Bijlage 1. Positione paper Zld WiB 25 november 2024 def

Wet Internationalisering in Balans: heb oog voor de regio De Tweede Kamer spreekt binnenkort over de Wet Internationalisering in Balans (WIB). Als de Wet Internationalisering in Balans wordt ingevoerd zoals nu beoogd, is de kans groot dat het wetenschappelijk onderwijs verdwijnt uit Zeeland en dat veel voor Zeeland cruciale beroepsopleidingen moeten sluiten, zoals de opleiding watermanagement. Dit zou desastreuze gevolgen hebben voor de economie en arbeidsmarkt van Zeeland en dit kan niet de bedoeling zijn van de WiB. Zeeland heeft slechts 1% van het landelijke aantal internationale studenten. Zij vinden hier zonder noemenswaardige problemen huisvesting, en dragen broodnodig bij aan de economie. Zeeland is van groot belang voor de Nederlandse economie en de door de Rijksoverheid noodzakelijk geachte ontwikkelingen zoals de realisatie van nieuwe kerncentrales. Dit betekent dat het Rijk Zeeland in positie moet zetten om deze ambitie te kunnen waarmaken. Wij hebben hiervoor al het talent nodig, ook internationaal talent. Wij verzoeken daarom om oog te hebben voor de impact van de wet voor de regio. De Zeeuwse economie vraagt om nieuw talent omdat we gezamenlijk inspelen op regionale en (inter) nationale economische- en maatschappelijke uitdagingen. Deze wet reguleert de instroom van internationale studenten.

Het kabinet wil om meerdere, begrijpelijke redenen de instroom van internationale studenten beperken. Regionale omstandigheden kunnen volgens het regeerprogramma en wetsvoorstel grond zijn voor een uitzondering op de hoofdregel dat het hoger onderwijs plaatsvindt in de Nederlandse taal. De ‘regionale omstandigheden’ zijn momenteel echter zodanig uitgewerkt dat dit voor Zeeland uitpakt als een existentiële bedreiging van het hoger onderwijs in de provincie en daarmee voor de Zeeuwse economie en leefbaarheid. De Zeeuwse economie is een internationale economie In Zeeland leiden we professionals op die voorzien in de vraag en behoeften van ondernemers en organisaties. De Zeeuwse onderwijsinstellingen specialiseren zich op de urgente, regionale en (inter)nationale opgaven rondom water, voedsel en energie. Zeeland heeft relatief gezien het hoogste percentage internationaal georiënteerd bedrijfsleven van Nederland, van multinationals zoals Dow tot MKB. Juist in het opleidingsaanbod dat zich daarop richt, zoals Chemie, Energietransitie Engineer of Watermanagement, is de komst van nieuw talent waaronder internationale studenten van groot belang. Het is voor de Zeeuwse economie, de leefbaarheid en het Zeeuwse hoger onderwijs van cruciaal belang om internationaal talent te blijven verwelkomen. Zeeland heeft een groot arbeidsmarkttekort, het op één na grootste van Nederland.

Het hoger onderwijs is een magneet voor internationaal talent. Zo’n 30 % van de Zeeuwse internationale studenten blijft in Nederland na afstuderen. Alle Zeeuwse partijen, waaronder de overheden, onderwijs en ondernemers, willen de kans op permanent verblijf en integratie in de regio verder vergroten. De zeer goede samenwerking binnen Campus Zeeland maken de kansen groter en versterken het kennisecosysteem in Zeeland. De WiB is een existentiële bedreiging van het Zeeuwse kennisecosysteem Zeeland is in Nederland de provincie met de grootste ontgroening én kent een groot arbeidsmarkttekort. Daarom hebben regio en rijk in de afgelopen twintig jaar fors geïnvesteerd in het versterken van het kennisecosysteem onder de noemer Campus Zeeland. De internationale

