Bijlage 1. Jaarverslag 2023-2024 RBL
Tekst van het document
Jaarverslag 2023-2024 Jouw toekomst begint met een goede start
Naar inhoud
www.lereninzeeland.nl
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Inhoudsopgave Voorwoord
01.
Het RBL Walcheren
02.
Voor jeugdigen op school (5-23 jaar)
03.
Thuiszitters
04.
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
05.
RBL Walcheren en de aanpak VSV
06.
Cijfers
Scroll door dit document om verder te lezen...
of klik op de hoofdstuktitels om sneller te navigeren.
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
02 / 28
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Voorwoord
Thuiszitters
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
en samenwerking in de (zorg/onderwijs) keten waardoor de behandeling van een casus meer tijd vraagt en het niet altijd lukt om een casus aan het einde van het schooljaar
Voor u ligt het jaarverslag van het RBL Walcheren
|
af te sluiten. Ook lukt het minder vaak om jongeren terug te
waarin wij verslag doen over het schooljaar 2023
leiden naar de school van herkomst. Dat we werken vanuit
/ 2024. Het schooljaar 23/24 is voor het RBL een
de Methodische Aanpak Schoolverzuim en sturen op
dynamisch jaar gebleken.
schoolaanwezigheid (in plaats van de focus op afwezigheid) zien we in de cijfers terug in het dalend aantal processen
De dienstverlening heeft, door de enorme drukte, hier niet
verbaal relatief schoolverzuim. Tegelijkertijd blijven we
onder geleden. Er is wederom een stijging te zien in het
investeren in verdere profilering van het RBL Walcheren.
aantal meldingen relatief verzuim (wanneer een leer- of
Dit doen we door deelname aan strategische overleg
kwalificatie plichtige leerling die op een school is
vormen, zoveel mogelijk aanwezig zijn op scholen, ophangen
ingeschreven ongeoorloofd aanwezig is. Scholen moeten
van flyers bij allerlei zorginstellingen etc. Ouders en scholen
aan DUO melden als een leerling meer dan 16 uur in vier
weten ons vaker en vroegtijdiger te vinden waardoor we
weken ongeoorloofd heeft verzuimd) welke elk hun
sneller onze expertise kunnen inzetten om schoolverzuim
specifieke aandacht vereisen. Ondanks de hoge werkdruk
en/of uitval te voorkomen.
zet RBL zich onverminderd in om voor elk kind een passende ontwikkelplek te vinden. Maatwerk en creativiteit is vaak
Toch zien we dit schooljaar een stijging van het aantal
nodig om dit voor elkaar te krijgen. De complexiteit van de
kinderen wat langdurig niet naar school gaat. En ook een
problemen waardoor kinderen niet naar school (kunnen)
stijging van het aantal zorgleerlingen waarvoor niet direct
gaan neemt toe. Dit is terug te zien in het hoofdstuk over
een passende (onderwijs) plek beschikbaar is. Wachtlijsten
“thuiszitters”. Dit vraagt in toenemende mate afstemming
in de zorg en de beperkte beschikbaarheid van plekken in
Aanpak VSV
03 / 28
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
04 / 28
Aanpak VSV
de dagbesteding zijn voor deze leerlingen niet helpend.
speciaal onderwijs om ze naar een passende vervolgplek
Het terugdringen van thuiszitters zal de komende jaren een
(onderwijs of arbeid) te leiden.
Cijfers
keten breed speerpunt blijven. Ondanks dat we niet alle meldingen hebben kunnen oppakken hebben we wel
Ondanks de toegenomen werkdruk en complexiteit zetten
geïnvesteerd in het stimuleren van scholen om verzuim
de collega’s van het RBL Walcheren zich elke dag met hart
te melden. Scholen pakken dit steeds beter op. Dit is vooral
en ziel in voor het belang van de jongheren uit onze regio.
te zien in de stijging van verzuimmeldingen 18+. Verzuim
Naast de wettelijke taken hebben we vanuit het regionale
bij deze doelgroep is een risicofactor op voortijdig
VSV programma (Voortijdig School Verlaten) ook weer een
schoolverlaten.
nieuw initiatief ontwikkeld om voor de jongeren die onder de doelgroep van het RBL Walcheren en Orionis vallen een
Het aantal VSV-ers blijft onverminderd hoog. Een groot deel
ontmoetingsplek te creëren waarin ze door middels van
van deze doelgroep bestaat uit nieuwkomers. We zijn met
sport weer eerst arbeids- of schoolfit gemaakt kunnen
elkaar nog onvoldoende in staat om een passend aanbod
worden. In Hoofdstuk 5 kom ik hier verder op terug. In dit
voor deze jongeren te bieden. Soms zijn de problemen zo
jaarverslag kunt u ook de belangrijkste cijfers vinden op
divers en ingewikkeld dat er een passend aanbod nog
regioniveau. De cijfers kunnen input geven voor verdere
gecreëerd moet worden. Dit is een zorgelijke ontwikkeling.
ontwikkeling en inhoudelijke gesprekken. Maar we blijven het
We laten hiermee veel potentieel onbenut. Naast de
belang van onze kinderen en jongeren vooropstellen om ze
wettelijke taken is er volop ingezet op de projecten die onder
zo een goed mogelijke start in hun leven te kunnen geven.
het regionale VSV programma vallen. Naast de aandacht voor de overstap voortgezet onderwijs naar middelbaar
Ik wens u veel leesplezier.
beroepsonderwijs is ook weer vol ingezet op de
Hans Poortvliet
dienstverlening aan de leerlingen van het praktijk- en
Coördinator RBL Walcheren
RBL Walcheren
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
Jeugdigen op school
01. Het RBL Walcheren Walcheren
Veere Middelburg Vlissingen
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
05 / 28
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
06 / 28
Aanpak VSV
Cijfers
Doelgroep
(vermoedelijk) ongeoorloofd verzuimen op school, die thuis
Wij zetten ons in voor alle leerlingen en jeugdigen van 5 tot
zitten en (tijdelijk) geen onderwijs volgen, die voortijdig de
23 jaar zonder startkwalificatie die woonachtig zijn in de
school verlaten en we monitoren jongeren in een kwetsbare
gemeenten Vlissingen, Veere en Middelburg.
positie.
