Hoofdlijnenakkoord 2026-2030

In de komende periode gaan wij concreet invulling geven aan deze nieuwe bestuursstijl. We starten met een brede kennismakings- en verkenningsronde langs dorpen en kernen, organisaties en initiatieven. Per portefeuille worden de belangrijkste thema’s opgepakt, waarbij bestuurders zichtbaar en aanspreekbaar aanwezig zijn. Tegelijk zoeken wij actief naar vernieuwende vormen van samenwerking en bundeling van krachten, zodat goede ideeën en energie in de samenleving en de gemeente­ raad maximaal tot hun recht komen. Wij nodigen iedereen uit om hieraan bij te dragen. De toekomst van Middelburg maken wij samen. Met deze gezamenlijke start geven wij een krachtige impuls aan een bestuursperiode die in het teken staat van ver­ binding, vertrouwen en het bouwen aan een duurzame toekomst voor onze gemeente.

29

Gemeentelijke financiën 2026-2030 Wij gaan onze inhoudelijke ambities de komende jaren realiseren door het voeren van een duur­ zaam financieel beleid en beheer. De financiële positie van de gemeente Middelburg is solide en moet dat in de toekomst ook blijven.

30

Maatregelen om te komen tot duurzaam structureel financieel evenwicht Er is sprake van diverse omstandigheden en ontwikkelingen die een flinke mate van onzekerheid met zich meebrengen. Het gewenste beeld van een structureel financieel evenwicht in lasten en baten staat hiermee onder druk. Zo is er nog geen duidelijkheid over de eerder toegezegde verhoging van onze algemene uit­kering door de herverdeling in het Gemeentefonds. Naast onduidelijkheid over deze grootste inkomstenpost is er ook nog geen zekerheid vanuit het Rijk als het gaat om de stijgende kosten in het sociaal domein, en dan met name de Jeugdzorg. We blijven ons -zoveel als mogelijk met onze collega gemeenten- inzetten voor de spoedige afronding van de herverdeling van het Gemeente­fonds en een voldoende structurele compen­ satie door het Rijk van de stijgende uitgaven in het sociaal domein. We zetten ons in om het bovengemiddelde beroep op aanvullende zorg in onze gemeente in de komende jaren waar mogelijk en binnen het redelijke om te buigen naar een niveau dat meer volgens het landelijk gemiddelde voor middelgrote steden is. Hierdoor beperken wij een verdere structurele kostenstijgingen na 2030. Wij gaan er vanuit dat extra structurele rijksuitkeringen ons op termijn beter in staat stellen om in de structurele dekking van kosten te voorzien.

In de tussentijd zetten we de algemene reserve waar nodig in voor maatregelen die kosten structureel omlaag brengen, dan wel tekorten incidenteel te dekken. We doen dit tot de rijksbijdragen structureel weer op peil zijn gebracht. Voor deze incidentele extra inzet van middelen werken we via de begroting 2027-2030 concrete voor­ stellen uit. Deze moeten mogelijk worden gemaakt door: • de inzet van het positieve jaarrekeningresultaat 2025; • het verlagen van de weerstandsratio op de algemene reserve (nu 1,6 minimaal 1,0); • een toevoeging van een mogelijke verkoopopbrengst van de ZEH-aandelen aan de algemene reserve. Omgaan met onzekere vooruitzichten, en vooral schaarse structurele middelen, betekent dat de ge­ deelde ambities uit dit hoofdlijnenakkoord gelden als de beoogde handelingsperspectieven voor onze coalitie voor de komende 4 jaar. Eventuele structurele financiële gevolgen kunnen pas definitief door de gemeenteraad worden vastgesteld via de jaarlijkse (meerjaren) be­grotingen.

In de voorbereiding van de meerjarenbegroting 2027-2030 nemen wij de volgende ontwikkelingen met financiële consequenties als onuitstelbaar, onontkoombaar en onvermijdbaar mee: Programma

Sociaal en Vitaal

Veilig en Dienstverlenend

Activeit

Kosten (x1 miljoen euro) 2027

2028

2029

2030

Jeugdhulp

-4,8

-6,0

-7,2

-7,7

Inzet Sterk Lokaal Team

-0,6

-0,6

-0,6

-0,6

Basiszorg sociaal beheer wijken

-0,5

-0,5

-0,5

-0,5

Orionis

-1,5

-1,1

-0,6

-0,1

Organisatieontwikkeling

-0,5

-0,5

-0,5

-0,5

(Incidentele gelden)

Via de begroting 2027-2030 werken we voorstellen uit voor de dekking van deze kosten. Hierbij betrekken wij de uitkomsten van de meicirculaire en het begrotingsadvies zoals dat door de VNG op 18 mei 2026 aan alle leden is aangeboden. 31

Afwegen van ambities en investeringen De transformatie van het sociaal domein is een forse uitdaging die noodzakelijk is om de begroting structureel en meerjarig op orde te houden. Anderzijds liggen er grote investeringsvragen op het gebied van infra­ structuur en voorzieningen. Denk hierbij aan de gebieds­ ontsluiting Veerse Meer, de vervanging van de Kruit­ molen en de ontwikkeling van Hart van Dauwendaele en Hart van Griffioen, de laatste ontwikkeling onder meer in relatie tot de nieuwbouw voor het voortgezet onderwijs.

