Bijlage 1. RBL Walcheren-Jaarverslag 2022
Tekst van het document
Jaarverslag 2021-2022 Jouw toekomst begint met een goede start
Naar inhoud
www.lereninzeeland.nl
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Inhoudsopgave Voorwoord
01.
Het RBL Walcheren
02.
Voor jeugdigen op school (5-23 jaar)
03.
Voor jeugdigen zonder school (5-23 jaar)
04.
Trends, Ontwikkelingen en Doelen (16-23 jaar)
05.
RBL Walcheren en de aanpak VSV
Scroll door dit document om verder te lezen...
of klik op de hoofdstuktitels om sneller te navigeren.
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
02 / 25
Aanpak VSV
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Voorwoord Alle kinderen in Nederland hebben recht op onderwijs en ontwikkeling, om zo een positieve basis te leggen
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
03 / 25
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
onderwijs, jeugdhulp en andere relevante partijen. Elke
Er zijn dit jaar weer veel jongeren begeleid naar school
jongere heeft zijn of haar eigen verhaal, daarom is maatwerk
of werk.
essentieel. De oplossing die voor de ene jongere passend is, is dat niet altijd voor de ander. Natuurlijk is het RBL bij het
Ik maak mij wel zorgen over de opgave die wij gezamenlijk
behalen van deze doelen afhankelijk van de jongere zelf,
hebben om thuiszittende kinderen en jongeren een
ouders en netwerkpartners.
passende plek te bieden. Ik blijf het RBL, het onderwijs, maar
voor hun toekomst. Door zich te ontplooien en
ook al onze gemeenten en alle andere betrokken partijen,
onderwijs te volgen, worden zij toegerust om deel te
Door de Coronacrisis was het, voor de derde maal op rij, een
uitdagen hier heel hard aan te blijven werken.
nemen aan de samenleving en vergroten zij de kans
bijzonder schooljaar. In de winter waren scholen opnieuw
Gelukkig is school voor de meeste kinderen en jongeren een
voor meerdere weken achtereen dicht, om zo de
plek waar zij leren, groeien, zich ontwikkelen en zich meestal
verspreiding van het virus tegen te gaan. Scholen en
ook fijn voelen. Dat is juist de afgelopen jaren wel gebleken.
leerlingen moesten opnieuw hun toevlucht nemen tot online
De kinderen en jongeren die het RBL beschrijft in het
Voor u ligt het jaarverslag over schooljaar 2021/2022 van het
onderwijs. In de tweede helft van het schooljaar had de
jaarverslag, zijn allerminst representatief voor de gehele
Regionaal Bureau Leerlingzaken Walcheren.
oorlog in de Oekraïne impact in het Nederlandse onderwijs.
populatie. Er gaat dus ook heel veel goed in het onderwijs en
Enkele honderden vluchtelingen zochten hun heil in onze
met onze kinderen en jongeren: belangrijk om ons te blijven
Het RBL voert de gemeentelijke taken van drie gemeenten
regio, velen van hen met jonge kinderen. Met name voor het
realiseren.
(Vlissingen, Veere en Middelburg) uit op het gebied van
nieuwkomersonderwijs was het een flinke opgave om aan al
leerplicht, thuiszitters en voortijdig schoolverlaten.
deze kinderen onderwijs te kunnen bieden.
op een arbeidsplek die aansluit bij hun talenten en interesses.
De krappe arbeidsmarkt trekt aan jongeren, maar zorgt ook
Hans Poortvliet
Medewerkers van het RBL zetten zich elke dag in om
voor perspectief. Het RBL werkt intensief samen met de
Coördinator RBL Walcheren
thuiszitten tegen te gaan, schooluitval te voorkomen en
gemeenten, gemeentelijke initiatieven en met scholen om zo
jongeren te begeleiden naar een positieve, zelfstandige
veel mogelijk kansen te bieden aan jongeren, zodat zij zich
toekomst. Dit doen zij samen met jongeren zelf, ouders,
duurzaam kunnen ontwikkelen.
RBL Walcheren
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
Jeugdigen op school
01. Het RBL Walcheren Walcheren
Veere Middelburg Vlissingen
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
04 / 25
Aanpak VSV
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Het Regionaal Bureau Leerlingzaken Walcheren (RBL) is dé gids voor jeugdigen van 5 tot 23 jaar in het recht op leren en ontwikkelen.
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
05 / 25
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
Doelgroep
(tijdelijk) geen onderwijs volgen, die voortijdig de school
Wij zetten ons in voor alle leerlingen en jeugdigen van 5 tot
verlaten en we monitoren jongeren in een kwetsbare positie.
23 jaar zonder startkwalificatie die woonachtig zijn in de gemeenten Vlissingen, Veere en Middelburg.
We ondersteunen en stimuleren de jeugdige om waar mogelijk - zo snel mogelijk weer deel te nemen aan het
Missie
Wat doen we?
