bijlage 4 verslag schouw met reacties

Verslag schouw 12 juni 2025 Op initiatief van een aantal bewoners uit de binnenstad, is 12 juni 2025 een schouw georganiseerd met deze groep bewoners van de binnenstad, vertegenwoordigers van de VOM, vertegenwoordigers van de KHN en vertegenwoordigers van de gemeente Middelburg. Dit was een groep van 20-25 personen. Omdat de omvang van de groep groot is voor een gezamenlijke wandeling door de stad, is er geen gemeentebrede oproep gedaan om mee te lopen, het was puur een initiatief van deze groep. Hieronder vindt u op hoofdlijnen een verslag. Alle aanwezigen is gevraagd een schouwformulier in te vullen, dit is ook op hoofdlijnen meegenomen in het verslag. Het verslag is voor reactie gestuurd naar een vertegenwoordiger van de groep binnenstadsbewoners, een vertegenwoordiger van de KHN en de VOM. Hieronder vindt u het verslag met de verschillende reacties hierop. Overzicht respondenten/ reacties op verslag Respondent 1: Stichting Plein 40 Respondent 2: ondernemer Plein 40 Respondent 3: ondernemer Markt Respondent 4: inwoner binnenstad Respondent 5: inwoner binnenstad Respondent 6: inwoner binnenstad

LOCATIE: ACHTER DE HOUTTUINEN • • •

Voorgesteld wordt om aan te sluiten op de huidige situatie. Het geluid van de terrasboten gaat ver, het water en de huizen vormen een soort klankkast. Ondernemers zijn ook inwoners. Laten we samen nadenken over hoe we het openbare karakter van het centrum kunnen behouden. • Als er geen extra boot komt, is het drukker in het centrum. En als er wel een extra boot komt, is er ook meer kans op drukte en verkeer. • Gevraagd wordt of de horeca hier tot middernacht open mag blijven. Gezien de geluidsoverlast vindt de groep binnenstadsbewoners dit niet wenselijk. ➔ Reactie respondent 5 (inwoner) De nadruk die wij hebben gelegd op de onwenselijkheid van terrasboten komt uit uw verslag niet naar voren. Terrasboten vormen vanwege de geluidsdruk een ernstige belasting voor de gezondheid van de bewoners er omheen. Ook de besproken verkeersveiligheid en balans wonen, horeca en toerisme zien we hier niet terug. De eerste zin om de situatie aan te sluiten op de huidige situatie is ons inziens erg vaag. Wij hebben daar duidelijk voorgesteld om het beleid aan te passen aan de situatie zoals die nu is: alle terrasbootlocaties uit het beleid en bestemmingsplan halen behalve locatie 2 waar Honeypie zit. Dat is een terras met 44 zitplaatsen en is open tot 17:30. Zet in het beleid dat dit de enige plek is waar een Terrasboot met maximaal 44 zitplaatsen en opening tot 17:30 toegestaan is.

Hier pleiten de bewoners voor. De opmerking over extra boten zou het centrum verlichten is gemaakt door een horeca ondernemer aan de rand van het centrum. Ze kreeg hier geen bijval van bewoners noch horeca ondernemers uit het centrum. Elk aanbod creëert zijn eigen vraag. Een boot erbij neemt geen druk weg uit het centrum maar creëert extra drukte aan de rand van het centrum in woongebieden.

➔ Reactie respondent 6 (inwoner) Ik heb tijdens de schouw (onderdeel Houttuinen) zelf gereageerd op de opmerking van een horecaondernemer (en bestuurslid KHN Middelburg) die stelde dat meer terrasboten de drukte juist verspreidt. En elders zou verlichten. Dat is onzin; er komt meer aanbod en dat levert juist nieuwe drukte op nieuwe plekken. (Overigens ook onlogisch geredeneerd; dan zouden nieuwe terrasboten elders juist klanten wegtrekken wat in zakelijk/economisch opzicht niet verklaart waarom de horeca dan vóór dit idee van meer boten zou zijn. Het lijkt ook nog wel wat kosten zo'n boot.) Er is gewezen op de al bestaande drukte (en onrust) in het Geeregebied, de hoogbouw langs het water met de woningen. De smalle fiets/voetpaden tussen water en bebouwing, de drukke toegang naar de Tref. Verkeersveiligheid. Geluid gaat omhoog en water draagt het geluid verder. Het effect op het kunnen hebben van een redelijke mate van rust en verder op de gezondheid van omwonenden daar. De zorgen over wat er gebeurt na sluitingstijd van met de terrasboten (onveiligheid/hangjongeren). Sluitingstijden zouden vroeg moeten zijn (zie Honeypie). Kortweg is gezegd; laat het bij de Honeypie boot. Er is ook al de rondvaartboot met aanlegdok + klein terras en de keet van de voormalige Boeketterie die over het water hangt en de suppers in het water in de zomer etc. LOCATIE: LANGE VIELE •