Wat doen we?
We ondersteunen en stimuleren de jeugdige om waar
Het doel van het RBL is dat alle jongeren in de regio hun
mogelijk - zo snel mogelijk weer deel te nemen aan het
Het Regionaal Bureau Leerlingzaken Walcheren (RBL)
recht op onderwijs benutten. Wij werken vanuit de
onderwijs en om een startkwalificatie te behalen. Wanneer
is dé gids voor jeugdigen van 5 tot 23 jaar in het
Leerplichtwet en de gemeentelijke RMC (Regionaal meld- en
dit laatste (tijdelijk) niet mogelijk is, zoekt het RBL samen met
recht op leren en ontwikkelen.
coördinatie functie vroegtijdig schoolverlaters)-taken (heet
jeugdigen en betrokkenen naar een passend alternatief. In
nu de “Doorstroomfunctie”). Het RBL monitort de
sommige gevallen kan dit bijvoorbeeld leiden tot een
schoolloopbaan van de jeugdigen. Als enige organisatie in
(tijdelijke) vrijstelling van de leerplicht.
Het Regionaal Bureau Leerlingzaken Walcheren (RBL) is dé gids voor jeugdigen van 5 tot 23 jaar in het recht op leren en ontwikkelen.
Missie
Visie Met jeugdigen én met betrokkenen uit hun leven
de regio met informatie hierover, zijn we een unieke en
komen we tot een perspectief voor een passende
waardevolle samenwerkingspartner (Vlissingen/Veere/
Naast deelname aan diverse projecten is het RBL,
plek in de samenleving door het recht op leren en
Middelburg en de afdeling werk inkomen) voor het
vanuit onze ervaring met de doelgroep, steeds vaker
ontwikkelen te bewaken.
onderwijs, de gemeenten (de Toegangen) en ketenpartners
gesprekspartner bij overleggen met gemeenten
in het sociaal domein. We focussen ons op jeugdigen die
(= de Toegangen) over de inzet voor jongeren.
5jr.
Kind ook verantwoordelijk voor schoolbezoek Start leerplicht
12jr.
16jr.
Einde leerplicht, wel kwalificatieplicht
18jr.
Einde kwalificatieplicht, start RMC
23jr.
Einde RMC-leeftijd
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
02. Voor jongeren op school (5-23 jaar) Al onze consulenten zijn actief in de aanpak van schoolverzuim binnen ons werkgebied. Samen met de scholen zetten wij ons in om verzuim vroegtijdig te signaleren en aan te pakken. Wanneer een leerling toch (veel) afwezig is, dan proberen wij de oorzaak te achterhalen en de leerling, met de juiste ondersteuning, zo snel mogelijk weer terug naar school te leiden.
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
07 / 28
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
1 .WA A
De Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) heeft sinds (SAS) geleidelijk aan vervangen als standaard methodiek voor de aanpak van schoolverzuim in Nederland. Met de MAS staat niet de strafrechtelijke kant van schoolverzuim
3
Contact met de school over de melding
Interventie en melding door de school
Maak een keuze:
4.
(tot 18 jaar) en RMC (18-23 jaar) zien vervagen.
H
AN
OP MA KE N P R OC L ES-VERBAA
Uitvoeren van de bij stap 7 gekozen route
de doorgaande lijn binnen het RBL en past bij de landelijke
DE
8 LE
N
Onderzoek leerplichtambtenaar
scholen, gemeenten, Raad voor de Kinderbescherming, Halt, politie, gemeentelijke jeugdhulp, Inspectie van het Onderwijs, Openbaar Ministerie, leerplicht
Terugkoppeling resultaten naar school en ketenpartners
uur in de 4 weken verzuimen (wettelijk verzuim). Dit versterkt ontwikkelingen waarbij we de scheidslijn tussen leerplicht
BETROKKEN KETENPARTNERS
Evalueer samen met de ketenpartners de gemaakte keuzes
Oproepen ouders voor verhoor
7
VRIJ WILLIGE (JEUGD)HULP IM HALT -STRAF SCHOOLVERZU DWA NG IN EEN CIVIEL KADER ER AD M KK DWA ELIJ SO NG IN E T H C E R NG EN STRAF WA BINA TI
DER E VAN ROUTES / LAST ON
6
Maak een keuze:
AL GEEN PROC ES-VERBA
COM
5
D
3.PLAN
N EN
Maak een keuze op basis van signaleringsinstrument schoolverzuim
Onderzoek leerplichtambtenaar: vaststellen ongeoorloofd verzuim
Brief naar ouders /jongere
YSEREN
9
4
NAL
alle schoolgaande jeugdigen van 5 tot 23 jaar die vanaf 16
N
ook bruikbaar is voor RMC. Deze aanpak passen we toe op
ERE
ontwikkelde aanpak is door het RBL aangepast zodat deze
5.EVALU
Schoolverzuim (MAS). Deze oorspronkelijk voor leerplicht
Overweeg een kennisgevingsbrief van de leerplichtambtenaar
2. A
T
landelijk als hier in onze regio (zie ook de cijfers blz. 9 en 10).
