Bijlage 2. Memo actieve informatie mei 2025
Tekst van het document
memo - actieve informatie aan
commissie
portefeuillehouder
datum
Gemeenteraad
Maatschappelijke zaken
Jeroen Louws/Carla Doorn
20 mei 2025
steller
afdeling
telefoon
Cora Israel/Renske Brandhoff
Samenleving
+31118675112
c.israel@middelburg.nl
onderwerp
Aangenomen motie - Cultuuraanbod (Raad 03-07-2024)
Geachte leden van de raad, aanleiding
De raad heeft in zijn vergadering van 3 juli 2024 een motie over het cultuuraanbod aangenomen. Met deze motie verzoekt de raad ons college om: 1. Te komen met een “Middelburgpas” naar voorbeeld van de Rotterdampas; 2. De raad uiterlijk bij de kadernota 2026 hierover een voorstel aan te bieden. De motie is ingestoken vanuit het domein cultuur. Aanleiding voor het opstellen van de motie zijn onder andere het "fair pay” principe en de verhoging van de BTW op culturele goederen. De raad geeft aan van mening te zijn dat: Cultuur het cement van de samenleving is; Het Middelburgs cultuuraanbod voor iedereen binnen bereik moet zijn; We met het Middelburgs cultuuraanbod goud in handen hebben; We als gemeente moeten zorgen voor het in stand houden van dit cultuuraanbod; De gemeente een nadrukkelijker rol kan spelen in het verbinden van onze inwoners met het culturele aanbod. Besluit college
Wij hebben onderzoek gedaan naar de meerwaarde en uitvoeringsaspecten van een dergelijke stadspas. Wij vinden het idee sympathiek en delen uw mening dat we als Middelburg het cultuuraanbod in stand moeten houden. Voor de invoering van een pas voor de gemeente Middelburg alleen, wegen de voordelen echter volgens ons niet op tegen de nadelen. Daarom onderzochten we of er bij de andere twaalf Zeeuwse gemeenten en de provincie draagvlak is voor een gezamenlijke pas. Dit bleek niet het geval. We hebben dan ook besloten nu nog geen uitvoering te geven aan de motie. Hieronder leest u onze overwegingen. informatie
De Rotterdampas en vergelijkbare passen in andere gemeenten (bijvoorbeeld Dordrecht) zijn niet alleen gericht op cultuur. Deze passen zijn meestal een plezierpas (waarvan cultuurbezoek deel uitmaakt) en een minimapas in één.
blad
2 van 4 onderwerp
D66 en LPM - Cultuuraanbod (Raad 03-07-2024)
Uit een eerste inventarisatie blijkt dat de bestaande passen als doel hebben de participatie te bevorderen. Daarnaast zijn de passen voor iedereen, niet alleen voor minima, omdat dit anders de pas en de doelgroep een stigma geeft. Gebleken is dat de aantrekkelijkheid van de pas heel erg afhangt van het aantal aanbieders. Het pakket moet in ieder geval bestaan uit musea, theaters, bibliotheek, toeristische attracties, dagtochten, sportverenigingen, zwembad, horeca en uniek aanbod buiten de regio (bv de Efteling). Om een afweging te kunnen maken of een "Middelburgpas” een goede aanvulling is, hebben wij de voor ons college van belang zijnde voor- en nadelen in onderstaande tabel opgenomen. Voordelen
Toelichting
Breed inzetbaar
De pas combineert plezier met minimaregelingen en kan voor veel activiteiten en doelgroepen ingezet worden
Naast kortingen ook financiële regelingen
Op de pas kunnen diverse tegoeden gezet worden voor verschillende doelgroepen, bijvoorbeeld sporttegoed, kindtegoed voor minima, mantelzorgwaardering voor mantelzorgers en een vergoeding voor vrijwilligers
Verschillende tarieven mogelijk
De kosten voor inwoners bedragen in Dordrecht en Rotterdam respectievelijk € 50 en € 65. Beide gemeenten hanteren aangepaste tarieven voor bijvoorbeeld studenten, minima, mantelzorgers, vrijwilligers.
