Bijlage 1. Plan van aanpak Vlasmarkt definitief
Tekst van het document
Plan van aanpak Vlasmarkt Een plan van aanpak voor meer veiligheid en een betere leefbaarheid in de Vlasmarkt en omliggende straten in Middelburg
Titel:
Plan van aanpak Vlasmarkt
Subtitel:
Een plan van aanpak voor verbetering van de veiligheid en leefbaarheid op en rondom de Vlasmarkt in Middelburg Marinus Willemsen en Suzanne Tevel - Cluster Openbare Orde en Veiligheid Afdeling Veiligheid, Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 21 januari 2026 Definitief
Auteur: Datum: Status:
2
Inhoudsopgave SAMENVATTING ......................................................................................................................4 1 INLEIDING EN DOEL.............................................................................................................6 1.1 WAAROM EEN PLAN VAN AANPAK VOOR DE VLASMARKT .......................................................6 1.2 PROJECT AANPAK VLASMARKT ............................................................................................6 1.3 DOEL VAN HET PROJECT EN OPDRACHTGEVERSCHAP ..........................................................6 1.4 PLAN VAN AANPAK EN LEESWIJZER ......................................................................................7 2 ANALYSE EN BEELD VLASMARKT ....................................................................................8 2.1 BEELD POLITIE VAN DE INCIDENTEN .....................................................................................8 2.1.1 WAT ZEGT DIT BEELD? .....................................................................................................8 2.2 OVERZICHT ECONOMISCHE ACTIVITEITEN OP DE VLASMARKT.................................................8 2.3 HET BEELD OPGEHAALD UIT DE GESPREKKEN .......................................................................9 3 HUIDIGE
AANPAK.............................................................................................................111 3.1 MAATREGELEN HUIDIGE AANPAK ......................................................................................111 3.2 SAMENWERKING MET POLITIE ............................................................................................11 4 TOEKOMSTIGE UITBREIDING AANPAK...........................................................................13 4.1 VEILIGHEID.......................................................................................................................13 4.1.1 AANPAK DRUGS IN HORECA ............................................................................................13 4.1.2 INZET SFEERBEHEER .....................................................................................................13 4.1.3 TOEZICHT EN HANDHAVING…………………………………………………………………..14 4.1.4 INZET BOA'S TIJDENS UITGAANSAVONDEN………………………………………………….14 4.1.5 NALEVING ALCOHOLWET……………………………………………………………………..15 4.1.6.
OPTIMALISEREN ALGEMENE PLAATSELIJKE VERORDENING (APV)….…………………......16 4.1.7 DEURBELEID, HUISREGELS COLLECTIEVE HORECAONTZEGGINGEN…………………………16 4.1.8 GEBIEDSVERBODEN/GEBIEDSONTZEGGINGEN ...............................................................166 4.1.9 DE OPGELEGDE GEBIEDSVERBODEN EN GEBIEDSONTZEGGINGEN DELEN MET DE ONDERNEMERS ....................................................................................................................177 4.1.10 JONGERENWERK IN HET HORECAGEBIED .....................................................................177 4.1.11 CAMERATOEZICHT .....................................................................................................137 4.1.12 AANPASSEN SLUIITNGSTIJDEN EN HANTEREN VENSTERTIJDEN…………………………….20 4.1.13 PREVENTIEF FOUILLEREN EN VEILIGHEIDSRISICOGEBIED ................................................20 4.2 LEEFBAARHEID .................................................................................................................20 4.2.1 AFVALVERMINDERING OP STRAAT ...................................................................................20 4.2.2 VERLICHTING ................................................................................................................21 4.2.3 INRICHTING VAN DE STRAAT ...........................................................................................21 4.2.4
PARKEREN EN VERKEER ................................................................................................21 5 UITVOERING......................................................................................................................233
3
Samenvatting Dit plan van aanpak richt zich de leefbaarheid en veiligheid in en rondom de Vlasmarkt. Aanleiding hiervoor is dat er al langere tijd meldingen over overlast in de Vlasmarkt waren. Daarnaast hebben er een aantal (steek)incidenten plaatsgevonden. Daarom is in oktober 2025 een project gestart. Het projectteam onderzocht verschillende mogelijke maatregelen. Samenwerking binnen de aanpak is zeer belangrijk. Gelet hierop zijn er gesprekken geweest met bewoners, ondernemers en politie. Samen met de ondernemers is nagedacht over mogelijke maatregelen. Daarna is via een enquête aan de bewoners gevraagd of zij nog maatregelen missen. Dit alles heeft geleid tot dit plan van aanpak. Uitgangspunt van het plan van aanpak is dat in de Vlasmarkt veel horecaondernemingen zitten, waaronder alle ondernemingen met een nachtvergunning, en hierdoor het uitgaansleven van Middelburg, zeker in de late avond en nacht, zich hier afspeelt. Daarom vinden de meeste incidenten tijdens de uitgaansavonden en -nachten in dit gebied plaats en is hier ook sprake van meer overlast, die kenmerkend is voor een uitgaansgebied, dan in andere straten van het horecaconcentratiegebied. Daarnaast zitten er andere ondernemers en is het een woongebied. Gelet op het (ontwerp) Horecabeleid verandert dit de komende jaren ook niet. In dit plan van aanpak is een flink aantal maatregelen onderzocht en uitgewerkt.
Niet alle maatregelen worden ook daadwerkelijk ingezet. Daarnaast kan het zijn dat eerst wordt gekeken of andere maatregelen voldoende effect hebben voordat andere maatregelen worden ingezet. Bij iedere maatregel staat in het plan van aanpak gemotiveerd weergegeven of en hoe deze kan worden ingezet en binnen welke termijn dit gebeurt. Veiligheid: Korte termijn inzet sfeerbeheer; gebiedsverboden/ontzeggingen; de opgelegde gebiedsverboden en gebiedsontzeggingen delen met de ondernemers; Middellange termijn toezicht en handhaving; deurbeleid, huisregels collectieve horecaontzeggingen naleving Alcoholwet; Langere termijn / niet / binnen ander project aanpak drugs in horeca; inzet boa’s tijdens uitgaansavonden; actualiseren Algemene Plaatselijke Verordening (APV); jongerenwerk in het horecagebied; cameratoezicht; aanpassen sluitingstijden en hanteren venstertijden; preventief fouilleren en veiligheidsrisicogebied. Leefbaarheid: Korte termijn afvalvermindering op straat; verlichting;
4
Middellange termijn inrichting van de straat; parkeren en verkeer. In hoofdstuk 5 staat de planning van de uitvoering van de mogelijke maatregelen. Voor een aantal maatregelen, zoals de inzet van sfeerbeheer en cameratoezicht, is momenteel geen budget beschikbaar. Inzet van sfeerbeheer wordt op zo kort mogelijke termijn aanbevolen. Hierbij wordt uitgegaan van gezamenlijke financiering door ondernemers en gemeente. Het streven is om in mei 2026 een raadsvoorstel voor de inzet van sfeerbeheer door de gemeenteraad te laten behandelen. Voor cameratoezicht wordt, omdat het een ultimum remedium is, voorgesteld om eerst te kijken of andere maatregelen voldoende effect hebben en als dit niet zo blijkt te zijn, over te gaan tot de inzet van cameratoezicht. Het plan van aanpak is dynamisch. Als in 2026 of daarna blijkt dat er nog meer of andere maatregelen nodig zijn, dan worden deze opnieuw onderzocht en uitgevoerd. Dit in afstemming met de bewoners, ondernemers en eventuele andere partners.