Sinds enige tijd werken we volgens de Methodische Aanpak
A
Ga na of een waarschuwing van de leerplichtambtenaar volstaat
R
en Proces Verbaal) worden steeds minder ingezet, zowel
Cijfers
GEEN LUXEVERZUIM
LUXEVERZUIM
A
vrijwillige (jeugd)hulp. Handhavende instrumenten (Halt
Aanpak VSV
B
ST
centraal, maar wordt primair ingezet op preventie en
08 / 28
R N EM EN
2
1
zijn intrede in 2017 de Strafrechtelijke Aanpak Schoolverzuim
10
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Van handhaving naar zorg
Speerpunt: Methodische Aanpak Schoolverzuim
|
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
09 / 28
Aanpak VSV
Cijfers
Leerlingen met verzuim
ondersteuning te organiseren voor de leerling.
onder de groep jeugdigen en het feit dat het Onderwijs het
Om goed zicht te krijgen op het verzuim van leerlingen, is een
De consulent biedt namelijk zelf geen hulp, maar verwijst
RBL steeds beter weet te vinden. Voor de verzuimcijfers, en
goede verzuimaanpak op scholen erg belangrijk. Scholen
door naar de juiste partij. Het RBL blijft de leerling monitoren
de toelichting hierop, wordt u verwezen naar blz. 23.
signaleren verzuim en zijn verplicht dit bij ons te melden. De
en bewaakt het proces om ervoor te zorgen dat de leerling
consulent overlegt na een melding met school over: hoeveel
zo snel mogelijk weer volwaardig kan deelnemen op school.
uur een leerling afwezig is geweest, waarom de leerling
Luxe verzuim Luxe verzuim kent een eigen route binnen de MAS.
afwezig is geweest en welke acties de school al heeft
Het uitgangspunt is altijd om het verzuim op te lossen binnen
Bij deze vorm van verzuim is meestal geen sprake van
ondernomen.
het vrijwillig kader. Deze route zetten we in voor alle
zorgen over de schoolgang. In het schooljaar 2022-2023 is
leerlingen tussen de 5 en 23 jaar waarbij dit nodig is. Hierbij is
voor 5 leerlingen luxe verzuim gemeld.
Acties consulenten - resultaten aanpak verzuim
de samenwerking binnen de zorgstructuur van de school erg belangrijk alsmede de samenwerking binnen de gemeente
Met de informatie van school gaat de consulent in gesprek
met de buurt- en wijkteam medewerkers en de
met de leerling. Bij leerplichtige leerlingen zijn ouders ook
medewerkers van de lokale toegangen. In slechts een geval
aanwezig bij het gesprek. In dat gesprek probeert de
wordt gekozen voor de strafrechtelijke- (halt of proces-
consulent te achterhalen of er sprake is van ongeoorloofd
verbaal) of civielrechtelijke route (jeugdbeschermingstafel).
verzuim en wat de reden daarvan is. De consulent probeert
Deze twee routes gelden alleen voor leerplichtige leerlingen
een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van de situatie van
en worden alleen door de consulent ingezet wanneer de
de leerling zodat gezocht kan worden naar een passende
vrijwillige (jeugd)hulp niet het gewenste effect heeft of
manier om het verzuim te stoppen.
wanneer er grote zorgen zijn over de veiligheid en gezondheid van een kind. De verzuimcijfers laten een nog
Afhankelijk van de achterliggende reden(en) van verzuim
steeds stijgende lijn zien. Voornamelijk wordt dit veroorzaakt
kan een consulent van het RBL vier routes kiezen om de juiste
door de Corona crisis, de toenemende problematieken
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
03. Thuiszitters (5-23 jaar)
Evaluatie van de Interventie: Uitbreiding van RBL Consulent/Trajectbegeleider voor Thuiszitters/Schoolmissers
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
10 / 28
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
11 / 28
Aanpak VSV
Cijfers
Achtergrond en Aanleiding
Voortgang en Resultaten
• Speciale Groepen: Er is speciale aandacht voor
In de periode van 1 juni 2022 tot 31 mei 2024 is er extra
• Focus op Voortgezet Onderwijs (VO): In eerste instantie
hoogbegaafde leerlingen en leerlingen die thuisonderwijs
formatie toegevoegd aan het RBL Walcheren om thuiszitters
werd de focus gelegd op het voortgezet onderwijs omdat
volgen (IVIO). Deze groepen worden nu ook gemonitord om
te ondersteunen. Deze uitbreiding is door de Gemeente
daar meer thuiszitters waren. Er werd een definitie van
hun ontwikkeling te volgen.
Vlissingen en Middelburg gefinancierd vanuit de regeling
thuiszitters vastgesteld in samenwerking met het
voor het inhalen van COVID-19 gerelateerde
samenwerkingsverband.
Conclusies
onderwijsvertragingen. De Gemeente Veere heeft dit uit
• Monitoring en Vergelijking: Er werden lijsten opgesteld van
• Noodzaak voor Voortzetting: De aanpak moet worden
eigen gemeentelijke middelen gefinancierd. Het doel van
thuiszitters die bij het RBL en het samenwerkingsverband
voortgezet vanwege het toenemende aantal thuiszitters en
deze regeling is om thuiszitters en leerlingen die dreigen
bekend waren. Deze lijsten werden maandelijks en later per
de complexiteit van hun problemen.
thuiszitter te worden te betrekken bij het inhalen van
kwartaal vergeleken om een volledig beeld te krijgen.
