Bijlage 1. Oproep aan gemeente om aan te sluiten bij de Stookwijzer - toelichting college

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

> Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag

b-

Bestuurskern

_-~

i

Dir Duurzame Leefomg & Circ Economie Leefomgeving 's-Gravenhage Postbus 20901 2500 EX Den Haag Contactpersoon

abii" _ k}ak_j-git.4.44: 0

Datum Betreft

(LU'

a

t/

10 november 2021 Oproep aan uw gemeente om aan te sluiten bij de Stookwijzer

S.J.E. Riemens Beleidsmedewerker Luchtkwaliteit

M +31(0)6-22737680 sarina.riemens@minienw.nl Ons kenmerk

IENW/BSK-2021/281195 Bijiage(n) 1

Geachte heer/mevrouw, Luchtvervuiling door houtstook kan zorgen voor, soms ernstige, overlast en gezondheidsklachten. In het Schone Lucht Akkoord werk ik daarom samen met gemeenten en provincies aan een pakket aan maatregelen om de overlast en emissies terug te dringen. Een belangrijke afspraak is dat gemeenten die meedoen aan het Schone Lucht Akkoord meldingen van overlast en gezondheidsklachten, die via de Stookwijzer binnenkomen, in ontvangst nemen. Ik vind het belangrijk dat inwoners in alle gemeenten in Nederland hun klachten kenbaar kunnen maken. Hoewel uw gemeente (nog) niet deelneemt aan het Schone Lucht Akkoord, vraag ik uw toestemming om eventuele meldingen aan uw gemeente door te sturen. In deze brief licht ik mijn verzoek graag toe en wil ik u informeren over andere maatregelen die uw gemeente kan nemen om houtstookemissies te verminderen. Houtstook en het Schone Lucht Akkoord Schone en gezonde lucht is van levensbelang. Met het Schone Lucht Akkoord werkt het kabinet met gemeenten en provincies aan een permanente verbetering van de luchtkwaliteit om gezondheidswinst te realiseren. De aanpak van luchtvervuiling door houtstook van consumenten is een belangrijk thema in het Schone Lucht Akkoord. De rook van een houtvuur bevat schadelijke stoffen zoals fijnstof, koolwaterstoffen (PAK's), benzeen en koolmonoxide.

Daarnaast kan houtstook lokaal voor veel overlast zorgen, bijvoorbeeld in de vorm van geurhinder. In de aanpak van houtstookemissies gaat speciale aandacht uit naar voorlichting, het verbeteren van de handhaving bij overlastsituaties en het creëren van een gezondere leefomgeving voor gevoelige groepen. Daarnaast werken partijen aan het ontwikkelen van nieuwe maatregelen en aanpakken, in pilots en door onderzoek naar aanvullende maatregelen. Ook delen partijen informatie, kennis en praktijkervaringen ten behoeve van de uitvoering van maatregelen.

Pagina 1 van 3

Nieuw voorlichtingsmateriaal Veel gemeenten gebruiken het door de Rijksoverheid beschikbare voorlichtingsmateriaal houtstook om inwoners te informeren over houtstook. Vanaf 3 november 2021 is het voorlichtingsmateriaal houtstook 2021/2022 voor gemeenten beschikbaar'. In de voorlichting wordt vaak verwezen naar hulpmiddelen als de Stookwijzer of het stookalert2 van het RIVM.