5
1 Inleiding en doel 1.1 Waarom een plan van aanpak voor de Vlasmarkt De Vlasmarkt is een straat in het centrum van Middelburg. Deze straat bevindt zich in een gebied waar onder andere veel horecaondernemingen zitten en het uitgaansleven van Middelburg zich afspeelt. Ook bevinden er zich andere ondernemers en is het tevens een woongebied. Door de horeca in de Vlasmarkt en doordat alle horecagelegenheden met een nachtvergunning hier zijn gevestigd, vinden hier bepaalde incidenten plaats en is er overlast die kenmerkend is voor een uitgaansgebied. Het gebied kenmerkt zich verder door een mix van daghoreca en uitgaansleven. Met name de Vlasmarkt en in mindere mate Plein 1940 en de Markt Zuidzijde (“Tympaanplein”) zijn ingericht voor het uitgaanspubliek met de nachthoreca geconcentreerd op de Vlasmarkt. De Vlasmarkt is het enige gebied in het centrum waar een mix tussen alle 3 de horeca-types samenkomen. Gelet op het (ontwerp) Horecabeleid verandert dit de komende jaren ook zeker niet. Het lijkt er op dat de afname van horeca in omliggende gemeenten ervoor zorgt dat de horeca in Middelburg een aanzuigende werking heeft in de regio. Al langere tijd komen er meldingen van overlast in deze straat en omliggende straten. Daarnaast vonden er het afgelopen jaar diverse (steek)incidenten plaats waarbij de politie moest ingrijpen.
Het algemene beeld en gevoel van ondernemers en bewoners is dat de incidenten gedurende de uitgaansavonden zijn toegenomen. Daarnaast is er tijdens de uitgaansavonden ook regelmatig sprake van geweld en baldadig gedrag van bezoekers van de horeca tegen politie. De straat geeft een wat rommelig beeld, mede door een aantal verwaarloosde en soms leegstaande panden. Dit alles heeft onder andere geleid tot raadsvragen en een motie over cameratoezicht op de Vlasmarkt. In het afgelopen jaar vonden diverse gesprekken plaats met de burgemeester van Middelburg, ondernemers, woningeigenaren, portiers en bewoners. Naar aanleiding van deze gesprekken, de ervaren overlast en de incidenten is dit plan van aanpak om de leefbaarheid en veiligheid op de Vlasmarkt en de omliggende straten te verbeteren, opgesteld. 1.2 Project aanpak Vlasmarkt In november 2025 is het project aanpak Vlasmarkt gestart. Het project richt zich op onderzoek naar mogelijke maatregelen voor de verbetering van de veiligheid en leefbaarheid in en rondom de Vlasmarkt. Binnen dit project is een projectteam gevormd met verschillende medewerkers vanuit verschillende afdelingen met ieder zijn of haar eigen expertise.
Collega’s van de afdelingen Wijk en Bestuur (Wijkgericht werken), Leefomgeving (beleidsmedewerkers), Veiligheid, Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (adviseur openbare orde en veiligheid, vergunningverlener, juridisch adviseur handhaving, coördinator parkeerbeheer en openbare ruimte en senior BOA’s) en Stadsbeheer (vakspecialist). Daarnaast bestaat het team uit een projectleider en vervangend projectleider. Door de aanpak van de Vlasmarkt in projectvorm te gieten wordt er benodigde capaciteit en middelen vrijgemaakt binnen de verschillende afdelingen. 1.3 Doel van het project en opdrachtgeverschap Het doel van het project is: De veiligheid en leefbaarheid op de Vlasmarkt voor inwoners, ondernemers en publiek te verbeteren door maatregelen te onderzoeken en na onderzoek de mogelijke en noodzakelijke maatregelen uit te voeren. Opdrachtgeverschap
6
Bestuurlijk opdrachtgever van het plan van aanpak is burgemeester Yvonne van Mastrigt. De ambtelijk opdrachtgever is het afdelingshoofd van Vergunningverlening en Handhaving, Marco Caris. Geraadpleegde bronnen Voor het opstellen van het plan van aanpak zijn de volgende bronnen geraadpleegd: Cijfers en beeld van de politie; Interne bronnen, zoals vergunningen; Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) – Keuzewijzer Aanpak Veilig Uitgaan. 1.4 Plan van aanpak en leeswijzer In november en december 2025 is binnen het project aanpak Vlasmarkt een onderzoek gedaan naar en analyse gemaakt over de huidige situatie in en rondom de Vlasmarkt. Dit is terug te lezen in Hoofdstuk 3 van dit plan van aanpak. Daarnaast zijn door de projectgroep de huidige en mogelijke maatregelen onderzocht. Zoals eerder aangegeven richten deze huidige en mogelijke maatregelen zich op verbetering van de leefbaarheid en veiligheid in en rondom de Vlasmarkt. De uitkomsten van het onderzoek staan in hoofdstuk 4 en 5. Na dit onderzoek en het opstellen van dit plan van aanpak is het project nog niet afgerond, maar moeten de maatregelen nog worden uitgevoerd of worden voorgesteld aan de gemeenteraad. De planning hiervoor staat in hoofdstuk 6. Ook dit plan van aanpak is dynamisch.
Als er in 2026 blijkt dat er nog meer of andere maatregelen nodig zijn, dan wordt dit uiteraard onderzocht en waar mogelijk uitgevoerd. Een plan van aanpak maak je als gemeente niet alleen. Daarom vonden er diverse gesprekken plaats met ondernemers en bewoners, zoals hiervoor al aangegeven. Maar ook een goede samenwerking tussen politie en gemeente is zeer belangrijk. Tussen politie en gemeente vinden regelmatig gesprekken plaats over de horeca en uitgaansavonden. Daarnaast is de politie om input gevraagd voor dit plan van aanpak.
7
2. Analyse en beeld Vlasmarkt Voordat een plan van aanpak kan worden gemaakt moet er eerst een goed beeld worden neergezet over de Vlasmarkt. In dit beeld dient naar voren te komen welke soort incidenten er plaatsvonden en wat het algemene beeld is van politie. Daarnaast is er een duidelijk nodig van de Vlasmarkt in zijn geheel, dus welke economische activiteiten er plaatsvinden. Hier gaan we in dit hoofdstuk op in. Ook bespreken we in dit hoofdstuk wat de gemeente heeft opgehaald uit de diverse gesprekken die het afgelopen jaar hebben plaatsvonden. Om de privacy te waarborgen worden in dit hoofdstuk geen namen van personen of ondernemingen opgenomen. 2.1 Beeld politie van de incidenten Bij de politie is een beeld opgevraagd over de incidenten op de Vlasmarkt van afgelopen jaar. Uit dit beeld komt naar voren dat er verschillende soorten incidenten plaatsvonden, zoals wederspannigheid/verzet, overlast in verband met alcohol/drugs, belediging, vechtpartijen en mishandeling. Hierin zien we dat de meeste incidenten betrekking hebben op overlast in verband met alcohol/drugs. Daarnaast valt uit het beeld op te maken dat de incidenten bijna allemaal in de nachtelijke uren plaatsvinden. De horeca in Middelburg is vooral op de zaterdagen drukbezocht. Bij het merendeel van de horecanachten wordt de sfeer omschreven als gezellig en doen er zich weinig incidenten voor.
Door de politie wordt geconstateerd dat er frequent glaswerk op straat ligt. Luidruchtige en soms vervelend aanwezige groepen en/of personen dragen bij aan een gevoel van onrust. Politie optreden is in dergelijke situaties noodzakelijk, maar heeft tegelijkertijd ook invloed op de sfeer en stemming in het gebied. Het achteraf opleggen van een bestuurlijke maatregel, zoals een gebiedsontzegging werkt effectief. 2.1.1 Wat zegt dit beeld? Uit het huidige beeld kan worden opgemaakt dat de incidenten voornamelijk op de zaterdagen en in de nachtelijke uren plaatsvinden en te maken hebben met gebruik van alcohol/drugs. Daarnaast helpt het overzicht van de incidenten en het sfeerbeeld mee om over een jaar te kunnen bepalen of de maatregelen ook daadwerkelijk effect hebben. 2.2 Overzicht economische activiteiten op de Vlasmarkt De Vlasmarkt is zowel woongebied als een straat waar ondernemers in gevestigd zijn. De Vlasmarkt is daarnaast een gemengde straat waar diverse economische activiteiten plaatsvinden. Het is een straat waar relatief veel horeca aanwezig is en meer specifiek ook harde horeca.1 Hierna staat een algemeen overzicht van de horecavergunningen die zijn uitgegeven in de Vlasmarkt. De overige economische activiteiten zijn vergunning vrij voor de exploitatie ervan.