Het Regionaal Bureau Leerlingzaken Walcheren
Het doel van het RBL is dat alle jongeren in de regio hun
dit laatste (tijdelijk) niet mogelijk is, zoekt het RBL samen
(RBL) is dé gids voor jeugdigen van 5 tot 23 jaar in
recht op onderwijs benutten. Wij werken vanuit de
met jeugdigen en betrokkenen naar een passend alternatief.
het recht op leren en ontwikkelen.
Leerplichtwet en de gemeentelijke RMC-taken. Het RBL
In sommige gevallen kan dit bijvoorbeeld leiden tot een
monitort de schoolloopbaan van de jeugdigen. Als enige
(tijdelijke) vrijstelling van de leerplicht.
Visie
onderwijs en om een startkwalificatie te behalen. Wanneer
organisatie in de regio met informatie hierover, zijn we een
Met jeugdigen én met betrokkenen uit hun leven
unieke en waardevolle samenwerkingspartner (Vlissingen/
Naast deelname aan diverse projecten is het RBL,
komen we tot een perspectief voor een passende
Veere/Middelburg en de afdeling werk inkomen) voor het
vanuit onze ervaring met de doelgroep, steeds vaker
plek in de samenleving door het recht op leren en
onderwijs, de gemeenten en ketenpartners in het sociaal
gesprekspartner bij overleggen met gemeenten over de
ontwikkelen te bewaken.
domein. We focussen ons op jeugdigen die (vermoedelijk)
inzet voor jongeren.
ongeoorloofd verzuimen op school, die thuis zitten en
5jr.
Kind ook verantwoordelijk voor schoolbezoek Start leerplicht
12jr.
16jr.
Einde leerplicht, wel kwalificatieplicht
18jr.
Einde kwalificatieplicht, start RMC
23jr.
Einde RMC-leeftijd
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
02. Voor jongeren op school (5-23 jaar) Al onze consulenten zijn actief in de aanpak van schoolverzuim binnen ons werkgebied. Samen met de scholen zetten wij ons in om verzuim vroegtijdig te signaleren en aan te pakken. Wanneer een leerling toch (veel) afwezig is, dan proberen wij de oorzaak te achterhalen en de leerling, met de juiste ondersteuning,zo snel mogelijk weer terug naar school te krijgen.
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
06 / 25
Aanpak VSV
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
Schoolverzuim (MAS). Deze oorspronkelijk voor leerplicht ontwikkelde aanpak is door het RBL aangepast zodat deze
3
Contact met de school over de melding
Interventie en melding door de school
ook bruikbaar is voor RMC. Deze aanpak passen we toe op
Maak een keuze:
N
Terugkoppeling resultaten naar school en ketenpartners
AN
OP MA KE N P R OC L ES-VERBAA
Uitvoeren van de bij stap 7 gekozen route
4.
H
DE
8 LE
N
Onderzoek leerplichtambtenaar
scholen, gemeenten, Raad voor de Kinderbescherming, Halt, politie, gemeentelijke jeugdhulp, Inspectie van het Onderwijs, Openbaar Ministerie, leerplicht
Oproepen ouders voor verhoor
7
VRIJ WILLIGE (JEUGD)HULP IM HALT -STRAF SCHOOLVERZU DWA NG IN EEN CIVIEL KADER ER AD M KK DWA ELIJ SO NG IN E T H C E R NG EN STRAF WA BINA TI
DER E VAN ROUTES / LAST ON
6
Maak een keuze:
AL GEEN PROC ES-VERBA
COM
5
D
3.PLAN
N EN
Maak een keuze op basis van signaleringsinstrument schoolverzuim
Brief naar ouders /jongere
YSEREN
ERE
9
BETROKKEN KETENPARTNERS
Evalueer samen met de ketenpartners de gemaakte keuzes
Onderzoek leerplichtambtenaar: vaststellen ongeoorloofd verzuim
NAL
5.EVALU
10
4
2. A
T
ontwikkelingen waarbij we de scheidslijn tussen leerplicht (tot 18 jaar) en RMC (18-23 jaar) zien vervagen.
Overweeg een kennisgevingsbrief van de leerplichtambtenaar
Ga na of een waarschuwing van de leerplichtambtenaar volstaat
R
de doorgaande lijn binnen het RBL en past bij de landelijke
A
LUXEVERZUIM
A
uur in de 4 weken verzuimen (wettelijk verzuim). Dit versterkt
Aanpak VSV
GEEN LUXEVERZUIM
B
ST
alle schoolgaande jeugdigen van 5 tot 23 jaar die vanaf 16
07 / 25
R N EM EN
2
1
Sinds enige tijd werken we volgens de Methodische Aanpak
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
1 .WA A
Speerpunt: Methodische Aanpak Schoolverzuim
|
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
08 / 25
Aanpak VSV
Leerlingen met verzuim
juiste ondersteuning te organiseren voor de leerling.
