Bijlage bij 6 a 2 ingekomen stuk 224 Pleidooi voor een snellere en krachtiger gemeentelijke aanpak van de toeristische verhuur-geanonimiseerd

Aan: Gemeenteraadsleden en B & W van Middelburg. Tbv Raadscie Ruimte 30/10/23 en Gemeenteraad 9/11/23 Huisvestingsverordening Middelburg 2022, te actualiseren naar 2023.

Middelburg op weg naar Venetie ? Pleidooi voor een snellere en krachtiger gemeentelijke aanpak van de toeristische verhuur Sinds enige tijd valt het mij op dat zelfs in mijn naaste omgeving (ik woon buiten de binnenstad) de toeristische bewoning oprukt. Ik vind dat niet goed. Ik heb hierover gesproken met diverse andere Middelburgers, en alom hoor ik dat zij het toerisme in het algemeen hinderlijk beginnen te vinden en dat de toeristische bewoning (met name in de binnenstad) de spuigaten uitloopt. Dit is een slechte ontwikkeling, waarvoor ik uw aandacht vraag. Toeristische bewoning : hotels, B&B, tweede woningen met zelfbewoning, tweede woningen die geheel verhuurd worden via airbnb. Met name die laatste categorie neemt hand over hand toe, onttrekt zich voor een groot deel aan het zicht/registratie, en brengt bij de uitbaters veel geld in het laatje. Waarom is verdergaande toeristische bewoning geen goede zaak ? a. Het bevordert het toerisme, dat met de bezoekers van de kust toch al fors is. Remmen kan zo zoetjesaan geen kwaad (en dat is ook gemeentelijk toekomstig beleid) b. Tweede woningbezit met zelfbewoning onttrekt woningen aan de woningvoorraad c. Tweede woningbezit tbv airbnb is een duivelse aangelegenheid: het onttrekt woningen aan de woningvoorraad, je kent je eigen buren niet meer, en is zo lucratief dat het grote investeerders en mogelijk ketens aantrekt.

Deze ontwikkeling gaat razendsnel, en is op een gegeven moment nauwelijks meer te stoppen. Het schrikbeeld van Amsterdam met zijn rolkoffertjes (hele stukken binnenstad zijn vertoeristiseerd), Venetie (een dode stad met nog maar 10% eigen inwoners, NB !!! propvol toeristische accomodatie achter de historische gevels, merchandise, volle straten en terrassen) en Barcelona lijkt ver van ons bed, maar is het niet ! Hieraan kunnen we ook allerlei dorpjes aan en nabij de zeeuwse kust toevoegen, waar vrijwel geen Zeeuwen meer kunnen wonen (hoge prijzen) en niet willen wonen (sfeer toeristenstadje). Is het al zover in Middelburg ? Kunnen maatregelen niet even wachten ? Nee, zeker niet ! Waarom roept de gemeente geen halt toe aan deze ongewenste ontwikkeling ? Om daar achter te komen heb ik me verdiept in het gemeentelijk ruimtelijke beleid van afgelopen jaar, en met name in de RIGO rapporten. RIGO is het raadgevend adviesburo waarop het gemeentelijk beleid van Middelburg zwaar leunt. Ik citeer in het volgende uit RIGO1 (afgelopen voorjaar) en RIGO2 (dit najaar, dus recent) .

RIGO 1 (tbv gemeenteraad juni 2023) In de huisvestingverordening 2022 is per 1 juni 2022 een registratieplicht opgenomen voor toeristische verhuur. Het raadgevend buro RIGO onderzocht daarmee het cijfermatig effect van de toeristische druk en deed daarnaast online onderzoek naar diverse "bevindingen van toeristische druk". - Het stelt op grond van registratiecijfers dat in Mburg 196 panden staan geregistreerd met toeristische verhuur. Dat zijn 200 woningen!!! Maar hierbij zijn de tweede woningen, met en zonder airbnb, niet

inbegrepen. Zij blijven grotendeels onder de radar. Neem gerust van mij aan dat het totaal veel groter is. Het gaat momenteel erg snel. Ik vermoed dat het al minstens 400 woningen betreft. Die zijn onttrokken aan de woningvoorraad. En komen dus niet ten goede aan Middelburgers die huizen zoeken. - Het Rigo onderzocht ook de toeristische druk. Parkeren blijkt een toenemend probleem. Daar moet iets aan gedaan worden. - Gevraagd werd ook of het aantal toeristische overnachtingen en de toeristische verhuur als storend wordt ervaren. Hun online enquete zegt: “op het randje van onprettig”. Volgens mij is het er al overheen (zie hierna). Volgens een artikel in de PZC is het aantal toeristische overnachtingen per 1000 inwoners in Middelburg 3 keer zo hoog als in Amsterdam met zijn rolkoffertjes. Nagerekend klopt het niet helemaal, maar het is in ieder geval erg fors!!! Alleen al op grond van deze cijfers zou een gemeente toch alarm moeten slaan ??? Is deze ervaring van de burgers wel maatgevend voor gewenst beleid ? Heeft de gemiddelde burger weet van de dreigingen die ons boven het hoofd hangen ? (dode stad, irreversibele vertoeristisering). Ik denk het niet. Middelburgers, zeker binnenstadbewoners, hebben vaak ook commerciele belangen, en wonen daarmee als het ware in hun eigen investering cq winkel. Tja, dan kijk je anders aan tegen gewenste ontwikkelingen.

