Bijlage 1. Jaarstukken 2025 Orionis Walcheren
Tekst van het document
Jaarstukken 2025 Orionis Walcheren Vastgesteld DB: 17 april 2026 Vastgesteld AB:
Jaarstukken 2025
Inhoudsopgave 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
Algemeen ........................................................................................................ 3 Programma arbeidsmarkt .............................................................................. 8 Programma Werkontwikkelbedrijf ............................................................... 11 Programma Inkomen ................................................................................... 16 Programma Schuldhulpverlening ............................................................... 20 Programma Overhead................................................................................. 23 Algemene dekkingsmiddelen ..................................................................... 26 Paragrafen .................................................................................................... 28 Jaarrekening ................................................................................................. 35 Waarderingsgrondslagen ...................................................................................... 36 Balans ....................................................................................................................... 38 Toelichting op de balans .......................................................................................
39 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen ..................................... 41 Totaaloverzicht van lasten en baten .................................................................... 42 Programma arbeidsmarkt ...................................................................................... 43 Programma Werkontwikkelbedrijf ......................................................................... 43 Programma Inkomen ............................................................................................. 44 Programma Schuldhulpverlening ......................................................................... 46 Programma Overhead ........................................................................................... 46 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................... 47 Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid ......................... 48 Overzicht van incidentele baten en lasten / Onvoorzien.................................. 48 Taakvelden .............................................................................................................. 49 Rechtmatigheidsverantwoording van het Dagelijks Bestuur ............................. 50 Gegevens Wet normering topinkomens (WNT) ...................................................
51 SISA ........................................................................................................................... 52 Vaststelling van de jaarrekening ........................................................................... 55
Bijlage 1: Kerncijfers .................................................................................................... 56 Bijlage 2: Financiële bijdrage van gemeenten ....................................................... 57 Bijlage 3: Lijst van afkortingen ................................................................................... 60
2
Jaarstukken 2025
1. Algemeen
3
Jaarstukken 2025
Deze jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Hierin leggen we verantwoording af over het gevoerde beleid, de bereikte prestaties en de middelen die daarvoor nodig waren. Het jaar 2025 was een succesvol jaar voor Orionis Walcheren. Resultaten over 2025 betreffen onder andere: Door extra te investeren in re-integratie konden we 430 inwoners duurzaam aan een betaalde baan helpen. We boden passend werk aan onze SW- en NBW-medewerkers. We hebben, op verzoek van het Rijk, een transitieplan gemaakt om het Werkontwikkelbedrijf toekomstbestendig en betaalbaar te houden. We behandelden ongeveer 1.000 aanvragen voor een bijstandsuitkering. We verwerkten 9.000 aanvragen voor bijzondere bijstand of een minimaregeling. We ondersteunden 800 inwoners, die zorgen hadden over hun schulden. We hielpen Walcherse inwoners met vroegsignalering, inburgering en ondersteuning voor gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire. Ook hebben we weer leefgeld verzorgd voor de ontheemden uit Oekraïne. Na de start in gemeente Middelburg voerden we het Dalvrijvervoersabonnement voor minima ook uit in de andere GRgemeenten. Over 2025 hadden we een tekort op BUIG van € 340.000. Dit tekort is volledig te wijten aan de verlaging van de Rijksmiddelen in Vlissingen met € 2.000.000 vanaf 2025. In 2024 was er nog sprake van een overschot op BUIG van € 1.600.000. Het verschil is dus groot.
Als we kijken naar het BUIGsaldo per gemeenten, zien we dit ook duidelijk terug. In gemeente Vlissingen is er een BUIG-tekort van ongeveer € 1.300.000. In gemeente Middelburg en gemeente Veere is er sprake van een BUIG-overschot van €
1.000.000. Vanwege de solidariteit in de GR is de uiteindelijke gemeentelijke bijdrage anders verdeeld. In 2024 was het resultaat van het Werkontwikkelbedrijf € 1.270.000 negatief. Het resultaat in 2025 is € 1.053.000 negatief. Het resultaat is dus verbeterd met € 217.000. Achter de schermen is veel werk verzet om onze dienstverlening succesvol uit te voeren. We hebben gewerkt aan: Het verder ontwikkelen, beschrijven en borgen van de reintegratiemethode ‘Werken naar Vermogen’. Het opzetten van samenwerkingsprojecten met gemeenten voor de reintegratie van statushouders. Het implementeren van de eerste onderdelen van de Participatiewet in Balans. Het vergroten van de deskundigheid van de medewerkers, zodat zij meer maatwerk kunnen bieden binnen de vernieuwde Participatiewet. Het implementeren van de Basisdienstverlening Schuldhulpverlening. Het ontwikkelen van een gezamenlijke visie op de aanpak van schulden op Walcheren, samen met de gemeenten. Het implementeren van een nieuw zaaksysteem, een nieuw ERP systeem en Microsoft 365. Het verbeteren van ons datagestuurd werken en procesgericht werken. Het uitvoeren van incidenteel groot onderhoud en het nemen van energiemaatregelen. Het implementeren van het plan ‘Werken aan Gezondheid’, met de eerste positieve resultaten in het terugdringen van het ziekteverzuim.