De gemeente is uiteraard in het bezit van alle horecavergunningen en een specifiek overzicht, maar in het kader van de privacy nemen we hier alleen onderstaande op. Het specifieke overzicht wordt wel meegenomen in de afwegingen voor het plan van aanpak. Soort vergunning Exploitatievergunning Nachtvergunning Terrasvergunning Drank- en Horecavergunning Vergunning Wet op de kansspelen
1
Hoeveelheid 11 3 10 9 1
Harde horeca zijn cafés, danscafés en discotheken (artikel 2.16 APV Middelburg 2025).
8
Exploitatievergunning en terrasvergunning Uit de verleende exploitatievergunningen komt een algemeen beeld naar voren. Deze vergunningen worden verleend op basis van de geldende regelgeving over exploitatie in de APV. De regels uit de APV worden in de vergunning nogmaals aangehaald, evenals het verbod tot gebruik van drugs in de inrichting en aantasting woon- en leefklimaat. Niet iedere exploitatievergunning ziet er precies hetzelfde uit, maar is toegespitst op het type exploitatie. Indien de exploitant ook een terrasvergunning heeft dan zit deze aan de exploitatievergunning gekoppeld en wordt deze ook verleend in de exploitatievergunning. Sommige terrassen zijn enkel vergund voor een bepaald seizoen. Ook hebben de terrassen verschillende afmetingen en zijn er verschillende sluitingstijden van de terrassen op de Vlasmarkt, waarbij de uiterste tijd 02.00 uur is. Nachtvergunning De nachtvergunning geeft de horeca exploitant ontheffing van de regels omtrent het sluitingsuur, die zijn opgenomen in de APV. In de nachtvergunning staan per onderneming specifieke voorschriften opgenomen waar de exploitant zich aan dient te houden. Deze komen uit de Beleidsregel uitgifte nachtvergunning cafés en Beleidsregel uitgiftenachtvergunning / maaltijd / spijsverstrekkers. Er zijn vier nachtvergunningen voor cafés mogelijk in de gemeente.
Eén nachtvergunning is voorbehouden aan het vrijetijdspark ZEP. Daarnaast moet het nachtbedrijf gevestigd zijn in het horecaconcentratie gebied (Kromme Weele / Beddewijkstraat / Schuttershofstraat/ Vlasmarkt / “Tympaanplein” / Pottenmarkt. Naast de nachtvergunningen voor cafés, zijn er twee nachtvergunningen mogelijk voor eetgelegenheden waarbij geen alcohol voor gebruik ter plaatse is toegestaan. Er zijn nog een aantal voorwaarden waar je aan moet voldoen om een nachtvergunning te krijgen. Deze staan in de hierboven genoemde beleidsregels. Drank- en Horecavergunning. De grondslag voor het verlenen van deze vergunningen ligt in de Alcoholwet. Net als bij de overige vergunningen staan ook in deze vergunningen voorschriften waar de horeca exploitant zich aan dient te houden. Vergunning Wet op de kansspelen Eén exploitant heeft een vergunning voor het plaatsen van twee speelautomaten. De plaatsing heeft geen invloed op de openbare orde en daarom wordt hier verder niet op ingegaan. 2.3 Het beeld opgehaald uit de gesprekken Met zowel de bewoners als ondernemers vonden er in het najaar van 2025, maar ook daarvoor, diverse gesprekken plaats. Bewoners Op 22 oktober 2025 vond er een gesprek plaats tussen de bewoners van de Vlasmarkt en de Kromme Weele, de burgemeester en twee medewerkers van de gemeente.
In dit gesprek kwam samengevat het volgende naar voren: Vooral veel overlast van het uitgaanspubliek, hangjongeren die zich verzamelen in de straten rondom de Vlasmarkt en drugsdealers. Er lijkt minder politie in de Vlasmarkt aanwezig te zijn. De aandachtspunten zijn verkeer (fietsers die hard door de straat fietsen), afval, verlichting en gebrek aan handhaving. Bewoners geven aan dat ze een beter contact en relatie met horecaondernemers willen.
9
Met de bewoners is er tijdens dit gesprek nagedacht over mogelijke oplossingsrichtingen, bijvoorbeeld op het gebied van de leefbaarheid van de straat en de uitstraling die de straat heeft. Maar ook de balans tussen nacht horeca, avond horeca en de bewoners in de straat. Alle punten en suggesties die zijn opgehaald tijdens dit gesprek worden meegenomen in dit project. Niet iedere suggestie wordt uitgewerkt in de maatregelen, maar op de achtergrond wordt er zeker naar gekeken of we dit kunnen aanpakken. Daarnaast is er een korte enquête uitgezet richting de bewoners. In deze enquête is aangegeven aan welke mogelijke maatregelen wordt gedacht en waar onderzoek naar wordt gedaan. Hierbij is de vraag gesteld aan de bewoners of er nog maatregelen missen. Uit deze enquête kwam samengevat naar voren dat in de lijst met mogelijke maatregelen de inrichting van de straat mist, bijvoorbeeld andere bestrating en meer groen. Ook geven de bewoners als antwoord dat de straat door zwaar verkeer is verzakt en veel oneffenheden heeft. Daarnaast wordt eigen beveiligers bij de ondernemers ook als aandachtspunt benoemd. Ondernemers Op 26 november 2025 vond een overleg plaats met diverse ondernemers van de Vlasmarkt. Alle ondernemers (zowel horeca als niet-horecaondernemers) waren uitgenodigd voor deze sessie.
Tijdens deze sessie is samen met de ondernemers nagedacht over mogelijke maatregelen die nodig zijn in de Vlasmarkt en omliggende straten voor verbetering van de leefbaarheid en veiligheid. Hierbij werden de volgende maatregelen door de ondernemers aangedragen: -
-
De opgelegde gebiedsverboden en gebiedsontzeggingen delen met de ondernemers (inclusief foto van de betreffende persoon); cameratoezicht op de vrijdagavonden, zaterdagavonden en op ‘bijzondere’ uitgaansavonden (denk aan kerstnacht); horecatelefoon; fellere verlichting (hier tijden aanhangen dat het feller is): o 2 uur tot 2.30 uur; o 4 uur tot 5.30 uur. biker boa’s; sfeerbeheer/sus-teams; veiligheidsrisicogebied (preventief fouilleren); locaties waar de hangjongeren staan aanpakken, dit zijn de Helm, Simpelhuisstraat enz.; meer politie; meer prullenbakken; vegen op zaterdagochtend en na kerstnacht; jongerenwerk inzetten (bijvoorbeeld in combinatie met sfeerbeheer/sus-teams); snellere lijn met politie, ook via 112.
10
3. Huidige aanpak De Vlasmarkt is een straat waar veel horeca aanwezig is en meer specifiek ook harde horeca. Dit houdt in dat de Vlasmarkt een uitgaansgebied is, wat zorgt voor een andere of speciale aanpak dan in andere straten in Middelburg. Het is zeker niet zo dat er op dit moment niets wordt gedaan aan de veiligheid op de Vlasmarkt. In dit hoofdstuk wordt besproken wat de huidige aanpak is. 3.1 Maatregelen huidige aanpak De gemeente en externe partners werken dagelijks aan de veiligheid en leefbaarheid. Hieronder worden een aantal maatregelen en werkzaamheden uitgelicht. Gesprekken Zoals in het vorige hoofdstuk blijkt vonden er diverse gesprekken plaats tussen de gemeente en verschillende betrokkenen. Daarnaast zijn er de periodieke overleggen tussen ondernemers in de gemeenten Middelburg en de gemeente. De situatie in de Vlasmarkt kan in deze overleggen ook altijd worden besproken. Regelgeving De aanpak wordt mede ondersteund door regelgeving. In de APV zijn veel algemene regels opgenomen die zien op de openbare orde en veiligheid. De APV is recent geactualiseerd. Tijdens deze actualisatie is onderzocht of de bestaande regels op het gebied van onder andere exploitatievergunningen en terrassen nog voldeden.
