Bijlage 1. Orionis Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
17 april 2025
-1-
Inhoudsopgave Algemeen
3
JAARVERSLAG Programma Arbeidsmarkt Programma Werkleerbedrijf Programma Inkomen Programma Schuldhulpverlening Programma Overhead Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf financiering Paragraaf verbonden partijen Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf Wet open overheid Beleidsindicatoren bestuur en organisatie
8 12 16 21 25 28 29 30 31 32 32 35 35
JAARREKENING Waarderingsgrondslagen Balans Toelichting op de balans Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen Gebeurtenissen na balansdatum Totaaloverzicht van baten en lasten met toelichting Programma Arbeidsmarkt Programma Werkleerbedrijf Programma Inkomen Programma Schuldhulpverlening Programma Overhead Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid Overzicht van incidentele baten en lasten/onvoorzien Taakvelden Rechtmatigheidsverantwoording van het Dagelijks Bestuur Gegevens Wet normering topinkomens SISA Vaststelling van de jaarrekening
37 39 40 43 43 44 45 46 47 49 50 51 51 52 53 53 55 56 59
BIJLAGEN 1: Kerncijfers 2: Financiële bijdragen van gemeenten 3: Lijst van afkortingen
60 61 64
Controleverklaring
65
-2-
Algemeen Deze jaarstukken bevatten het jaarverslag en de jaarrekening. Hierin wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid, de bereikte prestaties en de middelen die daarvoor nodig waren. Het afgelopen jaar is voor Orionis Walcheren wederom een intensief jaar geweest. Enerzijds wegens het realiseren van de resultaten die afgesproken zijn met onze opdrachtgevers en anderzijds door de komende wijzigingen die door veranderende wetgeving zoals de Participatiewet in Balans en de transitie van de Werkontwikkelbedrijven vanuit het Rijk zijn opgelegd. De doelstellingen 2024 zijn, net als in 2023, samen te vatten in 2 hoofddoelstellingen: vermindering van het klantenbestand (en daarmee de tekorten op de Rijksvergoeding) en verbetering van het rendement van het Werkleerbedrijf. Beide doelstellingen zijn gehaald. Met name op de doelstelling klantenbestand is een zeer goed resultaat behaald. Doordat de gemeenten hebben besloten om extra te investeren in re-integratie en hiermee de begeleiding van klanten volgens methodisch ontwikkelen, zijn er veel meer klanten geplaatst dan begroot. Dit heeft geleid tot een sterke verbetering van ons Buig saldo. Er zal worden voorgesteld deze extra investeringen de komende jaren voort te zetten.
Ondanks dat er extra geïnvesteerd wordt in re-integratie, zijn er niet voldoende middelen om al onze klanten die mogelijk een stap naar participatie en werk kunnen doen, te helpen. Er is met ons huidige budget ruimte om ongeveer 1/3e van onze klanten te helpen. Om toch meer te kunnen doen, werkt Orionis Walcheren samen met partijen die een groot belang hebben in de dienstverlening van Orionis Walcheren. Een mooi voorbeeld hiervan is samenwerking met de werksoort ‘Wonen en Werken’ met de woningcorporaties, die de helft van de kosten financieren voor begeleiding naar werk en participatie en die Orionis Walcheren biedt aan de huurders in de wijken van de woningcorporaties. Met deze woningcorporaties is na een aantal jaren van samenwerken een contract afgesloten voor onbepaalde tijd. Dit breiden we uit naar zorgverzekeraars, WMO-instellingen, gevangenissen en het Openbaar Ministerie. Ook binnen de overige afdelingen is er in 2024 hard gewerkt. Als we bijvoorbeeld kijken naar de afdeling Inkomen dan lopen er, naast de reguliere werkzaamheden, nog steeds de extra inspanningen rondom de Oekraïners en de gedupeerden van de Kinderopvangtoeslag en zijn er voor de minima van Middelburg en Veere Dalvrij busabonnementen geregeld. Ook zijn er weinig onrechtmatigheden geconstateerd bij de check op de voorliggende voorzieningen. Een positief resultaat.
2024 was ook een jaar waarin we meer en meer merken dat het door de krapte op de arbeidsmarkt steeds moeilijker wordt om personeel aan te nemen. Met name personeel wat enige ervaring heeft binnen het sociaal domein, is niet meer te vinden. Dit is een landelijk beeld waar veel gemeenten mee te maken hebben. Hierdoor ontstaat er ook meer werkdruk bij de verschillende afdelingen. Het was mooi dat onze vakbonden FNV en CNV, de Sociale Cliëntenraad, de Ondernemingsraad en Vertrouwenspersonen Orionis Walcheren volledig ondersteund hebben toen wij beschuldigd werden van ernstige misstanden. Zij hebben een krachtig signaal afgegeven daar niets van te herkennen en dat is na extern onderzoek ook niet gebleken.
-3-
Tot slot merken we bij onze klanten een toenemende onzekerheid zoals bijvoorbeeld bij onze statushouders. Verblijf wordt beperkt, taaleisen aangescherpt en huisvesting is onzeker geworden. We merken dit ook bij onze uitkeringsgerechtigden die, ondanks de beloften rond het op peil houden van de bestaanszekerheid, er toch op achteruit zijn gegaan. Dit geldt overigens ook voor de meest kwetsbare medewerkers van Orionis Walcheren die onder Beschut Werk vallen. Ook zij zijn in een slechtere financiële positie terecht gekomen dan een jaar geleden. Dit vraagt extra aandacht van onze medewerkers en ook van de interne organisatie. Het overall eindresultaat voor Orionis Walcheren over 2024 komt op € 1,47 miljoen positief en daar zijn we uiteraard erg blij mee. 2025 wordt (wederom) een interessant jaar voor Orionis Walcheren waarmee we al met enthousiasme en energie gestart zijn. Onze ambities zijn verdere professionalisering en het voortzetten van de goede lijn van 2024. Financiën Het financiële resultaat over 2024 is € 1.469.000 (voor alle bedragen geldt: voordelig of nadelig ten opzichte van de laatst gewijzigde begroting). De twee belangrijkste componenten hiervan zijn het Buig-saldo en het Werkleerbedrijf.
Buig-saldo (€ 1.626.000 voordelig waarvan € 1.159.000 in het jaarresultaat Orionis Walcheren) Doelstelling Het begrote doel was om eind 2024 een klantenaantal van 2915 klanten en een uitstroom naar werk van 170 klanten te hebben. Dit zou moeten leiden tot een begroot positief Buigsaldo van € 234.000. In 2024 wordt bij Orionis Walcheren een Buig-saldo gerealiseerd van € 1.393.000, een positief verschil dus van € 1.159.000 t.o.v. de begroting. Begroot Buig-saldo Gerealiseerd bij Orionis Walcheren Gerealiseerd bij gemeenten (hogere Rijksvergoeding) Werkelijk Buig-saldo
€ 234.000 voordelig € 1.393.000 €
Dit betekent dus € 1.159.000 voordeel t.o.v. de begroting
233.000
€ 1.626.000
Resultaat De ontwikkeling van het klantenaantal komt uit op 2762 klanten, de (fulltime) uitstroom naar werk op 256 klanten. Ten opzichte van de begroting komen met name de uitkeringslasten lager uit. De ontwikkeling van het klantenaantal is gunstiger dan begroot, een ontwikkeling die vooral in de 2e helft van 2024 is doorgezet en daarmee niet volledig in de begroting is voorzien. Dit levert een fors financieel voordeel op ten opzichte van de begroting. De Rijksvergoeding is opgenomen conform de door de gemeenten doorbetaalde bedragen gebaseerd op laatste begrotingswijziging. De werkelijke Rijksvergoeding is nadien vastgesteld en is € 233.000 hoger. Als we hiermee rekening houden komt het Buigsaldo voor 2024 uit op € 1.626.000 voordelig. Toelichting De trend bij Orionis Walcheren is gunstiger dan de landelijke trend. Het jaargemiddelde van 12 maandcijfers komt 26 klanten lager uit dan de landelijke benchmark, wat een besparingswaarde vertegenwoordigt van € 0,5 miljoen. De prestaties van Orionis
-4-
Walcheren zijn bovengemiddeld en dit geeft een goede uitgangspositie voor het volgende jaar. Rendement Werkleerbedrijf (€ 469.000 voordelig) Doelstelling Het begrote doel was een saldo van € 1.739.000 negatief op de netto omzet en bedrijfsvoering WLB, inclusief het saldo op WSW en BsW. Resultaat Het werkelijke saldo 2024 is € 1.270.000 negatief. We sluiten het jaar dus af met gunstiger cijfers dan de recente begroting: € 469.000 voordelig. Dit doet zich vooral voor binnen de netto omzet, die € 231.000 gunstiger is dan begroot, en de lasten van de werkinfrastructuur, € 171.000 gunstiger dan begroot. Toelichting Met de afsluiting van de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de gemeente Vlissingen betalen alle drie de gemeenten nu structureel dezelfde, kostendekkende tarieven voor de dienstverlening Groen. Verder zijn er eenmalige meevallers: er is een verzekeringsuitkering van € 62.000 ontvangen voor een brandschade uit 2023. De vervolgkosten van deze brandschade zijn voornamelijk al in 2023 gemaakt. Daarnaast is er ongeveer € 90.000 boekwinst op verkopen van productiemiddelen.