Het uitvoeren van een onderzoek naar de medewerkerstevredenheid en een pilot voor een data-gedreven klantmeting. Het eenvoudiger maken van formulieren en klantbrieven.
4
Jaarstukken 2025
Resultaat jaarrekening Het resultaat van de jaarrekening is € 937.000 positief. Dit komt door de wijziging in de algemene dekkingsmiddelen ten opzichte van de laatste begrotingswijziging. Dit positieve resultaat bestaat uit de onderstaande onderdelen.
Rubriek Lagere personeelskosten Hoger operationeel resultaat WOB Lagere kosten I&A Lager subsidieresultaat WOB Hogere opbrengsten UWV Overig Jaarrekening resultaat
bedrag 575.000 124.000 120.000 -141.000 270.000 -11.000 937.000
LAGERE PERSONEELSKOSTEN De personeelskosten zijn lager dan begroot. Dit komt door: Voorzichtigheid om binnen de personeelsbudgetten te opereren. Organisatiewijzigingen, die tijdelijke besparingen hebben opgeleverd. Krappe arbeidsmarkt waardoor het niet altijd lukt om snel vacatures in te vullen. LAGER SUBSIDIERESULTAAT WERKONTWIKKELBEDRIJF Het Werkontwikkelbedrijf heeft een lager subsidieresultaat. Dit komt doordat we verplicht een voorziening moeten maken voor de loonkosten van SWmedewerkers die gebruik maken van de RVU (Regeling Vervroegde Uittreding). HOGERE UWV-OPBRENGSTEN De opbrengsten van het UWV vallen hoger uit. Dit gaat om vergoedingen voor: Medewerkers die langdurig ziek zijn. Medewerkers die met zwangerschapsverlof zijn.
VOORSTEL RESULTAATSBESTEMMING We stellen aan het Algemeen Bestuur voor om het positieve resultaat van € 937.000 toe te voegen aan de Algemene reserve. Deze middelen kunnen worden gebruikt om toekomstige financiële tegenvallers op te vangen of om incidentele uitgaven in 2026 of later te dekken. Overige bijdragen gemeenten Er zijn nog diverse andere bijdragen van gemeenten. De wijziging ten opzichte van de laatste begroting is hieronder weergegeven.
Het voordeel voor de gemeenten ten opzichte van de laatste begroting is € 753.000. De belangrijkste oorzaak is dat de uitgaven voor het armoedebeleid lager zijn dan verwacht. Voor gemeente Vlissingen was een hoger bedrag begroot, omdat het armoedebeleid was verruimd. In de praktijk zijn deze extra uitgaven echter nog niet gemaakt.
Vlissingen, 17 april 2026 Jeroen Louws, voorzitter Henk Guise, algemeen directeur
5
Jaarstukken 2025
6
Jaarstukken 2025
7
Jaarstukken 2025
2. Programma arbeidsmarkt
Risico’s en onzekerheden De afgelopen jaren hebben laten zien dat er grote onzekerheid is. De risico’s zijn divers, de bandbreedtes in financiële gevolgen die daarbij optreden kunnen erg groot zijn en incidenten volgen elkaar soms snel op. Onzekerheid is er ook ten aanzien van Rijksvergoedingen. De BUIG-vergoeding is daarin een belangrijke factor. Deze vormt ruim 50% van onze inkomsten, maar wordt twee keer per jaar door het Rijk herzien. De afgelopen jaren hebben laten zien dat ook daarin grote schommelingen kunnen optreden, tot wel € 2,5 miljoen per jaar. De transitie van het Werkontwikkelbedrijf betreft een grote verandering die gepaard met onzekerheden. Vanuit de gewenste (en door de overheid verplicht gestelde) verduurzaming van onze gebouwen zijn extra (eenmalige) kosten te verwachten. Dit komt door het voortijdig vervangen van nog werkende, niet-duurzame apparatuur. Een eerste plan leidt tot eenmalige uitgaven van circa € 700.000. Na overleg met het DB hebben we besloten dit plan nader tegen het licht te houden en investeringen zoveel mogelijk uit te stellen en gelijk op te laten lopen met de technische levensduur van de huidige gebruikte technologie en apparatuur. In de loop van 2026 zullen we een aangepast plan voorleggen.
Vlissingen, 22 januari 2026 Jeroen Louws voorzitter
Henk Guise algemeen directeur
8
Jaarstukken 2025
Het programma Arbeidsmarkt bestaat uit alle re-integratie activiteiten voor mensen met een bijstandsuitkering en groepen die daarbij horen. Activerend re-integratiebeleid is onmisbaar voor iedereen die bijstand ontvangt. Iedere investering hierin levert iets op: financieel, maatschappelijk of allebei.. De beschikbare re-integratiebudgetten zijn echter beperkt. Daardoor kunnen we niet iedereen activeren en begeleiden. Toch proberen we iedere klant te laten werken naar vermogen. Het ultieme doel van re-integratie is uitstroom naar een betaalde baan, zodat iemand niet meer afhankelijk is van de bijstand. We zien dat niet alle klanten dit kunnen bereiken. Voor veel klanten is een deeltijdbaan het hoogst haalbare. Daarnaast is een betaalde baan, waarbij de werkgever loonkostensubsidie ontvangt, voor een deel van onze klanten ook een passende oplossing.