• Structurele Uitbreiding: Er is een structurele uitbreiding
onderwijsvertragingen.
• Toename van Thuiszitters: Het aantal thuiszitters steeg
van de rol van de RBL consulent/trajectbegeleider nodig
van 43 in juni 2023 naar 78 in juni 2024. Dit toont aan dat de
om de begeleiding van thuiszitters te waarborgen.
problematiek na de coronaperiode complexer is geworden.
• Monitoring en Ondersteuning: Voortdurende monitoring
Doelen van de Interventie De interventie had verschillende doelen: 1. Nieuwe Werkwijze: Het invoeren van een nieuwe manier
Uitdagingen en Observaties • Lange Wachttijden voor Zorg: De wachttijden voor zorg zijn
en ondersteuning voor thuiszitters en hun gezinnen zijn essentieel om hen terug te laten keren naar het onderwijs.
van werken waarbij een multidisciplinair overleg wordt
lang, wat leidt tot langdurig thuiszitten. Dit vereist
gebruikt om snel beslissingen te nemen over het traject
intensieve en tijdrovende begeleiding.
Aanbevelingen na het beëindigen van de pilot
van thuiszitters. Dit sluit aan bij het Thuiszitterspact.
• Familienetwerkberaden: Deze bijeenkomsten zijn
• Verlenging van de Inzet: Het wordt aanbevolen om de
tijdrovend maar noodzakelijk om de problematiek in kaart
extra inzet op thuiszitters structureel te maken. Hier lopen
te brengen en op te lossen.
diverse acties op.
• Monitoring en Coördinatie: Er is continue monitoring en
• Ondersteuning vanuit Onderwijs: Er moeten stappen
advies over de aanpak, begeleiding en preventie van
overleg met scholen en het samenwerkingsverband om de
worden ondernomen om gezamenlijk op te trekken
thuiszitters aan gemeenten, scholen en andere
voortgang van de leerlingen te volgen.
rondom schoolaanwezigheid en de aanpak van
2. Identificatie van Thuiszitters: Alle thuiszitters in beeld brengen bij het RBL. 3. Voorlichting en Advies: Het geven van voorlichting en
betrokkenen.
thuiszitters.
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
04. Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
12 / 28
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Het RBL Walcheren blijft in beweging. Er zijn diverse in- en externe factoren die ons werk beïnvloeden. Zo hebben we te maken met nieuwe wetten, een groeiende caseload met daarbij een toename van
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
13 / 28
Aanpak VSV
Van handhaving naar zorg
een kind al maanden niet naar school gaat omdat zijn
De Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) heeft sinds zijn
moeder bang is dat hij besmet raakt met Corona?
intrede in 2017 de Strafrechtelijke Aanpak Schoolverzuim
Cijfers
(SAS) geleidelijk aan vervangen als standaard methodiek
Van leerplicht naar leerrecht
voor de aanpak van schoolverzuim in Nederland. Met de
In landelijke adviezen staat de term ‘leerrecht’ steeds
MAS staat niet de strafrechtelijke kant van schoolverzuim
centraler. In het regeerakkoord van het kabinet Rutte III werd
centraal, maar wordt primair ingezet op preventie en
de ontwikkeling richting ‘leerrecht’ expliciet benoemd.
Als gevolg van het formatie akkoord is de nieuwe wet “van
vrijwillige (jeugd)hulp. Handhavende instrumenten (Halt
De eerste leerplichtorganisaties hebben hun naam al
school naar werk” uitgesteld tot 01-01-2026. De nieuwe wet
en Proces Verbaal) worden steeds minder ingezet, zowel
veranderd. Mogelijk dat een nieuw kabinet hier verdere
betekent o.a. dat het Doorstroompunt jongeren tot 27 jaar
landelijk als hier in onze regio (zie ook de cijfers blz. 9 en 10).
stappen in zal zetten. Eén van de belangrijkste landelijke en
ingewikkelde casussen.
Voorstel wetswijziging
(is nu 23 jaar) moet gaan begeleiden. Daarnaast moet de
regionale doelstellingen is een halt toe te roepen aan de
gaan worden. Derhalve is het bestuurdersoverleg ook
Van simpel en ongeoorloofd naar complex en geoorloofd
uitgebreid met de wethouder van de centrumgemeente (is
De aard van het werk verandert. De consulenten van het
gevolg van de Corona-crisis – langzaam toe om onderwijs
Goes) die de “arbeidsmarktregio Zeeland” in zijn portefeuille
RBL Walcheren ervaren dat ‘simpel’ verzuim bijna niet meer
op een andere locatie dan de school aan te bieden. Ook in
heeft. In de nieuwe tranche (nieuwe VSV regeling voor
voorkomt. De casuïstiek waarmee zij geconfronteerd worden,
onze regio wordt door gemeenten (de Toegangen) en
2026-2030) zijn we verplicht om een regio analyse te maken
wordt steeds complexer. Dit zien we ook in de ontwikkeling
onderwijs intensief samengewerkt om voor ieder kind dat
en op grond van deze uitkomsten zullen er plannen gemaakt
die in de breedte wordt gezien in het jeugddomein, waar
onderwijs kan volgen, onderwijs te realiseren.