Hier is een terras dat de doorgang voor verkeer belemmert. Veiligheid staat voorop, dus het moet wel toegankelijk zijn voor veiligheidsdiensten. • Deze straat staat mixen toe. Dus een winkelpand kan ook een horecapand worden. De aanwezigen vinden dit geen probleem, maar vinden ook dat de verhouding winkel/ horeca zo moet blijven en er niet nog meer horeca hoeft te komen. Ook vinden ze het niet wenselijk als er twee terrassen tegenover elkaar komen te liggen ivm de doorgang. • Er staat een terras met een geheel gesloten afscheiding met reclame. Dit is van rechtswege gegund omdat de gemeente te laat reageerde ivm een zieke medewerker, maar eigenlijk is het niet toegestaan. ➔ Geen reacties op dit onderdeel van het verslag LOCATIE PLEIN 40 •

We zouden hier een mooi verblijfsplein van kunnen maken, met bijvoorbeeld jeu des boules, ook voor wie geen gebruik maakt van de horeca. • Ondernemers zijn tevreden met de omvang van hun terras, maar zouden aan de buitenkant meer eenheid willen. En dan binnenin meer ruimte voor een eigen karakter • Door de combinatie met het fietsparkeren, is het heel compact op het plein. Idee zou zijn om de locatie van de fietsen en terrassen om te wisselen. De terrassen sluiten dan meer aan op de terrassen op de Markt. Maar dat is totaal niet handig voor de horeca die aan de achterkant van het plein zit. • Er worden suggesties gedaan voor een andere indeling, het groepje binnenstadsbewoners zou graag een pad in het midden zien en de terrassen meer naar de gevels. Ondernemer geeft aan dat dat niet mag ivm de toegankelijkheid voor de brandweer. • Het pad voor Greenwoods en De Vliegende Hollander is eigenlijk een looproute, maar er loopt een fietsroute overheen waardoor het druk met fietsers is. De ondernemer heeft daarom obstakels geplaatst zodat fietsers minder hard voorbij komen en het veiliger is om er te lopen. ➔ Reactie respondent 1 (Stichting Plein 40) De gedachte om Plein 1940 verder te ontwikkelen tot een aantrekkelijk verblijfsplein wordt vanuit de ondernemers van harte ondersteund.

Een plein dat uitnodigt tot verblijf – ook voor bezoekers die geen gebruik maken van de horeca – is een waardevolle toevoeging aan het centrum van Middelburg. Het verhoogt de leefbaarheid en aantrekkingskracht van het plein, zowel voor

inwoners als toeristen, en versterkt de positionering van het gebied in aanvulling op de bestaande pleinen. Visuele eenheid terrassen Het streven naar meer eenheid aan de buitenzijde van de terrassen sluit naadloos aan bij de plannen die de ondernemers gezamenlijk reeds hebben ingediend bij de gemeente. Deze plannen omvatten het plaatsen van cortenstalen plantenbakken uniform met de stijl zoals al in de Langeviele aanwezig , met bomen en uniforme lage bakken met groen en bloeiende planten rondom de terrassen. Hiermee wordt niet alleen de gewenste eenheid en vergroening gerealiseerd, maar ook een rustiger straatbeeld gecreëerd dat de kwaliteit en uitstraling van het plein ten goede komt. Wij vertrouwen erop dat dit initiatief vanuit de gemeente en inwoners kan worden toegejuicht en ondersteund. Terras- en fietsenindeling Het voorstel om de locaties van de terrassen en het fietsparkeren om te wisselen, achten wij als ondernemers op Plein 1940 volstrekt onwenselijk. Een dergelijke wijziging heeft verstrekkende gevolgen: o De terrassen komen fysiek los te liggen van de horecabedrijven, waardoor zicht, controle, bediening en veiligheid ernstig worden belemmerd. o De operationele afstand tussen horecazaak en terras is niet werkbaar, wat leidt tot aanzienlijk hogere personeelskosten, inefficiëntie en kwaliteitsverlies in service.