Vlissingen, 17 april 2025 Jeroen Louws, voorzitter Henk Guise, algemeen directeur
-5-
JAARVERSLAG
-6-
-7-
Programma Arbeidsmarkt Het programma Arbeidsmarkt bevat alle re-integratieactiviteiten voor bijstandsgerechtigden en gerelateerde groepen. Activerend re-integratiebeleid is onmisbaar voor iedere bijstandsgerechtigde. Iedere investering hierin heeft altijd een positieve opbrengst; financieel en/of maatschappelijk. De reintegratiebudgetten zijn echter beperkt. We kunnen hiermee niet iedereen activeren en ondersteunen. We streven ernaar om iedere klant te laten werken naar vermogen. Ultieme doel van re-integratie is een betaalde baan en geen afhankelijkheid meer van de bijstand. De huidige klantgroep is niet altijd in staat dit te bereiken. Het verkrijgen van een deeltijdbaan is voor veel klanten het maximaal haalbare. Ook een betaalde baan, waarbij de werkgever een loonkostensubsidie ontvangt, behoort tot de opties.
Wat hebben we bereikt Product re-integratie
Realisatie 2023
Begroot 2024
Begroot 2024-4
Realisatie 2024
Aantal plaatsingen op werk (ft + pt)
389
250 (alleen ft)
359
433
Duurzaamheid plaatsing ft+pt (% na 6 maanden nog uit de uitkering)
93 %
75 %
75 %
80 %
Wat hebben we daarvoor gedaan Ook in 2024 hebben we er hard aan gewerkt om de “Werken naar Vermogen” transitie verder in te bedden in onze organisatie. Deze transitie zorgt ervoor dat we goed zijn toegerust om inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt te ontwikkelen naar betaald (deeltijd)werk. Voor deze groep hebben we als doel gesteld om 40% binnen maximaal 18 maanden te plaatsen op betaald werk. Naast plaatsingen op werk heeft de ontwikkeling van inwoners ook andere resultaten opgeleverd. Denk hierbij aan maatschappelijke deelname of sociale activering. -8-
De realisatie van het aantal plaatsingen op werk (op fulltime werk en deeltijd werk) zijn hoger dan begroot. Zelfs vanuit de extra investering op re-integratie zijn in 2024 al plaatsingen op werk gerealiseerd, terwijl wij deze pas in 2025 ingecalculeerd hadden. Dit kunnen we momenteel verklaren aan de hand van de volgende pijlers: 1. Door de invoering van Werken naar Vermogen is er een bredere focus op het plaatsen van klanten op de arbeidsmarkt. Alle klantmanagers Werk zijn verantwoordelijk voor het plaatsen van hun klanten op de arbeidsmarkt. Werken naar Vermogen is er ook sterk op gericht om klanten in die mate te ontwikkelen en zelfvertrouwen te geven zodat zij zelf ook sneller de stap naar de arbeidsmarkt durven maken. Daarnaast sturen we meer op resultaat en krijgen we ook vanuit monitoring steeds meer cijfers om resultaatgericht te kunnen sturen. 2. Professionele ontwikkeling medewerkers: Er wordt veel geïnvesteerd in het opleiden en toerusten van medewerkers om methodisch te werken en om klanten met complexe problematiek te kunnen begeleiden naar de arbeidsmarkt. Dit begint zijn vruchten af te werpen. 3. De arbeidsmarkt is nog steeds krap. Daarom staan werkgevers er meer voor open om functies aan te passen zodat deze geschikt zijn voor mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt.
De behaalde resultaten in 2024 geven het vertrouwen dat investeren in re-integratie loont, en dat de transitie naar Werken naar Vermogen een goede stap is geweest. Dit vertrouwen wordt versterkt doordat Orionis Walcheren in 2024 gemiddeld beter heeft gepresteerd dan de gemeenten waarmee we ons vergelijken in de benchmark Werk & Inkomen. Inhoudelijk hebben we in 2024 ingezet op: Verdere professionalisering medewerkers Een 3e groep van 12 medewerkers heeft de opleiding tot jobcoach afgerond. Dit is nodig omdat inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt intensieve begeleiding nodig hebben om een werkplek te verkrijgen en deze vervolgens te behouden. Ook zijn de medewerkers middels supervisie begeleid in hoe te handelen in complexe klantcasussen. Daarnaast zijn 3 medewerkers gestart met een opleiding om klanten met ernstige psychische problematiek in samenwerking met de GGZ instelling naar werk te kunnen begeleiden. Die methodiek heet Individuele Plaatsing en Steun (IPS). Doorontwikkeling Trainingscentrum Inzicht Het Praktijkcentrum is in 2024 samen met het Werkleerbedrijf doorontwikkeld naar een Trainingscentrum waarbij we klanten aan het begin van het re-integratietraject nog beter in beeld krijgen.
In een drie weken durende intensieve training werken wij samen met de klant aan: wie ben ik, wat kan ik, en wat wil ik? Ook stellen we samen met klanten leerdoelen op en maken we een beroepenoriëntatie. Daarnaast gaat de klant aan de slag met praktijkopdrachten. We noemen dit een assessment. In deze drie weken bouwt de klant een portfolio op, wat voor de klantmanager de start is voor het re-integratietraject richting betaald werk. In 2024 hebben 3 groepen het assessment doorlopen en de resultaten zijn veelbelovend. Ongeveer 85% van de klanten is na het volgen van de training in beweging gekomen door deel te nemen aan een vervolgtraject in het Werkleerbedrijf of bij een externe partner. Start Project Methodisch Ontwikkelen In het voorjaar van 2024 heeft Orionis Walcheren een MDIEU subsidie aangevraagd om de gelegenheid te krijgen onze huidige manier van ontwikkelen van klanten en SW-medewerkers verder te ontwikkelen.
-9-
Deze subsidie is in de zomer van 2024 toegekend en heeft een looptijd tot eind 2025. In 2024 hebben we zowel bij afdeling Werk als bij het Werkleerbedrijf geïnventariseerd hoe we nu werken, en welke wensen we hebben voor doorontwikkeling. Ook zijn we gestart met het beschrijven van onze werkprocessen die te maken hebben met ontwikkeling. In 2025 krijgt dit een vervolg. Ophogen caseloads door extra investering in re-integratie Door de extra investering in re-integratie door gemeenten, heeft Orionis Walcheren haar caseload re-integratie met 100 klanten verhoogd, om zo nog meer inwoners aan werk te kunnen helpen. In 2024 is de caseload verhoogd van 800 naar 900 klanten. Dit heeft in 2024 al 23 extra plaatsingen op werk opgeleverd. In 2024 zijn we ook gestart met de voorbereidingen om in 2025 de caseload re-integratie verder te verhogen. Om de potentie van klanten in beeld te brengen, maken we gebruik van de Participatieladder. Start Buig project statushouders Vanuit Wind in de Zeilen zijn middelen beschikbaar om extra statushouders te begeleiden naar werk. In 2024 hebben we samen met gemeenten een nieuw project opgestart. In dit project willen we samen met welzijnsorganisaties statushouders die al langer een uitkering ontvangen, maar nog niet re-integreren naar werk, opnieuw oproepen om te kijken hoe we hen kunnen ondersteunen.