moeten worden voor het beperken van het vroegtijdig
trajecten langer duren, uitgaven stijgen en problematiek
schoolverlaten voor de aankomende vier jaar. De regio
complexer wordt. Ook is het onderscheid tussen
analyse is ten tijde van de opmaak van dit jaarverslag
ongeoorloofd en geoorloofd verzuim in de praktijk steeds
Van ‘startkwalificatie’ naar ‘klaar voor de arbeidsmarkt’
uitgerold onder de bestuurders VSV en er is een conferentie
moeilijker te maken. Is het ongeoorloofd wanneer een
Een startkwalificatie (diploma Havo, VWO of MBO2) is nog
over geweest. De uitkomsten hiervan worden verwerkt door
hoogsensitief kind niet naar school komt omdat hij of zij
altijd een belangrijke indicator voor een succesvolle eerste
de project organisatie.
overprikkeld is? En recenter: is het ongeoorloofd wanneer
stap op de arbeidsmarkt. Toch is de focus de laatste jaren
aansluiting met de arbeidsmarkt en jeugdhulp gezocht
sterke stijging van leerplichtvrijstellingen vanwege psychische oorzaken. Juridisch neemt de ruimte – mede als
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
14 / 28
Aanpak VSV
Cijfers
verbreed. Binnen het ministerie van OC&W komt steeds meer
flexibiliteit en herijking van onze rol en taken.
gespreksvaardigheden en een brede kennis van de
oog voor het feit dat terug naar het MBO niet voor alle
Maar ook de verschillende middelen die vanuit het rijk
regionale sociale kaart mee. Met het regionale VSV-
uitgevallen jongeren zonder startkwalificatie de meest
worden ingezet om de nadelige gevolgen van de Corona-
programma, waarin de RMC-coördinator (RMC staat voor
passende stap is op elk moment. Illustratief is dat het aantal
crisis voor onze doelgroepen te beperken, vragen wat van
Regionale Meldfunctie en Coördinatie functie Vroegtijdig
voortijdig schoolverlaters (VSV) dat naar werk wordt geleid,
ons. Deze middelen worden met name aan scholen en
Schoolverlaten) van het RBL een spilfunctie vervult, en het
voor het eerst expliciet is opgenomen als doelstelling van de
gemeenten (werk en inkomen) ter beschikking gesteld.
beheer van de gemeentelijke VSV-projecten, werken we met
nieuwe landelijke VSV-aanpak. Dit past ook binnen de ‘leven
Zij doen een beroep op onze expertise om mee te denken
gerichte maatregelen en trajecten aan het voorkomen van
lang ontwikkelen’ filosofie, waarin leren en werken elkaar niet
over effectieve en efficiënte besteding.
voortijdig schoolverlaten. Tot slot dragen wij middels
persé opvolgen, maar het hele leven lang door elkaar heen lopen en elkaar versterken. Hiertoe is dan ook de nieuwe wet
Doelstellingen voor de aankomende jaren:
“van school naar werk” in ontwikkeling. Deze zal medio 2025 in werking treden. Naast deze wet zal ook bij wet geregeld worden (ook medio 2025) dat de RMC leeftijd naar 27 jaar wordt verhoogd.
Toenemende vraag naar flexibiliteit
registraties, data-analyse en signalen die we afgeven in beleid overleggen bij aan de ontwikkelingen profilering van het RBL Walcheren.
1. Steeds meer kinderen en jongeren volgen onderwijs. Als onderwijs niet passend is werken ze, of krijgen ze (jeugd)hulp. Vanuit de ‘leerrecht’ visie is dit de belangrijkste en overkoepelende doelstelling van het RBL. We werken hiertoe
2. Thuiszitters (Primair, Voortgezet en Speciaal Onderwijs) en voortijdig schoolverlaters (MBO) worden vaker toegeleid naar onderwijs ofals onderwijs niet passend is- naar werk of hulpverlening.
De COVID-19 pandemie heeft aangetoond hoe belangrijk
nauw samen met scholen, samenwerkingsverbanden
het is om flexibel te kunnen inspelen op veranderingen. De
passend onderwijs, gemeenteambtenaren, de
Dit is een verdieping van het eerste doel, toegespitst op
sluiting van de scholen, kamermoties over de handhaving
jeugdgezondheidszorg, buurtteams, sociale wijkteams en
de directe rol en invloed van het RBL in het oplossen van
van de leerplicht, angstige ouders, vragende scholen,
andere organisaties. Voor het behalen van deze doelstelling
thuiszitters- of vsv-casuïstiek. Wij zijn intern georganiseerd
kinderen ‘buiten beeld’, de veranderende arbeidsmarkt,
is namelijk een groot aantal partijen betrokkenen en
in een team dat het PO, VO en (V)SO) bedient (primair,
veranderende beeldvorming rondom thuisonderwijs.
verantwoordelijk. Onze toegevoegde waarde zit met name
voortgezet en (voortgezet) speciaal onderwijs) en een team
Allemaal elementen die vroegen en vragen om continue
in de casuïstiek. Onze consulenten brengen sterke
dat het MBO bedient. In het PO, VO, (V)SO team is er een RBL
RBL Walcheren
Inhoudsopgave Inhoudsopgave
RBL Walcheren RBL Walcheren Jeugdigen Jeugdigen op schoolop school Jeugdigen zonder Thuiszitters school
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
15 / 28
Aanpak Aanpak VSV VSV
Cijfers Cijfers
5. Verzuimende leerlingen volgen na onze interventies
consulent “thuiszitters”. In het “MBO” team hebben we ook
RBL de taak om periodiek te evalueren of en hoe een vorm
een RBL consulent “kwetsbare jongeren”. M.b.t. deze
van onderwijs mogelijk is. Regionaal streven we – vanuit
doelgroep is een methodiek ontwikkeld waarbij sprake is van
leerrecht – naar een zo laag mogelijk aantal
Het RBL heeft de wettelijke taak om ongeoorloofd verzuim
een sluitende aanpak (Onderwijs/ Werk en Inkomen/RBL).