Daarnaast is er een nieuw artikel opgenomen waarin de exploitant wordt verplicht om maatregelen te nemen dat de bezoekers van een inrichting geen glas of flessen van glas mee naar buiten mogen nemen. Verder is eind december 2025 het nieuwe terrassenbeleid vastgesteld en wordt er gewerkt aan een actualisatie van het horecabeleid. In dit horecabeleid komt ook het onderwerp veiligheid terug. Handhaving Voor het opstellen van dit plan van aanpak is gekeken in hoeverre er door de gemeente wordt gehandhaafd op onder andere de Vlasmarkt. Hieruit kwam naar voren dat de afgelopen tijd vooral is gehandhaafd op de afmetingen van de terrassen in de gehele binnenstad, dus ook op de Vlasmarkt. In het verleden is beperkt handhavend opgetreden na het overtreden van een exploitatievergunning. Dit is onvoldoende gebleken Aanpak op het gebied van leefbaarheid In het verleden heeft de gemeenteraad geld beschikbaar gesteld om afval te verwijderen na uitgaansavonden. In het weekend worden vroeg in de ochtend de straten gereinigd door Stadsbeheer. 3.2 Samenwerking met politie De samenwerking tussen gemeente en politie is de afgelopen tijd geïntensiveerd. De politie houdt toezicht op de openbare orde en veiligheid. Binnen de huidige mogelijkheden en capaciteit voeren ze dit toezicht zo goed mogelijk uit.
De politie koppelt onrustige momenten of incidenten zo spoedig mogelijk terug aan de burgemeester. Daarna wordt overwogen of het noodzakelijk is dat
11
de burgemeester bestuurlijke maatregelen, zoals een gebiedsverbod2 of gebiedsontzegging3, oplegt. Waar dit juridisch gezien kan, wordt er bestuursrechtelijk opgetreden. De politie heeft weer een wijkagent horeca en evenementen. Dit was in het verleden ook het geval, maar de afgelopen periode was deze functie niet ingevuld. Hieruit volgt onder andere dat ook het zogenaamde portiersoverleg weer wordt opgepakt op initiatief van de politie. Met als doel de samenwerking tussen portiers en politie te verbeteren. Het portiersoverleg is een overleg tussen politie, gemeente en portiers van de horecagelegenheden met een nachtvergunning in Middelburg. In het verleden bestond dit overleg ook. Bij problemen en incidenten kunnen de portiers en de politie elkaar versterken en dit straalt weer af naar het uitgaanspubliek. Het eerste overleg was in november 2025. De horecatelefoon is per 1 januari 2026 afgeschaft. Dit is een instrument dat de politie gebruikt en waar de politie ook de keuzes over maakt, namelijk afschaffing of niet. De manier waarop de politie zijn werk doet is aan de politie zelf. Het is niet aan het college/de burgemeester om dit soort operationele keuzes tegen te houden. De burgemeester heeft wel in de driehoek de politie kritisch bevraagd over de effecten van het besluit.
Na afschaffing van de horecatelefoon kunnen de horecaondernemers contact leggen met de politie via 112 (spoed) of 0900-8844 (geen spoed). De horecaondernemers hebben aangegeven dat het contact via 0900-8844 geen optie is, omdat men dan lang moet wachten. Ook het melden via 112 verloopt niet altijd goed volgens de ondernemers. De politie heeft inmiddels een aantal interne maatregelen genomen die ervoor moeten zorgen dat er snel en adequaat op meldingen van horecaondernemers wordt gereageerd. Verder zorgt de politie een aantal maanden na de afschaffing van de horecatelefoon voor een evaluatie met de betrokken ondernemers.
2 Een gebiedsverbod is een maatregel die iemand tijdelijk verbiedt om zich in een bepaald gebied te bevinden,
opgelegd door de burgemeester obv gemeentewet) of officier van justitie, om herhaling van ordeverstorend gedrag (zoals overlast, geweld, vandalisme) te voorkomen en de openbare orde te beschermen. 3 Vergelijkbaar met gebiedsverbod, maar dan voor kortere duur en op basis van de APV
12
4. Toekomstige uitbreiding aanpak Gebleken is dat er de laatste tijd sprake is van specifieke problematiek op de Vlasmarkt op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. Deels horen bepaalde incidenten of bepaald gedrag van personen bij een uitgaansgebied als de Vlasmarkt. Maar uit gebeurtenissen, toename van de ervaren overlast en incidenten van de laatste tijd blijkt dat de huidige aanpak op een aantal punten moet worden uitgebreid om de veiligheid en leefbaarheid te verbeteren. Dit doe je als gemeente of als burgemeester niet alleen. Het doel is om integraal, met zowel interne als externe partijen aan de slag te gaan. In de vorige hoofdstukken kwam het beeld van de Vlasmarkt en de huidige aanpak aan bod. Gelet op dit beeld en wat is opgehaald bij de bewoners en ondernemers wordt in dit hoofdstuk uiteengezet wat het plan is voor het uitbreiden van de aanpak. Hierin wordt onderscheid gemaakt in veiligheid (paragraaf 4.1) en leefbaarheid (paragraaf 4.2). In dit hoofdstuk worden enkel maatregelen genoemd op hoofdonderwerpen. Dit wil echter niet zeggen dat andere ideeën van de ondernemers en bewoners niet meer worden bekeken of onderzocht. Ook deze nemen we zeker mee in de gehele aanpak. Er is altijd ruimte voor nieuwe ideeën en er blijft contact met de bewoners en ondernemers.
4.1 Veiligheid Voor uitbreiding van de aanpak op het gebied van veiligheid is naast de suggesties van bewoners en ondernemers gekeken naar de handreiking van de CCV. Het CCV geeft veel informatie en handvatten aan gemeenten op het gebied van veilig uitgaan. Keuzewijzer Aanpak Veilig Uitgaan Het CCV. Onderzocht is welke handvatten passend zijn voor Middelburg en specifiek voor de Vlasmarkt. Een (groot) aantal maatregelen komen die in de keuzewijzer worden genoemd, komen hieronder aan de orde. 4.1.1 Aanpak drugs in horeca Er zijn verschillende signalen over toenemend drugsgebruik in en rond de horeca van Middelburg. Dit zorgt voor een negatief effect op het gedrag. Overigens geldt dit niet alleen voor de horeca in Middelburg, maar is dit landelijk het geval. Dit is een breed maatschappelijk probleem dat niet met maatregelen op korte termijn aan de pakken/op te lossen is. Buitenom de reguliere handhaving en aanpak hierop worden hier op korte termijn, geen aanvullende acties voor ondernomen specifiek in de Vlasmarkt. Wel worden de ondernemers aangesproken op hun verantwoordelijkheid hierin met betrekking tot het bezit en gebruik in de horecagelegenheden.
4.1.2 Inzet sfeerbeheer Sfeerbeheer betreft speciaal hiervoor opgeleide medewerkers, zogeheten horeca gastheren/vrouwen, die het uitgaanspubliek in een vroeg stadium kunnen aanspreken op hun gedrag om zo verdere escalatie te voorkomen. Deze medewerkers sussen, corrigeren en wijzen het uitgaanspubliek op (gedrag)regels, maar hebben geen extra bevoegdheden. Ze proberen op een laagdrempelige manier contact te leggen met het publiek en andere aanwezigen, zoals hangjongeren. Ze zijn gedurende de drukste uitgaans-uren permanent aanwezig in de Vlasmarkt en directe omgeving. Ook zorgen zij ervoor dat de politie en eventuele andere betrokken regelmatig een sfeerbeeld ontvangen zodat zij, indien nodig, hier direct op kunnen anticiperen.