In 2024 zijn we gestart met statushouders uit Vlissingen, die samen met Buurtteams worden gesproken. In 2025 krijgt dit verder vorm. Start JOP Middelburg Orionis Walcheren is samen met Scholengroep Ozeo, RBL, FC Dauwendaele en Gemeente Middelburg gestart met een jongerenontmoetingsplaats (JOP) in Middelburg. Dit project is bedoeld om een plek te bieden aan jongeren die anders thuis of op straat te vinden zijn. Hier kunnen zij gratis sporten, en medewerkers vanuit de deelnemende organisaties zijn aanwezig om met jongeren te spreken over hun toekomst, werk, schulden en eventuele andere problematiek. Ondanks diverse pogingen wordt de ontmoetingsplaats nog niet druk bezocht door jongeren. In 2025 zetten we verdere acties op om dit te verbeteren. Wat heeft het gekost Re-integratie
realisatie 2023
begroting 2024
begroting 2024-4
realisatie 2024
(bedragen * € 1.000)
lasten
baten
lasten
baten
lasten
baten
lasten
baten
Personeelslasten
2.866
0
2.958
0
2.970
342
3.000
0
Doorbelast naar WLB
0
0
0
0
0
0
-342
0
extra personele inzet
1.138
638
985
500
1.505
310
1.505
222
Doorbelast werkinfra
1.558
0
1.611
0
1.611
0
1.611
0
loonkosten WiW/BsW
37
0
309
0
39
0
39
0
overige re-integratie
622
94
634
0
784
0
870
262
Bijdrage gemeenten
407
5.891
0
5.998
0
5.548
0
5.548
6.628
6.623
6.498
6.498
6.909
6.200
6.683
6.032
Subtotaal Directe apparaatskosten Totaal product Saldo Reserveringen Saldo na reservering
940
0
718
0
832
0
831
0
7.568
6.623
7.216
6.498
7.741
6.200
7.515
6.032
-945
-718
-1.541
-1.483
0
0
425
425
-945
-718
-1.116
-1.058
- 10 -
Alle overheadkosten zijn opgenomen in het programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma, worden vervolgens naar dat programma doorbelast.
Personeelslasten Hiervan wordt € 342.000 doorbelast naar het programma Werkleerbedrijf voor de inzet voor WSW'ers. In de begroting is dit als opbrengst vermeld; in de jaarrekening moet dit volgens de boekhoudregels als een negatieve last worden opgenomen, als correctie op de personeelslasten. Per saldo is dit budgettair neutraal. Extra personele inzet Onder deze post is ook de extra investering in re-integratie opgenomen. Per saldo zijn er minder externe subsidies ontvangen dan begroot, mede vanwege afrekeningen uit voorgaande jaren die soms wat lager uitvallen. Overige re-integratie Hiervoor is al het project Methodisch Ontwikkelen beschreven. Daarvoor worden uiteraard ook kosten gemaakt die gesubsidieerd worden. De in 2024 gemaakte kosten van € 151.800 zijn opgenomen onder deze post. Daar staat een even grote subsidie tegenover. Resterende kosten en subsidieopbrengsten vallen in 2025. Verder is hieronder een zowel de kosten als de baten (subsidie ad € 110.000 vanuit de Arbeidsmarktregio) opgenomen voor de interventie Harde Leerschool, wat ook de kostenoverschrijding verklaart. Onttrekking reserve Dit betreft het vorig jaar gereserveerde overschot, waaruit in 2025 extra personele inzet wordt gefinancierd.
- 11 -
Programma Werkleerbedrijf Wij zorgen voor passend beschut en beschermd rendabel werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt binnen het Werkleerbedrijf en bij externe opdrachtgevers. Door werk te bieden, zorgen we ervoor dat deze groep maatschappelijk participeert. Het Werkleerbedrijf ziet het ontwikkelen van haar SW- en BsW-medewerkers en bijstandsgerechtigden als één van haar hoofdtaken. Dat betekent dat we niet alleen steeds in gesprek zijn met onze medewerkers over ontwikkeling, maar hier ook invulling aan geven door het zoeken naar passend werk. Wij richten ons niet op één werksoort, maar op een ruim palet aan werksoorten zodat de SW- en BsW-medewerkers zich intern kunnen ontwikkelen. Daarbij kan dit ook extern zijn in de vorm van Begeleid Werken of een detachering. Bijstandsgerechtigden stromen in op een passend werkleertraject binnen het Werkleerbedrijf en kunnen daarna via trajectbegeleiding en matching worden uitgeplaatst op de arbeidsmarkt. Het Werkleerbedrijf kan meerdere doelgroepen bedienen, zoals arbeidsmatige dagbesteding of bijstandsgerechtigden in een tijdelijke baan. Een belangrijk financieel doel is rendementsverbetering. We werken toe naar een financieel gezond Werkleerbedrijf. Het omslagpunt is het jaar 2021. De eerste stap is om gelijk te komen met de landelijke benchmark, uiterlijk eind 2026.
En daarna een verdere verbetering, totdat Orionis Walcheren zwarte cijfers schrijft op het onderdeel Werkleerbedrijf.
Wat hebben we bereikt Realisatie 2023
Begroot 2024
Begroot 2024-4
Realisatie 2024
Ontwikkeling intern: # mdw dat is gegroeid in werksoort
---
--
20
Zie toelichting
Ontwikkeling extern: % mdw wat intern werkzaam is
66%
54%
66%
66%
Product Werkleerbedrijf (WLB)
- 12 -
Rendementsverbetering t.o.v. voorgaand jaar (excl. WSWsaldo) netto omzet kosten overhead
€ 0,47 mln nadeel
€ 0,77 mln voordeel
€ 0,51 mln voordeel:
€ 0,76 mln voordeel:
€ 0,51 V € 0,04 V € 0,04 N
€ 0,74 V € 0,06 V € 0,04 N
Autonome ontwikkeling
Realisatie 2023
Begroot 2024
Begroot 2024-4
Realisatie 2024
Ontwikkeling WSW- en Bsw-saldo t.o.v. voorgaand jaar (23 excl. BsW)
€ 0,76 mln voordeel
€ 1,45 mln nadeel
€ 0,08 mln voordeel
€ 0,14 mln voordeel
Wat hebben we daarvoor gedaan Ontwikkeling SW- / BW-medewerkers In 2024 heeft het Werkleerbedrijf volop ingezet op ontwikkeling van de eigen medewerkers. Vorig jaar zijn we gestart met de “transformatie van Verpakken” waarbij we onze medewerkers ontwikkelen via eenvoudige naar steeds complexere montagewerkzaamheden. Inmiddels kunnen 65 van de 145 medewerkers die werkzaam zijn bij de afdeling Verpakken, montagewerkzaamheden uitvoeren in oplopende complexiteit. In 2024 hebben we 10 medewerkers ontwikkeld richting een detachering. Springplank naar de arbeidsmarkt Het Werkleerbedrijf wordt door de afdeling Werk ingezet om bijstandsgerechtigden te begeleiden en te ontwikkelen op een werkleertraject, waarmee zij de stap naar de reguliere arbeidsmarkt kunnen maken. De bezettingsgraad van de leerwerkplekken is gelukkig weer aan het stijgen. Dat is vooral te danken aan het succes van Wonen & Werken en het Trainingscentrum InZicht, en de goede interactie tussen de afdeling Werk en het Werkleerbedrijf. Daarnaast blijven de werksoorten Horeca en de Schoonmaak interessant voor in-, door-, en uitstroom. Verbeteren financieel rendement Werkleerbedrijf Het (zuiver) resultaat van het Werkleerbedrijf verbeterde in 2024 met € 864.000 vermindering van het verlies (naar € 1,3 miljoen negatief).
In de afgelopen jaren was de omzet van nieuwe opdrachtgevers nog niet voldoende om volumedalingen bij bestaande opdrachtgevers te compenseren, maar 2024 betekende een keerpunt: de netto-omzet steeg met € 741.000, ondanks dat we de pasta-productie hebben moeten staken. Een andere belangrijke impuls voor de positieve ontwikkeling van het financieel rendement is het subsidieresultaat. De subsidie die we van het Rijk krijgen volgt het oorspronkelijke afbouwpatroon, terwijl we steeds minder medewerkers op de loonlijst hebben (minder loonkosten). Hierdoor verbeterde het subsidieresultaat met € 85.000. Dit laat ook zien dat we het werk steeds efficiënter weten te organiseren: de hoeveelheid werk neemt toe, terwijl het aantal medewerkers daalt. Dit komt tot uitdrukking in de ontwikkeling van de netto-omzet per fte, die ten opzichte van 2019 met 30% gestegen is. De verbetering van het resultaat wordt enigszins geflatteerd door een eenmalige verkoop van productiemiddelen met een totale opbrengst van € 90.000. Wij bekijken de resultaatontwikkeling altijd ten opzichte van 2019, het jaar dat als basis heeft gediend voor het KplusV-onderzoek. Het zuiver resultaat in 2019 was een verlies van € 3,2 miljoen. KplusV kwam tot de conclusie dat op termijn een resultaatsverbetering van € 2,3 miljoen mogelijk
- 13 -
moet zijn. In 2024 zijn we uitgekomen op een verlies van € 1,3 miljoen, waarmee we een resultaatsverbetering hebben bereikt van € 1,9 miljoen ten opzichte van het basisjaar 2019. Ziekteverzuim Het voortschrijdend ziekteverzuimpercentage van SW- en BW-medewerkers is door een gerichte aanpak inmiddels gedaald tot onder het branchegemiddelde en vormt niet langer een thema. Uiteraard gaan we door op de ingeslagen weg. Wat heeft het gekost Werkleerbedrijf
realisatie 2023
begroting 2024
begroting 2024-4
realisatie 2024
(bedragen * € 1.000)
lasten
lasten
lasten
lasten
baten
baten
baten
baten
Werkinfrastructuur
6.779
4.931
6.885
6.325
6.989
5.608
6.941
5.962
WSW-doelgroep
15.620
14.694
15.116
13.671
15.974
15.504
15.971
15.493
Bsw-doelgroep
413
566
0
0
311
581
235
581
0
0
540
-540
0
342
0
342
0
Doorb. Bedrijfsvoering Doorbel. Inzet Werk
0
Doorbel. re-integratie
-1.558
Subtotaal
21.254
Directe apparaatskst. Totaal product Saldo Reserveringen Saldo na reservering *)
-1.611 20.191
20.390
19.996
-1.611
0
-1.611
0
22.005
22.233
21.339
22.036
463
0
677
0
1.469
0
1.469
0
21.717
20.191
21.067
19.996
23.474
22.233
22.808
22.036
-1.526
-1.071
0
0
-1.526
-1.071
-1.241 498
0
-772 498
-1.739
*) Dit saldo betreft het zuiver resultaat van het WLB
Alle overheadkosten zijn opgenomen in programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma, worden vervolgens naar dat programma doorbelast.
