Bijlage 4. Antwoord op advies ASD

Gemeente Middelburg Samenleving Kanaalweg 3 Postbus 6000 4330 LA Middelburg Tel 14 0118 Fax (0118) 623 717 info@middelburg.nl www.middelburg.nl

Adviesraad Sociaal Domein T.a.v. Secretariaat Walcherseweg 239 4334 SH MIDDELBURG

uw kenmerk

uw brief van

ons kenmerk

17 mei 2025

742650

contactpersoon

doorkiesnummer

datum

Cora Israel

+31118675112

27 mei 2025

bijlage(n)

datum verzending

onderwerp

Evaluatie uitvoering Inburgeringswet Beste leden van de Adviesraad Sociaal Domein, Op 17 mei jl. ontvingen wij uw advies over het evaluatierapport met betrekking tot de Wet Inburgering en de door ons college getroffen bovenwettelijke maatregelen. Wij danken u hartelijk hiervoor! Achtergrond In september 2023 besloten wij boven op de wettelijke verplichtingen extra investeringen te doen in de dienstverlening aan inburgeraars. Het betrof investeringen voor: Financiële ontzorging van inburgeraars (budget voor Orionis Walcheren); Maatwerk in scholingsaanbod voor bijvoorbeeld snelle leerders (budget Orionis Walcheren); Het organiseren van praktijkgerichte themabijeenkomsten voor inburgeraars (budget Vizita); Het opleiden en inzetten van sleutelpersonen (budget Vizita); De uitbreiding van de Meedoenbalie (budget Vizita); Een betere informatievoorziening (budget Stichting Vluchtelingenwerk). Onderdeel van dit besluit was een evaluatie van deze extra investeringen. Met de resultaten van de evaluatie kunnen we bepalen of we op de goede weg zijn of dat we met de organisaties wijzigingen moeten aanbrengen. Daarnaast kunnen we afwegen welke tijdelijke extra investeringen structureel gewenst zijn. Onderzoeksbureau Abbi heeft de evaluatie voor ons uitgevoerd.

De evaluatie bestond uit twee delen: een kwantitatief onderzoek onder 207 inburgeraars en een kwalitatief onderzoek via een gesprek met medewerkers van Vluchtelingenwerk, Orionis en Vizita.

Bankrelatie: N.V. Bank voor Ned. Gemeenten (BNG) te Den Haag, banknr. NL14BNGH0285005502 (IBAN) / BNGHNL2G (BIC/SWIFT). Wij verzoeken u bij beantwoording het onderwerp en ons kenmerk te vermelden.

pagina

2 van 4 onderwerp

Evaluatie uitvoering Inburgeringswet U heeft beide evaluatierapporten ontvangen en uw advies uitgebracht. Hieronder geven wij onze reactie op uw adviezen. Advies 1. Wees terughoudend met het interpreteren en generaliseren van de resultaten. U vraagt zich af of een respons van 29% representatief is. Daarnaast missen we mogelijk een deel van de doelgroep door de vragenlijst in het Engels, Nederlands en Arabisch op te stellen. Wij zijn het met u eens dat we een deel van de doelgroep niet hebben bereikt. Toch zijn wij tevreden met het resultaat. Het bereiken van statushouders is lastig. Daarom hebben we samen met Abbi gekozen voor een zo persoonlijk mogelijk aanpak. We stuurden een persoonlijke uitnodiging per post in drie talen: Nederlands, Engels en Arabisch. De brief bevatte een QR-code én een korte URL, zodat iedereen op zijn eigen manier toegang had tot de vragenlijst. Ook de onderzoeksmethode zelf sloot aan bij de doelgroep. Geen lange vragenlijsten, maar een korte, interactieve chatdialoog. Wederom beschikbaar in drie talen en geschreven in eenvoudige bewoordingen. Een sleutelrol was weggelegd voor ervaringsdeskundigen. Zij hielpen bij het opstellen en vertalen van de chat. Ook betrokken hulpverleners werden actief geïnformeerd, zodat zij vragen konden beantwoorden en drempels konden wegnemen.

De inburgeringsregisseurs brachten de vragenlijst onder de aandacht in hun persoonlijke contacten met de inburgeraars. Onderzoeksbureau Abbi geeft aan dat 29% voor de doelgroep een goede score is. Volgens Abbi zijn de resultaten representatief. Er is daarnaast voldoende verdeling tussen mannen en vrouwen, over de verschillende leerroutes en over de verschillende leeftijdsgroepen. Concluderend: de onderzoeksresultaten zijn representatief en geven voldoende beeld, met name om het gesprek aan te gaan met de uitvoerende organisaties. Wij nemen uw advies over om terughoudend te zijn met generaliseren. Advies 2. Gebruik bij de interpretatie feitelijke gegevens en maak gebruik van benchmarks. Deze evaluatie had tot doel de mening van inburgeraars en uitvoerende organisaties te peilen. Op basis hiervan gaan wij het gesprek met de uitvoerende organisaties aan over bijstelling van het beleid. Wij spreken alle organisaties zeer regelmatig en monitoren samen met hen de voortgang op basis van subsidieafspraken en contracten. Tijdens deze overleggen komen aantallen en behaalde resultaten ter sprake. Het ministerie van SZW laat over de periode 2022- 2026 diverse onderzoeken uitvoeren onder (startende) inburgeraars.