Wat hebben we bereikt Product re-integratie
Wat hebben we daarvoor gedaan Realisatie 2024
Begroot 2025
Begroot 2025-4
Realisatie 2025
Aantal plaatsingen op werk
433
359
420
423
Voortgang op de participatieladder
---
80 %
80 %
-
AANTAL PLAATSINGEN OP WERK In 2025 zijn 423 mensen aan het werk geholpen. Dit betreft volledige en deeltijdplaatsingen. Dit is conform de begroting en vergelijkbaar met 2024. Wel zien we een verschuiving in het soort banen. Het deel volledige plaatsingen daalde van 55% in 2024 naar 50% in 2025. Het aantal deeltijdbanen stijgt. Dit komt doordat voor een groter deel van de huidige groep klanten het werken in deeltijd het hoogst haalbare is. Ook voor de (groeiende) groep statushouders is deeltijdwerk het hoogst haalbare. Zij moeten dit immers combineren met hun inburgeringstraject. Deeltijdwerk zorgt niet voor uitstroom naar de bijstand, maar verlaagt wel de uitkeringslasten. In 2025 hebben we ook meer klanten zonder uitkering naar werk begeleid. Dit heeft geen direct effect op het aantal klanten in de bijstand. Wel voorkomt dit vaak dat zij later een uitkering nodig hebben. Naast de werktrajecten helpen we ook jongeren terug naar school. In 2025 zijn 27 jongeren gestart met een voltijdsopleiding. We kunnen dus stellen dat het totaal aantal plaatsingen op peil blijft. Maar het aantal klanten dat volledig uit de uitkering gaat, is lager dan in 2024. VOORTGANG PARTICIPATIELADDER Er zijn over 2025 nog geen betrouwbare meetgegevens.
WERKEN NAAR VERMOGEN Klantmanagers Werk werken volgens de aanpak ‘Werken naar vermogen’. In 2025 hebben we deze werkwijze vastgelegd in werkprocessen, van de eerste aanmelding van de klant tot en met jobcoaching en nazorg. METHODISCH ONTWIKKELEN Het project ‘Methodisch ontwikkelen’, dat in 2024 startte, liep in 2025 door. Het doel is om de manier waarop we klanten en SW-medewerkers ontwikkelen, te verbeteren. Dit is zowel gericht op begeleiding door Klantmanagers Werk als op het ontwikkelen van leerlijnen voor klanten in het Werkontwikkelbedrijf en bij externe partners. Dit project wordt gefinancierd met een MDIEU-subsidie, waardoor bijna alle externe kosten worden gedekt. EXTRA RE-INTEGRATIE Sinds 2024 investeren gemeenten extra in re-integratie. De eerste groep van deze extra investering 2024/25 van 100 klanten heeft 41 plaatsingen binnen 18 maanden opgeleverd. De doelstelling was 40 plaatsingen. Deze extra investering was dus succesvol. Belangrijk om te weten, is dat de investering al kostendekkend is bij 20 plaatsingen. Het is dit jaar niet gelukt om de caseload, vanuit de extra gemeentelijke financiering, te verhogen van 100 naar 200 klanten. Door vacatures en personeelswisselingen bleef de caseload rond de 100. Daarom is het extra budget hiervoor in een begrotingswijziging teruggedraaid. In 2026 verwachten we wel door te groeien naar 200 extra klanten.
9
Jaarstukken 2025
REGIONAAL WERKCENTRUM Binnen de Arbeidsmarktregio is gestart met de voorbereiding voor een regionaal Werkcentrum: Werkcentrum Zeeland. Dit werkcentrum is een centrale plek waar inwoners en werkgevers terecht kunnen met vragen over werk, personeel en scholing. Naast Orionis Walcheren gaat het bijvoorbeeld om het UWV, werkgeversorganisaties, vakbonden en mogelijk opleidingsinstituten. Het plan is om halverwege 2026 in vier Zeeuwse sub regio’s een loket van het Werkcentrum Zeeland te openen. Voor Walcheren komt dit loket bij Orionis Walcheren.
Wat heeft het gekost (bedragen * € 1.000)
Realisatie 2024
Lasten
Begroot 2025
Begroot 2025-
Realisatie
4
2025
7.515
8.395
7.930
7.817
Personeelslasten
4.163
4.893
4.520
4.416
Doorbelast WOB
1.611
1.674
1.611
1.611
Re-integratiekosten
910
964
935
926
Directe apparaatskosten
831
864
864
864
Baten
6.032
6.843
6.847
6.724
Bijdrage gemeenten
5.548
6.079
6.079
6.079
Inkomsten derden
484
764
768
645
-1.483
-1.553
-1.083
-1.093
Saldo Reserv eringen Saldo na reservering
425
-
-
-
-1.058
-1.553
-1.083
-1.093
Alle overheadkosten zijn opgenomen in programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.