Werkinfrastructuur – baten De netto omzet komt € 231.000 hoger uit dan begroot. Belangrijkste positieve afwijking is de afsluiting van de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de gemeente Vlissingen. Dit is in november 2024 afgerond en leidt tot € 215.000 meer opbrengst. Alle drie de gemeenten betalen voor de dienstverlening Groen nu dezelfde, kostendekkende tarieven. De eenmalige verkoop van diverse productiemiddelen heeft geleid tot een incidentele opbrengst. De verkoopwaarde is ongeveer € 90.000 hoger dan de boekwaarde. Onder de opbrengsten is ook een verzekeringsuitkering van € 62.000 opgenomen voor een brandschade uit 2023. De vervolgkosten van deze brandschade zijn voornamelijk in 2023 gemaakt. BsW-doelgroep Het hoge ziekteverzuim in deze groep leidt ook tot hogere vergoedingen vanuit het UWV op basis van de no-riskpolis.
- 14 -
0 -1.270
Doorbelasting Bedrijfsvoering Er wordt € 540.000 doorbelast naar het programma Overhead voor de inzet vanuit het Werkleerbedrijf voor Orionis Walcheren algemeen. In de begroting is dit als opbrengst vermeld; in de jaarrekening moet dit volgens de boekhoudregels als een negatieve last worden opgenomen, als correctie op de lasten van de werkinfrastructuur. Per saldo budgettair neutraal. Het aantal fte WSW bedraagt 379 fte; 453 personen ultimo 2024 (2023: 400 fte; 479 personen). Hiervan werkt 13 fte (16 personen) in een dienstverband Begeleid Werken bij een externe werkgever. Daarnaast 44 fte; 59 personen Beschut Werk (2023: 36 fte; 49 personen) in dienst.
- 15 -
Programma Inkomen Het programma Inkomen bevat de inkomensvoorziening voor bijstandsgerechtigden en de verstrekking van bijzondere bijstand en minimaregelingen. Deelnemen aan de maatschappij door werk staat centraal, maar een toereikend leefbudget is een voorwaarde en daarom is een inkomen in de vorm van een uitkering soms (tijdelijk) nodig. Deze uitkeringsverstrekking moet rechtvaardig en rechtmatig zijn: vanuit vertrouwen en maatwerk, maar tegelijkertijd het juiste gebruik van (armoede)regelingen actief stimuleren. De financiële problematiek van de inwoner kan niet los gezien worden van problematiek op andere leefgebieden. Daarvoor is een natuurlijke en soepel lopende samenwerking met de gemeentelijke toegangen voor het sociaal domein en aanpalende organisaties nodig.
Wat hebben we bereikt Product Inkomen
Realisatie 2023
Begroot 2024
Begroot 2024-4
Realisatie 2024
2803
2864
2915
2762
Saldo uitkeringslasten en Rijksvergoedingen
€ 0,76 mln overschot
€ 0,49 mln tekort
€ 0,30 mln overschot
€ 1,63 mln overschot
Van aanvraag tot afhandeling: aanvragen zijn binnen x weken afgehandeld en betaalbaar gesteld
89 % binnen 90 % binnen 90 % binnen 83 % binnen 4 weken 3 weken 4 weken 4 weken
Het klantenbestand Participatiewet per ultimo jaar
Rechtmatigheid: % onderzoeken wat leidt tot wijziging uitkering
20 %
- 16 -
20-30 %
20-30 %
22 %
Wat hebben we daarvoor gedaan De ontwikkeling van het klantenbestand uitkeringen levensonderhoud is als volgt:
klantenbestand 2024 PW
2950
2915 2910
2870
2836 2830
2790
2803 2762
2750 1 jan
jan
feb mrt realisatie
apr
mei
juni jul benchmark
aug
sept
okt nov doelstelling
dec
2024 begroot
2024
2023
2022
2021
Stand 1-1
2803
2803
2789
2858
2935
Instroom
815
702
801
822
944
Uitstroom – door werk
-170
-256
-245
-315
- 385
Uitstroom – overig
-533
-487
-542
-576
- 636
Stand 31-12
2915
2762
2803
2789
2858
Klantenbestand P-wet
In de loop van 2024 is de ontwikkeling van het klantenbestand een stuk gunstiger dan begroot. Dit zit deels in minder instroom (113 voordelig) waar ook minder uitstroom overig (46 nadelig) tegenover staat. Maar vooral ook meer (volledige) uitstroom naar werk (86 voordelig). Niet zichtbaar in de cijfers P-wet is de parttime uitstroom naar werk. Deze komen met 177 beperkt lager uit dan de doelstelling van 189 (12 nadelig). Per saldo zijn er dus flink veel meer klanten geplaatst op een baan, fulltime of parttime. Orionis Walcheren wijkt daarbij ook gunstig af van het landelijk gemiddelde. Het gemiddelde van 12 maandcijfers komt 26 klanten lager uit dan de landelijke benchmark, wat een besparingswaarde vertegenwoordigt van € 0,5 miljoen. De prestaties van Orionis Walcheren zijn bovengemiddeld en dit geeft een goede uitgangspositie voor het volgende jaar. Energietoeslag In 2024 hebben 928 inwoners van Walcheren met een laag inkomen weer een energietoeslag ontvangen, dit als gevolg van de indieningstermijn van de aanvragen over 2023 waarvan de afhandeling doorloopt in 2024. De inspanning voor de uitvoering van ruim 7000 uitkeringen energietoeslag was hoog. Aan het begin van het jaar is de druk op de afdeling al hoog vanwege
- 17 -
laatste/eerste-moment-aanvragen van andere minimaregelingen. Bij de beschikking energietoeslag hebben inwoners een duidelijke flyer ontvangen over de andere mogelijke regelingen. Leefgeld Oekraine We verstrekken nog steeds leefgeld voor vluchtelingen uit Oekraïne ten behoeve van de Walcherse gemeenten. Eind december ontvingen ongeveer 122 huishoudens leefgeld. De kosten van dit leefgeld brengen we in rekening bij de gemeenten. De gemeenten ontvangen hier van het Rijk weer een vergoeding voor. De uitvoeringskosten en de vergoeding daarvoor zijn opgenomen onder het programma Overhead. Ondernemers Vorig jaar is de terugvordering van TOZO-kredieten aan ondernemers breed opgepakt. Wettelijk is de terugbetaling gestart per juli 2022. Het uitstaande kredietbedrag eind dit jaar is € 0,9 miljoen. We zijn inmiddels overgegaan tot invordering met hulp van een deurwaarder voor de klanten die niet reageren op de oproep om te gaan terugbetalen of een betalingsregeling te treffen. Brede ondersteuning voor gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire Eén van de maatregelen om gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire te helpen is de Brede Ondersteuning. Gedupeerde gezinnen krijgen hier maatwerkondersteuning op vijf leefgebieden: werk, financiën, wonen, gezin en gezondheid. Voor Middelburg en Veere hebben wij deze ondersteuning gegeven aan in totaal 26 gezinnen.