Luxe verzuim
Om goed zicht te krijgen op het verzuim van leerlingen, is
De consulent biedt namelijk zelf geen hulp, maar verwijst
Luxe verzuim kent een eigen route binnen de MAS.
een goede verzuimaanpak op scholen erg belangrijk.
door naar de juiste partij. Het RBL blijft de leerling monitoren
Bij deze vorm van verzuim is meestal geen sprake van
Scholen signaleren verzuim en zijn verplicht dit bij ons te
en bewaakt het proces om ervoor te zorgen dat de leerling
zorgen over de schoolgang. In het schooljaar 2021-2022 is
melden. De consulent overlegt na een melding met school
zo snel mogelijk weer volwaardig kan deelnemen op school.
voor 1 leerling luxe verzuim gemeld.
over: hoeveel uur een leerling afwezig is geweest, waarom de leerling afwezig is geweest en welke acties de school al
Het uitgangspunt is altijd om het verzuim op te lossen
heeft ondernomen.
binnen het vrijwillig kader. Deze route zetten we in voor alle
Acties consulenten - resultaten aanpak verzuim
leerlingen tussen de 5 en 23 jaar waarbij dit nodig is. Hierbij is de samenwerking binnen de zorgstructuur van de school erg belangrijk. In slechts een geval wordt gekozen voor de
Met de informatie van school gaat de consulent in gesprek
strafrechtelijke- (halt of proces-verbaal) of civielrechtelijke
met de leerling. Bij leerplichtige leerlingen zijn ouders ook
route (jeugdbeschermingstafel). Deze twee routes gelden
aanwezig bij het gesprek. In dat gesprek probeert de
alleen voor leerplichtige leerlingen en worden alleen door de
consulent te achterhalen of er sprake is van ongeoorloofd
consulent ingezet wanneer de vrijwillige (jeugd)hulp niet het
verzuim en wat de reden daarvan is. De consulent probeert
gewenste effect heeft of wanneer er grote zorgen zijn over
een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van de situatie
de veiligheid en gezondheid van een kind. De verzuimcijfers
van de leerling zodat gezocht kan worden naar een
laten een nog steeds stijgende lijn zien. Voornamelijk wordt
passende manier om het verzuim te stoppen.
dit veroorzaakt door de Corona crisis, de toenemende problematieken onder de groep jeugdigen en het
Afhankelijk van de achterliggende reden(en) van verzuim kan een consulent van het RBL vier routes kiezen om de
feit dat het Onderwijs het RBL steeds beter weet te vinden.
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
Jeugdigen op school
RBL Walcheren
Jeugdigen zonder school
Procentuele verwijzing van
van 5-23 jaar
de verzuimmeldingen Aantal
Alle verzuimmeldingen
1285
Aantal leerlingen met verzuim
777
Middelburg 45%
Processen-verbaal
Veere
10%
Vlissingen
45%
Haltzaken
16/17
17/18
18/19
19/20
20/21
21/22
Middelburg
14
4
0
1
0
1
Veere
6
5
0
0
0
Vlissingen
10
12
0
1
Totaal
30
21
0
16/17
17/18
18/19
19/20
20/21
21/22
Middelburg
3
2
3
2
2
2
0
Veere
1
0
1
0
2
0
0
0
Vlissingen
2
3
4
1
1
2
2
0
1
Totaal
6
5
8
3
5
4
16/17
17/18
18/19
19/20
20/21
21/22
Middelburg
424
405
394
326
445
575
Veere
123
107
93
89
101
125
Vlissingen
360
297
327
320
404
585
Totaal
907
809
814
735
950
1285
Relatief verzuim
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aantal meldingen van verzuim door jongeren Kengetallen
|
09 / 25
Aanpak VSV
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
Jeugdigen op school
RBL Walcheren
Relatief verzuim per onderwijssoort
Jeugdigen zonder school
Verzuim per onderwijssoort uitgebreid
20/21
21/22
MBO
895
70%
MBO
427
350
440
895
VO
305
24%
VO
274
260
419
305
PO
46
4%
40%
PO
62
56
54
46
VSO/PRO
39
3%
SO/PRO
51
69
37
39
Totaal
1285
20%
Totaal
814
735
950
1285
18/19
19/20
20/21
21/22
25
9
15
9
1
4
1 4
procesverbaal
HALT
Aanpak VSV
60%
0% MBO
Verzuim per leeftijd in procenten
17/18
10 / 25
80%
19/20
16/17
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
18/19
Processen-verbaal luxe verzuim
|
VO
PO
SO/PRO
22% 20%
5-11 jr.
52
4%
12 jr.
37
3%
18%
13 jr.
59
5%
16%
14 jr.
73
6%
14%
15 jr.
103
8%
12%
16 jr.
159
12%
10%
17 jr.
282
22%
18 jr.
196
15%
8%
19 jr.
159
12%
20 jr.
94
7%
21 jr.
37
3%
22 jr.
34
3%
Totaal
1285
6% 4% 2% 0% 5-11
12
13
14
15
16
17
leeftijd
18
19
20
21
22
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
03. Voor jongeren zonder school (5-23 jaar) Veel van onze aandacht gaat uit naar het voorkomen van schooluitval. Toch lukt dit niet altijd. Bij leer-of kwalificatieplichtige leerlingen (<18 jaar) spreken we dan over thuiszitters. Bij 18-23 jarigen over voortijdig schoolverlaters.