Stimuleert cultuurgebruik
Hoewel de pas niet het meest gebruikt wordt voor cultuur, maar voor bioscoop, attracties en sport, gebruiken pashouders de pas ook voor cultuur
Combineren verschillende regelingen
Op de pas kunnen verschillende regelingen gezet worden. Dit is overzichtelijker voor inwoners
Nadelen
Toelichting
Niet alle minima vragen een pas aan
Wanneer we het gebruik van minimaregelingen hoog willen houden/krijgen, kan de pas deze regelingen niet vervangen. Uit andere gemeenten blijkt dat niet alle minima een pas aanvragen
Er zijn al kortingspassen voor cultuur
Inwoners kunnen een museumjaarkaart of een CJP kopen. Minima zouden een museumjaarkaart kunnen kopen vanuit het fonds Cultuur, Sport, Onderwijs. Ook via het volwassenenfonds kan men deelnemen aan culturele activiteiten. Kanttekening hierbij is dat de passen enigszins “versnipperd” zijn: ze zijn bijvoorbeeld gericht op een bepaalde leeftijdsgroep of een bepaalde kunstdiscipline.
Middelburg heeft al best veel minimaregelingen
Uit de KWIZ-rapportage blijkt dat Middelburg al best veel regelingen voor minima heeft. Er wordt geen regeling gemist. Ook organiseren de organisaties in Middelburg veel activiteiten voor minima, waaronder vakanties, de kidsdag en sport- en culturele activiteiten.
Er is volume nodig
Het succes van de pas hangt af van het aantal aanbieders en de variatie in het aanbod. Daarnaast moeten de kosten grotendeels gedekt worden door de inwoners die het volledige tarief betalen. Hier is volume voor nodig. De vraag is of Middelburg hier groot genoeg voor is. Een Walcherse pas lijkt minimaal noodzakelijk.
blad
3 van 4 onderwerp
D66 en LPM - Cultuuraanbod (Raad 03-07-2024)
De kosten zijn hoog
De kosten voor implementatie bedragen € 79.000. Dit zijn éénmalige kosten. Daarnaast bedragen de jaarlijkse beheerkosten € 89.000 + € 7,90 per pas. Dit is nog exclusief de kosten voor de helpdesk, de beoordeling en afhandeling van aanvragen, aanpassing in automatisering, inkoop en werven van aanbieders, aanbodmanagement, de communicatie/promotie. De totale uitvoeringskosten worden geschat op € 250.000 per jaar. Daar bovenop komt nog een vergoeding van een deel van de korting die bijvoorbeeld sportverenigingen geven.
Aanpassing minimabeleid
Invoering van een "Middelburgpas” betekent dat het minimabeleid moet worden aangepast. Dit terwijl het Walcherse minimabeleid nu net (vrijwel geheel) is geharmoniseerd (dit vragen organisaties ook van ons).
