Bijlage 2. Aanvullende Werkafspraken Middelburg april 2025

Aanvullende Werkafspraken inzake de opvanglocatie Swerf-Rust Middelburg

Versie concept 15 april 2025

Aanvullende Werkafspraken

behorende bij de Bestuursovereenkomst [ datum ] tussen het COA en de gemeente Middelburg inzake de opvanglocatie aan de Laurens Stommesweg 1 te Middelburg. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) hierbij vertegenwoordigd door de regiomanager Opvang & Begeleiding [ regio ], de heer/mevrouw [ naam ] en De gemeente Middelburg, gevestigd aan de Kanaalweg 3, hierbij vertegenwoordigd door mevr. mr Y.P. van Mastrigt, de burgemeester hebben ter uitwerking van artikel 7 van bovengenoemde Bestuursovereenkomst de volgende afspraken gemaakt.

Ondertekening: Middelburg

[ plaats ]

[ datum ] gemeente Middelburg

[datum ] Centraal Orgaan opvang asielzoekers

mevr. mr. Y.P. van Mastrigt burgemeester

dhr. R. Olivier regiomanager Opvang & Begeleiding Zuid-Nederland

2/9

Toelichting Aanvullende Werkafspraken I – Doel Aanvullende Werkafspraken In artikel 7 van de Bestuursovereenkomst is opgenomen dat de gemeente en het COA nadere werkafspraken kunnen maken over de vestiging van een opvanglocatie en deze vastleggen in een separaat document ‘Aanvullende Werkafspraken’. Indien bepaalde – aanvullende - zaken voor de gemeente belangrijk zijn om vast te leggen, dan kan dit in overleg met de regiomanager Opvang & Begeleiding [naam regiomanager]. Het betreft hier eventuele aanvullingen en/of uitwerkingen op de in de Toelichting Bestuursovereenkomst genoemde informatie. Dit kunnen afspraken zijn op het terrein van de organisatie van en diensten op de opvanglocatie. Dit gebeurt onder erkenning van elkaars bevoegdheden en verantwoordelijkheden. In het tweede gedeelte van deze toelichting zal per thema worden ingegaan op de wettelijke verantwoordelijkheden van partijen, waarbij wordt verwezen naar relevante informatie. Voor gemeenten die over de betreffende onderwerpen verder uitgewerkte afspraken willen opnemen zijn ter illustratie enkele voorbeeldafspraken opgenomen. Artikel 1. Veiligheid Partijen willen een veilig opvangcentrum en omgeving rond het centrum voor omwonenden, personeel en bewoners en blijven daartoe goed samenwerken en zoeken naar verbeteringen.

In aanvulling op de bestuursovereenkomst, wordt tussen Partijen het volgende overeengekomen: 1.1 Het COA stelt, na overleg met de gemeente, een bedrijfsnoodplan vast voor de opvanglocatie zodat in voorkomende gevallen hulporganisaties adequaat kunnen handelen. 1.2 Het COA garandeert 7 dagen per week begeleiding, de aanwezigheid van voldoende beveiligers, bedrijfshulpverleners en eigen COA-personeel op de opvanglocatie. Het COA garandeert ook extra begeleiding, aanwezigheid van beveiligers en bedrijfshulpverleners op de opvanglocatie indien de omvang of duur van een calamiteit dat noodzakelijk maakt. 1.3 Het COA licht alle bewoners van het azc Middelburg voor over de regels binnen en buiten de opvanglocatie. Dit vindt plaats door middel van een persoonlijk intakegesprek en een rechten- en plichtengesprek. Daarnaast zorgt het COA ervoor dat alle bewoners bekend zijn met de omgangsvormen in ons land en de geldende gedrags- en verkeersregels. 1.4 Partijen spannen zich, samen met de ketenpartners, in om overlast te voorkomen en te beperken. In onderling overleg tussen COA, haar ketenpartners, de gemeente en de politie is reeds ingezet op een breed pakket maatregelen, gericht op 3/9