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
11 / 25
Aanpak VSV
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
12 / 25
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
omdat vanuit het Ministerie er steeds meer aandacht
afspraak gemaakt over wat de definitie van een thuiszitters
gevraagd werd voor de doelgroep thuiszitters en omreden
is. Hierbij wordt nu gezamenlijk uitgegaan van “een
Vanaf 01-08-2014 hebben scholen/schoolbesturen
dat de regie bij de RBL ’s werd gelegd is er op Walcheren een
leerplichtige leerling die langer dan 4 weken thuis zit”.
“zorgplicht passend onderwijs”. Dat betekent dat de school
“thuiszitterspact” opgesteld.
Op grond hiervan zijn lijsten opgesteld van de bij het RBL in
(Schoolbestuur) verplicht is een goed onderwijsprogramma
beeld zijnde thuiszitters en die bij het Samenwerkings-
op een passende onderwijsplek moet aanbieden voor elk
In de REA van maart en april 2021 werd het Thuiszitterspact
verband in beeld waren. Een vergelijking heeft plaats
kind dat wordt aangemeld of is ingeschreven op een school.
met als motto “Op weg naar een regio zonder thuiszitters”
gevonden en daarbij bleek al uit dat er aardig wat jongeren
Binnen het passend onderwijs is het voorkomen, het
wat een gezamenlijke aanpak van de samenwerkings-
of wel bij het samenwerkingsverband ofwel bij het RBL niet in
ondersteunen en het weer naar school geleiden van alle
verbanden PO en VO en Berseba, de drie Walcherse
beeld waren. De afspraak werd gemaakt deze lijsten
thuiszittende leerlingen een prioriteit. Het is een taak voor
Gemeenten, GGD Zeeland en het RBL Walcheren was,
maandelijks naast elkaar te leggen en te blijven vergelijken.
alle betrokken partijen om het (on)geoorloofd verzuim terug
aangeboden en vastgesteld. Met deze uitgewerkte notitie
te dringen en er voor te zorgen dat alle leerplichtige
maakten we een concrete vertaalslag van de ambities en
Daarna is er een start gemaakt met het bespreken van de
leerlingen een passende vorm van onderwijs en de
de doelstellingen uit het Thuiszitterspact. Vanaf 01-06-2022
jongeren. Welke jongeren spreken we over, wat voor school,
benodigde ondersteuning krijgen.
is Tessa Busé in dienst getreden als RBL consulent met als
wie zorgt voor begeleiding, wat gebeurt er aan begeleiding,
specialisatie thuiszitters (ook wel thuiszitterscoach
waardoor komt het dat de jongere nog niet terug is op
genoemd).
school en wie doet wat. Gezien de aantallen (telling
Het voorkomen van thuiszitten is afhankelijk van een effectieve samenwerking en aanpak van onderwijs en gemeenten.
december 2022/ 43 leerlingen) is dat al een tijdrovende Omdat in het verleden, voor zover bekend bij het RBL, het
zaak.
aantal thuiszitters in het VO hoger lagen dan in het PO en Voor 2021 was er geen duidelijkheid over aantallen
omdat er verwarring was over aantallen etc., is er in eerste
Vanuit deze bevindingen gaat de RBL consulent verder in zijn
thuiszitters in het PO en VO en er was ook steeds
de focus gelegd op het VO.
aanpak en start begeleiding op, gaat het netwerk
onduidelijkheid over de definitie van een thuiszitter. Er werden aantallen van tussen de 15 en 5 genoemd. Ook
inschakelen, probeert zoveel goed in beeld te krijgen wat nu Samen met het samenwerkingsverband is eerst een
het daadwerkelijke probleem is en tracht deze zo spoedig
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
13 / 25
Aanpak VSV
mogelijk op te lossen. Gezien de wachttijden en de
Bevindingen:
De stijging van het aantal thuiszittende kinderen en jongeren
ingewikkelde problematieken is dit ook een zeer tijdrovende
• Door de extra inzet op de thuiszitters is er inzichtelijk
komt niet helemaal onverwacht. Als RBL werken wij er de
zaak. Er vinden heden ten dage vele familie netwerkberaden
geworden hoeveel thuiszitters er in het Vo in beeld zijn
laatste jaren hard aan om alle ingeschreven kinderen die
plaats welke ook een aanslag zijn op de tijd. Een beraad kost
(overigens blijven we natuurlijk afhankelijk van het
– om welke reden dan ook - niet naar hun school gaan, in
al gemiddeld snel een uur of twee.
“meldgedrag” van de scholen)
beeld te krijgen. Zeker na de lockdowns, toen het onderwijs
• Geconcludeerd kan worden dat de problematieken
weer enigszins ‘genormaliseerd’ was, hebben wij veel moeite
Er wordt over de bevindingen overleg gevoerd met de scholen
onder de leerplichtigen erg divers en heftig zijn wat
gedaan om samen met de scholen al het langdurig verzuim
en het samenwerkingsverband. Tevens wordt er elke maand
langdurige trajecten teweeg brengt
goed in beeld te krijgen. Daarnaast brachten scholen ons in
gemonitord wat de ontwikkelingen omtrent de leerlingen zijn.
