Bijlage 1. Plan van aanpak Motie 'vluchtelingen aan het werk'

Projectvoorstel: Stimuleren zelfredzaamheid statushouders Middelburg 1. Achtergrond en doel In eerdere contacten met statushouders uit de oude wet hebben we hun situatie in kaart gebracht. Het bleek dat veel van hen toen nog niet klaar waren voor werk of volledige maatschappelijke participatie. Door de beperkingen van de oude wet heeft een deel niet goed de Nederlande taal eigen gemaakt. En is inmiddels grotendeels teruggevallen op de eigen taal. M.a.g. geen tot weinig aansluiting met de maatschappij en participatie. Met dit project willen we deze groep opnieuw benaderen om te kijken of hun situatie is veranderd. Kinderen zijn het huis uit of inmiddels (jong)volwassen. Soms zijn de problemen groter geworden. Wij kunnen nu (door de aanpak werken naar vermogen) op meerdere leefgebieden vaststellen wat er nodig is en de samenwerking met anderen in sociaal domein is ontwikkeld. We hebben nu dus meer mogelijkheden dan een paar jaar geleden. Door een gerichte analyse willen we de deelnemers selecteren die nu verder zijn in hun ontwikkeling en klaar zijn voor een intensiever traject richting werk en zelfredzaamheid. Het doel is hen te ondersteunen bij hun integratie in de samenleving en hen te helpen om zelfstandig te worden. Als achtergrond en kapstok voor dit project gebruiken we het Social Profit Model zoals dit ontwikkeld is door TIAS en WHISE.

Het Social Profit Canvas is een model dat hulp biedt om de waarde van maatschappelijke interventies in beeld te krijgen (en te vergroten). Het model helpt ons het gesprek aan te gaan met betrokken stakeholders waarom we dit project willen doen en wat we willen en kunnen bereiken met elkaar.

Bron: M. Vermeulen, Social Profit Canvas, vertrekpunt sociale winst en waarde, 2019.

2. Doelgroep en selectie van deelnemers

Het project richt zich op twee specifieke groepen statushouders die (nog) geen ondersteuning krijgen richting participatie:

1. Oude wet inburgering Deze groep omvat statushouders die eerder door ons zijn geëvalueerd en momenteel een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Dit betekent dat zij belemmeringen ervaren om direct aan het werk te gaan of actief deel te nemen aan de maatschappij. We zullen deze groep opnieuw screenen om te bepalen welke deelnemers klaar zijn voor een intensiever traject naar werk en maatschappelijke participatie. 2. Z-route klanten (nieuwe wet) Deze klanten hebben recent hun inburgeringstraject zonder begeleiding van een klantmanager afgerond. Ook bij de nieuwe wet inburgering maken we een keuze of iemand binnen een bepaalde tijd (18 maanden) naar werk begeleid kan worden. Voor een deel van deze groep is de inschatting dat dit nog niet mogelijk is. Uit ervaring blijkt dat zij vaak langer afhankelijk blijven van een uitkering zonder verdere ondersteuning, waardoor extra begeleiding nodig is om sneller te integreren en economisch zelfstandig te worden.

3. Training en begeleiding op maat Voor dit project maken we gebruik van interne trainingsmogelijkheden en onderzoeken we welke aanvullende ondersteuning nodig is om statushouders effectief te begeleiden. Trainingsaanbod en verkenning: • • • •

Diagnosefase: We starten met een analyse van de behoeften en vaardigheden van de deelnemers. Interne trainingsprogramma’s: We gebruiken bestaande interne mogelijkheden om de vaardigheden van deelnemers verder te ontwikkelen. Aanvullende externe trainingen: We onderzoeken externe opties die kunnen bijdragen aan de zelfredzaamheid van de deelnemers. Gerichte taalondersteuning: We zoeken naar taalmogelijkheden die specifiek zijn afgestemd op de behoeften van de deelnemers, zodat ze hun taalvaardigheden kunnen verbeteren en optimaal kunnen integreren in de samenleving en op de werkvloer.

4. Diagnosefase: Gebruik van gerichte programma’s We starten met een analyse van de situatie van de deelnemers om te bepalen welke ondersteuning nodig is en waar de grootste winst te behalen valt. Stappen in de diagnosefase: • • •

Behoeften- en vaardighedenanalyse: Door middel van interne evaluatietools analyseren we de situatie van de deelnemers om gericht ondersteuning te bieden. Interne leer- en ontwikkelingsfaciliteiten: We benutten interne platforms voor aanvullende trainingen en coaching om de zelfredzaamheid van de deelnemers te bevorderen. Aanvullende instrumenten: We onderzoeken welke externe hulpmiddelen ook een bijdrage kunnen leveren.

Bron: Cahier 2024-16 Met beleid vooruit? Wat betekent het opvang-; inburgerings- en spreidingsbeleid voor ontwikkelingen in de positie en leefsituatie van statushouders?

5. Verwachte maatschappelijke en economische voordelen Het project is gericht op het versnellen van de zelfredzaamheid van statushouders door middel van gerichte begeleiding en training. Verwachte voordelen zijn onder meer: • • • •

Versnelde doorstroom naar werk en maatschappelijke participatie. Vermindering van langdurige afhankelijkheid van uitkeringen. Kostenbesparing voor de gemeente op de lange termijn. Verbetering van de levenskwaliteit en sociale integratie van de deelnemers.