PERSONEELSLASTEN De lagere personeelskosten komen door diverse personeelswisselingen. Hierdoor duurde het langer voordat we de gewenste formatie konden opbouwen. Een deel van de vacatureruimte was in een begrotingswijzing al verlaagd. INKOMSTEN DERDEN De baten voor externe personele inzet vallen lager uit dan begroot. Dit komt doordat sommige trajecten met externe inzet later in het jaar zijn gestart. Daardoor ontvangen we geen subsidie voor een heel jaar. Een deel hiervan wordt gecompenseerd door lagere kosten.
10
Jaarstukken 2025
3. Programma Werkontwikkelbedrijf
11
We bieden passend en beschermd werk aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit doen we binnen het Werkontwikkelbedrijf en bij externe opdrachtgevers. Door werk te bieden, zorgen we ervoor dat deze mensen mee kunnen doen in de samenleving. We zien het ontwikkelen van SW-medewerkers, Beschut Werk-medewerkers en bijstandsgerechtigden als één van de hoofdtaken van het Werkontwikkelbedrijf. We gaan regelmatig met onze medewerkers in gesprek over hun ontwikkeling en geven hier invulling aan door het zoeken naar passend werk. We richten ons op verschillende werksoorten. Hierdoor kunnen SW- en Beschut Werk-medewerkers zich binnen het Werkontwikkelbedrijf verder ontwikkelen. Ook bieden we mogelijkheden buiten het Werkontwikkelbedrijf, in de vorm van Begeleid Werken of een detachering. Bijstandsgerechtigden, die nog niet klaar zijn voor een reguliere baan, kunnen instromen in een passend werkleertraject binnen het Werkontwikkelbedrijf. Zo kunnen zij in stappen toewerken naar betaald werk.
Wat hebben we bereikt Product Werkontwikkelbedrijf Oplevering transitieplan Rendementsverbetering ten opzichte van t-1 exclusief subsidieresultaat Subsidieresultaat Wsw- en Bswsaldo (autonome ontwikkeling)
Realisatie 2024 --€ 770.000 Voordeel
Begroot 2025 Okt-25 € 804.000 Voordeel
Begroot 2025-4 --€ 361.000 Nadeel
Realisatie 2025 Nov-25 € 80.000 Nadeel
€ -630.000 Negatief
€ 798.000 Negatief
€ 81.000 Negatief
€ 334.000 Negatief
OPLEVERING TRANSITIEPLAN Alle Werkontwikkelbedrijven moeten een transitieplan maken om toekomstbestendig te kunnen werken. We hebben dit plan in 2025 geschreven. Het Dagelijks Bestuur heeft het transitieplan in november 2025 vastgesteld. De ondernemingsraad en de Sociale Cliëntenraad Walcheren hebben positief geadviseerd. Ook de drie gemeenteraden staan achter het plan. In maart 2026 heeft het Algemeen Bestuur het plan definitief goedgekeurd. RENDEMENTSVERBETERING (EXCLUSIEF SUBSIDIERESULTAAT) In 2024 steeg het operationeel resultaat sterk. Dit kwam mede door kostendekkende afspraken voor de werksoort Buitendienst. In 2025 daalde het operationeel resultaat met € 79.000. Dit komt door hogere personeelskosten. Vooral de kosten voor begeleiding nemen steeds verder toe. Dit is één van de redenen waarom de transitie nodig is, zoals beschreven in het transitieplan.
Jaarstukken 2025
SUBSIDIERESULTAAT Het subsidieresultaat is het verschil tussen de loonkosten van onze doelgroepmedewerkers en de rijksbijdragen die deze kosten moeten dekken. In 2025 is het subsidieresultaat € 333.000 negatief. Dit is een duidelijke verbetering ten opzichte van in 2024, toen het subsidieresultaat € 629.000 negatief was. Dit resultaat helpt om de druk op het operationeel resultaat te verlagen. Het subsidieresultaat is wel lager dan begroot. Dit komt vooral door nieuwe regels rondom de lasten van de RVU (regeling vervroegde uittreding). Hiervoor moet een nieuwe voorziening worden gevormd. Dit zorgt in 2025 voor extra kosten van € 138.000. Wat hebben we daarvoor gedaan In 2025 hebben we gewerkt aan een transitieplan voor de komende 5 tot 10 jaar. In samenwerking met de drie gemeenten hebben we eind 2025 ons transitieplan opgeleverd. Het plan beschrijft een meerjarig traject waarin we aangeven hoe we als organisatie veranderen van een productiegericht bedrijf naar een bedrijf dat vooral gericht is op ontwikkeling. Hiermee bedoelen we de ontwikkeling van klanten en medewerkers richting de arbeidsmarkt. Daarnaast blijft het een vangnet voor inwoners die zijn aangewezen op een beschutte werkplek. Het plan bestaat uit vier pijlers die nauw met elkaar samenhangen: 1. 2. 3. 4.