• De wachttijden voor de zorg erg lang zijn wat er voor
het verleden vaak op de hoogte van hun langdurig
zorgt dat het thuiszitten langer duurt en er ook veel meer
verzuimers middels een melding van ongeoorloofd
Het positieve gevolg van de extra inzet op de thuiszitters is
dure intensieve zorg ingekocht moet worden
schoolverzuim met een onderschatting van het aantal
ook dat er meer aandacht komt voor de leerplichtigen die
• Er worden vele familie netwerk beraden ingezet
thuiszitters tot gevolg. Deze stromen worden steeds beter
thuisonderwijs volgen (IVIO). Dit is weliswaar erkend
(Walchers breed) wat erg tijdrovend is
gescheiden. Deze verbeterde registratie vormt de
thuisonderwijs en deze groep staan ook op een school
• Er nog al eens discussie is over wie de regie moet voeren
belangrijkste oorzaak voor de stijging in het afgelopen
ingeschreven maar “leren” thuis. Deze groep neemt steeds
• Hier niet op gemonitord wordt waardoor jongeren uit
schooljaar.
meer en meer toe (ca. 10) maar er is was geen zicht op. Nu hebben we afgesproken dat we dat wel gaan doen als RBL en
beeld geraken en nog langer thuiszitten • Een speciale groep “thuiszitters” die genoemd moet
Een tweede oorzaak vormt, zo vermoeden wij, de nasleep
gaan deze groep monitoren op vorderingen en daarnaast
worden zijn de hoogbegaafden. Voor deze doelgroep is
van de Coronacrisis. Kinderen hebben tijdens de lockdowns
afspraken met het onderwijs maken hierover maken. Want
dermate “maatwerk” nodig wat specifieke kennis vereist.
veel minder onderling contact gehad. Sommige kinderen zijn
het bleek ook dat de scholen dit zelfstandig regelden waarbij
Vanuit het RBL zijn we hier in aan het specialiseren.
nu sneller overprikkeld, ervaren het naar school gaan als te
het RBL werd overgeslagen. Nu de aanpak voor het VO een
De groep thuiszitters is flink gegroeid ten opzichte van vorig
veel en te druk, zo blijkt uit signalen die wij krijgen. Mogelijk
goede vorm is gegeven gaat de aandacht ook naar het PO
jaar. Dit komt voornamelijk doordat we extra aandacht aan
dat dit tot meer uitval heeft geleid.
uit. De eerste contacten zijn al gelegd.
deze groep geven, duidelijkheid over de definitie is en er een goed netwerk van samenwerkingspartners is opgebouwd.
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen zonder school
Jeugdigen op school
Problematieken waar nu al tegenaan is gelopen
Vrijstellingen 21/22
5a
5b
5c
15
Totaal
corona), psychische problematiek (depressie,
Middelburg
25
3
6
5
39
zelfbeschadiging, suïcidepogingen, borderline) ,
Vlissingen
22
4
2
4
32
Veere
4
5
2
2
13
Totaal
51
12
10
11
84
trajecten, hoogbegaafdheid, soevereine burgers, langdurige ziekteverzuim (syndroom van Münchhausen by proxy), zorgelijk systeem(opvoeding), verkeerd milieu/vrienden etc. maar vaak is het een combinatie van bovenstaande aspecten.
5a vrijstelling op grond van zware lichamelijke of psychische beperkingen 5b vrijstelling van inschrijving op een school om richting (geloof) 5c vrijstelling bezoek school buitenland 15 vrijstelling van schoolinschrijving wanneer ouders kunnen aantonen dat de jongere op een andere wijze voldoende
Per 01-06-2023 loopt de pilot af en ten tijden van de
onderwijs geniet (bijvoorbeeld ene bedrijfsopleiding)
opmaak van het jaarverslag lopen er diverse overleggen om, wat het Regionaal Bureau Leerlingzaken, betreft de pilot te verlengen.
Artikel 5a 56% Artikel 5b 21% Artikel 5c 17% Artikel 15 6%
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
zijn: angstproblematiek (ook ten gevolge van
trauma’s, kind eigen problematiek, transgender
|
14 / 25
Aanpak VSV
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
04. Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
15 / 25
Aanpak VSV
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
16 / 25
Aanpak VSV
Het werkveld rondom leerplicht en voortijdig
complexer wordt. Ook is het onderscheid tussen
schoolverlaten is sterk in beweging. Een aantal
ongeoorloofd en geoorloofd verzuim in de praktijk steeds
Van ‘startkwalificatie’ naar ‘klaar voor de arbeidsmarkt’
moeilijker te maken. Is het ongeoorloofd wanneer een hoog
Een startkwalificatie (diploma Havo, VWO of MBO2) is nog
sensitief kind niet naar school komt omdat hij of zij
altijd een belangrijke indicator voor een succesvolle eerste
overprikkeld is? En recenter: is het ongeoorloofd wanneer
stap op de arbeidsmarkt. Toch is de focus de laatste jaren
De Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) heeft sinds
een kind al maanden niet naar school gaat omdat zijn
verbreed. Binnen het ministerie van OC&W komt steeds meer
zijn intrede in 2017 de Strafrechtelijke Aanpak Schoolverzuim
moeder bang is dat hij besmet raakt met Corona?