(potentieel) overlast gevende asielzoekers. Hieronder valt onder meer het onderling delen van informatie, de informatieverstrekking aan bewoners, de extra inzet vanuit Trigion en het eigen COA-personeel, controle van tassen (visitatie) bij aankomst op het azc en kamercontroles die gezamenlijk met de politie worden uitgevoerd. 1.5 Het COA spant zich in om overlast gevende asielzoekers op een speciale opvanglocatie elders in Nederland te plaatsen, indien die beschikbaar is en voor zover hierin opvangplekken beschikbaar zijn. 1.6 Het COA houdt in samenwerking met de wijkagent intakes met nieuwe bewoners met een incidentenverleden. 1.7 Het COA overlegt frequent met de wijkagent waarbij onder meer informatieuitwisseling plaatsvindt over mogelijke incidenten en over (potentiële) overlastgevers. Uitgangspunt is dat verdachte signalen en calamiteiten door het COA direct worden doorgestuurd naar de politie en indien nodig aan de burgemeester. 1.8 De gemeente kan in overleg met het COA naar aanleiding van concrete en objectiveerbare voorvallen gerelateerd aan het Opvangcentrum, die overlast voor omwonenden of winkeliers tot gevolg heeft, een verzoek bij het COA indienen die maatregelen te nemen die nodig zijn om die overlast weg te nemen. Het COA kan dit verzoek alleen weigeren indien zij de onredelijkheid hiervan kan aantonen.

1.9 Bij een eventuele beëindiging van de opvangvoorziening voor een asielzoeker wordt door het COA – conform de werkwijze en procedure beschreven in de Leidraad Terugkeer & Vertrek - de burgemeester ten minste twee weken van tevoren op de hoogte gebracht. Artikel 2. Communicatie 2.1. Het omwonendenoverleg blijft in stand en zal ten minste één keer per kwartaal plaatsvinden. Het overleg heeft tot doel de relatie tussen de omwonenden en het opvangcentrum goed te laten verlopen. 2.2. In dit overleg hebben in ieder geval zitting vertegenwoordigers van de gemeente, van de politie, van de door het COA aan te wijzen diensten die in het Opvangcentrum werkzaam zijn en van de plaatselijke bevolking, alsmede het lokale COA-management. 2.3. Het omwonendenoverleg vindt plaats in het Opvangcentrum. De vergaderkosten zijn voor rekening van het Opvangcentrum. Het COA is belast met het voorzitterschap van het omwonendenoverleg. 2.4. Het COA en de gemeente verstrekken elkaar onverwijld de informatie die van belang is voor de uitvoering van de taken van de gemeente of het COA, die verband houden met de aanwezigheid van de opvanglocatie in de gemeente. 2.5. Op ambtelijk niveau van de gemeente zal ten minste één keer per kwartaal overleg plaatsvinden tussen het COA en de gemeente. 4/9

2.6. Op bestuurlijk niveau van de gemeente zal ten minste één keer per jaar overleg plaatsvinden tussen het COA en de gemeente. 2.7. De opvanglocatie is telefonisch en per e-mail bereikbaar voor vragen en klachten uit de wijk. Artikel 3. Klachtenafhandeling Ook eventuele klachten maakt het COA zo snel mogelijk bespreekbaar. De locatiemanager is vanuit het COA het eerste aanspreekpunt voor vragen en klachten uit de directe omgeving. Voor klachten die niet langs deze weg zijn opgelost, bestaat de COA Klachtenregeling. Artikel 4. Participatie en integratie bewoners 4.1 Het COA spant zich in om zoveel mogelijk dagbestedingsactiviteiten binnen de opvanglocatie aan te bieden, zoals bijvoorbeeld recreatieve activiteiten en (basale) Nederlandse taalles door vrijwilligers. Het COA werkt hierin samen met lokale organisaties. 4.2 Het COA werft en begeleidt vrijwilligers die actief willen zijn op de opvanglocatie en sluit met deze personen een vrijwilligerscontract en draagt zorg voor een vergoeding. 4.3 Het COA zal bewoners actief stimuleren en begeleiden om mee te doen in de samenleving ten behoeve van het verbreden van de betrokkenheid van bewoners bij het azc en om integratie te bevorderen. Bij de Meedoenbalie kunnen alle bewoners terecht voor een divers participatieaanbod. Het streven is dat de Meedoenbalie aanbod heeft op alle treden van de participatieladder. Artikel 5.