Focus op ontwikkeling Meer bewoners aan het werk Intensivering van samenwerking Betaalbaar en financieel beter voorspelbaar
13
Jaarstukken 2025
Wat heeft het gekost (bedragen * € 1.000)
Realisatie 2024
Lasten Loonkosten Ov erige personeelskosten
Begroot 2025
Begroot 2025-
Realisatie
4
2025
24.960
24.262
25.832
25.679
4.373
4.116
4.627
4.640
525
600
530
451
1.154
1.208
1.181
1.058
Productiemiddelen
756
853
705
642
Krimpkosten
282
115
115
200
Ov erige kosten
195
308
308
321
Wsw-doelgroep
15.971
15.206
15.994
16.002
Bsw-doelgroep
235
329
845
839
1.469
1.526
1.526
1.526
Huisv esting
Directe apparaatskst.
Baten
24.187
23.266
24.994
24.824
Netto omzet
5.763
6.294
5.841
5.810
Wsw-doelgroep
15.493
14.294
15.501
15.370
Bsw-doelgroep
581
443
1.145
1.137
1.611
1.674
1.611
1.611
Doorbelasting dienstv erlening
480
498
498
498
Rijksbijdrage sociale infrastructuur
-
-
112
112
Rijksbijdrage transitie WOB
-
-
198
198
Ov erige baten
259
62
87
88
Saldo
-772
-996
-838
-855
Reserv eringen
-498
-
-198
-198
-1.270
-996
-1.036
-1.053
Doorbelasting re-integratie
Saldo na reservering
Alle overheadkosten zijn opgenomen in het programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.
RESULTAAT WERKONTWIKKELBEDRIJF Het resultaat van het Werkontwikkelbedrijf is in 2025 verbeterd met € 170.000 en komt uit op € 1.053.000 negatief. De netto-omzet van het Werkontwikkelbedrijf blijft in 2025 ongeveer gelijk, maar onder de cijfers zien we wel verschuivingen. De omzet uit individuele detachering stijgt licht. In de buitendienst zetten we de beweging voort naar collectieve detachering via dienstverleningsovereen-komsten. Dit zorgt uiteindelijk voor een beter en voorspelbaarder resultaat. 14
Jaarstukken 2025
In de productieomgeving daalt de bruto-omzet, maar dit wordt volledig opgevangen door lagere inkoopkosten. We willen de financiële risico’s verder verlagen en de resultaten beter voorspelbaar maken. Daarom zijn we een onderzoek gestart naar de technische werksoorten. De onderzoeksresultaten verwachten we in 2026 te hebben, zodat we in 2026 een start kunnen maken met de transitie van de technische werksoorten. WERKINFRASTRUCTUUR - BATEN De netto-omzet komt € 13.000 hoger uit dan begroot. Toch zien we binnen de omzet verschillende verschuivingen. De omzet van de buitendienst is lager dan begroot door een lagere opbrengst uit aanneemwerk. Ook binnen de werksoort metaal en poedercoating valt de omzet lager uit. Dit komt door veel stilstand van de poedercoatinstallaties door technische en arbo-problemen. Een groot deel hiervan wordt gecompenseerd door: -
lagere inkoopkosten; hogere opbrengsten uit (ambtelijke) detachering; opbrengst uit verkoop activa.
WERKINFRASTRUCTUUR - BEDRIJFSKOSTEN De bedrijfskosten zijn ruim € 100.000 lager dan begroot: De personeelskosten (ambtelijk) vallen € 65.000 lager uit doordat het opleidingsbudget niet volledig is gebruikt. Door lagere gas- en elektriciteitskosten zijn de huisvestingskosten € 38.000 lager. De kosten van het bedrijfsrestaurant vallen € 33.000 lager uit door hogere omzet en lagere inkoop. De overige lasten zijn €30.000 hoger dan begroot door hogere advieskosten en kosten voor postverzending. De kosten die samenhangen met de krimp van het Werkontwikkelbedrijf hebben we apart verantwoord. Hierdoor krijgen we een zuiverder beeld van de kosten voor de huidige werkinfrastructuur in verhouding tot het dalende aantal doelgroepmedewerkers. DOORBELASTING DIENSTVERLENING Er wordt € 498.000 doorbelast naar het programma Overhead voor de inzet vanuit het Werkontwikkelbedrijf voor Orionis Walcheren algemeen. Denk hierbij aan de schoonmaak, het bedrijfsrestaurant en de huismeesters.