Bron: Ruimere Werkmogelijkheden Asielzoekers ( SEO. economisch onderzoek) Amsterdam, maart 2024

6. Risicoanalyse Om ervoor te zorgen dat dit project goed verloopt, identificeren we de volgende risico’s: • •

•

•

Personeelsuitval: Bij ziekte of uitval van medewerkers kan het project vertraging oplopen. We zorgen voor een back-up plan om te voorkomen dat de voortgang wordt belemmerd. Gebrek aan motivatie bij deelnemers: Niet alle deelnemers zijn misschien even gemotiveerd om deel te nemen. We zetten daarom in op intensieve persoonlijke begeleiding en een motiverende start om de betrokkenheid hoog te houden. Veranderingen in externe omstandigheden: Veranderingen in wet- of regelgeving of economische situaties kunnen invloed hebben op het project. We zullen regelmatig evalueren en flexibel inspelen op deze veranderingen. Culturele en taalbarrières: Er kunnen barrières zijn die het voor deelnemers moeilijk maken om zich goed te integreren. We bieden extra ondersteuning, zoals vertalers en cultuurgevoelige begeleiding, om dit te voorkomen. Dit zijn o.a. sleutelpersonen, klanten uit de doelgroep met een hogere opleiding die bij Orionis een werkervaringsplaats hebben. Maar inmiddels heeft Orionis ook een team klantmanagers die verschillende talen spreken.

7. Planning en actiepunten • • •

•

Diagnosefase: We starten met een korte analyse van de deelnemers om hun situatie, behoeften en vaardigheden in kaart te brengen. Onderzoek naar trainingsbehoeften: We onderzoeken welke interne trainingen het beste aansluiten bij de behoeften van de deelnemers. Mogelijke samenwerkingspartner: Hierbij denken we aan Vizita. De maatschappelijk werkers van Vizita bieden ondersteuning bij het oplossen van persoonlijke en maatschappelijke problemen die de integratie en zelfredzaamheid van deelnemers belemmeren. Denk hierbij aan thema’s zoals schulden, administratie, relatieproblemen, mentale gezondheid of andere sociale vraagstukken. Door een mogelijke samenwerking kunnen we deelnemers gerichte begeleiding bieden en hen doorverwijzen naar de juiste hulpverlening wanneer dat nodig is, zodat zij sneller kunnen integreren en zelfstandig functioneren. Dit gaan we verder onderzoeken. Ontwikkeling en uitvoering: Op basis van de diagnose en het onderzoek naar de benodigde trainingen werken we het project verder uit en beginnen we met de begeleiding en trainingen voor de deelnemers, zodat zij kunnen doorgroeien richting werk en maatschappelijke participatie.

8. Resultaten We verwachten in het voorjaar van 2025 de eerste resultaten van het project in beeld te krijgen, specifiek op de volgende gebieden: • • •

Doorstroom naar werk: Een aantal deelnemers zal stappen hebben gezet richting werk of vrijwilligerswerk, wat (op langere termijn) hun economische zelfstandigheid vergroot. Zelfredzaamheid: We verwachten dat de deelnemers aangeven dat hun vaardigheden en zelfvertrouwen zijn toegenomen dankzij de trainingen en persoonlijke begeleiding. Participatie in de maatschappij: Meer deelnemers zullen actief deelnemen aan sociale activiteiten, wat hun integratie en netwerk versterkt.

Door deze resultaten in kaart te brengen kunnen we het belang en de voortgang van het project aantonen en tegelijkertijd mogelijke aanpassingen doorvoeren om het succes verder te vergroten. Dit kan via de vaste verantwoordingscyclus (ambtelijke) en specifiek aan het einde van 2025 via een update aan de raad.

9. Hoe meten wij dit? We meten de resultaten op de volgende manieren en zorgen dat deze duidelijk zichtbaar worden: 1. Registratie van resultaten We registreren hoeveel deelnemers uitstromen naar werk, vrijwilligerswerk of opleidingen. Ook houden we bij wanneer deelnemers door andere netwerkorganisaties verder worden ondersteund. 2. Periodieke evaluaties We volgen regelmatig de voortgang van deelnemers en het project. Deze evaluaties helpen ons om trajecten bij te sturen en waar nodig te verbeteren. 3. Sociale impact-analyse We analyseren de kwaliteit van participatie van deelnemers in de maatschappij. Dit doen we met behulp van de Participatieladder (een meetinstrument) om te beoordelen of deelnemers actiever deelnemen aan de samenleving of een betere kwaliteit van leven ervaren. 4. Resultaten zichtbaar maken We maken resultaten inzichtelijk via interne rapportages en systemen. Dit kan via de dashboards waarin we ook de extra investering in re-integratie rapporteren. Met deze aanpak meten en tonen we niet alleen de resultaten, maar maken we deze ook zichtbaar en bruikbaar voor verdere ontwikkeling van het project. Geïnspireerd op: Ruimere Werkmogelijkheden Asielzoekers (SEO economisch onderzoek) Amsterdam, maart 2024