o Het wordt voor bezoekers onduidelijk welk terras bij welk horecabedrijf hoort, met imagoen herkenbaarheidsschade tot gevolg. o Deze wijziging heeft dus niet alleen impact op de zogenaamde ‘achterkant’ van het plein zoals gesteld in het verslag van de schouw, maar op álle ondernemers met een terras op Plein 1940. o Een dergelijke aanpassing zou de bedrijfsvoering van meerdere ondernemers onder grote druk zetten en zou in enkele gevallen zelfs bedrijfseconomisch onhoudbaar kunnen blijken, dit mag niet onderschat worden. Wij verzoeken de gemeente dan ook met klem dit voorstel niet verder te overwegen. Middenpad. Het creëren van een middenpad als looproute wordt door de ondernemers als een oplossing voor een niet-bestaand probleem gezien. Momenteel kunnen voetgangers zich aan beide zijden van de terrassen goed verplaatsen, en fietsers via de reeds bestaande fietsroute. Een middenpad zou de bestaande balans verstoren: o Terrassen zouden naar de gevels verplaatst moeten worden, wat ten koste gaat van zichtlijnen op de karakteristieke panden aan het plein. o De doorgangen weerszijde worden hierdoor juist smaller in plaats van ruimer, wat ook voor hulpdiensten niet gunstig is. o Het mengen van fietsers en voetgangers op een smal middenpad verhoogt de kans op onveilige situaties – juist vanwege de beperkte breedte en de extra verkeersdrukte midden op het plein.

En ongeacht dat het middenpad bijvoorbeeld als looppad moet dienen is de praktijk dat fietsers dit als “Olifantenpad” gaan gebruiken. Kortom, het toevoegen van een middenpad draagt niet bij aan een beter functionerend of veilige plein en heeft potentieel een negatieve invloed op zowel uitstraling als veiligheid. Stichting Plein 1940 denkt graag constructief mee over verbeteringen aan het plein, mits deze aansluiten bij de dagelijkse praktijk van de horeca en het functioneren van het plein als horecabestemming. Wij vertrouwen erop dat onze input serieus wordt meegenomen in het vervolgtraject.

➔ Reactie respondent 2: (ondernemer Plein 40) Er worden suggesties gedaan voor een andere indeling, het groepje binnenstadsbewoners zou graag een pad in het midden zien en de terrassen meer naar de gevels. Ondernemer geeft aan dat dat niet mag ivm de toegankelijkheid voor de brandweer. In het verslag worden suggesties gedaan voor een alternatieve indeling van Plein 40, waaronder de aanleg van een middenpad en het verplaatsen van terrassen dichter naar de gevels. De door de ondernemer aangehaalde beperking met betrekking tot de toegankelijkheid voor de brandweer – met name de regel van drie meter afstand tot de gevel – lijkt mij een punt dat heroverweging behoeft. Een breder pad in het midden van zes meter breed, wat een grotere afstand tot de brandhaard zou betekenen, zou de veiligheid voor brandweerpersoneel en materieel significant kunnen verbeteren. Ik stel voor dat dit opnieuw wordt onderzocht in overleg met de veiligheidsdiensten. Mocht dit haalbaar blijken, dan zou dit plan de indeling van het plein optimaliseren, wat zowel door binnenstadsbewoners als een aantal omliggende ondernemers wordt gewenst. Daarnaast beveel ik aan om de terrassen aan beide zijden van het plein direct aan de gevels te plaatsen. Dit zou een meer open en doorlopend plein creëren, wat tevens een oplossing biedt voor de momenteel hinderlijke aanwezigheid van fietsen in het midden van het plein.