Het is een complexe en intensieve dienstverlening die voor de gezinnen van grote waarde is. Hopelijk krijgen de gezinnen hiermee het vertrouwen in de overheid terug. Innovatie o Om het makkelijker voor de inwoner te maken en tegelijkertijd efficiënter voor de dienstverlening, zijn we gestart met het direct ophalen van bankafschriften van de bank. Dit is een optionele keuze voor de inwoner en biedt de mogelijkheid om sneller (her)onderzoek te doen. o Er zijn inmiddels convenanten gesloten tussen 16 bewindvoerders en Orionis Walcheren, wat een basis vormt voor een kwaliteits- en efficiencyslag voor alle partijen. o Voor inwoners met een laag inkomen in Middelburg is het dalvrij-busabonnement ontwikkeld en in 2024 herhaald. De aanvraag en toekenning verlopen geheel geautomatiseerd en worden inmiddels door ruim 700 inwoners gebruikt. Het is geen dure, maar wel een zeer gewaardeerde ondersteuning die inwoners echt het gevoel van regie door mobiliteit teruggeeft. Ook de gemeente Veere is overgegaan tot het verstrekken van dit dalvrij busabonnement aan haar inwoners. o Samen met Buurtteams Vlissingen is een tweewekelijks inloopspreekuur op dinsdagochtend bij Orionis Walcheren ingesteld o Op de locatie kantine FC Dauwendaele is een Jongeren Ontmoetings Punt (JOP) opgezet in samenwerking met afdeling Werk (Orionis), RBL en OZEO.
Hier kunnen jongeren tussen 16 en 23 sporten, chillen en informatie krijgen of het gesprek aangaan over zorgen en toekomst. o Er is een plan ontwikkeld om de toegang tot bijstand voor inwoners te verbeteren; het behouden van dezelfde contactpersoon en, indien nodig, samen direct invullen van de aanvraag zijn hier onderdeel van.
- 18 -
Wat heeft het gekost
Inkomen
realisatie 2023
begroting 2024
begroting 2024-4
realisatie 2024
(bedragen * € 1.000)
lasten
baten
lasten
baten
lasten
baten
lasten
baten
0
0
0
0
2.250
0
2.359
0
Personeelslasten Inkomensvoorziening Buig
50.658
51.048
54.393
53.906
55.654
55.888
54.551
55.944
Onderzoekskosten BBZ
35
0
100
0
35
0
33
0
Tozo-regeling
498
498
350
350
550
550
544
544
Energietoeslag
7.859
7.859
0
0
639
639
639
639
Leefgeld Oekraïne
1.113
1.113
0
0
860
860
780
780
Bijz.bijstand/minimareg.
5.912
5.912
6.373
6.373
6.113
6.113
5.811
5.811
overig
16
0
30
0
30
0
27
0
Subtotaal
66.091
66.431
61.246
60.630
66.131
64.050
64.744
63.719
Directe apparaatskosten
3.348
0
3.619
0
1.558
0
1.559
0
Totaal product
69.439
66.431
64.865
60.630
67.690
64.050
66.303
63.719
Saldo
-3.008
-4.235
-3.640
Alle overheadkosten zijn opgenomen in programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.
Inkomensvoorziening en Rijksvergoeding Buig Ten opzichte van de begroting komen met name de uitkeringslasten lager uit. De ontwikkeling van het klantenaantal is gunstiger dan begroot, een ontwikkeling die vooral in de 2 e helft van 2024 is doorgezet en daarmee niet volledig in de begroting voorzien. Dit levert een fors financieel voordeel op ten opzichte van de begroting. De Rijksvergoeding is opgenomen conform de door de gemeenten doorbetaalde bedragen die gebaseerd zijn op laatste begrotingswijziging. De werkelijke Rijksvergoeding is nadien vastgesteld en is € 233.000 hoger. Om het werkelijke Buig-saldo te bepalen dient hiermee rekening gehouden te worden. De gemeenten hebben de volgende bedragen meer ontvangen van het Rijk: • Middelburg € 100.000 • Veere € 12.000 • Vlissingen € 121.000 • Totaal € 233.000 Als we hiermee rekening houden komt het Buig-saldo voor 2024 uit op € 1.626.000 voordelig (2023: € 760.000) waarvan dus € 1.393.000 in de jaarrekening van Orionis Walcheren valt en € 233.000 in de jaarrekening van gemeenten. Het saldo van de Buig inkomsten en uitgaven vanaf 2017 is in onderstaande grafiek weergegeven. Hierbij is per jaar rekening gehouden met de definitief vastgestelde Rijksvergoeding. De grafiek laat de verbetering zien sinds 2017 en geeft goed onze resultaten weer.
Deze trend werd in 2022 doorbroken toen het budgetaandeel van Walcheren in het landelijk totaal daalde, wat een negatief effect had van zo’n € 2 miljoen op de Rijksvergoeding. In 2023 steeg dit budgetaandeel weer en voor 2024 ligt dit ongeveer in lijn hiermee. Nog niet zichtbaar in de grafiek is de forse daling van het budgetaandeel in 2025, wat uiteraard gevolgen gaat hebben voor het toekomstige saldo.
- 19 -
-2.585
BUIG-saldo 2.000.000
0 2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
-2.000.000
-4.000.000
-6.000.000
-8.000.000
Tozo-regeling De terugbetalingsplicht is gestart op 1 juli 2022 en loopt 6 jaar. De ontvangen bedragen worden volledig doorbetaald aan de gemeenten, die deze weer moeten vergoeden aan het Rijk. De destijds verleende kosten/leningen zijn immers volledig door het Rijk vergoed geweest. De Tozoregeling is daarmee budgettair neutraal. Energietoeslag De energietoeslag is pas in het laatste kwartaal van 2023 opgestart omdat regelgeving vanuit het Rijk lang op zich liet wachten. Een deel van de verwachte toekenningen viel dan ook in 2024 in plaats van in 2023. Deze bedragen worden volledig doorbelast aan de gemeenten. Zij ontvangen een Rijksvergoeding hiervoor. Voor Orionis Walcheren is dit budgettair neutraal. Leefgeld Oekraïne Dit betreft de betaalde bedragen voor leefgeld, de wooncomponent en eventuele bijzondere kosten. Deze bedragen worden volledig doorbelast aan de gemeenten. Zij ontvangen een Rijksvergoeding hiervoor. Voor Orionis Walcheren is dit budgettair neutraal. Bijzondere bijstand / minimabeleid Dit betreft open-einde regelingen, waarvan de werkelijke uitgaven bepaald worden door ingediende aanvragen. De uitgaven 2024 liggen licht lager dan in 2023, een echt aanwijsbare oorzaak hiervoor is er niet. De kosten worden in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten op grond van de werkelijke betalingen op toegekende aanvragen.
Lagere uitgaven dan verwacht betekent voor de gemeenten dus ook een lagere bijdrage aan Orionis Walcheren. Voor gemeenten € 348.000 voordelig, voor Orionis Walcheren budgettair neutraal.
- 20 -
Programma Schuldhulpverlening De afgelopen jaren is de aandacht voor schuldhulpverlening gegroeid. Er wordt erkend dat de problematiek groot is. Inwoners met problematische schulden zoeken vaak pas laat hulp, waardoor de problemen groter worden of verborgen blijven. Een schuldenvrij bestaan vormt echter een solide basis om volwaardig deel te nemen aan de maatschappij. Het programma Schuldhulpverlening omvat alle interventies voor inwoners van Walcheren met financiële zorgen, met als doel schulden zoveel mogelijk te voorkomen en ervoor te zorgen dat mensen met schulden zich vanzelf tot de juiste instantie wenden. Ze moeten kunnen rekenen op een rechtvaardige, begripvolle en duurzame oplossing die hen weer perspectief biedt. Daarnaast moeten we onze ambitie plaatsen in de context van economische ontwikkelingen. We constateren ook een toename van schulden onder jeugdige inwoners als gevolg van de coronaperiode; zij verdienen extra aandacht.
Wat hebben we bereikt Product Schuldhulpverlening
Realisatie 2023
Begroot 2024-3
Begroot 2024-4
Realisatie 2024
38 % 97 %
> 35 % >90 %
> 35 % >90 %
42 % 98 %
Maximaal 7 werkdagen tussen de melding en een gesprek met SHV-er
84 %
90 %
90 %
83 %
Percentage geslaagde schuldregelingen
88 %
80 %
80 %
84 %
Vroegsignalering: % bereikt % hulp aanvaard
Vroegsignalering Ultimo 2023 hebben we met 169 woningcorporaties, energiebedrijven en zorgverzekeraars, maar ook met het Leger des Heils, Emergis en veel deurwaarders en incassobureaus convenanten afgesloten om betalingsachterstanden in het kader van vroegsignalering op te sporen en de inwoners een helpende hand te bieden.