leerplichtvrijstellingen.
van leerplichtige kinderen en minderjarige jongeren tegen te
3. Primair, voortgezet en (voortgezet) speciaal
vaker de lessen
gaan. Ook verzuim van meerderjarigen pakken wij – volgens
4. Middelbaar Beroepsonderwijs en VSV
bovenregionale afspraken - op. Wij hebben met name
Het RBL streeft ernaar om elke uitvaller vanuit het MBO zo
invloed ná het eerste verzuim, immers dan kunnen wij met
Bij verzuim van 16 uur in vier weken, of zorgwekkend verzuim,
snel mogelijk te spreken. Liefst nog voor uitval, in een
kind/ouder(s) in gesprek. Ons doel daarmee is dat kinderen
wordt het RBL op de hoogte gebracht door de school. De
exit-gesprek gezamenlijk met school. Anders zo snel mogelijk
na dit gesprek stoppen met verzuimen. In het gesprek doet
mate van actieve betrokkenheid van het RBL verschilt
na uitval: telefonisch, of als het nodig is met een huisbezoek.
de consulent onderzoek naar de oorzaak van het verzuim.
vervolgens per casus. Vrijwel altijd zijn naast school en
Ook voortijdig schoolverlaters die al langer geleden zijn
Samen met kind, ouder(s) en(in afstemming met) school
ouder(s) ook andere partijen (Samenwerkingsverband, JGZ,
uitgestroomd en geen werk en/ of nauwelijks structureel
wordt gezocht naar het wegnemen van die oorzaak en
jeugdhulp, jeugdteam) betrokken. In ieder geval ziet het RBL
inkomen hebben worden benaderd voor een gesprek. Met
worden afspraken gemaakt om het verzuim te stoppen.
erop toe dat er voortgang is in de casus, dat er goed samen
deze VSV-aanpak worden jongeren in beeld gebracht en
Handhaving kan bij minderjarigen aan de orde zijn, wanneer
wordt gewerkt en dat er regie wordt gevoerd. Bij stagnatie
wordt hen begeleiding geboden, terug naar school, werk of
het verzuim terugkerend en verwijtbaar is. Vaker wordt een
neemt het RBL zo nodig zelf de regie over het proces.
een combinatie daarvan (leerbanen/praktijkroutes). Voor
kind doorgeleid naar vrijwillige hulpverlening. Het RBL volgt
Ons primaire doel is altijd om - samen met andere partners
sommige jongeren is het volgen van regulier onderwijs -
hierin de landelijke richtlijn (Methodische Aanpak
– kinderen die niet of nauwelijks naar school gaan, weer
zelfs met begeleiding of hulp - namelijk een te grote
Schoolverzuim). De samenwerking met en het tijdig en
onderwijs te laten volgen. En wanneer dat écht niet mogelijk
uitdaging. Werken is dan passender. Wij houden in die
kwalitatief goed melden van scholen is essentieel in de
is – als secundaire doel - ervoor te zorgen dat het kind zich
gevallen de regie, totdat we zeker weten dat een andere
aanpak van verzuim. Het RBL investeert daartoe in de relatie
op andere manieren kan ontwikkelen. Wanneer leerplichtige
partij (bijvoorbeeld een jobcoach, of een gespecialiseerde
met scholen, bijvoorbeeld door jaarlijkse schoolbezoeken,
kinderen geen schoolinschrijving hebben, is het RBL altijd
jeugdhulpverlener) deze regierol over kan pakken. Hierin
startgesprekken, werken op locatie en het geven
procesregisseur. Ook als er geen leerplicht meer is, heeft het
werken wij nauw samen met het lokale veld.
van voorlichting.
onderwijs
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
Primair, voortgezet en (voortgezet) speciaal onderwijs
MBO en VSV
Er ligt een uitdaging om onze rol en positionering bij
De komende jaren willen we nog intensiever samenwerken
thuiszitters verder te verhelderen. De wens voor onze
met het lokale veld (sociale wijkteams, hulporganisaties),
betrokkenheid is groot, maar omdat de wettelijke kaders nog
als het gaat om het ondersteunen van VSV-ers. We willen de
grotendeels ontbreken, vraagt dit om een continue herijking
samenwerking met de lokale structuren verder verbeteren.
en afstemming met partners. Belangrijk hierbij is ook de communicatie met scholen, zodat zij weten wat ze van ons
Hierin zijn mogelijkheden omdat er vanuit de landelijke
kunnen en mogen verwachten.
aanpak jeugdwerkloosheid tijdelijk extra middelen zijn vrijgekomen voor deze taken. Omdat we geconstateerd
Hieraan gerelateerd is het nodig dat we onze rol helder
hebben dat het lastig is om jongeren te bereiken hebben
verbinden aan de ontwikkelingen op het gebied van de
we het idee geopperd om elke maandagmiddag een
samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp in de (sub)
“inloopmiddag” te organiseren. Ten tijde van het maken
regio. Hier speelt bijvoorbeeld de intensivering van ‘integraal
van het jaarverslag zijn we hier net mee gestart.
arrangeren’ en de gezamenlijke zoektocht naar de ontwikkeling van ‘zorg-onderwijsarrangementen’. Als RBL
De komende jaren willen we, samen met de andere
kunnen we aan dit laatste bijdragen door vanuit onze data
ketenpartners, ervoor zorgen dat zoveel mogelijk jongeren
de ‘witte vlekken’ te signaleren. Intern hebben we recent een
participeren. Dat kan zijn het volgen van een opleiding,
beweging ingezet naar meer specialisatie op het gebied van
regulier werk of in een dagbesteding.
nog verder door te specialiseren.