13
Bij verdere escalatie dient de politie altijd in actie te komen. Ze zijn dan de ogen en oren voor de politie en ondersteunen deze waar mogelijk. De kans dat de politie in actie hoeft te komen is echter kleiner, omdat de aanwezigheid van sfeerbeheerders de-escalerend werkt. Diverse gemeenten hebben goede ervaringen met de inzet van sfeerbeheer. Inzet van sfeerbeheer kan ook een goede aanvulling zijn op cameratoezicht. Ook hier zijn in andere gemeenten goede ervaringen mee. Onlangs vond er een gesprek plaats tussen een bedrijf dat horeca gastheren/vrouwen levert. Dit bedrijf heeft ruime ervaring met sfeerbeheer en gaf aan dat de implementatie van sfeerbeheer in Middelburg ongeveer zes weken duurt. Mogelijk dat er een aanbesteding moet plaatsvinden en dat zal de termijn aanzienlijk verlengen. Aan de inzet van sfeerbeheerders zijn (aanzienlijke) kosten verbonden. Hiervoor is binnen de huidige budgetten bij de gemeente geen ruimte en moet dus geld via de gemeenteraad worden gevraagd. Omdat een goede sfeer op straat als een gezamenlijke verantwoordelijkheid wordt gezien en een goede sfeer op straat extra bezoekers trekt, wordt van de ondernemers ook een bijdrage aan de inzet van sfeerbeheer verwacht.. Voorstel Ondernemers en politie zijn enthousiast over de inzet van sfeerbeheer. Dit geldt ook voor het projectteam.
Daarom wordt de inzet van sfeerbeheer in de Vlasmarkt en directe omgeving op een zo kort mogelijke termijn aanbevolen, eventueel eerst als pilot voor een jaar. Met hierbij als voorwaarde, zoals hierboven al aangegeven, dat de ondernemers ook meebetalen. In de eerste helft van 2026 wordt de inzet van sfeerbeheerders verder uitgewerkt en het streven is om in de raad van mei 2026 een raadsvoorstel met bijbehorende budgetaanvraag te laten behandelen. 4.1.3 Toezicht en Handhaving Zoals in hoofdstuk 3 al aangegeven is de afgelopen tijd vooral gehandhaafd op de afmetingen van de terrassen in de gehele binnenstad, dus ook op de Vlasmarkt. Verder is in het verleden beperkt handhavend opgetreden na het overtreden van een exploitatievergunning. Dit is onvoldoende gebleken. Voorstel Toezicht en handhaving op de Vlasmarkt wordt de komende periode aantoonbaar versterkt, met extra aandacht voor: naleving van terrasvergunningen; naleving van exploitatievergunningen; naleving van alcoholwet. Controles worden geïntensiveerd en overtredingen sneller en consequenter opgevolgd, conform handhavingsbeleid en HUP. Hiervoor wordt extra handhavingscapaciteit op de Vlasmarkt ingezet. Waar nodig worden prioriteiten in tijd en zwaarte binnen het HUP verschoven, zodat deze versterking ook daadwerkelijk kan worden uitgevoerd.
4.1.4 Inzet boa’s tijdens uitgaansavonden Structurele nachtelijke inzet van BOA`s op de Vlasmarkt is in de huidige situatie niet aan de orde. De formatie is te klein, het HUP geeft deze taak nog geen plek en er ontbreekt een uitgewerkt veiligheidskader met RI&E, afspraken met de politie, duidelijke stopregels, nazorg en instemming van de OR. De nachthoreca is een hoog risico-omgeving, Dat vraagt minimaal om werken in
14
ploegen (min. 4 BOA`s), zichtbare politie in het gebied en direct terugtreden bij verhoogde gevaarzetting. Ons huidige team is hier niet op opgeleid en niet op uitgerust. Een structurele nachttaak vraagt naar schatting circa 6 fte extra bovenop de groei in het HUP 2025–2027. Een kleine, projectmatige inzet van 4 tot 6 nachten per jaar, bijvoorbeeld tussen 23.00 en 02.00 uur, valt in principe binnen de huidige formatie te organiseren met roosterwijzigingen en incidentele overuren. De veiligheidsvoorwaarden blijven dan volledig gelden. Daarbij hoort een eerlijke boodschap: deze inzet grijpt beperkt in op de incidenten na 02.00 uur en heeft vooral een ondersteunende rol in toezicht, naleving en vroegtijdig bijsturen van gedrag. Voorstel Nachtelijke inzet vraagt dat een duidelijke bestuurlijke keuze: wel of geen rol voor BOA’s in de horecanacht, met extra formatie, opleiding, uitrusting en aanpassing van het HUP. Voor nu wordt hiervoor niet gekozen. In deze fase wordt eerst ingezet op andere maatregelen binnen Aanpak Vlasmarkt. Pas als deze maatregelen onvoldoende effect hebben en aan alle randvoorwaarden is voldaan, komt een beperkte nachtelijke inzet van BOA’s opnieuw in beeld. 4.1.5 Naleving Alcoholwet Eind 2025 zijn de resultaten van het Zeeuws nalevingsonderzoek Alcoholwet 2025 gepubliceerd.
Dit onderzoek, dat eens in de twee jaar plaatsvindt, brengt in kaart in hoeverre alcoholverstrekkers zich houden aan de leeftijdsgrens van 18 jaar. Mysteryshoppers van 18 jaar bezochten hiertoe in duo’s verschillende horecagelegenheden, sportkantines, supermarkten en slijters, zonder dat de verkopers wisten dat ze gecontroleerd werden. Ze registreerden of er om legitimatie werd gevraagd en of alcohol werd verkocht. Wat opvalt, is dat de naleving flink is teruggelopen ten opzichte van 2023. In Middelburg zijn 90 locaties bezocht en hierbij voldeed slechts 27% aan de wet. Dit vormt reden tot zorg en biedt aanleiding om de cijfers zowel op Zeeuws als op lokaal niveau kritisch te bekijken, te koppelen aan lopende beleidsmaatregelen en aanvullende maatregelen in te zetten. Voorstel Via een memo actieve informatie van 18 november 2025 is de gemeenteraad geïnformeerd over de resultaten van het onderzoek en welke maatregelen worden genomen om verantwoord alcoholgebruik te stimuleren en het nalevingsgedrag te vergroten. Dat gebeurt niet alleen via toezicht en handhaving, maar juist ook door samenwerking en bewustwording. Zo krijgt in het nieuwe terrassenbeleid verantwoord alcoholgebruik een prominente plek. Ondernemers worden gestimuleerd om aandacht te besteden aan verantwoord schenken en een veilige, gezonde uitgaansomgeving te bevorderen.
Een ander voorbeeld is dat wordt onderzocht of binnen de kaders van het HUP (Handhavingsuitvoeringsplan) para commerciële locaties en commerciële horeca extra prioriteit kunnen krijgen bij toezicht en handhaving. Daarnaast wordt bekeken of externe controle kan worden ingezet als binnen het handhavingsteam geen capaciteit beschikbaar is. Het opstellen van een nieuw, wettelijk verplicht, Preventie- en Handhavingsplan Alcohol, inclusief sanctiestrategie, waarin preventie en handhaving nog nadrukkelijk met elkaar worden verbonden, is ook een voorbeeld waaraan wordt gewerkt. De verwachting dat dit plan in het derde kwartaal van 2026 aan de raad wordt voorgelegd.