15
Jaarstukken 2025
4. Programma Inkomen
16
Jaarstukken 2025
Het programma Inkomen gaat over de uitkeringen voor mensen met bijstand en over de bijzondere bijstand en minimaregelingen. Meedoen in de maatschappij door werk staat voorop. Maar soms is een uitkering (tijdelijk) nodig om te kunnen rondkomen. De uitkeringen moeten eerlijk en volgens de regels worden verstrekt. We werken vanuit vertrouwen en bieden maatwerk waar dat kan. Tegelijk stimuleren we dat inwoners de regelingen op een goede manier gebruiken. Financiële problemen van inwoners staan bijna nooit op zichzelf. Ze hangen vaak samen met problemen op andere leefgebieden. Daarom is een goede samenwerking nodig met de gemeentelijke toegang tot het sociaal domein en met organisaties die daarbij aansluiten.
Wat hebben we bereikt Product Inkomen
Realisatie 2024
Begroot 2025
Begroot 2025-4
Realisatie 2025
Het klantenbestand Participatiewet per ultimo jaar
2.762
3.007
2.739
2.811
Buig-saldo (Rijksvergoedingen minus uitkeringslasten)
€ 1.626.000 overschot
€ 114.000 tekort
€ 496.000 tekort
€ 343.000 tekort
Doorlooptijd van aanvraag tot afhandeling: aanvragen zijn binnen x weken afgehandeld en betaalbaar gesteld
83 % binnen 4 weken
90 % binnen 4 weken
83 % binnen 4 weken
69 % binnen 4 weken
KLANTENBESTAND Landelijk is de het aantal mensen met een bijstandsuitkering in 2025 gestegen. Opvallend is vooral de toename van jongeren in de bijstand. Deze ontwikkeling zien we ook bij Orionis Walcheren: het aantal klanten is gestegen en ook bij ons is er een duidelijke groei onder jongeren. Wanneer we de landelijke trend van 2025 doortrekken naar Orionis Walcheren, zouden we uitkomen op een fictieve eindstand van 2.790 klanten. We groeien dus iets sneller dan het landelijk gemiddelde. Dit komt vooral door de hogere instroom van statushouders. Deze is gerelateerd aan een inhaalslag van gemeenten ten aanzien van de huisvesting van statushouders. BUIG-SALDO De wijze van financiering door het Rijk leidt tot ons primaire doel: de landelijke ontwikkeling volgen. Het Rijk baseert de vergoeding namelijk op die landelijke ontwikkeling. Als wij gelijk oplopen met het landelijke beeld, blijft het financiële saldo in theorie gelijk. Daarom hebben we ook een secundair doel: juist beter
presteren dan de landelijke ontwikkeling, door de extra investering die de Walcherse gemeenten doen in re-integratie. Als we het beter doen dan het landelijk gemiddelde, dalen onze kosten terwijl de Rijksvergoeding gelijk blijft. Dat leidt tot een verbetering van het financieel saldo.
Op basis van de extra inzet vanuit de investering in re-integratie zouden we in 2025 18 klanten minder in de bijstand moeten hebben dan het landelijk gemiddelde (benchmark). In de praktijk hebben we juist 21 klanten meer dan landelijk. Dit komt vooral door een grotere instroom dan verwacht. We zien deze extra instroom zowel bij jongeren (een landelijke trend) als bij statushouders. Bij statushouders speelt duidelijk een inhaaleffect: doordat de Walcherse gemeenten in 2025 vrijwel alle achterstanden in huisvesting hebben ingehaald, kwamen meer statushouders dan gemiddeld in de bijstand terecht. 17
Jaarstukken 2025
Ondanks het hogere aantal klanten blijft het saldo van uitkeringslasten en Rijksvergoedingen (het zogenaamde BUIG-saldo) binnen de begroting. In de volgende paragrafen volgt een verdere financiële analyse.
-
DOORLOOPTIJD De hogere instroom in de bijstand zorgt voor een iets langere doorlooptijd van aanvragen. De wettelijke termijn wordt echter bijna altijd gehaald. Binnen 5 weken wordt 81% van de aanvragen afgehandeld.
-
-
de Participatiewet in Balans meer inzet vraagt op maatwerk, wat een deskundige beoordeling van de situatie van de klant vereist; medewerkers meer vaardigheden nodig hebben, zoals lef tonen, goed luisteren, analyseren en zorgvuldig rapporteren; het belangrijk is tijd te investeren in casusbesprekingen en bijvoorbeeld intervisie.
Wat heeft het gekost (bedragen * € 1.000)
Wat hebben we daarvoor gedaan PARTICIPATIEWET IN BALANS Na lange tijd van onzekerheid over de invoeringsdatum is in oktober 2025 de ‘Participatiewet in Balans’ goedgekeurd door de Eerste Kamer. De wet gaat in per 1 januari 2026. Deze vernieuwde wet moet beter aansluiten bij de mogelijkheden en omstandigheden van de mensen voor wie de Participatiewet bedoeld is. De belangrijkste doelen zijn: meer zekerheid bieden aan inwoners; de regels begrijpelijker maken; zorgen dat werken meer loont. De invoering gebeurt gefaseerd: een deel van de maatregelen geldt vanaf 1 januari 2026 en een ander deel vanaf 1 januari 2027. Het jaar 2026 geldt als een gedoogjaar, waarin we al vooruit mogen lopen op bepaalde maatregelen die officieel pas in 2027 ingaan. Eind 2025 zijn we begonnen met het voorbereiden en uitvoeren van de maatregelen die per 1 januari 2026 ingaan. Deze werkzaamheden lopen in de eerste maanden van 2026 door. VOORBEREIDING EN DESKUNDIGHEID In 2025 hebben we veel aandacht besteed aan het verbeteren van onze werkprocessen en aan het vergroten van de kennis en deskundigheid van onze medewerkers. Dit is nodig, omdat: de regelgeving en klantcasus steeds complexer worden.