Best uurskern Dir Duurzame Leefomg & Circ Economie Leefomgeving

Ons kenmerk IENW/BSK-2021/281195

Oproep aan gemeenten om klachten van de Stookwijzer in ontvangst te nemen Eén van de maatregelen in het Schone Lucht Akkoord is dat gemeenten klachten die via www.stookwijzer.nu binnenkomen in ontvangst nemen en acteren bij herhaalde overlast. De Rijksoverheid draagt zorg voor de Stookwijzer en het doorsturen van de klachten. De melding van overlast via www.stookwijzer.nu is voor inwoners een laagdrempelige manier om aan te geven dat zij overlast ervaren. Voordeel voor gemeenten is dat zij beter inzicht krijgen in de lokale omvang van overlast door houtstook en gericht lokaal maatregelen kunnen treffen om de emissies door houtstook terug te dringen. De meldingen van de Stookwijzer worden al ontvangen door de ondertekenaars van het Schone Lucht Akkoord3. Ook hebben verschillende gemeenten, die nog geen ondertekenaar van het Schone Lucht Akkoord zijn, zich aangemeld, zodat ook zij de meldingen van de Stookwijzer krijgen en daarmee kunnen handelen. Dit initiatief ondersteun ik van harte. Daarom vraag ik alle gemeenten in Nederland, ook uw gemeente, om zich aan te melden om houtstookmeldingen van de Stookwijzer te ontvangen. Door mee te doen met de Stookwijzer, zorgt u voor een toegankelijke manier voor burgers om overlast van houtstook te melden. Daarnaast geeft deelname uw gemeente meer inzicht in de lokale omvang en problematiek van houtstook.

Deze informatie kunt u gebruiken om huidig en toekomstig luchtkwaliteitsbeleid op te stellen, uw voorlichting gerichter toe te passen op een bepaalde wijk of buurt of extra maatregelen tegen overlast van houtstook te treffen. In de bijlage staat een toelichting over de Stookwijzer met daarin meer uitleg over de melding en mogelijke acties richting een melder. Ook is daarin informatie opgenomen over hoe uw gemeente zich kunt aanmelden. Voor meer informatie over de Stookwijzer kunt u terecht op de website van het Informatiepunt Leefomgeving4. Mocht u naar aanleiding van deze brief vragen hebben dan kunt u contact opnemen met de helpdesk van het Informatiepunt Leetomgevings. Ik hoop op uw inzet op dit belangrijke onderwerp. Graag nodig ik u daarom nogmaals uit om mee te doen met het Schone Lucht Akkoord, en vraag ik u om nog dit stookseizoen klachten uit de Stookwijzer voor uw gemeente in ontvangst te nemen. ' IPLO. Lucht. Voorlichtinpsmateriaal houtstook 2021/2022 - Informatiepunt Leefomgevinq (iplo.nl) 2

RIVM. Stookalert. https://www.rivm.nl/stookalert Schone Lucht Akkoord. https://www.schoneluchtakkoord.nl/ 4 IPLO. Houtstook: de Stookwijzer en het stookalert. https://iplo.nl/thema/lucht/regels3

houtstook-vanuit-woninpen/houtstook-stookwiizer-stookalert/ 5 IPLO. Contact. https://iplo.nl/contact/ Pagina 2 van 3

U kunt uw akkoord voor het ontvangen van de klachten uit de Stookwijzer doorgeven door een e-mail te sturen naar Schoneluchtakkoord@minienw.nl. Via hetzelfde e-mailadres kunt u zich ook aanmelden voor deelname aan het Schone Lucht Akkoord.

Bestuurskern Dir Duurzame Leefomg & Circ Economie Leefomgeving

Ons kenmerk IENW/BSK-2021/281195

Ik kijk uit naar uw reactie.

Met vriendelijke groet, DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT,

.A. v_a_n_INeyenberg

Pagina 3 van 3

e

Bijlage: Toelichting meldingen Stookwijzer In dit document vindt u een toelichting over de meldingen van de Stookwijzer die gemeenten ontvangen, wat de informatie in de melding betekent en welke acties u kunt ondernemen. 1. Aanmelden voor de Stookwijzer Als uw gemeente ook meldingen van de Stookwijzer wil ontvangen is het belangrijk dat u aan ons een e-mailadres doorgeeft, waarop u klachten en meldingen wilt ontvangen. Vaak gebruiken gemeenten het mailadres van het klantencontactcentrum, milieuklachten of toezicht en handhaving. U kunt uw aanmelding en het mailadres sturen naar schoneluchtakkoord@minienw.nl. 2. De melding Eén van de houtstook maatregelen in het Schone Lucht Akkoord (SLA) is dat de Rijksoverheid ervoor zorgt dat meldingen die via de landelijke website www.stookwijzer.nu binnenkomen worden doorgestuurd naar deelnemende SLA gemeenten. De gemeente ontvangt een mail van de melding van overlast via noreply@stookwijzer.nu. In de bijlage staat een voorbeeld van een melding uit de Stookwijzer. 2.1.