Daarnaast brengen nieuwe ambities, zoals grootschalige woningbouwlocaties en mogelijk een Collectiecentrum Zeeland forse investeringen met zich mee. Met het oog op de begroting 2027 en de daarop­ volgende meerjarenraming stellen wij daarom een meerjarige investeringsagenda op die de raad een helder kader biedt om een integrale afweging te maken.

Aanscherpingen in financieel beleid en beheer Voor het realiseren van onze ambitie voor een duurzaam financieel beleid en beheer, hebben we aanvullende doelen en uitgangspunten opgesteld. Deze komen bovenop de geldende wettelijke kaders ten aanzien van onze gemeentelijke financiën. Hiermee bereiden we de financiële gevolgen van onze keuzes voor en leggen we deze via de bestuurlijke planningsdocumenten (zoals de begroting) voor aan de gemeenteraad.

Deze doelen en uitgangspunten zijn: 1. Meer financiële flexibiliteit; 2. Financieel partnerschap in realisatie Zeeland en Walcheren 2050; 3. Financieel reëler plannen; 4. Investeringsfonds en grondbedrijf als sterke (ontwikkel)instrumenten 5. Reële indexering van uitgaven en inkomsten

1. Meer financiële flexibiliteit Om onze bestaande financiële capaciteit (2026: ca 260 miljoen euro) zo effectief mogelijk in te zetten, willen we de programmastructuur van de gemeentelijke begroting aanpassen. Wij willen in de begroting 2027 de structuur volgen zoals deze ambtelijk is aangereikt en ook voor ons hoofdlijnenakkoord is gevolgd. Met een vereen­voudiging van de programmastructuur en ook een kwaliteitsverbetering op de beoogde doelen en resultaten met bijbehorende prestatie-indicatoren (wat gaan we bereiken, wat gaan we daarvoor doen, wat zijn de risico’s) kunnen we slagvaardiger werken en de inzet van middelen (geld en personele capaciteit) sneller en gerichter bijstellen wanneer de omstandigheden daarom

vragen. Hierdoor scheppen we mogelijkheden om middelen en personele capaciteit van ‘oud (bestaand beleid)-voor-nieuw (anders)’ effectiever in te zetten. Door meer flexibiliteit bij de inzet van bestaande mid­delen vergroten we de slagvaardigheid van de gemeente­lijke uitvoering. Dit voorkomt een beroep op extra middelen en omvangrijke financiële ombuigingen en organisatorische aanpassingen. We tonen ons meer als een permanent lerende en verbeterende overheid zodat wij focus houden op de aanpak en uitvoering van de uitdagende Middelburgse opgaven en de realisatie van onze ambities.

2. Financieel partnerschap Zeeland en Walcheren 2050 Voor het realiseren van de ambities in Zeeland 2050 en Walcheren 2050 versterken we ons gemeentelijke Investeringsfonds met de opbrengst uit de verkoop van de gemeentelijke ZEH-aandelen. Dit stelt ons ook financieel in staat om als hoofdstad in partnerschap met medeoverheden (gemeenten, waterschap, provincie, Rijk en Europa) te investeren in de lange termijn ontwik­

kelingen van onze gemeente, Walcheren en Zeeland. We zetten ons in om hierin ook financieel maximaal samen te werken. Door provinciale, landelijke en Europese investerings-, financierings- en subsidiemogelijkheden maximaal te benutten, vergroten we het rendement van onze gemeentelijke inzet. 32

3. Financieel reëler plannen Om de beschikbare financiële middelen maximaal te benutten voor de uitvoering van onze taken, is het van belang om inkomsten en uitgaven zo goed moge­ lijk in tijd en omvang te plannen. Ook over 2025 is er een relatief omvangrijk positief jaarrekeningsaldo. Ons streven is om onnodige financiële overschotten in de komende jaren zoveel als mogelijk te beperken. Daarvoor starten we een proces om de realiteit van onze begrotingsramingen kritisch te beoordelen.

We doen dit onder andere door: • gedegen analyses van onze jaarrekeningen met een doorvertaling van de geleerde lessen naar de begrotingen in de volgende jaren, • de verdere professionalisering als het gaat om de ontwikkeling en toepassing van het bestuurlijke en ambtelijke budgetbeheer, • een verdere ontwikkeling en goede uitvoering van ons gemeentelijke sturings- en verantwoordings­ instrumentarium en • heldere kaders en toepassing op de vorming en inzet van gemeentelijke reserves en voorzieningen.