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Uitbouwen wat wellicht nog beter kan
thuiszitters. Indien dit succesvol blijkt zullen we overwegen
|
Aanpak VSV
16 / 28
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
05. RBL Walcheren en de aanpak VSV
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
17 / 28
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
18 / 28
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
19 / 25
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
20 / 25
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
21 / 28
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Gegevens VSV Verkenner
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
22 / 28
Aanpak VSV
• extra begeleiding voor jongeren met een hoge kans op
Coördinatiepunt). De mensen die deze taak uitvoeren
uitval;
heten doorstroomcoaches. De doorstroomcoaches
Jongeren gaan om verschillende redenen te vroeg van
• betere oriëntatie en soepelere doorstroom;
begeleiden schoolverlaters terug naar school. Ze zoeken
school. Vaak is het een combinatie van oorzaken die
• aantrekkelijker onderwijs voor jongeren die willen werken;
contact door bijvoorbeeld op bezoek te gaan, te bellen of
bijdragen aan de schooluitval, zoals:
• betere begeleiding naar werk voor jongeren met en
een brief te sturen. En moedigen de jongeren aan om het
• een verkeerde studiekeuze;
zonder diploma.
diploma toch te halen.
• persoonlijke en mentale problemen;
De bestaande aanpak voor het tegengaan van voortijdig
Als dit niet haalbaar blijkt, begeleiden de doorstroom-
• niet dezelfde verwachtingen over de opleiding tussen
schoolverlaten wordt uitgevoerd door scholen en
coaches de jongeren naar werk of een andere dagelijkse
school en de leerling of student.
gemeenten (het Regionaal Bureau Leerlingzaken).
activiteit. Zoals behandeling in een zorgtraject
De aanpak heeft 3 onderdelen:
of vrijwilligerswerk.
Cijfers
• liever willen werken;
Jongeren die zonder startkwalificatie gaan werken hebben
• Middelbare scholen en mbo-scholen voorkomen voortijdig
een grotere kans hun baan te verliezen dan een medewerker
schoolverlaten zoveel mogelijk zelf.
De coaches werken behalve met scholen veel samen met
met een diploma. En ze hebben vaker flexibele banen,
• Gemeenten (het Regionaal Bureau Leerlingzaken/RBL)
gemeenten (de Toegangen) en zorgorganisaties. De taak
waardoor ze ook als volwassene weinig inkomen hebben.
benaderen jongeren als zij toch te vroeg van school gaan
van de zorgorganisaties is om jongeren te begeleiden met
of veel spijbelen.
persoonlijke en geestelijke problemen. Zo helpen zij mee om
• Scholen en gemeenten (RBL) werken ook samen in een
vsv te voorkomen
Maatregelen tegen voortijdig schoolverlaten Met een actieplan werkt het Rijk aan het aanpakken van
regionaal plan met maatregelen. Alle regio’s hebben zo’n plan.
de structurele oorzaken van voortijdig schoolverlaten.
Regionale samenwerking scholen en gemeenten
Dit actieplan richt zich op:
Gemeenten hebben een wettelijke taak om vroegtijdig
In het regionaal plan staat welke maatregelen scholen en
• vroegtijdig signaleren en voorkomen van problemen die
schoolverlaten tegen te gaan. Dit doen ze via het
gemeenten samen inzetten om vsv tegen te gaan.
kunnen leiden tot uitval;
Doorstroompunt (oude naam: Regionaal Meld- en
De meest voorkomende maatregelen zijn:
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
woensdagmiddag kunnen jongeren zich melden in de
ondersteuning nodig hebben. Bijvoorbeeld door docenten,
kantine van de voetbalvereniging van FC Dauwendaele
hulpverlening of jongerenwerkers, die in gesprek gaan met
en waar een team van mensen klaar staan om met de
de jongeren om advies te geven.
jongeren in gesprek te gaan (Orionis Walcheren en het
• Jongeren hulp bieden na schooluitval. Bijvoorbeeld met
RBL Walcheren) of met hun te gaan sporten. Hiervoor zijn
onderzoek naar een nieuwe opleiding of werk.
twee sportcoaches aanwezig. Dit initiatief is tot stand
• Afwezigheid op school aanpakken. Als een jongere zich
gekomen door een samenwerking met Orionis Walcheren,
vaak afwezig of ziek meldt, is er misschien meer aan de
OZEO en de Gemeente Middelburg (o.a. het RBL Walcheren).
hand .