Wat betekent de informatie uit de melding? De melding is opgebouwd uit: De ervaren overlast, de melder kan kiezen uit 4 soorten overlast; • • Locatie van de melding (deze locatie is gebaseerd op de GPS locatie van het apparaat); • Een stookadvies, meer informatie over het stookadvies vindt u elders in dit document; Contactgegevens van de melder (naam en emailadres); • • Eventueel aanvullende informatie over de overlast melding; • Akkoord met de privacy voorwaarden i.v.m. AVG. Zonder akkoord wordt de melding niet •

doorgezet; ID nummer van de melding.

2.2. Het Stookadvies Er worden 3 soorten advies afgegeven: • Blauw (stoken kan, maar hou rekening met je buren) • Oranje (het is beterom nu niet te stoken) • Rood (advies om niet te stoken) In de melding worden ook de Luchtkwaliteit Index van het RIVM en de windsnelheid weergegeven. Het stookadvies is een combinatie van de Luchtkwaliteit Index van RIVM (LKI) en de windsnelheid (U). De bron van de windsnelheid is OpenWeatherMap. De luchtkwaliteit Index geeft per gebied van lxlkm aan wat de actuele status is van de luchtkwaliteit in Nederland. Gecombineerd met de windsnelheid wordt een actueel lokaal advies afgegeven voor het stoken van hout. Elk uur wordt de informatie ververst, hierdoor kan het resultaat van de Stookwijzer mogelijk licht afwijken van actuele metingen of windkracht. De melder krijgt na het indienen van de melding de volgende tekst in beeld (NB er wordt qeen bevestigingsmail verstuurd): 'Bedankt voor uw melding. Uw melding van houtrookoverlast is doorgestuurd aan uw gemeente. Mogelijk neemt de gemeente contact met u op naar aanleiding van uw melding. Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met uw gemeente'.

1 14

3. Relatie met het stookalert Als op de locatie een stookalert door het RIVM is afgegeven, zal het stookadvies altijd rood zijn, met de mededeling dat een stookalert is afgegeven. Bij een code rood in de Stookwijzer hoeft er geen stookalert te zijn. Meer informatie over Stookwijzer en stookalert staat hier: https://iplo.nl/thema/lucht/regels-houtstook-vanuit-woningen/houtstook-stookwijzer-stookalert/ 4.

Mogelijke acties richting melder

SLA-gemeenten acteren richting melder bij herhaalde overlast op een locatie. De gemeente bepaalt wanneer er sprake is van een herhaalde overlast en op welke manier ze actie onderneemt. Om te bepalen welke actie(s) nodig zijn, neemt de gemeente contact op met de melder. Op die manier kan beoordeeld worden of er inderdaad sprake is van herhaalde overlast. Met de kennis over de lokale situatie kan de gemeente beoordelen welke vervolgactie gepast is. Voorbeelden van vervolqacties van de qemeente kunnen ziin: 4.1. Voorlichting Degene die overlast veroorzaakt is zich daar niet altijd van bewust. In gesprek gaan met de stoker en voorlichting geven over gezondheidsschade door houtrook kan onjuist stookgedrag voorkomen. Hierbij kan de gemeente gebruikmaken van: de toolkit met stappenplan, communicatieplan en voorlichtingsmateriaal, is geactualiseerd en binnenkort beschikbaar via de website van Infomil https://iplo.nl/thema/lucht/ het kennisdocument Gezondheids-en hindereffecten door houtkachels van particulieren van de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak voor Milieu en Ruimtelijke Ordening (STAB). Daarin beschrijft de STAB onder meer een 'zachte aanpak', waarbij gerichte voorlichting centraal staat. 4.2. Buurtbemiddeling Wanneer de verstandhouding tussen melder en stoker is verstoord en er sprake is van een conflict, kan buurtbemiddeling worden ingezet.