Dan vindt je het minder erg om jonge middelburgers in nieuwe uitbreidingswijken in het buitengebeid te laten wonen. En daarmee nog meer landschap op te offeren. Meer verblijfstoeristen in Middelburg betekent minder inwoners. Minder permanente woningen. Zo simpel is het. En dan klagen over schaarste. Het is buiten kijf dat er schaarste is op de woningmarkt. Met als gevolg In- en uitbreiden. Beide maken de stad minder fijn en groen om in te wonen. Prioriteit moet daarom de bestaande woonvoorraad krijgen: daar moet toeristisch niet meer worden afgesnoept ! Aldus is groei van toeristische bewoning uit den boze. Stoppen en waar mogelijk terugdringen. Dat zou het devies moeten zijn.

RIGO 2 en Huisvestingsverordening actualisatie: van 2022 naar 2023. Ter bespreking en besluitvorming ligt nu de huisvestingsverordening 2023, herziening van de HVO 2022. Gemeenteraad 9/11, en ter voorbereiding commissie Ruimte 30/10 aanstaande. Het RIGO presenteert in zijn laatste rapport de instrumenten die mogelijk zijn tbv regulering van toeristische verhuur en tweede woningbezit. Daarbij noemt het ook de mogelijkheid van een onttrekkingsvergunning op grond van artikel 21 van de Huisvestingswet 2014: "De onttrekkingsvergunning en .... kunnen worden gebruikt als er sprake is van schaarste met onevenwichtige of onrechtvaardige effecten tot gevolg". Dat lijkt me nou precies wat hier aan de hand is! Toch adviseert het RIGO in haar advies (tbv gemeenteraad 9 nov a.s.) niet om die onttrekkingsvergunning bij deze gelegenheid in te zetten. Want .... en .... en vraagt veel extra personele inzet. (extra fte's VH). Bovendien "is het, gezien het grote economische belang van de toeristische verhuur voor de gemeente, zaak niet onnodig beperkend te handelen". Onnodig ?!! Economisch belang ?! RIGO 2 adviseert daarom om het voorlopig bij registratie te laten, "om zodoende meer te leren over de toeristische markt in de gemeente" . Uitstellen dus. Of traineren ? En ja, natuurlijk is het moeilijk. Reguleren vraagt veel inzet van vergunningmakers en handhavers.

En, nog in het advies tbv 1 juni jl (RIGO 1): “Verdere groei van verblijfstoerisme kan dan wel gevonden worden dmv seizoensverlenging en buiten de binnenstad. De promotie zou zich daarop moeten richten. Hoe kun je iets promoten en het tegelijkertijd terugdringen ? Dit is halfslachtig beleid ! Blijkbaar is het nog niet tot de politiek doorgedrongen dat de meeste mensen helemaal niet zitten te wachten op tweede woningen en airbnb in hun straat. Waarom zou je ? Of moet eerst ook buiten de

veste het water aan de lippen staan, waarna klachten ..... weer onderzoeksrapporten, beleid etcetera etcetera. Ik vind op basis van bovenstaande, alles bijeen, dat dit RIGO rapport ernstig tekort schiet. Het negeert belangrijke elementen en adviseert veel te behoudend. Zachte dokters maken stinkende wonden. Tweede woningbezit draai je nauwelijks meer terug, eenmaal verleende vergunningen ook niet. Voorkomen is beter: stop de groeimogelijkheden met onmiddelijke ingang ! Daarom ons advies: Stop nieuw tweede woningbezit en verbied airbnb van gehele huizen !Laat daar niet nog eens enkele jaren overheen gaan, tot eindelijk iedereen het inziet. Niet pappen en nathouden, meer onderzoeken laten doen, traineren. Want de tweede huis- investeerders wachten niet, en het rolkoffertjes scenario ook niet. Venetie onze toekomst ? Bestuur van Middelburg: wees wijs en kijk vooruit. Neem ferme maatregelen. Red onze mooie, levende stad ! Middelburg, 25 oktober 2023