Inspraaktekst Sterrenwacht

Beste commissieleden, Ten eerste bedankt dat ik namens de Volkssterrenwacht Philippus Lansbergen hier de gelegenheid krijg om kort uiteen te zetten waarom het zo belangrijk is dat er een oplossing komt voor onze huisvesting die zoals u allemaal weet in het geding is omdat University College de huur heeft opgezegd, terwijl het juist UCR is die ons in 2017 heeft binnengehaald. In het kort over 2017: de gemeente Middelburg wilde pand Herengracht 52 verkopen, maar daar zat de sterrenwacht in. Die kon en mocht niet op straat gezet worden. We hebben toen samen gekeken naar andere locaties, maar die bleken niet beschikbaar of geschikt. Omdat een paar docenten van UCR bij ons al geregeld met groepen studenten op bezoek kwam, kwam bij hen het idee op om de Helm als locatie voor ons ter beschikking te stellen. Zij gebruikten eigenlijk maar twee leslokalen in dat gebouw en dat zelfs betrekkelijk weinig. De docenten vonden ze niet prettig. De afspraak werd dat er twee leslokalen voor UCR overdag beschikbaar bleven en ’s avonds en tijdens vakanties konden wij die ook gebruiken. Prima regeling waar wij wel mee uit de voeten konden. Volgende stap was de huurprijs. Wij bedongen dezelfde huurprijs dan die we betaalden aan de Herengracht. Dat was voor UCR te weinig, maar de gemeente had er belang bij om de Herengracht te verkopen dus zij compenseerden het verschil.

De overeenkomst werd er dus eentje tussen UCR, de Gemeente en de Sterrenwacht. Alle drie werden we er beter van. Ons grootste voordeel was dat we konden uitbreiden met een museum over de uitvinding van de telescoop die, zoals u weet, in 1608 in onze stad is uitgevonden door Hans Lipperhey. Een wens die we al langer hadden. Het hele proces werd uitstekend begeleid door Arjan Beekman, destijds de verantwoordelijke wethouder. Zakelijk, duidelijk en kundig kwamen we er gezamenlijk uit. In een schrijven dat u vorige week via de griffie van ons heeft gekregen staat duidelijk wie we zijn, wat we doen en wat de toekomstplannen zijn. Sinds de verhuizing is de sterrenwacht flink gegroeid. Onze maatschappelijke functie is duidelijk. Duizenden mensen bezoeken jaarlijks de sterrenwacht. En voor de duidelijkheid, dat is vaker overdag dan ’s nachts. Het is een hardnekkig misverstand dat de sterrenwacht alleen ’s avonds en ’s nachts actief is. Niets is minder waar. Het mag duidelijk zijn dat de sterrenwacht een mooie ontwikkeling heeft doorgemaakt. Helaas staan we nu al bijna drie jaar stil. Natuurlijk organiseren we nog steeds van alles zoals cursussen, lezingen, sterrenkijkavonden en dergelijke, maar de verdere uitbreidingsen investeringsplannen staan stil. We hadden al twee jaar een mooi planetarium kunnen hebben. Daar is ruimte voor en daar hebben we geld voor.

Dan zijn er ook nog ambitieuzere plannen. Zo willen we het museumdeel van de sterrenwacht verder professionaliseren. Het doel is om het museum vaker open te stellen voor het toeristisch publiek. Voor die professionalisering moeten er in het gebouw aanpassingen worden gedaan, zodat mensen zelfstandig met bijvoorbeeld een tablet langs de vitrines kunnen wandelen. Het museum kan dan veel vaker open en dat past in de toekomstvisie van de gemeente Middelburg, om zeg maar de cultuurminnende en nieuwsgierige toerist naar onze stad te lokken. Mogelijk kunnen we hier samenwerken met de stichting Verrekijkermuseum Middelburg. Zij hebben een zeer ambitieus plan voor een museum over optica, met daarin een indrukwekkende collectie kijkers, en optische proefjes. Op dit moment is daar nog niet veel over te zeggen. Wij trekken samen met hun op om te kijken hoe een dergelijk museum er uit moet komen te zien, welk verhaal er daar verteld moet worden en welke rol de sterrenwacht daar in kan spelen. Nog veel onduidelijk dus. De ideeën zijn er, maar het is iets voor de langere termijn. Terug naar het nu. Gezien de maatschappelijke, educatieve en museale functie die de sterrenwacht heeft is het toch onbestaanbaar dat we de sterrenwacht moeten opheffen omdat de Helm niet meer beschikbaar is. Een blamage voor de stad die zo’n belangrijke rol in de sterrenkundige geschiedenis heeft gespeeld.

Wat een gezichtsverlies. Onlangs hebben we een pittig maar eerlijk gesprek gehad met bestuursleden van UCR en daar uit bleek dat zij ons gebouw onder andere nodig hebben als zogenaamde chillruimte voor de studenten. Een plek waar studenten koffie, thee en bier kunnen drinken hebben ze namelijk niet. Daarom scoort UCR niet best op de studentenlijstjes. Daarvoor moet toch elders een geschikte ruimte te vinden zijn? Wij begrijpen de wensen van UCR, maar wij denken dat het eenvoudiger is om voor UCR een passende ruimte te vinden dan voor ons. Als we direct van de gemeente kunnen huren is onze toekomst verzekerd, kunnen we investeren en is Middelburg een parel rijker. Zo worden we namelijk vaak omschreven. Als UCR zoals ze zelf zegt meer in de Middelburgse samenleving wil staan, dan liggen er ook voor hun kansen. Samenwerking is dan nog steeds mogelijk, maar wel onafhankelijk van elkaar. Hoe prachtig zou het zijn als UCR een studie sterrenkunde op zou nemen in hun lesprogramma. Kortom: wij willen op de Helm blijven! Ik hoop en verwacht een goede afloop.