Op een professionele manier helpen getrainde bemiddelaars de melder(s) en stoker om het contact te herstellen, de overlast bespreekbaar te maken en oplossingen te bedenken voor hun conflict. 4.3. Handhaving na uitgebreide beoordeling van de overlastsituatie Uit jurisprudentie (www.rechtspraak.nl , zoekterm houtstook) blijkt gemeente in een concrete situatie moeten beoordelen of er sprake is van overlast. Daarbij moet de aard, inhoud en frequentie van de uitgevoerde controles een representatief beeld van de situatie in kaart brengen. Een voorbeeld van een concrete aanpak is ook te vinden op https://samenwerken.schoneluchtakkoord. nl/themaspilots/thema+ houtstook+en +particuliere+ huis houdens/documenten+houtstook+en+particuliere+huishoudens/default.aspx#folder=2057097 Het kennisdocument Gezondheids-en hindereffecten door houtkachels van particulieren beschrijft de STAB ook een 'harde aanpak' in combinatie met een kwantitatieve beoordeling van de overlast. Gemeenten kunnen deze informatie gebruiken om hinder in de omgeving te kunnen beoordelen. De STAB onderzocht een objectiveerbare norm voor het beperken van houtrookoverlast en ontwikkelde een handhavingskader voor gemeenten.

.

e

5. Meer informatie over houtstook 5.1. Actualisatie stappenplan In 2021/2022 wordt het stappenplan uit de toolkit geactualiseerd samen met gemeenten. Via de themagroep Houtstook kunt u zich aanmelden, indien u wilt meewerken aan de actualisatie. U kunt uw ervaringen ook uitwisselen met SLA deelnemers via de samenwerkingsruimte van het Schone Lucht Akkoord. 5.2. Meetmethode De Rijksoverheid ontwikkelt een methode om overlast als gevolg van houtstook te meten en te beoordelen. Zodra deze meetapparatuur beschikbaar is, kunnen gemeenten dit ook toepassen bij de handhaving in situaties van houtstookoverlast. De resultaten van het onderzoek worden gedeeld via de samenwerkingsruimte van het Schone Lucht akkoord. 5.3. Omgevingswet Op dit moment geldt een verbod op het verspreiden van hinderlijke of schadelijke rook vanuit woningen. Dit staat in artikel 7.22 van het Bouwbesluit. Op 1 juli 2022 treedt naar verwachting de Omgevingswet in werking. Dan gaat dit overlastartikel over het omgevingsplan van gemeenten, via de bruidsschat. Deze regel kan de gemeente dan wijzigen, maar dat mag niet in strijd zijn met algemene regels uit bijvoorbeeld het Besluit bouwwerken Leefomgeving (Bbl). Gemeenten bepalen zelf hoe ze hiermee omgaan. Meer informatie kunt u vinden op https://iDlo.nl/thema/lucht/regels-houtstook-vanuit-woningen/ en Documenten - Schone Lucht Akkoord •

Bijlage 1: voorbeeld melding van de Stookwijzer

Van: Stookwijzer <noreply@stookwilzer.nu> Verzonden: vrijdag 20 november 2020 17:54 Aan: stookwijzer <info@gemeenteX.nl> Onderwerp: Melding overlast: ingevulde soort overlast

Soort overlast: Er kan gekozen worden uit: • • • •

Overlast houtstook, bron buiten Overlast houtstook, bron binnen Stankoverlast door houtstook Gezondheidsklachten door houtrook

Datum 20-12-2020 17:51:01

Stookwijzer.nu heeft de volgende melding ontvangen uit uw gemeente: Locatie melder Stationstraat 1, 1234 AB Woonplaats, Nederland , (53.4168921, 5.10191356) Stookadvies Bijvoorbeeld: Code Rood: Stook geen hout Er staat nu te weinig wind om hout te stoken. De rook blijft hierdoor hangen. Jouw buren hebben hier veel last van. Dus stook geen hout. Luchtkwaliteitsindex: 3, Windsnelheid: 2 Aanvullende informatie Hier kan de melder aanvullende informatie geven, dit is niet verplicht Naam Martine E-mailadres Martine@mail.nl Akkoord met privacy voorwaarden (dit is vereist vanwege AVG) Ja Intern ID #1734 (Deel dit ID met de ontwikkelaars indien er zich problemen voordoen)