oog voor het feit dat terug naar het MBO niet voor alle
belangrijke trends:
Van handhaving naar zorg
(SAS) geleidelijk aan vervangen als standaard methodiek
uitgevallen jongeren zonder startkwalificatie de meest
voor de aanpak van schoolverzuim in Nederland. Met de
Van leerplicht naar leerrecht
MAS staat niet de strafrechtelijke kant van schoolverzuim
In landelijke adviezen staat de term ‘leerrecht’ steeds
voortijdig schoolverlaters (VSV) dat naar werk wordt geleid,
centraal, maar wordt primair ingezet op preventie en
centraler. In het regeerakkoord van het kabinet Rutte III werd
voor het eerst expliciet is opgenomen als doelstelling van de
vrijwillige (jeugd)hulp. Handhavende instrumenten (Halt en
de ontwikkeling richting ‘leerrecht’ expliciet benoemd. De
nieuwe landelijke VSV-aanpak. Dit past ook binnen de ‘leven
Proces Verbaal) worden steeds minder ingezet, zowel
eerste leerplichtorganisaties hebben hun naam al
lang ontwikkelen’ filosofie, waarin leren en werken elkaar niet
landelijk als hier in onze regio (zie ook de cijfers blz. 9 en 10)
veranderd. Mogelijk dat een nieuw kabinet hier verdere
persé opvolgen, maar het hele leven lang door elkaar heen
stappen in zal zetten. Eén van de belangrijkste landelijke en
lopen en elkaar versterken. Hiertoe is dan ook de nieuwe wet
regionale doelstellingen is een halt toe te roepen aan de
“van school naar werk” in ontwikkeling. Deze zal medio 2025
sterke stijging van leerplichtvrijstellingen vanwege
in werking treden. Naast deze wet zal ook bij wet geregeld
De aard van het werk verandert. De consulenten van het RBL
psychische oorzaken. Juridisch neemt de ruimte – mede als
worden (ook medio 2025) dat de RMC leeftijd naar 27 jaar
Walcheren ervaren dat ‘simpel’ verzuim bijna niet meer
gevolg van de Corona-crisis – langzaam toe om onderwijs
wordt opgetrokken.
voorkomt. De casuïstiek waarmee zij geconfronteerd worden,
op een andere locatie dan de school aan te bieden. Ook in
wordt steeds complexer. Dit zien we ook in de ontwikkeling
onze regio wordt door gemeenten en onderwijs intensief
Toenemende vraag naar flexibiliteit
die in den breedte wordt gezien in het jeugddomein, waar
samengewerkt om voor ieder kind dat onderwijs kan volgen,
De COVID-19 pandemie heeft aangetoond hoe belangrijk het
trajecten langer duren, uitgaven stijgen en problematiek
onderwijs te realiseren.
is om flexibel te kunnen inspelen op veranderingen. De
Van simpel en ongeoorloofd naar complex en geoorloofd
passende stap is op elk moment. Illustratief is dat het aantal
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
17 / 25
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
sluiting van de scholen, kamermoties over de handhaving
jeugdgezondheidszorg, buurtteams, sociale wijkteams en
directe rol en invloed van het RBL in het oplossen van
van de leerplicht, angstige ouders, vragende scholen,
andere organisaties. Voor het behalen van deze doelstelling
thuiszitters- of vsv-casuïstiek. Wij zijn intern georganiseerd in
kinderen ‘buiten beeld’, de veranderende arbeidsmarkt,
is namelijk een groot aantal partijen betrokkenen en
een team dat het PO, VO en (V)SO) bedient (primair,
veranderende beeldvorming rondom thuisonderwijs.
verantwoordelijk. Onze toegevoegde waarde zit met name in
voortgezet en (voortgezet) speciaal onderwijs) en een team
Allemaal elementen die vroegen en vragen om continue
de casuïstiek. Onze consulenten brengen sterke
dat het MBO bedient. In het PO, VO, (V)SO team is er een RBL
flexibiliteit en herijking van onze rol en taken.
gespreksvaardigheden en een brede kennis van de
consulent “thuiszitters”. In het “MBO” team hebben we ook
Maar ook de verschillende middelen die vanuit het rijk
regionale sociale kaart mee. Met het regionale VSV-
een RBL consulent “kwetsbare jongeren”. M.b.t. deze
worden ingezet om de nadelige gevolgen van de Corona-
programma, waarin de RMC-coördinator (RMC staat voor
doelgroep is een methodiek ontwikkelt waarbij sprake is van
crisis voor onze doelgroepen te beperken, vragen wat van
Regionale Meldfunctie en Coördinatie functie Vroegtijdig
een sluitende aanpak (Onderwijs/ Werk en Inkomen/RBL).