- 21 -
Ontvangen signalen per gemeente per maand 500 461
450 400 350
344
333
374
348
323
300
409
404
387
382 299
257
250 200 150 100 50 0 jan
feb
mrt
apr
mei
middelburg
jun
jul
veere
aug
vlissingen
sep
okt
nov
dec
walcheren
Grafiek: Aantal signalen betalingsachterstanden per maand
Bereik in maand -1 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
2023 43% 42% 44% 45% 40% 39% 33% 40% 34% 29% 31% 34% 2024 44% 48% 42% 39% 46% 36% 38% 48% 45% 39% 43% 43% 2023
2024
Grafiek: % klanten met een betalingsachterstand dat bereikt is met behulp van brieven, telefoontjes en huisbezoeken per maand in 2024, dit is gemiddeld 10% boven het landelijk percentage
Schuldhulpverlening Naast de majeure verandering binnen schuldhulpverlening in 2023, waarbij de wettelijke aflostermijn is teruggebracht van 36 maanden naar 18 maanden, is in 2024 ook de schuldregeling zonder afloscapaciteit landelijk geïntroduceerd. Hiermee is de prikkel en/of de periode, waarin ander (uitgaven)gedrag kan worden aangeleerd, korter en zijn wij gestart met activiteiten en plannen voor aanpak en voorkoming van recidive. Wij hebben “mijn geldzaken” geïmplementeerd, waar klanten die bij ons budgetbeheer krijgen een steeds grotere verantwoordelijkheid voor hun uitgaven kan worden toegekend en een aantal onderdelen van het bestuurlijk akkoord “Basisdienstverlening” zoals deze door de NVVK en VNG worden voorgeschreven.
- 22 -
Aantal Startgesprekken met SHV 700 600 500 400 300 200 100 0
2020
2021
2022
2023
2024
Het aantal aanvragen voor startgesprekken blijft toenemen en is sinds 2020 bijna verdubbeld. Niet alle schuldhulpvragen betreffen problematische schulden, maar dreigen dit wel te worden. Orionis Walcheren stuurt deze inwoners niet weg, maar helpt met snelle oplossingen, zoals betaalafspraken met schuldeisers, overdracht aan vrijwilligersorganisaties of lichte begeleiding. De verhoogde personele inzet heeft geleid tot een begrotingswijziging voor 2025. De gemeenten en Orionis Walcheren zijn in gesprek gegaan over de toekomstige aanpak van schuldenproblematiek op Walcheren. Voor de komende jaren zijn wensen en acties opgesteld met betrekking tot preventie, vroegsignalering, schuldsanering en recidivebeperking. De nieuwe taak, het ontzorgen van statushouders, is opgepakt, maar blijkt niet altijd toereikend. Voor de gemeente Middelburg mag Orionis Walcheren ook maatwerk aan de statushouders aanbieden. Wat heeft het gekost Schuldhulpverlening
realisatie 2023
begroting 2024
begroting 2024-4
realisatie 2024
(bedragen * € 1.000)
lasten
lasten
lasten
lasten
baten
baten
baten
Personeelslasten
0
0
1.241
1.291
Overige kosten
5
16
16
10
Bijdragen klanten/derden
47
44
44
baten
75
KOT-toekenningen
195
195
0
0
250
250
316
319
Subtotaal
200
242
16
44
1.506
294
1.618
393
Directe apparaatskosten
1.215
0
1.440
0
330
0
330
0
Totaal product
1.415
242
1.456
44
1.836
294
1.948
393
Saldo
-1.173
-1.412
-1.543
Alle overheadkosten zijn opgenomen in programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.
Bijdrage klanten/derden Onder deze post is ook een ESF-subsidie opgenomen, “Zeeuwen Financieel gezond”, € 40.900, deze was niet begroot en loopt door in 2025.
- 23 -
-1.555
KOT-toekenningen De bedragen die betaald zijn als tegemoetkoming aan gedupeerden van de kinderopvangtoeslag affaire, zijn gebaseerd op maatwerk en vooraf lastig te begroten. Deze lasten worden 1 op 1 door de gemeenten vergoed.
- 24 -
Programma Overhead Wat hebben we bereikt Een resultaat- en klantgerichte uitvoering van de hiervoor genoemde programma’s, binnen de kaders en budgetten die vastgesteld zijn en met oog voor aankomende wettelijke en wetenschappelijke ontwikkelingen.
Wat hebben we gedaan In 2024 kregen we te maken met onverwachte grote onderhoudswerkzaamheden, aangescherpte milieuwetgevingen, fluctuerende energieprijzen, verdere automatisering en digitalisering van onze werkzaamheden, en stijgende kosten van ICT en de I&A-samenwerking Ook zien we helaas ons ziekteverzuim nog niet significant dalen, waardoor we zijn gestart met een nieuwe Verzuimaanpak gericht op preventie. Tegelijk heeft Orionis Walcheren veel extra taken en projecten boven op de reguliere werkzaamheden kunnen uitvoeren en kunnen we, door nu en in 2025-2026 te investeren, op lange termijn hogere kosten voorkomen. • In 2024 hebben we via een onafhankelijk onderzoeksbureau geconstateerd dat het dak van onze panden onvoorziene gebreken vertoont die verholpen moeten worden. Ook hebben we vastgesteld dat we niet volledig voldoen aan milieuwetgeving, waardoor we moeten investeren in het vervangen van de verlichting in de panden en het installeren of vernieuwen van warmtepompen. Alleen de urgentste werkzaamheden zullen in 2025 worden uitgevoerd; de overige onderhoudstaken en investeringen schuiven we in overleg met de toezichthouder (RUD) op een verantwoorde wijze door naar toekomstige jaren.
• Door procesoptimalisaties en vernieuwingen in 2024 in onze digitale systemen, zijn we gestart met een verbeterd beheer van het wagenpark, het middelenbeheer van het Werkleerbedrijf, contractmanagement en inkoopbeleid. In de tweede helft van 2025
- 25 -
•
•
•
•
•
•
kunnen we beginnen met het vullen van een assetmanagementsysteem voor onze objecten en materieel. Ook is het nieuwe camerasysteem in 2024 geplaatst en wordt nu verder ingericht. Deze systemen zullen op termijn leiden tot een efficiënter beheer en inzet van onze middelen. In 2024 hebben we het Mijlpalenplan voor het optimaliseren van het Informatiemanagement vastgesteld gericht op procesverbeteringen en vernieuwingen in soft- en hardware. Grote programma’s en complexe projecten (zoals de invoering van Microsoft 365, Teams en de uitfasering van Citrix (verSaaSing van systemen)) die in voorgaande jaren zijn gestart, hebben in 2024 veel formatieve ondersteuning gevraagd en zullen dit in 2025 blijven doen. Ook hebben we in 2024 geconstateerd dat deze veranderingen de ontwikkeling van digitale vaardigheden van alle medewerkers vraagt en dat we hiermee een start gaan maken in 2025. We hebben in 2024 een doorstart gemaakt met portfoliomanagement en projectmatig (samen)werken. Hierdoor hebben we een actueler inzicht gekregen in ons totale portfolio en kunnen we vanuit onze organisatiedoelen gaan prioriteren. Door de I&A-samenwerking hebben we met 4 organisaties gezamenlijk meer bereikt op I&A gebied, dan we afzonderlijk van elkaar hadden kunnen doen.
Helaas hebben we ook hinder ondervonden van de samenwerking, omdat afstemmen extra procestijd kost en organisaties elkaar kunnen hinderen als men zich niet aan de planning/afspraken houdt. Vanuit Orionis Walcheren zien we echter nog veel meer mogelijkheden om samen te werken door bedrijfsapplicaties te gaan delen. Mogelijk leveren we dan iets in op functionaliteit, maar zo houden we het wel betaalbaar voor de Walcherse burger. Dit zal extra visie en inzet vragen van alle aangesloten organisaties in 2025. In 2024 bleken onze productielijnen in het Werkleerbedrijf verder te zijn ontwikkeld en geprofessionaliseerd, zodat ze bleven voldoen aan inspecties en audits. Daar waar ze niet voldeden, heeft het WLB maatregelen genomen. In 2024 hebben we de voorbereidingen getroffen voor een verzuimaanpak gericht op een bredere blik op gezondheid en het voorkomen van verzuim. Dit heeft o.a. geresulteerd in de tijdelijke inzet van een leefstijl- en vitaliteitscoach die in 2025 gesprekken zal gaan voeren met langdurig arbeidsongeschikte medewerkers maar ook alle andere medewerkers krijgen de mogelijkheid om in gesprek te gaan. Ook zijn we in 2024 aan de slag gegaan met de dienstverlening van de afdeling HRM.