15
4.1.6 Optimaliseren Algemene plaatselijke Verordening (APV) Zoals in hoofdstuk 3 is vermeld, is de APV in 2025 geactualiseerd en is onder andere een artikel . een nieuw artikel opgenomen waarin de exploitant wordt verplicht om maatregelen te nemen dat de bezoekers van een inrichting geen glas of flessen van glas mee naar buiten mogen nemen Voorstel De komende periode wordt bekeken of er nog optimalisaties kunnen worden doorgevoerd die bijdragen aan een beter uitgaansklimaat. Dit gebeurt in afstemming met de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Een voorbeeld dat wordt onderzocht, is het opnemen van een 12-uurs verbod waarmee personen die vervelend zijn voor 12 uur niet meer in het centrum mogen komen. Dit is een nadrukkelijke wens van de politie. Het streven is om in het eerste kwartaal van 2027 de geactualiseerde APV te laten vaststellen door de raad. 4.1.7 Deurbeleid, huisregels collectieve horecaontzeggingen Een goed deurbeleid en duidelijke huisregels helpt horecaondernemers bij het creëren van een prettige en veilige omgeving voor hun bezoekers en personeel. Hiermee geven zij aan welk gedrag zij van het uitgaanspubliek verwachten en bij welk ongewenst gedrag mensen niet worden toegelaten of worden verwijderd uit de horecagelegenheid.
De huisregels vormen een stok achter de deur; het is de basis waar portiers en horecapersoneel op terug kunnen vallen als zij bezoekers aanspreken op ongewenst gedrag. Een goed deurbeleid en duidelijke huisregels wordt nog krachtiger als er sprake is van een (zoveel mogelijk) eenduidig beleid bij de verschillende horecaondernemers. En zeker als er onderlinge informatie-uitwisseling is tussen de verschillende horecaondernemingen als iemand de zaak is uitgezet of niet wordt toegelaten. In het verlengde van bovenstaande is de Collectieve Horecaontzegging (CHO) een krachtig middel om overlast en geweld in een horecagebied aan te pakken. Met een CHO kunnen horecaondernemers binnen een bepaald uitgaansgebied notoire overlastgevers uit hun zaak weren. Iemand die geweld gebruikt, overlast veroorzaakt, steelt of een ander delict in of rond een uitgaansgelegenheid pleegt, krijgt een ontzegging voor alle aangesloten horecagelegenheden. Als een persoon met een ontzegging toch een zaak binnengaat, is er sprake van huisvredebreuk en is dit strafbaar. Vertrekt de gast niet vrijwillig, dan zal de politie optreden en het Openbaar Ministerie de betrokken persoon vervolgen. Hiermee geef je een heel duidelijk signaal af naar overlastgevers en geweldplegers. De inzet van CHO is besproken met de horecaondernemers, maar zij geven aan hier, om meerdere redenen, geen voorstander van te zijn.
Voorstel Omdat het verbeteren van de veiligheid en leefbaarheid in de Vlasmarkt niet alleen een verantwoordelijkheid is van de gemeente, wordt voorgesteld hierover met de ondernemers in gesprek te gaan. En hierbij aan te geven wij verwachten dat zij zich inzetten voor een eenduidig deurbeleid en huisregels en ook onderling communiceren als zij een bezoeker uit de zaak hebben gezet of iemand hebben geweigerd. Ditzelfde geldt voor de CHO. 4.1.8 Gebiedsverboden/gebiedsontzeggingen Zoals in het vorige hoofdstuk aangegeven worden er al regelmatig gebiedsontzeggingen/verboden opgelegd. Dit wordt voortgezet, aangezien blijkt dat het een effectief middel is. De
16
ontzeggingen/verboden worden zo snel mogelijk, uiterlijk een week na het ontvangen van de informatie van politie, opgelegd. Deze maatregel gaat direct in. 4.1.9 Opgelegde gebiedsverboden en gebiedsontzeggingen delen met de ondernemers In aansluiting op bovenstaande hebben de ondernemers de wens geuit dat zij graag op de hoogte willen worden gehouden van de gebiedsverboden en gebiedsontzeggingen die door de burgemeester worden opgelegd. Daarbij is gevraagd om in een appgroep met de ondernemers te delen aan wie deze gebiedsverboden en gebiedsontzeggingen worden opgelegd en een foto van de betreffende persoon. Ook de gemeente en de politie hebben hier belang bij omdat het aantal “ogen en oren” hierdoor toeneemt en hierdoor de kans groter wordt dat wordt gesignaleerd als iemand een gebiedsontzegging of -verbod overtreedt. Voorstel In februari en maart 2026 wordt onderzocht of dit mogelijk is gelet op de privacy regels. 4.1.10 Jongerenwerk in het horecagebied Met jongerenwerk is een eerste verkenning geweest of het mogelijk is om jongerenwerkers in te zetten tijdens uitgaansavonden. Een goed voorbeeld was de succesvolle inzet van jongerenwerk tijdens de kermis de afgelopen twee jaar. Een mogelijkheid is om naast jongerenwerkers ook sfeerbeheer in te zetten.
Voorstel Als jongerenwerkers worden ingezet tijdens uitgaansavonden en nachten vergt dit een capaciteitsuitbreiding van jongerenwerk. Dit wordt net als de nachtelijke inzet van BOA’s nu nog niet nader onderzocht. Eerst worden andere maatregelen uitgewerkt. Als deze niet effectief blijken, of als ter uitbreiding van deze maatregelen de inzet van jongerenwerk nodig is dan wordt deze maatregel nader uitgewerkt. 4.1.11 Cameratoezicht Verschillende vormen van cameratoezicht Er zijn verschillende vormen van cameratoezicht. Dat is publiek en privaat. Onder privaat vallen bijvoorbeeld de camera’s die op bedrijfsterreinen staan of de deurbel camera’s. Hier gaan we verder niet op in. Binnen het publiek cameratoezicht bestaan er twee soorten, namelijk openbare orde en veiligheid en opsporing. De ene vorm van cameratoezicht richt zich op opsporing. De officier van justitie heeft de bevoegdheid om cameratoezicht voor opsporing in te zetten. Hier gaan we verder niet op in. De burgemeester is bevoegd om in het belang van de handhaving van de openbare orde cameratoezicht in te zetten op openbare plaatsen. Dit volgt uit artikel 151c van de Gemeentewet en moet ook zijn opgenomen in de APV. In artikel 2.65 van de APV Middelburg staat dat de burgemeester kan besluiten camera’s te plaatsen voor een bepaalde duur in de gehele gemeente.
Voor gebieden waar personen wonen geldt dat de omwonenden actief worden geïnformeerd over het cameratoezicht. Doordat cameratoezicht een forse inbreuk op de privacy is, moet het proportioneel en subsidiair zijn en wordt alleen ingezet als er een aantoonbaar risico op verstoring van de openbare orde en veiligheid is. Dit wordt hierna verder uitgelegd. Daarnaast is het een uiterste middel dat pas wordt ingezet als andere maatregelen onvoldoende effect hebben.
17
Bij het proces tot invoering van cameratoezicht hebben de politie en het Openbaar Ministerie (OM) een duidelijke rol. De politie heeft een adviserende en uitvoerende taak (o.a. verwerking van de beelden). Met het OM dient de inzet van cameratoezicht en de duur te worden besproken in de lokale driehoek. In- of toestemming van de officier van justitie is geen wettelijke eis. De bevoegdheid ligt bij de burgemeester. Als de burgemeester besluit om cameratoezicht in te zetten dan stelt de burgemeester, na overleg met de officier van justitie, de periode vast waarin cameratoezicht plaatsvindt. Als de burgemeester cameratoezicht inzet in een gebied waar ook mensen wonen, dan legt zij periodiek verantwoording hierover af aan de gemeenteraad. Afwegingskader Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) heeft een afwegingskader gemaakt voor de besluitvorming. Dit afwegingskader geeft structuur in de besluitvorming bij de afweging over wanneer wel en geen cameratoezicht wordt ingevoerd. In dit afwegingskader komen de volgende onderdelen naar voren: Doel en veiligheidsanalyse; Afwegingskwadrant; noodzakelijkheid: voldoen aan de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit; omvang van het cameragebied; evaluatie; kostenraming. Het strekt te ver om in dit plan op al deze onderdelen in te gaan, maar wordt hier wel kort benoemd.