Alle partijen dragen financieel ook bij.
samen om jongeren weer zo veel als mogelijk naar school te laten gaan. • Op Walcheren is er een groep jongeren (fluctueert tussen de 250 en 300) die geen startkwalificatie hebben, waarvan we niet weten of ze een uitkering of werken en die een inkomen hebben onder de 580 euro. Het RBL tracht deze jongeren al jaren te “bereiken” om in gesprek te komen over o.a. hun toekomstperspectief. Allerlei middelen zijn al geprobeerd van aanschrijven, huisbezoeken, een inloopmiddag etc. Niets is gelukt om met de jongen in gesprek te komen. Nadat we geluisterd hebben naar de jongerencoaches van Vizita is er een Jongeren Ontmoeting Plek (JOP) opgericht. Op elke maandag- en
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
• Extra begeleiding op scholen voor jongeren die meer
• Scholen, gemeenten, hulpverleners en jeugdartsen werken
|
Aanpak VSV
23 / 28
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
06. Cijfers
Jeugdigen op school
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aanpak VSV
24 / 25
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
Relatief verzuim 20/21
21/22
22/23
23/24
Middelburg
326
445
575
639
740
Veere
89
101
125
125
170
Vlissingen
320
404
585
603
750
Totaal
735
950
1285
1367
1660
Het RBL Walcheren benadrukt het belang van het melden
Landelijk wordt de focus steeds meer verlegd van
van verzuim. Scholen zijn als eerste aan zet om verzuim
verzuim naar schoolaanwezigheid en het recht op
goed te registreren en daarmee in beeld te krijgen.
onderwijs. Een trend die we, net als onze branche
Daarom zorgen wij voor een goede samenwerking. De RBL
organisatie Ingrado, onderschrijven.
Consulenten hebben allemaal contact scholen en bezoeken deze regelmatig. Er zijn korte lijntjes met de medewerkers van de scholen. Als RBL herhalen we steeds dat het verzuim tijdig en correct gemeld moet worden. Door de goede samenwerking en steeds het blijven herhalen van het belang van het melden van verzuim zien we ook nu weer een stijging. Dat heeft ook te maken met de toename van de problematieken onder de jongeren.
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Aantal meldingen van verzuim door jongeren
19/20
|
Aanpak VSV
25 / 28
Cijfers
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Jeugdigen op school
Thuiszitters
|
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
26 / 28
Aanpak VSV
Cijfers
Vrijstellingen 23/24
5a
5b
5c
15
Totaal
Middelburg
34
6
8
6
54
Vlissingen
41
14
4
7
66
Veere
8
21
9
2
40
Totaal
84
41
21
15
160
5a vrijstelling op grond van zware lichamelijke of psychische
Het RBL Walcheren heeft de werkwijze ook aangepast om
voor het voorkomen van het vroegtijdig schoolverlaten.
meer inzicht te krijgen in de beweegredenen van de ouders.
Immers een traject duurt erg lang (lange wachttijden) en
We zijn ook te rade gegaan bij andere gemeenten. Maar
doublures en tegenslagen zijn het gevolg.
wanneer er een verzoek om een vrijstelling wordt afgegeven en je wijst deze af dan is de rechterlijke macht het hier niet
Ook doen er situaties voor dat het ons niet anders rest een
mee eens en geeft de ouders altijd gelijk. Dit artikel blijft
vrijstelling af te geven want doen we dit niet dan blijven
onderwerp van gesprek tussen onze branche organisatie
we in een vacuüm zitten waarbij er strijd blijft tussen het
(Ingrado) en het Ministerie. Een aanpassing van de
onderwijs en de zorg. Om een doorbraak te forceren,
leerplichtwet die uit 1969 stamt is meer dan welkom.
en in het belang van ouders en kind, geven we dan de vrijstelling af.”
beperkingen 5b vrijstelling van inschrijving op een school om richting (geloof)
Jongeren van 5 tot 18 jaar die vanwege psychische en/of
5c vrijstelling bezoek school buitenland
lichamelijke redenen niet kunnen deelnemen aan onderwijs
15 vrijstelling van schoolinschrijving wanneer ouders kunnen
kunnen een beroep doen op een vrijstelling van de
aantonen dat de jongere op een andere wijze voldoende
leerplicht. Hiertoe moet wel een onafhankelijk arts een
onderwijs geniet (bijvoorbeeld een bedrijfsopleiding)
beslissing over nemen. Wij werken hiertoe samen met de Stichting SAP. De toename is een afspiegeling van wat er in de maatschappij geconstateerd wordt en dat is de
Ten opzichte van het vorige verslagjaar zijn de vrijstellingen
toename van de problematiek onder de jongeren. Dit baart
5 onder b flink toegenomen. Een trend die landelijk ook
ook het RBL Walcheren grote zorgen want, naast dat
herkenbaar is en niet als wenselijk wordt ervaren. Immers
natuurlijk uitermate vervelend is voor de jongere en zijn
deze kinderen krijgen thuisonderwijs en hoe de ontwikkeling
ouders, vergroot het ook de druk op de zorg en het
van het kind is kan niet gemonitord worden.
thuiszitten. Daarnaast heeft het ook negatieve gevolgen
RBL Walcheren
Inhoudsopgave
RBL Walcheren
Processen-verbaal luxe verzuim 19/20
20/21
21/22
22/23
23/24
9
1
4
5
6
1
procesverbaal
2
Jeugdigen op school
Thuiszitters
Jaarverslag 2024
Trends, Ontwikkelingen en Doelen
Processen-verbaal 19/20
20/21
21/22
22/23
23/24
Middelburg
1
0
1
0
0
Veere
0
0
0
0
0
Vlissingen
1
0
0
1
1
Totaal
2
0
1
1
1
19/20
20/21
21/22
22/23
23/24
Middelburg
2
2
2
2
1
Veere
0
2
0
0
0
Vlissingen
1
1
2
2
1
Totaal
3
5
4
4
2
Haltzaken
HALT
|
Aanpak VSV
27 / 28
Cijfers