Dit heeft geresulteerd in een dienstverleningsmodel waarbij de focus ligt op het aansluiten bij de missie, visie en waarden van Orionis Walcheren, het ontwikkelen van HR-expertise en een proces gedreven dienstverlening met als belangrijkste resultaten een snelle en foutloze administratie, klantvriendelijke en professionele dienstverlening en bovenal meer tijd en aandacht voor de medewerkers.
Klanttevredenheidsonderzoek In 2024 hebben we geen klanttevredenheidsonderzoek gedaan. We hebben voorbereidingen getroffen voor een andere manier van klanttevredenheidsonderzoek. Een manier waarbij we hopen op een hogere respons en gerichtere feedback. Dit is een pilot om te bekijken of deze manier van meten ook daadwerkelijk past bij onze klantgroep en de doelstellingen van het onderzoek. We starten medio mei 2025 met meten en hopen voor de zomer de resultaten te kunnen delen.
- 26 -
Wat heeft het gekost Overhead
realisatie 2023
begroting 2024
begroting 2024-4
realisatie 2024
(bedragen * € 1.000)
lasten
baten
lasten
lasten
lasten
Personeelskosten
15.994
34
15.477
Overig
5.557
1.659
5.507
Doorbel. re-integr.
-2.866
Steun/herstelpakket
baten
666
-2.959 343
baten
baten
11.064
0
10.662
0
6.536
1.632
7.240
1.832
0 0
0 0
0
Subtotaal Directe apparaatskst.
18.686
2.036
18.024
666
17.600
1.632
17.902
1.832
-5.966
0
-6.454
0
-4.189
0
-4.189
0
Totaal product
12.720
2.036
11.570
666
13.411
1.632
13.713
1.832
Saldo Reserveringen Saldo na reservering
-10.684 0
-10.904
60
0
-10.624
60 -10.844
-11.779 0
60
-11.881 0
-11.719
Alle overheadkosten zijn opgenomen in programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.
Personeelskosten en reserveringen Binnen het programma Overhead ontstaat een voordeel op de personeelskosten van € 402.000. Daartegenover zijn bij de overige programma’s meerkosten ontstaan voor deze post ter grootte van € 189.000. Per saldo voor de hele organisatie een voordelig verschil van € 213.000. Dit komt vooral door het niet of later invullen van vacatures in het tweede halfjaar. Overige lasten Zoals hiervoor al genoemd is geconstateerd dat het dak van het pand onvoorziene gebreken vertoont. Deze zullen verholpen moeten worden. Om die reden is eenmalig een bedrag van € 595.000 toegevoegd aan de voorziening achterstallig onderhoud. Dit bedrag is gebaseerd op een deskundigeninschatting. Er zullen meerdere offertes worden opgevraagd; de werkelijke kosten zijn in 2025 bekend. In de begroting is een eenmalige post van € 125.000 opgenomen voor niet afgenomen contractverplichtingen energie over 2023 en 2024. Dit loopt via Cedris. Cedris is met de betrokken partijen tot overeenstemming gekomen, en de nabetaling valt voor Orionis Walcheren € 36.000 hoger uit. Bij ICT treedt een voordeel op van € 51.000. Dit is een mix van eenmalige kosten voor vervanging van software die hoger uitvallen (€ 114.000). Tegelijkertijd is er een voordeel op de eindafrekening 2024 van I&A Samenwerking (€ 183.000).
Overige baten De twee belangrijkste oorzaken van de hogere opbrengsten betreffen de vergoedingen vanuit het UWV (i.v.m. zwangerschapsverlof/ langdurig ziekteverlof, € 136.000 voordelig) en de rentebaten die gedurende 2024 zijn ontstaan (€ 37.000).
- 27 -
60 -11.821
Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen Wat heeft het gekost Alg. dekkingsmiddelen
realisatie 2023
begroting 2024
begroting 2024-4
realisatie 2024
(bedragen * € 1.000)
lasten
lasten
lasten
lasten
Exploitatiebijdr. gemeenten (Reductie) gemeentelijke bijdr. Totaal alg dekkingsmiddelen
0
baten
baten
baten
baten
17.570
18.190
19.749
19.749
593
91
7
7
18.163
0
18.281
0
19.756
0
De bijdragen zijn opgenomen conform het begrote bedrag. Een eventueel afwijkend saldo komt als saldo in de jaarrekening en wordt via de resultaatsbestemming verwerkt.
- 28 -
19.756
Paragrafen Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemene reserve De algemene reserve wordt aangehouden als bufferfunctie voor de directe en indirecte kosten. De algemene reserve mag volgens de GR maximaal 5% van de jaarlijkse directe en indirecte kosten bedragen. De stand per ultimo 2024 is nihil. Gezien het feit dat de reserve nihil is, komen afwijkingen in de realisatie direct tot uiting in aanpassing van de gemeentelijke bijdrage. Reorganisatievoorziening Voor de totale kosten die samenhangen met de reorganisatie die in 2013 is doorgevoerd, is een voorziening gevormd. Periodiek wordt de hoogte van deze voorziening getoetst en wordt een eventuele herziening meegenomen. De stand van de voorziening per ultimo 2024 bedraagt € 38.000. Dit is van voldoende niveau om de resterende verplichtingen voor 2025 te dekken, in 2025 komt deze voorziening dan ook te vervallen. Voorziening dubieuze debiteuren Ten behoeve van de vorderingen die niet inbaar zijn is een voorziening dubieuze debiteuren gevormd. Afboekingen van vorderingen worden ten laste van deze voorziening gebracht. Risicobeheersing Risico’s worden periodiek gemonitord, o.a. tijdens het opstellen van de jaarstukken en bij het opstellen van de begroting en van afdelingsplannen. Er vindt binnen Orionis Walcheren geen centrale registratie van risico’s plaats. Wel is de top-10 van risico’s in een risicoscan opgenomen.
Dit betreft risico’s die Orionis Walcheren loopt en die zich op korte termijn (binnen 4 jaar) voor zouden kunnen doen. Na beheersmaatregelen en eventuele aanvullende maatregelen resteert een restrisico waarvan de mogelijke financiële gevolgen zijn ingeschat in de kolom “exposure”, zie de tabel hieronder. Risico
1
2
Bestandsontwikkeling
Inc Beheersmaatregelen
Aanvullende
of
(vermijden, verminderen,
maatregelen
Str
overdragen, zelf dragen)
Inc ---
Exposure
Met meer inspanning
Max € 2.728.000
bijstand op Walcheren
zou het landelijk
(5% afwijking)
ongunstiger dan
gemiddelde gehaald
landelijk gemiddelde
moeten worden.
Calamiteiten informatie- Inc Technische en software-
Bewustwording bij
€ 1.336.000 (6%
beveiliging: door o.a.
matige maatregelen.
personeel
personeelskosten:
hacking, phishing of
Aansluiting Informatie
meerdere weken
ongeautoriseerd
BeveiligingsDienst
volledige uitval)
gebruik van onze systemen 3
Achterblijvende netto-
Inc Voldoende verschillende
Groei in minder
Max € 544.000
opbrengsten bij de
werksoorten in stand
conjunctuur- en
(10% afwijking)
begroting (productie en
houden
concurrentie-
detachering)
gevoelige werksoorten
- 29 -
4
5
Mismatch tussen ontwik- Str
---
---
keling WSW-loonkosten
(2% afwijking op de
en rijkssubsidie
loonkosten)
Frictiekosten Werk-
Inc ---
leerbedrijf wegens krimp 6
Max € 326.000
WW-risico: eigen
Inc ---
Meerjarenscenario’s
€ 150.000
flexcontracten
(inschatting)
---
Max € 200.000
risicodrager m.b.t. (na-
(inschatting)
wettelijke) WW 7
Niet voldoen aan AVG,
Inc Aanstellen functionaris
datalek 8
Wijzigingen in
Gegevensbescherming Inc ---
Voorlichting personeel € 100.000 fysieke maatregelen
(inschatting)
---
Max € 708.000 (1%
(voorwaarden in)
van subsidie-
regelgeving
omvang bijstand/Wsw)
9
Inzet van WSW-
Str
---
---
€ 107.000
werkplekken voor
gemiddeld per jaar
kritische functies 10 Agressie richting personeel
Inc Bewustwording bij personeel, agressie-
Bewaking in
Max € 85.000 (1 fte
frontoffice
ziekteverzuim)
protocol, veiligheidsmaatregelen, training
Risico’s en weerstandsvermogen De totale exposure van incidenteel bedraagt € 5.851.000 en € 433.000 structureel. Het bedrag aan incidentele risico’s dient afgezet te worden tegen het eigen vermogen wat dient als buffer, het bedrag aan structurele risico’s dient afgezet te worden tegen de financiële ruimte in de begroting. Het weerstandsvermogen is nihil in 2024. De financiële ruimte in de begroting 2025 is eveneens nihil, er is geen post “onvoorzien” opgenomen. Conclusie is dat zowel de structurele weerstandscapaciteit als de incidentele weerstandscapaciteit van Orionis Walcheren niet toereikend is. Dit betekent dat, gezien het karakter van de gemeenschappelijke regeling, dit risico voor de deelnemende gemeenten komt. Zij zullen dit in hun risicoparagraaf moeten meenemen. 2023
begroot 2024
2024
1a- Netto Schuldquote
14,5%
22,1%
12,1 %
1b- Netto Schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
13,9%
21,4%
11,5%
2- Solvabiliteitsratio
4,1%
0,4%
8,5%
3- Structurele exploitatieruimte
0,9%
0,0%
2,3 %
Kengetallen
Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Orionis Walcheren heeft haar hoofdvestiging aan de Oostsouburgseweg in Vlissingen. Dit gebouw is in eigendom. Hier zijn de frontoffice en de backoffice gevestigd, evenals het Werkleerbedrijf waar diverse werksoorten zijn gehuisvest. Daarnaast zijn er verschillende kleine nevenlocaties die worden gehuurd voor de afdeling Groen.