Hoewel het idee sympathiek is, zijn er ook nadelen aan verbonden. Deze nadelen wegen wij, wanneer de pas alleen voor Middelburg ingevoerd wordt, zwaarder dan de voordelen. In deze argumentatie hebben wij mee laten wegen: -
-
De kosten voor implementatie en beheer zijn aanzienlijk. De schaalgrootte van Middelburg lijkt (te) klein. Een "Middelburgpas” vraagt een grote aanpassing van het minimabeleid, terwijl we juist streven naar Walcherse harmonisatie. Deze harmonisatie is onlangs voor het grootste deel gerealiseerd. Bovendien stijgen de kosten voor uitvoering van het minimabeleid fors, wanneer we als Middelburg besluiten af te wijken. We stimuleren cultuurdeelname op diverse andere manieren: a. Lokale stimulans voor minima (jeugdfonds, volwassenenfonds sport en cultuur, fonds Cultuur, sport, onderwijs bij Orionis). b. We subsidiëren Cultuurpunt Walcheren: deze stichting bevordert (binnen en buiten het onderwijs) de deelname aan kunst en cultuur voor inwoners van Middelburg in alle leeftijdsgroepen: kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen. c. Gesubsidieerde culturele organisaties verlagen vaak financiële drempels voor bezoek door korting of gratis toegang aan te bieden aan bepaalde doelgroepen - met name jongeren en ouderen. Zij maken daarbij ook gebruik van landelijke kortingspassen zoals de Museumkaart, Cinevillepas of CJP. Voorbeeld Zeeuws Museum: Entree tot en met 18 jaar
gratis
Zeeuwse studentenpas
gratis
Museumkaart
gratis
Rembrandtpas
gratis
ICOM pas
gratis
Vrienden Zeeuws museum
gratis
Vriendenloterij VIP kaart
1 gratis ticket per VIP kaart
Begeleider bezoeker met beperking
gratis
Studentenpas niet Zeeuws (MBO/HBO/WO)
€ 7,50
CJP en leden Zeeuws genootschap
€ 7,50
Groep vanaf 30 personen
€ 10 pp
blad
4 van 4 onderwerp
D66 en LPM - Cultuuraanbod (Raad 03-07-2024)
Groepen vanaf 10 personen
€ 12,50 pp
Groepen vanuit
€ 12,50 pp begeleiders gratis
verzorgingshuizen/dagbesteding Volwassenen
d.
e.
f.
-
-
€ 15 pp
We stimuleren deelname aan cultuur door financiële ondersteuning van organisaties voor amateurkunst, zoals muziekverenigingen en Muziekschool Zeeland, maar ook toneelverenigingen. Mede dankzij deze bijdragen kunnen zij hun contributiekosten lager houden dan wanneer zij volledig kostendekkend zouden moeten werken. Regionaal: Provincie Zeeland laat sinds 2022 periodiek een cultuurmonitor uitvoeren, waarvan ook publieksonderzoek onderdeel is. Hierin worden inzichten opgedaan over motivatie naar cultuurbezoek, toegespitst op regio en persoonskenmerken. De Middelburgse (Zeeuwse) cultuursector kan deze inzichten gebruiken om hun activiteiten en projecten verder beter aan te laten sluiten bij de wensen van deelnemers en/of bezoekers en zo cultuurdeelname te vergroten. Laatste editie: Cultuurmonitor Zeeland 2024. Landelijk / algemeen: Het Rijk zet verschillende maatregelen in om cultuurdeelname te vergroten en versterken. Bijvoorbeeld via diverse regelingen in het Fonds Cultuurparticipatie waarvan ook Middelburgse organisaties gebruik (kunnen) maken. Provincie Zeeland ondersteunt ‘Cultuurkwadraat’ als cultureel advies- en ontwikkelbedrijf dat de sector ondersteunt en professionaliseert, onder andere om meer in beeld te komen bij grotere fondsen, waardoor in Middelburg (Zeeland) beter gebruikt gemaakt gaat worden van de landelijke mogelijkheden.
Onderzoek toont aan dat het succes van museumbezoek onder nieuwe doelgroepen en jongeren niet primair afhangt van gratis toegang. Belangrijkere factoren zijn een aantrekkelijke programmering en een actieve publieksbenadering. Musea die investeren in interactieve, diverse en gezinsvriendelijke programma’s en deze goed richting hun publiek weten te communiceren trekken meer en een diverser bestand aan bezoekers. Tenslotte hebben we nu geen capaciteit beschikbaar voor implementatie en beheer. Dit zou ten koste gaan van andere politiek-bestuurlijke prioriteiten.
Bovenstaande neemt niet weg dat wij cultuurdeelname blijven stimuleren en het ook voor minima mogelijk blijven maken om hieraan deel te nemen. Wanneer in de toekomst blijkt dat er bij andere gemeenten wel draagvlak is, heroverwegen we ons besluit. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris, de burgemeester,
Aart van den Brink Bijlage: motie
Yvonne van Mastrigt