Lasten
Realisatie 2024
Begroot 2025
Begroot 20254
Realisatie 2025
66.303
67.712
69.345
Personeelslasten
2.359
2.338
2.586
68.990 2.646
Uitkeringslasten BUIG
54.551
56.917
57.290
57.522
Verstrekkingen Armoedebeleid
5.811
6.352
6.727
6.042
Afdracht gemeenten Tozo-regeling
544
350
350
385
Uitgaven energietoeslag
639
-
-
-
Uitgaven leefgeld Oekraine
780
-
710
689
Overige kosten Directe apparaatskosten Baten
60
135
62
87
1.559
1.620
1.620
1.620
63.718
63.505
65.077
64.637
Rijksvergoeding Buig
54.681
55.860
56.004
56.004
Terugvorderingen Buig
1.264
943
790
1.175
-
-
496
343
5.597
6.321
6.617
5.924
Bijdrage gemeenten Buig Bijdrage gemeenten armoedebeleid Terugvorderingen armoedebeleid
214
31
110
117
Ontvangsten Tozo-regeling
544
350
350
385
Bijdrage gemeenten energietoeslag
639
-
-
-
Bijdrage gemeenten leefgeld Oekraine
780
-
710
689
-2.585
-4.207
-4.268
-4.353
-
-
-
-
-2.585
-4.207
-4.268
-4.353
Saldo Reserveringen Saldo na reservering
Alle overheadkosten zijn opgenomen in het programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.
18
Jaarstukken 2025
VERSTREKKINGEN ARMOEDEBELEID Voor bijzondere bijstand en de minimaregelingen verwachtten we een flinke stijging van de uitgaven. Dit kwam omdat de gemeente Vlissingen het beleid heeft verruimd. In de praktijk valt de stijging echter mee. Een deel van de nieuwe maatregelen in Vlissingen is pas in de loop van 2025 gestart en heeft daarom een beperkt effect in dat eerste jaar. Daarnaast zijn de doorlooptijden aan het einde van 2025 opgelopen. Hierdoor worden meer aanvragen pas in het volgende jaar afgehandeld. RIJKSVERGOEDING BUIG De rijksmiddelen BUIG hebben veel invloed op de gemeentelijke bijdrage aan Orionis Walcheren. De eerste voorlopige opgave van de rijksmiddelen verscheen in september 2024. Daarna volgden nieuwe bijstellingen in mei 2025 en opnieuw in september 2025. Deze wijzigingen zorgden voor omvangrijke wijzigingen in de begroting: In de 3e begrotingswijziging van 2025 was er een negatieve bijstelling van € 950.000, gebaseerd op de aanpassing in mei 2025. In de 4e begrotingswijziging van 2025 kwam er juist een positieve bijstelling van € 720.000, op basis van de aanpassing in september 2025.
Het aandeel van deze gemeente in het landelijke budget daalt zo sterk dat de vergoeding ongeveer € 2 miljoen lager uitvalt, terwijl de gemiddelde vergoeding voor gemeenten landelijk juist stijgt. Tegen deze bijstelling is bezwaar gemaakt. De behandeling hiervan vindt plaats in april 2026. In dit licht is het negatieve BUIG-saldo van € 340.000 als positief te bestempelen. Zonder de onterechte bijstelling van € 2 miljoen zou het BUIG-saldo uitkomen op een positief saldo van ruim € 1,6 miljoen. Het iets positievere saldo dan begroot komt vooral door de voorziening voor oninbare vorderingen. In plaats van een toevoeging was dit jaar een onttrekking mogelijk. Het aandeel oude vorderingen (met een hoger risico) is afgenomen ten opzichte van het aandeel recentere vorderingen (met een lager risico). Hierdoor wordt de definitieve gemeentelijke bijdrage lager. TOZO EN LEEFGELD OEKRAINE Voor de afwikkeling van de TOZO-regeling worden de werkelijke kosten en ontvangsten verrekend met de gemeenten. Dit geldt ook voor de verstrekking van leefgeld aan ontheemden uit Oekraïne. Afwijkingen ten opzichte van de begroting zijn voor Orionis Walcheren dus budgetneutraal.