De burgemeester zal namelijk in haar besluitvorming gebruik maken van dit afwegingskader. Noodzakelijkheid Een belangrijke eis die ook terugkomt in de APV, is de noodzakelijkheid voor cameratoezicht. Hierbij moet het voldoen aan de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit. Proportionaliteit: Als de burgemeester besluit cameratoezicht in te zetten, dan moet deze inzet proportioneel zijn. Dit houdt in dat de inbreuken op de privacy van betrokkenen niet onevenredig mogen zijn in verhouding met het doel van cameratoezicht. Camera’s kunnen bijvoorbeeld alleen worden aangezet op de uitgaansavonden, als de kans dat de openbare orde wordt verstoord het grootst is. Subsidiariteit: Cameratoezicht is op grond van artikel 151c Gemeentewet een uiterste middel en mag dus pas worden ingezet als er minder vergaande maatregelen zijn getroffen en gebleken is dat deze minder vergaande middelen niet effectief blijken te zijn. Maar ook moet er worden onderzocht of er minder vergaande maatregelen mogelijk zijn. Voorbeelden hiervan zijn extra surveilleren door politie of boa’s, stringente handhaving van gemaakte afspraken en verleende vergunningen, betere straatverlichting of afspraken met de horecaondernemers. Uitvoering De uitvoering van cameratoezicht en verwerking van de beelden ligt wettelijk gezien primair bij de politie.
Dit houdt in dat politie voldoende capaciteit moet hebben om camerabeelden te kunnen verwerken en uitlezen. De politie Basisteam Walcheren heeft reeds aangegeven dat het live
18
uitlezen van de beelden buiten de beschikbare capaciteit valt. Wel is het mogelijk dat anderen (gekwalificeerde en geautoriseerde cameraobservanten) dit namens de politie doen. Hier zijn uiteraard kosten aan verbonden. Ook dient de politie te voldoen aan de eisen van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Kortom, cameratoezicht vraagt extra capaciteit van politie en daarom wordt in overleg met politie bepaald of deze capaciteit er is. Het is zaak om het verwerken van de beelden goed in te regelen, want zonder het inregelen hiervan is cameratoezicht minder nuttig. Er zijn drie varianten waarop de beelden kunnen worden ingezet, namelijk live uitkijken, terugkijken en nazoeken (na een gemeld incident terugkijken of er iets op camera is vastgelegd). Hier hangen verschillende kostenplaatjes aan vast. De inzet van camera’s in een bepaald gebied dient kenbaar te worden gemaakt, bijvoorbeeld door middel van het ophangen van borden. Daarnaast kunnen bewoners worden geïnformeerd middels een brief. Het gebied waarin cameratoezicht wordt ingezet dient zorgvuldig gekozen te worden. Bekend is dat er een risico bestaat dat overlast zich verplaatst naar een gebied waar geen cameratoezicht is ingezet (het zogenaamde waterbed effect). Technische aspecten Publiek cameratoezicht is te verdelen in vast en flexibel cameratoezicht.
Bij vast cameratoezicht gaat het om camera’s die op een vooraf bepaalde tijd, voor langere duur en op een specifieke plek worden aangebracht. Daarnaast zit vaak een compleet netwerk aan vast cameratoezicht gekoppeld. Dit brengt aanzienlijke kosten met zich mee. Het grote voordeel is dat bij vast cameratoezicht de ontvangst, verwerking en eventueel live uitkijken van de beelden goed is geregeld. Beelden kunnen in een speciale ruimte bij de politie binnenkomen, live uitgekeken of teruggekeken worden. Daarnaast zijn de camera’s, omdat ze bijvoorbeeld aan gebouwen of in palen kunnen worden bevestigd, veel minder prominent aanwezig wat het aanblik van een straat ten goede komt. De burgemeester mag ook, binnen het wettelijke kader, flexibel cameratoezicht inzetten om de openbare orde te handhaven. Bij flexibele camera’s gaat het om camera’s die in een aangewezen gebied wisselend worden ingezet. Vaak worden hier mobiele camera’s gebruikt. Het voordeel van mobiele camera's is dat ze bijvoorbeeld tijdelijk kunnen worden gehuurd. Wel moet er dan maatwerk worden geleverd. Zo dient ter plaatse worden onderzocht wat de beschikbare stroomvoorzieningen zijn en de wijze waarop de verbinding met het netwerk tot stand kan worden gebracht. Een ander nadeel is dat de mogelijkheden tot het ontvangst en uitkijken van de beelden veel beperkter is dan bij vast cameratoezicht.
Een ander nadeel is dat er bij mobiel cameratoezicht grote units moeten worden geplaatst, wat het aanzien van de omgeving niet ten goede komt. Voorstel Ondernemers en politie zijn voorstander van de invoering van cameratoezicht in de Vlasmarkt en directe omgeving. De bewoners zien het echt als een uiterste maatregel. Aangezien cameratoezicht een ultimum remedium is, stelt het projectteam voor om eerst de effecten van de andere maatregelen af te wachten en eind 2026/begin 2027 te bepalen of cameratoezicht verder moet worden uitgewerkt. Indien cameratoezicht wenselijk is, volgt hiervoor een raadsvoorstel. Het afwegingskader, waaronder de noodzakelijkheid, wordt hierin ook meegenomen. Wel worden alvast voorbereidende activiteiten uitgevoerd, zoals inventariseren van de mogelijkheden, technische benodigdheden en het maken van een inschatting van de te verwachten kosten.
19
4.1.12 Aanpassen sluitingstijden en hanteren venstertijden Het aanpassen van openingstijden voor de horeca is ook een mogelijkheid om uitgaansgeweld en overlast aan te pakken. Het aanpassen van bepaalde sluitingstijden kan ervoor zorgen dat uitgaanspubliek vroeger uitgaat, verspreid naar huis gaat en/of minder alcohol drinkt en minder overlast en agressie veroorzaakt. Dit is echter wel een ingrijpend middel, omdat het kan betekenen dat verleende vergunningen moeten worden aangepast en het ook financiële gevolgen kan hebben voor de ondernemers. Voorstel Naast de eventuele financiële gevolgen voor de ondernemers, zitten aan het aanpassen van vergunningen juridische voorwaarden vast en dit kan niet zomaar worden uitgevoerd. Daarom is het voorstel om deze maatregel nu nog niet toe te passen. Als echter over een jaar uit de cijfers van de politie blijkt dat de incidenten tijdens uitgaansavonden zijn toegenomen of in korte tijd een extreme toename van geweld en incidenten plaatsvindt dan wordt deze maatregel onderzocht. 4.1.13 Preventief fouilleren en veiligheidsrisicogebied Preventief fouilleren en het instellen van een veiligheidsrisicogebied is een uiterste middel wat pas kan worden ingezet als blijkt dat alle andere middelen niet meer werken en de situatie op de Vlasmarkt verslechtert of het geweld extremer wordt door bijvoorbeeld het gebruik van vuurwapens.
Indien het voorgaande het geval is worden deze mogelijkheden binnen de gemeente juridisch onderzocht en wordt dit besproken binnen de lokale driehoek (politie, Openbaar Ministerie en gemeente). De burgemeester wijst dan een veiligheidsrisicogebied aan waarna de officier van justitie een bevel tot preventief fouilleren geeft. Dit stadium is echter nog niet bereikt en er is momenteel ook nog geen aanleiding om dit in te zetten. 4.2 Leefbaarheid Uit de gesprekken en meldingen is naar voren gekomen dat er wensen in het kader van leefbaarheid zijn en deze mogelijk zorgen voor verbetering van de Vlasmarkt. De gemeente gaat in samenspraak met bewoners de komende zes maanden de leefbaarheid verder onderzoeken, waarbij in ieder geval de volgende maatregelen worden onderzocht. Als na onderzoek blijkt dat de maatregelen noodzakelijk en mogelijk zijn, dan volgt uitvoering. 4.2.1 Afvalvermindering op straat Uit de diverse gesprekken met bewoners en ondernemers kwam naar voren dat er veel afval op straat ligt tijdens en na de uitgaansavonden. Deels zijn hier al maatregelen voor getroffen door op de zondagochtend het uitgaansgebied te vegen. Er is een onderzoek uitgevoerd naar het aantal prullenbakken in de straat. Gebleken is dat dit er op de Vlasmarkt aan de kant van de Kromme Weele nog een prullenbak bij kan.