studenten die studeren aan HZ |UAS en UCR zijn cruciaal voor de instandhouding van het Zeeuwse Hoger onderwijs. Het wetsvoorstel is gekoppeld aan een bezuinigingsopgave. In Zeeland zijn er momenteel ongeveer in totaal 1.100 internationale studenten. En hoewel het bezien vanuit perspectief van de Randstad om ‘slechts 1.100 studenten gaat’, zijnde 1% van het landelijk aantal internationale studenten, is dit voor Zeeland wel zo’n 20% van het totaal aantal studenten die een opleiding volgen aan het hoger onderwijs en daarmee van cruciaal belang voor het voortbestaan van de instituten en de vitaliteit van de Zeeuwse economie. De Hogeschool Zeeland heeft bijvoorbeeld 9 (van de in totaal 32) opleidingen in het Engels waar ruim 750 internationals, naast Nederlandstalige studenten, aan deelnemen. Zonder internationals zullen zeven van de negen Engelstalige opleidingen verdwijnen, bijna het gehele technische domein TWE. Dit zijn juist ook de opleidingen die voorzien in de vraag naar gekwalificeerde medewerkers van het Zeeuwse bedrijfsleven. Daarbij heeft dit impact op andere opleidingen bij HZ. HZ is bezig met beleid om toekomstbestendig te zijn en dat gaat hiermee onderuit.

De beide instituten hebben niet de doelstelling om te groeien in het aantal internationale studenten, zetten zich actief in om meer Nederlandse studenten te trekken en verplichten internationale studenten Nederlandse taalles te volgen en hebben Nederlands als voertaal binnen de organisatie. Landelijke instroomuitdagingen in Zeeland oplossen is niet doelgericht. We creëren juist een probleem voor de regio en Zeeuwse economie door internationale studenten te weren in Zeeland. Het kabinet wil om meerdere, begrijpelijke redenen de instroom van internationale studenten beperken. Veel van deze redenen zijn echter niet van toepassing op Zeeland. De meest in het oog springende is dat er in Zeeland geen probleem is met studentenhuisvesting. Studenten worden in steden als Middelburg en Vlissingen op Walcheren met open armen verwelkomd. Ze zorgen voor reuring en dragen direct bij aan de regionale economie. Zeeland heeft lage en afnemende volumes studenten. Het beperken van de instroom van internationale studenten in Zeeland raakt Zeeland zelf hard, maar draagt numeriek niets tot nauwelijks bij aan de landelijke opgave. Als Zeeland zetten we zelfs actief in op het aantrekken van studenten van buiten de provincie om bevolkingskrimp en ontgroeningtegen te gaan.

Door de komst van internationale studenten en jonge mensen maken we de economie en leefbaarheid in Zeeland toekomstbestendig en duurzaam. Het huidige wetsvoorstel beperkt de komst van internationale studenten en vermindert de aantrekkingskracht van de provincie Zeeland. Dit zal leiden tot verder vergrijzing, een zwakkere regionale economie en een steeds zwakkere aantrekkingskracht van Zeeland voor jonge mensen, bedrijven en onderzoeksinstellingen. Een samenhangende onderwijs- en kennisinfrastructuur in Zeeland In de afgelopen jaren is door de landelijke overheid en de Zeeuwse multihelix partners (overheden, onderwijs, ondernemers en maatschappelijke organisaties) fors geïnvesteerd in een samenhangende onderwijs- en kennisinfrastructuur in Zeeland. De realisatie van het onderzoekslaboratorium Joint Research Center Zeeland in Middelburg en oprichting van het Delta Climate Center in Vlissingen (onderdeel van het compensatiepakket ‘Wind in de Zeilen’) zijn daarvan voorbeelden. In totaal gaat het om een investering van ruim 400 miljoen euro in de afgelopen tien jaar. De investeringen in de Zeeuwse krimp- en anticipeerregio sorteren nu positief effect in de economie en leefbaarheid in Zeeland. Het is echter noodzakelijk dat we deze zorgvuldig opgebouwde onderwijs- en kennisinfrastructuur door blijven ontwikkelen.

Dit kan alleen met een voortdurende instroom van nieuwe studenten (hbo én wo) en kenniswerkers. Kennis die ook van groot belang is in het licht van de plannen van het kabinet in Zeeland rondom bijvoorbeeld de energietransitie en in dat kader o.a. de bouw van nieuwe kerncentrales. Spiraal van verschraling

De Wet Internationalisering in Balans zonder aanpassingen bedreigt de Zeeuwse onderwijsinstellingen in hun voortbestaan. Dit heeft directe gevolgen voor de vitaliteit van de regio, terwijl het rapport ‘Elke Regio Telt’ zegt dat de investeringslogica moet worden herijkt en dat er regionaal maatwerk en effectieve investeringen moeten komen om de groei van regio’s te bevorderen. Alleen zo voorkom je dat Zeeland en andere regio’s in een spiraal van verschraling terechtkomen.