ons. Deze middelen worden met name aan scholen en
Schoolverlaten) van het RBL een spilfunctie vervult, en het
gemeenten (werk en inkomen) ter beschikking gesteld. Zij
beheer van de gemeentelijke VSV-projecten, werken we met
doen een beroep op onze expertise om mee te denken over
gerichte maatregelen en trajecten aan het voorkomen van
onderwijs
effectieve en efficiënte besteding.
voortijdig schoolverlaten. Tot slot dragen wij middels
Bij verzuim van 16 uur in vier weken, of zorgwekkend verzuim,
registraties, data-analyse en signalen die we afgeven in
wordt het RBL op de hoogte gebracht door de school. De
beleid overleggen bij aan de ontwikkelingen profilering van
mate van actieve betrokkenheid van het RBL verschilt
het RBL Walcheren.
vervolgens per casus. Vrijwel altijd zijn naast school en
Doelstellingen voor de aankomende jaren: 1. Steeds meer kinderen en jongeren volgen onderwijs. Als onderwijs niet passend is werken ze, of krijgen ze (jeugd)hulp. Vanuit de ‘leerrecht’ visie is dit de belangrijkste en overkoepelende doelstelling van het RBL. We werken hiertoe nauw samen met scholen, samenwerkingsverbanden passend onderwijs, gemeenteambtenaren, de
3. Primair, voortgezet en (voortgezet) speciaal
ouder(s) ook andere partijen (Samenwerkingsverband, JGZ,
2. Thuiszitters (Primair, Voortgezet en Speciaal Onderwijs) en voortijdig schoolverlaters (MBO) worden vaker toegeleid naar onderwijs ofals onderwijs niet passend is- naar werk of hulpverlening. Dit is een verdieping van het eerste doel, toegespitst op de
jeugdhulp, jeugdteam) betrokken. In ieder geval ziet het RBL erop toe dat er voortgang is in de casus, dat er goed samen wordt gewerkt en dat er regie wordt gevoerd. Bij stagnatie neemt het RBL zo nodig zelf de regie over het proces. Ons primaire doel is altijd om - samen met andere partners – kinderen die niet of nauwelijks naar school gaan, weer
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
18 / 25
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
onderwijs te laten volgen. En wanneer dat écht niet mogelijk
een te grote uitdaging. Werken is dan passender. Wij houden
Schoolverzuim). De samenwerking met en het tijdig en
is – als secundaire doel - ervoor te zorgen dat het kind zich
in die gevallen de regie, totdat we zeker weten dat een
kwalitatief goed melden van scholen is essentieel in de
op andere manieren kan ontwikkelen. Wanneer leerplichtige
andere partij (bijvoorbeeld een jobcoach, of een
aanpak van verzuim. Het RBL investeert daartoe in de relatie
kinderen geen schoolinschrijving hebben, is het RBL altijd
gespecialiseerde jeugdhulpverlener) deze regierol over kan
met scholen, bijvoorbeeld door jaarlijkse schoolbezoeken,
procesregisseur. Ook als er geen leerplicht meer is, heeft het
pakken. Hierin werken wij nauw samen met het lokale veld.
startgesprekken, werken op locatie en het geven van
RBL de taak om periodiek te evalueren of en hoe een vorm van onderwijs mogelijk is. Regionaal streven we – vanuit
voorlichting.
5. Verzuimende leerlingen volgen na onze
leerrecht – naar een zo laag mogelijk aantal
interventies vaker de lessen
leerplichtvrijstellingen.
Het RBL heeft de wettelijke taak om ongeoorloofd verzuim van leerplichtige kinderen en minderjarige jongeren tegen te
Uitbouwen wat wellicht nog beter kan Primair, voortgezet en (voortgezet) speciaal
4. Middelbaar Beroepsonderwijs en VSV
gaan. Ook verzuim van meerderjarigen pakken wij – volgens
onderwijs
Het RBL streeft ernaar om elke uitvaller vanuit het MBO zo
bovenregionale afspraken - op. Wij hebben met name
Er ligt een uitdaging om onze rol en positionering bij
snel mogelijk te spreken. Liefst nog voor uitval, in een
invloed ná het eerste verzuim, immers dan kunnen wij met
thuiszitters verder te verhelderen. De wens voor onze
exit-gesprek gezamenlijk met school. Anders zo snel
kind/ouder(s) in gesprek. Ons doel daarmee is dat kinderen
betrokkenheid is groot, maar omdat de wettelijke kaders nog
mogelijk na uitval: telefonisch, of als het nodig is met een
na dit gesprek stoppen met verzuimen. In het gesprek doet
grotendeels ontbreken, vraagt dit om een continue herijking
huisbezoek. Ook voortijdig schoolverlaters die al langer
de consulent onderzoek naar de oorzaak van het verzuim.
en afstemming met partners. Belangrijk hierbij is ook de
geleden zijn uitgestroomd en geen werk en/ of nauwelijks
Samen met kind, ouder(s) en(in afstemming met) school
communicatie met scholen, zodat zij weten wat ze van ons
structureel inkomen hebben worden benaderd voor een
wordt gezocht naar het wegnemen van die oorzaak en
kunnen en mogen verwachten.
gesprek. Met deze VSV-aanpak worden jongeren in beeld
worden afspraken gemaakt om het verzuim te stoppen.