Het pad voor Greenwoods en De Vliegende Hollander is eigenlijk een looproute, maar er loopt een fietsroute overheen waardoor het druk met fietsers is. De ondernemer heeft daarom obstakels geplaatst zodat fietsers minder hard voorbijkomen en het veiliger is om er te lopen. Met betrekking tot de beschrijving van het pad voor Greenwoods en De Vliegende Hollander als een fietsroute, wil ik benadrukken dat dit traject, vanaf de Pottenmarkt langs Cotta en de horecaondernemers tot aan de Zusterstraat, expliciet is aangemerkt als een voetgangersgebied. Dit wordt bevestigd door de ter plaatse aanwezige verkeersborden die een voetgangerszone aanduiden, zonder uitzonderingen voor bepaalde tijden. Hoewel de handhaving en duidelijkheid hieromtrent een uitdaging vormen, is de officiële status van dit pad onmiskenbaar die van een wandelroute. De door de ondernemer geplaatste obstakels zijn een directe reactie op de onduidelijkheid en het gevaar dat fietsers veroorzaken op dit voetgangerspad. Door de combinatie met het fietsparkeren, is het heel compact op het plein. Idee zou zijn om de locatie van de fietsen en terrassen om te wisselen. De terrassen sluiten dan meer aan op de terrassen op de Markt. Maar dat is totaal niet handig voor de horeca die aan de achterkant van het plein zit.

Het voorstel om de locaties van de fietsenstalling en de terrassen om te wisselen, met als doel een betere aansluiting op de terrassen op de Markt, acht ik onpraktisch en onwenselijk voor de horecaondernemers aan de achterzijde van het plein. Dit zou resulteren in terrassen van naburige etablissementen direct voor de ingang van mijn onderneming, wat tot verwarring bij gasten zou leiden. Bovendien zou dit mijn personeel dwingen tot minimaal 20 meter extra loopafstand per servicehandeling, wat de operationele efficiëntie aanzienlijk zou belemmeren. ➔ Reactie respondent 5 (inwoner) Er is op de schouw besproken dat het plein vooral geen open karakter heeft en rommelig oogt. Mevrouw Polderdijk [ambtenaar vergunningverlening] heeft ook aangegeven dat hier vanwege de illegale afscherming een handhavingstraject loopt. Het plein voldoet in geen enkel opzicht aan huidige terrassenbeleid (reclame op parasols en kleurenbeleid en open karakter). Dit zien we niet terug in het verslag.

LOCATIE TYMPAANPLEIN •

Winterstad: de groep binnenstadsbewoners vindt het rommelig en gesloten. De open overkapping van de Herberg vindt men wel prachtig en de ruimte buiten is in verhouding met de ruimte binnen. • Men spreekt de wens uit voor een beeldkwaliteitsplan. Ondernemers weten dan ook waar ze aan toe zijn, en de gemeente kan handhaven. Hier zou dan een soort ARK voor samengesteld kunnen worden. • De levering van stroom is niet zeker. • Wat als niet iedereen meedoet? ➔ Reactie respondent 5 (inwoner) We missen in dit verslag de discussie over de periode van 4 maanden voor de winterstad. Bewoners en een aantal ondernemers vinden dit veel te lang en zien graag een periode van alleen december en januari net als vroeger. En een ijsbaan en terrassen korter is ook weer duurzamer dan een langere periode! LOCATIE NIEUWE BURG •

Hier zijn bankjes die in de openbare ruimte staan, in gebruik door het terras. Voorstel inwoners: kunnen we die niet verplaatsen naar een plek die wel openbaar is, bijvoorbeeld de Markt? Dit blijkt lastig te zijn aangezien de Markt vrij moet blijven voor evenementen zoals de weekmarkt. • Hier staat een fietsenstalling omringd door groen, iedereen geeft aan dat dit goed werkt. ➔ Geen reacties LOCATIE KOORKERKPLEIN •