4. Investeringsfonds en grondbedrijf als sterke instrumenten Om een actieve rol in de realisatie van Zeeland 2050 en Walcheren 20250 te vervullen, gaan we onze instru­ menten van het gemeentelijke investeringsfonds en grondbedrijf maximaal en waar mogelijk uitgebreider benutten.

We gaan de volgende maatregelen nader verkennen: • versterking van de reserve grondbedrijf wanneer de opbrengst uit de verkoop van de gemeentelijke ZEH-aandelen hoger uitvalt; • vaker toepassen van een actief grondbeleid door middel van planexploitaties bij de mogelijke toekomstige herontwikkelingen in de bestaande stad en dorpen en uitbreidings- en inbreidingslocaties; • het activeren en afschrijven op investeringen met een economisch nut.

5. Reële indexering van uitgaven en inkomsten Om de uitvoering van onze taken op een reëel peil van actuele prijs- en loonontwikkelingen te kunnen blijven voeren, zetten wij het geldende beleid ten aanzien van indexering van uitgaven en inkomsten in de komende jaren voort. Verdergaande verhogingen van gemeente­ lijke belastingen en heffingen sluiten wij niet uit. Bij financiële druk kijken wij eerst kritisch naar effectiviteit

en doelmatigheid van beleid voordat lasten worden verhoogd. Ombuigingen en investeringen bezien wij in samenhang. Investeringen vragen om legitimiteit. Dit betekent dat de doelen vooraf helder zijn, zodat achteraf beoordeeld kan worden wat een investering heeft opgeleverd.

33

Portefeuilleverdeling

34

Jeroen Louws Portefeuilles

(1e loco burgemeester) • • • • • • • •

Stadsontwikkeling en kernenbeleid Bestaanszekerheid en kansengelijkheid Milieu en duurzaamheid Natuur en landschap Gelijkwaardigheid en mensenrechten Integratie Sport Personeel en organisatie

Projecten

• • • • •

KEC Omgevingswet en -visie azc / COA Cleene Hooge Hart van Griffioen

Wijken

• • •

‘t Zand - Stromenwijk - Rittenburg Dauwendaele Nieuw Middelburg

Jesse Aarnoutse

Gemeenschappelijke regeling: • GR Orionis Deelneming: • Stadsgewestelijk Zwembad Vastgoed BV • Stedin Holding NV

(2e loco burgemeester)

Portefeuilles

• • • • • • • • • •

Mobiliteit en infrastructuur Kunst, cultuur en evenementen Vervolgonderwijs Wijkgericht werken en participatie Communicatie en dienstverlening Reiniging en groenbeheer Begraafplaatsen en crematorium Bouw- en woningtoezicht Handhaving Inkoop

Projecten

• • •

Fiets- en parkeerbeleid Gebiedsontsluiting Veerse Meer Collectiecentrum Zeeland

Wijken

• • •

Nieuw- en Sint Joosland Sint Laurens Mortiere

Gemeenschappelijke regeling: • GR Zeeuwse muziekschool • GR RUD • GR O.L.A.Z. • GR Publiek vervoer

35

Jonathan Schroevers Portefeuilles

(3e loco burgemeester)

• • • • • • • • • •

Financiën Zorg: jeugd Zorg: wmo Onderwijs en onderwijshuisvesting Jeugd en gezin Ouderen Welzijn en volksgezondheid Vroegtijdig schoolverlaters (VSV) Kinderopvang en peuterspeelzalen Doelgroepenvervoer

Projecten

• •

Transformatie sociaal domein Hart van Dauwendaele

Wijken

• • •

Griffioen Zuid Arnemuiden

Tobias van Gent Portefeuilles

• • •

•

Wijken

Deelnemingen: • Mobiliteitscentrale • BNG Bank NV

(4e loco burgemeester)

• • • • •

Projecten

Gemeenschappelijke regeling: • GR GGD

• • •

Economische innovatie Samenwerking Europa, internationale samenwerking en fondsen Grondbedrijf Bedrijventerreinen Cultureel erfgoed (incl. stadhuis) Toerisme, recreatie, stadspromotie Gemeentelijke accommodaties en vastgoed Archief, ICT en digitalisering

• •

Zeeland 2050 Restauratie stadhuis Strategisch beleid economische innovatie VO campus Waterpark Veerse Meer

• •

Binnenstad Klarenbeek - Veersepoort

Vervanging Jeroen Louws <--> Jesse Aarnoutse Jonathan Schroevers <--> Tobias van Gent

Gemeenschappelijke regeling: • GR Zeeuws Archief Deelnemingen: • NV Economische Impuls Zeeland • BV Monumentenbeheer • ZEH • Evides (GBE)-Aqua BV • Bestuur VZG

36