Deze prullenbak wordt na de jaarwisseling in de maanden januari of februari 2026 geplaatst. Het risico bij een toename aan prullenbakken bestaat dat deze voor ingangen van woningen of ondernemingen komen te staan. Daarnaast is de Vlasmarkt een smalle straat en moet er een vrije doorgang beschikbaar blijven voor de hulpdiensten. Aan deze doorgang zitten regels verbonden. Voorstel Ondernemers hebben vanuit de afvalverordening een plicht om hun eigen afval in te zamelen binnen een straal van 25 meter rondom de onderneming. Gelet hierop wordt in het eerste kwartaal van januari 2026 het gesprek met de betreffende ondernemers aangegaan waarbij wij voorstellen
20
verwachten van de ondernemers hoe zij komen tot afvalvermindering op straat. Indien dit gesprek geen effect heeft, dan wordt er waar nodig handhavend opgetreden. 4.2.2 Verlichting Goede verlichting heeft deels te maken met de leefbaarheid, maar draagt ook bij aan het veiligheidsgevoel. Uit een onderzoek dat recent is gedaan blijkt dat de Vlasmarkt voldoende is verlicht. Het voldoet namelijk aan de NPR 13201:2017 richtlijn. Echter is gebleken dat de lichten in de avond worden gedimd. Uit onderzoek is gebleken dat in een aantal aanliggende straten zoals de Penninghoek en de Simpelhuisstraat de verlichting kan worden verbeterd. Op sommige plekken is het hier best wel donker. Voorstel In de Vlasmarkt hangt geen verlichting die op bepaalde momenten feller kan worden gezet (zogenaamde slimme verlichting) en daarom kan de verlichting alleen permanent feller branden. Dit is eigenlijk in strijd met de duurzaamheidsopgave waar de gemeente voor staat, maar op dit moment prevaleert de veiligheid. Daarnaast betreft het ook maar een beperkt aantal lampen. Daarom wordt het dimsysteem in januari of februari 2026 verwijderd. In januari 2026 wordt een lichtberekening gemaakt voor deze twee straten.
Als uit deze berekening blijkt dat extra verlichting noodzakelijk is dan wordt in februari 2026 hier een uitvoeringsplan voor opgesteld en worden er in de loop van 2026 extra lichtpunten (waar mogelijk) geplaatst. Er wordt nog bekeken of dit binnen de huidige budgetten mogelijk is.
4.2.3 Inrichting van de straat Er is onderzocht of de bestrating aan vervanging toe is. Het beleid binnen de gemeente is dat pas onderhoud aan straten wordt gepleegd als de wegen of straten in slechte staat zijn. Een slechte staat kan inhouden: veel verzakkingen, bestrating versleten en kapot. Gebleken is dat de Vlasmarkt nog in goede staat verkeert. Er zijn een paar verzakkingen, maar dit is niet ernstig. Deze verzakkingen passen binnen het gebruik en de leeftijd van de weg. Er is geld (middels Europese subsidieverlening) beschikbaar voor de vergroening van straten. Gelet op de regels, bijvoorbeeld het terrassenbeleid en vanwege het feit dat het een smalle straat is en de doorgang voor de hulpdiensten vrij moet blijven, wordt dit wel een uitdaging. Voorstel Voorgesteld wordt om op dit moment niets te doen aan de bestrating in de Vlasmarkt. Voor wat betreft de vergroening, wordt voorgesteld om in het eerste kwartaal van 2026 te onderzoeken of dit in de Vlasmarkt mogelijk is. 4.2.4 Parkeren en verkeer Het parkeren en verkeer in de Vlasmarkt is onderzocht. Gebleken is dat hier geen veranderingen aan hoeven te worden aangebracht. Wel is er sprake van veel geparkeerde fietsen. Dit wordt meegenomen in het gemeente brede fietsenonderzoek. Een ander punt is het parkeren van
21
bezorgfietsen en-scooters. Nu worden deze schots en scheef voor de betreffende ondernemingen geparkeerd. Voorstel Omdat het parkeren van fietsen wordt meegenomen in het gemeente brede fietsonderzoek, wordt voorgesteld dit nu niet mee te nemen in dit project. Wel wordt voorgesteld om te onderzoeken of de fietsen en scooters van de bezorgers niet meer in de Vlasmarkt kunnen worden geparkeerd. Dit vindt in februari en maart 2026 plaats.
22
5. Uitvoering De onderzoeken naar en de uitvoering van mogelijke maatregelen in hoofdstuk 4 staan hierna weergegeven. Hieraan worden termijnen, de verantwoordelijke afdelingen/clusters binnen de gemeente en externen verbonden. Bepaalde maatregelen, zoals cameratoezicht en inzet sfeerbeheer vragen nog verder uitwerking (en dus nader onderzoek). Bij de termijn staat dan enkel deze termijn vermeld. Maatregel
termijn
Afdeling
Cluster
Extern
Inzet Sfeerbeheer
1e kwartaal 2026 (onderzoek), mei 2026 (raadsvoorstel)
VVTH
OOV
Bewoners, ondernemers, leveranciers
Intensiveren Toezicht en Handhaving
3e en 4e kwartaal 2026
VVTH
Vergunningverlening en Handhaving
-
Inzet boa’s tijdens uitgaansavonden
Pas als andere maatregelen onvoldoende opleveren
VVTH
Vergunningverlening en Handhaving
-
Naleving Alcoholwet
3e kwartaal 2026
Samenleving VVTH
Optimaliseren APV
1e kwartaal 2027 vaststellen geactualiseerde APV
W&B
Juridisch
Politie
Deurbeleid, huisregels collectieve horecaontzeggingen
1e en 2e kwartaal 2026
Leefomgeving
Economie en grondzaken
Ondernemers, politie
Gebiedsverboden/ gebiedsontzeggingen
Doorlopend
VVTH W&B
OOV Juridisch
Politie
Delen opgelegde gebiedsverboden/ontzeggingen
Februari en maart 2026 (onderzoek) Indien mogelijk: maart 2026 (uitvoering) en daarna doorlopend
W&B
Juridisch
Politie en Ondernemers (uitvoering)
Jongerenwerk in het horecagebied
Pas als andere maatregelen onvoldoende opleveren
VVTH
OOV
Vizita
Cameratoezicht
Januari, februari en maart 2026 (eerste verkenning). December 2026 en januari 2027 (onderzoek of cameratoezicht gewenst is + raadsvoorstel)
VVTH W&B
OOV Juridisch
Politie
Aanpassen sluitingstijden en hanteren venstertijden
Pas als andere maatregelen onvoldoende opleveren
VVTH
Vergunningverlening en Handhaving
-
Veiligheid
Ondernemers
23
Preventief Fouilleren en veiligheidsrisico gebied
Als alle maatregelen geen effect hebben en/of geweld ernstig toeneemt
VVTH W&B
OOV Juridisch
Politie
Leefomgeving / Stadsbeheer/ VVTH
Beheer Leefomgeving/Hand having
Bewoners en Ondernemers
Leefbaarheid Afvalvermindering op straat - plaatsen prullenbak - gesprek met ondernemers - handhaving wanneer noodzakelijk
januari/februari ‘26 januari/februari ‘26 na de gesprekken/doorlopend
Verlichting
Dimsysteem verwijderen (januari 2026 Omliggen straten januari en februari 2026 (onderzoek en uitvoeringsplan)
Leefomgeving
Beheer Leefomgeving
Bewoners en ondernemers
Inrichting van de straat
Vergroening 1e kwartaal 2026 (onderzoek)
Leefomgeving
Werving Europese projecten
Bewoners en ondernemers
Parkeren en verkeer
Onderzoeken alternatief parkeren bezorgfietsen en -scooters (februari en maart 2026)
Leefomgeving
Verkeer
Ondernemers
24