- 30 -
Alle installaties, kantoormeubilair en de meeste ICT-apparatuur zijn eigendom van Orionis Walcheren. Deze zijn geactiveerd tegen de aanschafprijs en worden lineair afgeschreven volgens de resterende levensduur. De vervoermiddelen worden geleased. Voor het groot onderhoud van het gebouw aan de Oostsouburgseweg is een meerjarige onderhoudsplanning opgesteld, die in 2021 is geactualiseerd. Voor het groot onderhoud is een voorziening gevormd. In 2024 is een aparte voorziening gevormd voor het dak ten gevolge van noodzakelijke vervanging wegens achterstallig onderhoud. Paragraaf financiering Wettelijk kader De Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) heeft als belangrijkste uitgangspunten het bevorderen van een solide financieringswijze met als doel het voorkomen van grote fluctuaties in de rentelasten, het bevorderen van transparantie, het bevorderen van de kredietwaardigheid en het beheersen van renterisico's. Het beheersen van risico's uit zich concreet in de kasgeldlimiet, de rente-risiconorm en het met een prudent karakter uitzetten van gelden en afsluiten van leningen. Daarnaast zijn gemeenschappelijke regelingen verplicht tot het hebben van een treasurystatuut. Het statuut heeft o.a. als oogmerk de kwaliteit van de uitvoering van de treasuryfunctie te verhogen alsmede de transparantie van het besluitvormingsproces te verbeteren.
Rentevisie De rentevisie is gebaseerd op de verwachting dat zowel de lange als de korte rente voorlopig redelijk stabiel zal blijven. Zolang de korte rente lager ligt dan de debetrente op de rekening courant, worden negatieve saldi op de rekeningcourant aangevuld met kortlopende kasgeldleningen. Kasstromen De bevoorschotting vanuit de gemeenten voor programmalasten en exploitatie vindt halverwege de maand plaats. Om eventuele tijdelijke liquiditeitstekorten te overbruggen is een rekening-courant krediet afgesloten bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) tot een maximum van € 6,5 miljoen. Ter overbrugging is in 2024 twee keer voor een korte periode van enkele weken, een kasgeldlening aangetrokken. Kasgeldlimiet Als wettelijke norm voor de kasgeldlimiet geldt 8,2% van het begrotingstotaal bij het begin van het jaar. De gemiddelde korte financiering wordt per drie maanden getoetst aan deze kasgeldlimiet. In 2024 is voldaan aan deze norm. Uitzettingen / schatkistbankieren Schatkistbankieren houdt in dat alle overtollige geldmiddelen boven een bepaalde drempel verplicht bij het Rijk moeten worden uitgezet. Dit wordt dagelijks getoetst. Het drempelbedrag is 2% van het begrotingstotaal, € 2.122.000. Deze drempel wordt dagelijks getoetst en is in 2024 niet overschreden. Het verloop is opgenomen in de toelichting op de balans.
Financiering van de investeringsuitgaven Ten behoeve van de huisvesting zijn langlopende leningen aangetrokken. De uitstaande positie ultimo jaar is € 14,63 miljoen. De looptijden zijn 20, 25 en 30 jaar. De rentepercentages liggen tussen 1,85% en 4,85%, deels lineair en deels annuïtair. Ten behoeve van de overige investeringen zijn langlopende leningen aangetrokken. Deze hebben een looptijd van 10 of 20 jaar. De totale uitstaande positie bedraagt € 0,43 miljoen per ultimo jaar. De rente op deze leningen is 0,53% resp. 3,51%, lineair.
- 31 -
Renterisiconorm Het doel van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op de vaste schuld (schuld met een rentetypische looptijd vanaf één jaar). Het renterisico op de vaste schuld mag de zogenaamde renterisiconorm niet overschrijden. De renterisiconorm bedraagt 20% van het begrotingstotaal, € 21,2 miljoen. Uit de onderstaande gegevens blijkt dat het renterisico op de vaste schuld ruim onder deze grens ligt. Alle rentes liggen meerjarig vast. • Renteherzieningen (A) € 0 • Nieuw uitgezette leningen (B) € 0 Vervroegde aflossing -/- € 0 • Reguliere aflossingen (C) € 896.400 Renterisico op vaste schuld (A + laagste B, C) € 896.400 Toerekening van rente De totale rentelasten bedragen in deze jaarrekening € 474.700. Deze zijn als volgt toegerekend: Jaarbedrag Reden Toegerekend aan € 239.800 Betreft rente op leningen voor Programma Werk, nieuwbouw werkleerbedrijf onderdeel werkinfrastructuur € 230.300 Betreft rente op leningen voor Programma Bedrijfsvoering nieuwbouw kantoor (overhead) € 4.600 Overige rente, ter financiering van Programma Bedrijfsvoering het benodigde werkkapitaal (overhead) Aan eigen vermogen en voorzieningen wordt geen rente toegerekend. Het omslagrentepercentage bedraagt 3,15%. Paragraaf verbonden partijen Orionis Walcheren heeft geen verbonden partijen.
Paragraaf bedrijfsvoering Begroting en Kadernota De primaire begroting 2024 is opgesteld in voorjaar 2023. Deze is vier keer aangepast met een begrotingswijziging. Hierin zijn actualiteiten verwerkt. De uitgezette lijnen in de begroting zijn passend binnen de kadernota 2022-2026 die door Raden is vastgesteld. Rechtmatigheid De geconstateerde afwijkingen die groter zijn dan de afgesproken rapporteringsgrens van € 100.000 betreffen: • € 112.000 overschrijding lasten programma Schuldhulpverlening • € 302.000 overschrijding lasten programma Overhead De overschrijding bij SHV betreffen deels personeelslasten (€ 50.000) en deels kosten van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag affaire (€ 66.000). In dit laatste geval zijn er direct gerelateerde inkomsten die de overschrijding compenseren. De overschrijding bij Overhead is volledig te wijten aan huisvestingslasten, waar vanwege de slechte toestand van een deel van het dak een aanvullende dotatie aan de voorziening groot onderhoud noodzakelijk is. Alle overschrijdingen passen binnen het door het AB uitgezette beleid.
- 32 -
Informatievoorziening De planning&control cyclus voorziet in periodieke rapportages met betrekking tot de financiële en beleidsmatige voortgang. Tweemaandelijks wordt een dashboard verstrekt aan de Raden van de deelnemende gemeenten waarin de voortgang zichtbaar is en wordt toegelicht. Hieruit kunnen eventueel begrotingswijzigingen voortkomen. Begrotingswijzigingen worden ter zienswijze voorgelegd aan de Raden. Externe informatieverstrekking vindt plaats via de website en het jaarverslag. Informatiebeveiliging Orionis Walcheren beschikt over een informatiebeveiligingsbeleid en een informatiebeveiligingsplan voor 2024-2026. Beide zijn gebaseerd op de richtlijn Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). In 2024 zijn er 41 signalen van datalekken geweest. Er was één datalek met een mogelijk hoog risico op aantasting van de persoonlijke levenssfeer van de betrokkene. Dit datalek is in 2024 gemeld aan de Autoriteit Persoonsgegevens. Het datalek heeft niet geleid tot schade voor de betrokkene en Orionis Walcheren In 2024 zijn door een onafhankelijke auditor audits uitgevoerd op de webomgeving van de DigiDaansluitingen. De assurancerapporten van deze audits tonen aan dat Orionis Walcheren de interne beheersingsmaatregelen die verband houden met de beveiligingsrichtlijnen effectief heeft opgezet en geïmplementeerd.