Hieraan gerelateerd is het nodig dat we onze rol helder
gebracht en wordt hen begeleiding geboden, terug naar
Handhaving kan bij minderjarigen aan de orde zijn, wanneer
verbinden aan de ontwikkelingen op het gebied van de
school, werk of een combinatie daarvan (leerbanen/
het verzuim terugkerend en verwijtbaar is. Vaker wordt een
samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp in de (sub)
praktijkroutes). Voor sommige jongeren is het volgen van
kind doorgeleid naar vrijwillige hulpverlening. Het RBL volgt
regio. Hier speelt bijvoorbeeld de intensivering van ‘integraal
regulier onderwijs - zelfs met begeleiding of hulp - namelijk
hierin de landelijke richtlijn (Methodische Aanpak
arrangeren’ en de gezamenlijke zoektocht naar de
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
ontwikkeling van ‘zorg-onderwijsarrangementen’. Als RBL kunnen we aan dit laatste bijdragen door vanuit onze data de ‘witte vlekken’ te signaleren. Intern hebben we recent een beweging ingezet naar meer specialisatie op het gebied van thuiszitters. Indien dit succesvol blijkt zullen we overwegen nog verder door te specialiseren.
MBO en VSV De komende jaren willen we nog intensiever samenwerken met het lokale veld (sociale wijkteams, hulporganisaties), als het gaat om het ondersteunen van VSV-ers. We willen de samenwerking met de lokale structuren verder verbeteren. Hierin zijn mogelijkheden omdat er vanuit de landelijke aanpak jeugdwerkloosheid tijdelijk extra middelen zijn vrijgekomen voor deze taken. Omdat we geconstateerd hebben dat het lastig is om jongeren te bereiken hebben we het idee geopperd om elke maandagmiddag een “inloopmiddag” te organiseren. Ten tijde van het maken van het jaarverslag zijn we hier net mee gestart. De komende jaren willen we, samen met de andere ketenpartners, ervoor zorgen dat zoveel mogelijk jongeren participeren. Dat kan zijn het volgen van een opleiding, regulier werk of in een dagbesteding.
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
19 / 25
Aanpak VSV
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
05. RBL Walcheren en de aanpak VSV
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
20 / 25
Aanpak VSV
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
21 / 25
Aanpak VSV
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
22 / 25
Aanpak VSV
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
23 / 25
Aanpak VSV
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
24 / 25
Aanpak VSV
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Gegevens VSV Verkenner
Jeugdigen zonder school
|
Jaarverslag 2022
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
25 / 25
Aanpak VSV
• Het Ministerie van OCW registreert en telt de jongeren die
Er is een flinke toename van de verzuimcijfers te
tussen 1 oktober van jaar A en 1 oktober van jaar A+1 het
zien. De cijfers in het MBO zijn enorm gestegen wat
De volgende tabel bevat cijfers van onderwijs-deelnemers
onderwijs verlaten hebben en binnen die periode niet
volgens ons wordt veroorzaakt nog steeds door
die woonachtig zijn in de RMC-regio Walcheren.
terugkeren in het onderwijs;
Corona, toename problematieken onder de jong
• De RMC-functie registreert en telt de jongeren die
Totaal aantal onderwijsdeelnemers en aantal nieuwe voortijdig schoolverlaters
volwassenen en ook dat het jaar ervoor er geen
gedurende het rapportagejaar gemeld worden door de
examens zijn geweest in het VO (door Corona) en
samenwerkende organisaties bij de RMC-functie. Dit
bijna of geen intakes in het MBO (door Corona)
kunnen jongeren zijn die het onderwijs verlaten hebben,
waardoor er verkeerde opleiding keuzes gemaakt
maar ook jongeren die het onderwijs dreigen te verlaten.
zijn. Dit heeft tot veel verzuim geleid en daarnaast
Deelnemers
vsv-ers
&vsv
18/19
8500
175
2,06%
Daarnaast kan het gaan om jongeren die tijdens het
zullen de VSV cijfers ook een toename gaan laten
19/20
8480
157
1,85%
rapportagejaar weer terug in het onderwijs geplaatst
zien. In het PO en VO zijn er als gevolg van Corona
20/21
8326
171*
2,05%
worden nadat ze begeleid zijn door de RMC-functie.
veel ziek meldingen geweest welke geregistreerd zijn als “geoorloofd verzuim” en dus niet bij het RBL
De verdeling is als volgt:
gemeld zijn.
- Vlissingen: 81 - Middelburg: 74
Overigens geven deze aantallen, naast de toename
- Veere: 16
van het aantal vrijstellingen en de toenemende problematieken en intensiteit hiervan een werkdruk
De, voorlopige VSV cijfers 2021-2022 zijn nog niet bekend
bij de RBL consulenten die regelmatig gemonitord
gemaakt vanwege de (verontrustend) hoge aantallen.
wordt om ook bij het RBL uitval te voorkomen.