Inrichting terrein Opvangcentrum 5.1 Het COA zorgt voor een adequate aanpassing, inrichting en instandhouding van de opvanglocatie in overeenstemming met de ter zake geldende wettelijke en gemeentelijke regelgeving. Hiervoor dient het COA voor de opvanglocatie in het bezit te zijn van de benodigde vergunningen. 5.2 Bij aanvang van de opvanglocatie heeft de gemeente overlegd met de direct aanwonenden over de inrichting van de erfgrens, gelegen aan de noordzijde van het complex (grenzend aan 5 woningen van de Michaelsdreef). Daaruit zijn maatregelen getroffen die voor rekening van het COA zijn gekomen. Het COA is gehouden aan redelijke verzoeken van aanwonenden tegemoet te komen. Het COA en de gemeente bepalen in gezamenlijkheid of een verzoek redelijk is. Indien maatregelen voortvloeien uit een gerechtelijke uitspraak, komen de kosten van het uitvoeren van de in die uitspraak voorgeschreven maatregelen te allen tijde voor rekening van het COA. 5.3 De gemeente en het COA zijn in elk geval overeengekomen ter voorkoming van mogelijke overlast voor de direct aanwonenden, dat de woning Laurens Stommesweg 23 tot en met 33 (noordzijde) en de bijbehorende strook tot aan de erfgrens niet mogen worden gebruikt voor de directe opvang van vluchtelingen 5/9

maar alleen ten dienste daarvan (kantoren, GZA, onderhoud, inspectie, beveiliging e.d.). 5.4 De noordelijk tegen de Michaelsdreef aan gelegen parkeerplaats en aangrenzende groenstrook mag eveneens niet worden gebruikt ten behoeve van de opvang en/of verblijf van vluchtelingen. Het kan wel zijn functie als parkeerplaats behouden. Artikel 6. Inspanning inhuren lokale producten en diensten 6.1 Voor zover (Europese) aanbestedingsregels dit toestaan, spant het COA zich in, diensten en producten die nodig zijn voor de uitvoering van de werkzaamheden, zoveel mogelijk vanuit de gemeente en de regio aan te trekken. 6.2 Werving van personeel door het COA geschiedt door een aanbestede uitzendorganisatie. Bij de werving van personeel wordt, voor zover (Europese) aanbestedingsregels dit toestaan en binnen het personeelsbeleid van het COA passend, zoveel mogelijk personeel uit de gemeente of de regio aangetrokken. 6.3 Het COA spant zich in zoveel mogelijk maatschappelijke stageplaatsen, werkervarings,- en afstudeerplaatsen op de opvanglocatie aan te bieden. 1. Organisatie en omgeving COA 1.1. Wettelijke taak COA Het COA bestaat sinds de ingang van de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers (1994). In deze 'Wet COA' zijn de volgende taken vastgelegd voor het zelfstandig bestuursorgaan Centraal Orgaan opvang asielzoekers: • • • • •

onderdak bieden aan asielzoekers hen begeleiden naar een toekomst in Nederland of daarbuiten opvanglocaties verwerven en beheren de veiligheid en leefbaarheid in de opvanglocaties handhaven, en asielzoekers voorzien van noodzakelijke middelen