Veel reclame op parasols. Sinds een jaar of vijf staan er ook schermen. [opmerking: dit stond zo in het verslag dat is toegestuurd naar de deelnemers van de schouw, maar is niet juist: Er staan langer dan vijf jaar schermen op het Koorkerkplein bij een zaak. Daar is ook in het verleden vergunning voor verleend. Echter, er is wel vergunning verleend voor schermen zonder reclame en deze zijn met reclame.] Ondernemers geven aan dat er al sinds 1988 reclame op parasols is. Sinds 2016 mag dat niet meer. Ondernemers geven aan dat er veel onduidelijkheid is over het inrichten van de terrassen, en een parasol een investering is van tienduizenden euro’s. Daarom wachten de ondernemers op nieuw beleid en gebruiken tot die tijd gratis materiaal van de brouwerij. Vertegenwoordiging gemeente Middelburg geeft aan dat er een overgangsperiode moet komen bij het nieuwe beleid. Ook voor bouwwerken. • Opgemerkt wordt dat ook voor de opbouwers van evenementen het nieuwe beleid belangrijk is. • Er vindt discussie plaats over de Winterstadactiviteiten. Wat is Winterstad: is dat ook een kerstmarkt? Het is nu een naar binnen gekeerd evenement. Daarom hebben ondernemers wat kleine evenementjes naar buiten toe georganiseerd, zoals de fonkelnacht en een kerstmarkt voor ondernemers in het gebied. Volgens andere aanwezigen past dat niet bij een monumentenstad.

Ondernemers geven aan dat er in de winter niet zoveel te doen is en er daarom dingen georganiseerd worden. ➔ Reactie respondent 4 (inwoner) Ik heb wat opmerkingen over de weergave van het gesprek over De Basiliek aan het Koorkerkplein. Ik was de bewoner die het gesprek daar mocht aftrappen en herinner me dus heel goed hoe de conversatie is verlopen. De samenvatting die er nu is laat vrijwel alleen ondernemers aan het woord die allemaal beweren dat het gemeentelijk beleid onduidelijk is en dat dat de reden is dat ze zich niet aan de regels kunnen houden. Dat is niet zoals het gesprek gegaan is. Ik heb het gesprek afgetrapt en opgemerkt dat voorheen op deze plek er geen reclame was en dit dus in lijn met de regels, maar dat er recent tegen de regels in reclameparasols en afscheidingen zijn verschenen.

Daarop beweerde een ondernemer dat reclame al sinds de jaren 80 is toegestaan en ging ik hier tegen in. Dit werd bevestigd door mevrouw Polderman[ambtenaar handhaving] die ook heel duidelijk aangaf dat dit in strijd met het beleid is en dat dit welbekend is bij ondernemers. De eigenaar van de zaak gaf daarop aan/toe dat hij een en ander had moeten vervangen omdat het versleten was en dat dit inderdaad gratis van de brouwerij kwam. Ik heb daarbij aangegeven dat dit niet eerlijk is naar andere ondernemers die wel duizenden euro's aan zelf betaalde parasols betalen. Eetcafé De Basiliek is een voorbeeld van een situatie die volledig in strijd is met de regels: reclame op terrasafscheidingen, op de parasol, een lichtbak op de gevel en een uitstekend reclamebord aan de gevel. En dat terwijl een paar jaar geleden er nog terrasschermen stonden waarop geen reclame zichtbaar was. De eigenaar geeft aan dat deze vervangen moesten worden omdat de funderingen verrot waren. Hij geeft aan dat al deze meubels gratis van de brouwerij gekregen zijn. De bewoner geeft aan dat los van het feit dat dit in strijd is met de regels ook niet eerlijk is ten opzichte van collega ondernemers die wél de investering in parasols maken die aan de regels voldoen. Een ambtenaar van de gemeente bevestigt dat de huidige situatie in strijd is met de vergunning. LOCATIE DAMPLEIN •

Waarom is dit eigenlijk een parkeerplek? Dit is een prachtig plein. Gemeentelijke vertegenwoordiging geeft aan dat de plekken hard nodig zijn en dat het idee van een parkeerkelder is afgewezen.

➔ Respondent 5 (inwoner) Er kwam een geval ter sprake van overlast van een achterterras. Vanwege het individuele karakter werd doorverwezen naar de betreffende ambtenaar. Maar er is wel aangegeven dat dit niet een op zichzelf staand geval is, en dat beleid voor achter-terrassen meer aandacht behoeft. OVERIGE OPMERKINGEN: ➔ Respondent 3 (ondernemer Markt) Ze hebben de hele stad gedaan behalve de markt. Dat vind ik nogal raar. Ik heb wel de wens dat onze terrassen langer open mogen en dar er word gekeken naar een oplossing tijdens de weekmarkt, omdat dat voor alle horeca-ondernemers op de markt echt een enorm gedoe is en onze spullen gaan gewoon eerder kapot. Zou de gemeente daar misschien ook naar kunnen kijken?