Inspreektekst Binnenstad in Balans NRK 18 mei

Middelburg, 18 mei 2026 Aan: Betreft: Van:

Griffie Inspreektekst NRK Commissie Ruimte 18 mei 2026 Stichting Binnenstad in Balans

Voorzitter, raadsleden, Allereerst wil ik alle raadsleden feliciteren met hun verkiezing. Namens Stichting Binnenstad in Balans en wens ik u veel wijsheid toe in uw werk voor onze mooie stad. Binnenstad in Balans is een onafhankelijke bewonersorganisatie die zich inzet voor een aangenaam, gezond, duurzaam en veilig leefklimaat — met respect voor het monumentale karakter van onze binnenstad. We zijn in oktober vorig jaar opgericht en vertegenwoordigen inmiddels meer dan tweehonderd bewoners. Eén van de onderwerpen die wij intensief hebben opgevolgd, is de Nota Ruimtelijke Kwaliteit. Want deze nota raakt direct aan onze leefomgeving: hoe we mogen verbouwen, verduurzamen, kleuren kiezen en woonhuizen en monumenten onderhouden. De NRK is geldig voor de gehele gemeente, waaronder ook de drie dorpen. Het zwaartepunt ligt echter op de historische binnenstad, vandaar onze grote betrokkenheid. Vandaag ligt de NRK 2026 voor. Dit is een tussenversie, omdat er parallel een volledig nieuwe NRK wordt ontwikkeld door een extern bureau. In de commissie Ruimte van 19 januari is afgesproken dat de verduurzamingshoofdstukken uit de NRK 2025 op juridisch verantwoorde wijze moesten worden verwerkt in de NRK 2016. Wanneer we de NRK 2026 naast de NRK 2016 en 2025 leggen, zien we dat naast de verwerking van de verduurzamingshoofdstukken ook andere aanpassingen zijn gedaan.

De flitstoets is in 2026 vervallen: In de NRK 2016 bestond de flitstoets: een laagdrempelige, snelle en legesvrije procedure voor kleine ingrepen aan monumenten, zoals schilderwerk, glasvervanging of herstelwerkzaamheden. In de NRK 2026 is de flitstoets vervallen. Daarvoor in de plaats is nu de sneltoets, die meestal niet voor monumenten geldt. Dat lijkt een kleine wijziging, maar voor bewoners is het verschil groot: •

de sneltoets is niet meer legesvrij;

Stichting Binnenstad in Balans KvK 9852 5875 IBAN NL79 RABO 0163 0164 45

Inspreektekst Binnenstad in Balans NRK 18 mei.docx | 18-05-2026 www.binnenstadinbalans.nl info@binnenstadinbalans.nl Pagina 1 van 2

• •

de sneltoets is minder voorspelbaar: het Sneltoetsteam beoordeelt per geval of iets binnen de criteria valt; en er wordt voor monumenten meestal doorgeschakeld naar de ARK, wat de doorlooptijd vergroot.

Voor bewoners betekent dit dat kleine, noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden — die juist bijdragen aan het behoud van monumenten — complexer en kostbaarder worden. Dat is precies wat je niet wilt, zeker niet nu verduurzaming urgenter wordt en de kosten voor isolatie en glasvervanging stijgen. Dit is iets wat wij regelmatig van onze ondersteuners ook bevestigd krijgen. De flitstoets was geen aparte vergunningprocedure, maar een interne werkwijze om kleine ingrepen snel, laagdrempelig en legesvrij af te handelen. Onder de Omgevingswet is zo’n werkwijze nog steeds mogelijk, bijvoorbeeld door kleine wijzigingen niet als rijksmonumentenactiviteit aan te merken, zodat er geen ARK-advies nodig is. Ook kunnen leges voor eenvoudige aanvragen worden verlaagd om de drempel laag te houden. Wij vragen ons af, waarom is de flitstoets nu verwijderd? Was dat juridisch noodzakelijk en had dat niet anders gekund? Kon werkwijze niet aangepast worden en zo de flitstoets behouden tot de definitieve NRK gereed is? Er zijn twee belangrijke toezeggingen niet verwerkt: • •

Het kleurhistorisch onderzoek, dat zou helpen om het kleurenpalet te verbreden ontbreekt. En het aangenomen amendement over transparantie en uitbesteding van de ARK is niet terug te vinden — niet in de NRK en niet in het Reglement van Orde. We begrepen van de gemeente dat dit proces al in gang gezet is. Dat waarderen wij zeer, maar dan zouden we dit ook graag geborgd zien.

Tot slot in het kort: Wij zouden graag de flitstoets al dan niet in aangepaste vorm terugzien in de NRK 2026. En we zouden graag zien dat de twee toezeggingen, kleurhistorisch onderzoek en transparantie/uitbesteding ARK, alsnog worden geborgd. Wij denken graag constructief mee bij het verder verbeteren van deze nota. Dank u wel.

Stichting Binnenstad in Balans KvK 9852 5875 IBAN NL79 RABO 0163 0164 45

Inspreektekst Binnenstad in Balans NRK 18 mei.docx | 18-05-2026 www.binnenstadinbalans.nl info@binnenstadinbalans.nl Pagina 2 van 2