Meer informatie over de wettelijke taak van het COA staat op: https://www.coa.nl/nl/organisatie Afspraak – Wettelijke taak COA Artikel 5.1. 1.2 Communicatie Bij de vestiging van een nieuwe opvanglocatie zijn veel partijen betrokken met soms uiteenlopende belangen. Tot de datum van ingebruikname van de opvanglocatie is de gemeente verantwoordelijk voor de communicatie hierover met haar inwoners. Wanneer de opvanglocatie in gebruik is, informeert het COA de belanghebbenden. Goed contact met de omgeving is belangrijk. Het COA zet zich er voor in om buurtbewoners en bewoners van het azc met elkaar te laten kennismaken. De locatiemanager van het azc onderhoudt contact met onder meer de gemeente, de 6/9

wijkagent, de plaatselijke winkeliersvereniging en sociaal-culturele organisaties. Meer informatie over communicatie staat op: https://www.coa.nl/nl/vestiging-van-eenazc. Afspraak – Communicatie Artikel 2 Afspraak – Overleg tussen COA en de gemeente Artikel 2 Afspraak – Instellen overlegcommissie Artikel 2 1.3 Klachtenafhandeling Ook eventuele klachten maakt het COA zo snel mogelijk bespreekbaar. De locatiemanager is vanuit het COA het eerste aanspreekpunt voor vragen en klachten uit de directe omgeving. Voor klachten die niet langs deze weg zijn opgelost, bestaat de COA Klachtenregeling. Meer informatie over klachtenafhandeling staat op: https://www.coa.nl/nl/klachtenregeling. Afspraak – Melden van calamiteiten en klachten aan COA Artikel 3 en 2.7. 1.4 Veiligheid Het COA is verantwoordelijk voor de fysieke en sociale veiligheid in de opvanglocaties. De zorg hiervoor heeft dan ook een hoge prioriteit. Het COA geeft hierover voorlichting en asielzoekers ondertekenen huisregels die ze moeten naleven. Bij overtreding van de huisregels treft het COA maatregelen. Het COA heeft beveiligers in dienst. Zij bemensen de receptie en surveilleren bijvoorbeeld over het terrein. Bij incidenten binnen de opvanglocaties die gevolgen kunnen hebben voor de openbare orde informeren we in eerste instantie de politie en indien nodig de burgemeester.

Op elk moment van de dag zijn er voldoende gecertificeerde bedrijfshulpverleners (bhv’ers) in een azc aanwezig. Elk azc heeft een bhv-plan waarin staat hoe medewerkers in geval van nood moeten handelen. En maakt hierover afspraken met de gemeente en lokale hulpdiensten. Meer informatie over veiligheid staat op: https://www.coa.nl/nl/veiligheid-en-rond-azcs en bij https://www.coa.nl/nl/overlast-en-maatregelen. Afspraak – Bedrijfsnoodplan en BHV’ers Artikel 1 Afspraak – Informeren burgemeester door het COA Artikel 1 7/9

1.5 Begeleiding Het COA biedt meer dan alleen onderdak. Het COA begeleidt asielzoekers bij het vormgeven van hun toekomst in Nederland, het land van herkomst of een ander land. In elk azc worden programma’s aangeboden en voeren COA-medewerkers gesprekken met asielzoekers over het leven in en rond het azc en over hun toekomst. Zo versterken asielzoekers vaardigheden die ze nodig hebben om regie te houden op hun eigen leven. Meer informatie staat op: https://www.coa.nl/nl/begeleiding-voorbereiden-op-detoekomst. Afspraak – Inspanning COA dagbestedingsactiviteiten. Artikel 4. 1.6 Vrijwilligers In de asielopvang zijn duizenden vrijwilligers actief. Hun inzet is hard nodig. Meer informatie over vrijwilligerswerk staat op: https://www.coa.nl/nl/vrijwilligerswerk. Afspraak – Werving vrijwilligers Artikel 4. 1.7 Bedrijfsvoering De komst van een azc brengt ook werkgelegenheid met zich mee. Meer informatie over de werving van personeel, producten en diensten staat op: https://www.coa.nl/nl/werken-bij Afspraak – Inspanning inhuren lokale producten en diensten Artikel 6. 2. Onderwijs Alle kinderen in Nederland hebben recht op onderwijs. Ook kinderen van asielzoekers gaan zo snel mogelijk naar school. In ieder geval binnen 3 maanden nadat ze in Nederland zijn aangekomen. Gemeenten zorgen voor het onderwijs aan leerplichtige kinderen. Het COA werkt nauw samen met gemeenten en scholen.

