorgvuldig te kijken: niet alleen óf deze voorzieningen nodig zijn – want dat zijn ze – maar vooral waar en hoe deze verantwoord kunnen worden gerealiseerd.

Want als we dat niet zorgvuldig doen, lopen we het risico dat beide bedoelingen tekortschieten en deze doelgroepen zijn te kwetsbaar om te laten mislukken.

Dank u wel.