Uit de laatstgehouden meting komt onder andere naar voren dat vrouwen minder positief zijn over de inburgering dan mannen, dat er meer behoefte is aan mogelijkheden om het spreken te oefenen, dat vrijwilligers nodig zijn en bijdragen aan de taalbeheersing en het vinden van werk en dat goede informatie bij de start van de inburgering heel belangrijk is. Deze uitkomsten komen ook in onze evaluatie naar voren. Concluderend: wij nemen uw advies gedeeltelijk over. Naast de evaluatie hebben wij subsidie- en contractgesprekken over concrete cijfers en resultaten. Advies 3. Betrek ervaringsdeskundigen bij de vormgeving van nieuwe maatregelen. Dit advies nemen we van u over. Advies 4. Leid meer sleutelpersonen op, verbreed hun taak en onderzoek of zij een vergoeding voor hun werk willen en kunnen ontvangen. Sleutelpersonen zijn van grote waarde. Uit de evaluatie blijkt niet dat er onvoldoende sleutelpersonen zijn. Daarnaast is en blijft het een vrijwilligersfunctie. Wel is als aandachtspunt genoemd dat deze vrijwilligersfunctie zou moeten leiden tot betaald werk. Wij gaan hierover in overleg met Vizita en Orionis Walcheren. Concluderend: wij nemen uw advies gedeeltelijk over.

pagina

3 van 4 onderwerp

Evaluatie uitvoering Inburgeringswet

Advies 5: onderzoek waarom de mogelijkheden om sneller Nederlands te leren onvoldoende worden benut. Wij nemen dit advies van u over. Advies 6: Vergroot het maatwerk. Behalve mogelijkheden die de gemeente heeft, zijn er ook informele mogelijkheden. We zijn het met u eens dat ook informele contacten belangrijk zijn bij het vinden van werk. Daarnaast loopt er een aantal projecten bij Orionis Walcheren specifiek gericht op inburgeraars. Onze gemeenteraad heeft hier extra geld voor beschikbaar gesteld. Met Vizita overleggen wij over hun mogelijke bijdrage hieraan. Daarnaast blijven we maatwerk mogelijk maken. Concluderend: wij nemen dit advies van u over. Advies 7: Maak een lijst met do's en don'ts voor vrijwilligers die inburgeraars willen ondersteunen. Deze lijst stellen we graag samen met u op. Concluderend: dit advies nemen we van u over. Advies 8: zoek naar meer laagdrempelige ontmoetingsmogelijkheden in buurten waar veel inburgeraars wonen. In iedere wijk bieden wij ontmoetingsmogelijkheden voor al onze inwoners. In wijken waar veel inburgeraars wonen, zoals Dauwendaele, organiseren wijkverenigingen, Vizita en de scholen al diverse extra ontmoetingsmogelijkheden. Wij gaan ervanuit dat de uitvoerende organisaties inspelen op de behoeften in de wijken. Concluderend: wij nemen dit advies niet over.

Advies 9: Prikkel inburgeraars om zelf het initiatief te nemen meer Nederlands te spreken. Uit de evaluatie komt naar voren dat inburgeraars meer ondersteuning willen bij het oefenen van de Nederlandse taal. Over de mogelijkheden hiervoor gaan wij in overleg met Vizita, Scalda en het Taalhuis. Concluderend: wij nemen uw advies over. Advies 10: Besteed meer aandacht aan zelfredzaamheid, met name bij vrouwen. Uit de evaluatie, maar ook uit landelijk onderzoek onder inburgeraars blijkt dat vrouwen zich minder zelfredzaam voelen dan mannen. Wij zijn het met u eens dat we hier meer aandacht aan moeten besteden. Concluderend: wij nemen dit advies van u over. Advies 11: Verken de mogelijkheden met de doelgroep om de participatie te vergroten en zoek naar goede voorbeelden bij andere gemeenten. Dit advies nemen wij van u over.

De evaluatie en uw adviezen hebben geleid tot een aantal besluiten van ons college. Deze treft u bijgaand aan. Een aantal van u adviezen vindt u rechtstreeks in de besluiten terug. Een aantal andere adviezen betrekken wij bij de reguliere subsidie- en contractgesprekken met de uitvoerende organisaties.

pagina

4 van 4 onderwerp

Evaluatie uitvoering Inburgeringswet

Wij danken u nogmaals hartelijk voor uw adviezen en de constructieve manier waarop u een bijdrage levert aan de uitvoering van het inburgeringsbeleid. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris, de burgemeester,

Aart van den Brink

Yvonne van Mastrigt