Gemeenten kunnen voor de huisvestingskosten van het basisonderwijs aan asielzoekerskinderen een beroep doen op de Regeling onderwijshuisvestingsbudgetten asielzoekers (OHBA-regeling). Het COA voert deze regeling uit. Meer informatie over het organiseren van onderwijs aan asielzoekerskinderen staat op https://www.coa.nl/nl/onderwijs-kinderen. Afspraak – Onderwijs 1.

De gemeente neemt maatregelen die voorzien in onderwijs aan de leerplichtige kinderen die in de opvanglocatie verblijven. 2. Ten behoeve van de uitvoering van deze afspraak verstrekt het COA de gemeente schriftelijke informatie met betrekking tot de van toepassing zijnde regelgeving.

8/9

3. Gezondheidszorg Net als iedereen kunnen asielzoekers naar de huisarts, een verloskundige of het ziekenhuis. COA-medewerkers informeren asielzoekers over de Nederlandse gezondheidszorg en begeleiden minder zelfredzame bewoners bij hun gang naar de zorg. Op elk azc houdt een huisarts spreekuur. En met vragen over hun gezondheid kunnen de bewoners van een azc 24/7 bellen met een medisch contactcentrum. Meer informatie over gezondheidszorg staat op https://www.coa.nl/nl/medische-zorgaan-asielzoekers en https://www.coa.nl/nl/vergoeding-van-medische-zorg. 1.

2.

Net als voor alle andere inwoners van Nederland is de GGD verantwoordelijk voor de uitvoering van de publieke gezondheidszorg. Deze zorg omvat onder meer infectieziektepreventie en -bestrijding (conform de richtlijnen van RIVM), gezondheidsvoorlichting en jeugdgezondheidszorg (JGZ). Voor de publieke gezondheidszorg asielzoekers (PGA) heeft het COA een contract afgesloten met GGD GHOR Nederland. De regionale GGD ’en voeren de PGA-taken uit in de COA-opvanglocaties in hun regio. Dit laat de verantwoordelijkheid van de gemeente krachtens de Wet Publieke gezondheid te dien aanzien onverlet. De verantwoordelijkheid van het eerste- en tweedelijns zorgaanbod heeft het COA contractueel belegd bij RMA Healthcare die de Regeling Medische Zorg Asielzoekers (RMA) uitvoert.

4. Openbare orde en veiligheid Om opvanglocaties veilig en leefbaar te houden, hanteert het COA huisregels die asielzoekers in alle opvanglocaties moeten naleven. Laten zij hun medebewoners of COA-medewerkers niet in hun waarde of overtreden ze op een andere manier de huisregels? Dan treft het COA maatregelen. Strafbare feiten worden altijd bij de politie gemeld. Samen met de partners uit de bestuursrecht- en strafrechtketen treft het COA maatregelen tegen overlastgevers. Uitgebreide informatie over veiligheid op een opvangcentrum staat op: https://www.coa.nl/nl/veiligheid-en-rond-azcs en https://www.coa.nl/nl/overlast-enmaatregelen Afspraak – Inspanning opschaling politiecapaciteit 1. Indien het, naar het oordeel van de burgemeester, noodzakelijk is om de politiecapaciteit tijdelijk te verhogen, brengt de burgemeester deze wens in, in het daarvoor bestemde overleg.

9/9