BIJDRAGE GEMEENTEN BUIG Eerder is aangegeven dat het volgen van de landelijke ontwikkeling van het aantal klanten in theorie moet leiden tot een gelijkblijvend financieel resultaat. In de praktijk werkt dit niet altijd zo. Het landelijk budget voor de Rijksvergoeding stijgt en daalt mee met de landelijke ontwikkelingen, maar de verdeling van dit budget over gemeenten sluit hier niet altijd goed op aan. Hiervoor gebruikt het Rijk een verdeelmodel. We vermoeden al jaren dat dit verdeelmodel niet goed aansluit bij de situatie in gemeente Vlissingen. Deze gemeente behoort, samen met enkele andere gemeenten, tot de grootste negatieve uitschieters. Ook in 2025 blijkt opnieuw dat het model duidelijk onvoldoende passend is voor gemeente Vlissingen. Dit sluit aan bij recente bevindingen van SZW en Divosa: structurele tekorten bij gemeenten kunnen voorkomen, zelfs als het beleid en de uitvoering op orde zijn. In 2025 is er voor gemeente Vlissingen een onverklaarbare afwijking van ongeveer € 2 miljoen, die ook doorwerkt in 2026. 19
Jaarstukken 2025
5. Programma Schuldhulpverlening
20
Jaarstukken 2025
De afgelopen jaren is de aandacht voor het onderwerp schuldhulpverlening gegroeid. Erkend wordt dat de problematiek groot is. Inwoners met problematische schulden zoeken in veel gevallen pas laat hulp. Met als gevolg dat de problematiek nog groter wordt of verborgen blijft. Terwijl een schuldenvrij bestaan een solide basis vormt om volwaardig mee te doen in de maatschappij. Het programma Schuldhulpverlening bevat alle interventies voor inwoners van Walcheren met financiële zorgen. Met als doel schuldenproblematiek zoveel mogelijk te voorkomen en dat mensen met schuldproblematiek zich als vanzelf tot de juiste instantie wenden. Hierbij moeten ze kunnen rekenen op een rechtvaardige, begripvolle en duurzame oplossing die hen weer perspectief biedt.
Wat hebben we bereikt Product Schuldhulpverlening
Realisatie 2024
Begroot 2025
Begroot 2025-4
Realisatie 2025
42 % 15 %
> 35 % 14 %
> 35% 14 %
39 % 15 %
Doorlooptijd: Maximaal 7 werkdagen tussen melding en startgesprek
83 %
90 %
90%
87 %
Percentage geslaagde schuldregelingen
84 %
80 %
80%
89 %
Vroegsignalering: % bereikt % hulp aanvaard 1
VROEGSIGNALERING Het bereik van vroegsignalering komt uit op 39%. Dit betreft dus het aandeel van de klanten met achterstanden op vaste lasten waar we contact mee gekregen hebben. Het percentage ‘hulp aanvaard’ (2025: 15%) laat zien welk deel direct het resultaat is van onze inspanningen. Daarnaast is er een groep klanten die alsnog betaalt, zonder dat duidelijk is of dit door onze inzet komt. Dit percentage is 31%. DOORLOOPTIJD Door een hoog ziekteverzuim en de benodigde vervanging lopen de doorlooptijden helaas op. Binnen 9 werkdagen wordt 90% van de meldingen afgehandeld. We proberen altijd zo snel mogelijk een gesprek te voeren om onzekerheid bij klanten te verminderen.
GESLAAGDE SCHULDREGELINGEN Het aantal geslaagde schuldregelingen is hoger dan verwacht. We missen nog wel een cijfer met betrekking tot de recidive. We weten nu nog niet hoeveel klanten na een geslaagde schuldregeling later opnieuw terugkomen. We zetten een meting op om dit in de toekomst beter te kunnen volgen. Zo krijgen we straks een beter beeld van wat een geslaagde schuldregeling in de praktijk betekent. Wat hebben we daarvoor gedaan KWALITEIT DIENSTVERLENING In 2025 heeft de NVVK de driejaarlijkse audit uitgevoerd. Op basis van deze audit is onze certificering met 1,5 jaar verlengd. Met de NVVK-certificering voldoen we aan hun keurmerk. Hiermee laten we zien dat we werken volgens de landelijke kwaliteitsnormen. Voor klanten, zowel inwoners als schuldeisers, is dit een belangrijke garantie voor goede en betrouwbare schuldhulpverlening. Uit de audit kwamen ook enkele aandachtspunten naar voren. Deze vallen grotendeels samen met de landelijke normen voor de basisdienstverlening schuldhulpverlening, vooral op het gebied van nazorg en begeleiding. Dit vraagt om extra inzet. Het Rijk ondersteunt dit met aanvullende middelen voor gemeenten. De colleges van de drie gemeenten hebben het plan hiervoor goedgekeurd. De uitvoering start gefaseerd in de loop van 2026. Deze extra inzet richt zich op drie onderdelen: • Meer huishoudens bereiken met (beginnende) schulden;
1 Definitie gewijzigd t.o.v. de primaire begroting, het cijfer van 2024 en begroot 2025 is hierop
aangepast
21
Jaarstukken 2025
• •
Meer hulptrajecten uitvoeren voor zowel vroegsignalering als schuldhulpverlening ; Effectieve hulptrajecten met meer aandacht voor nazorg en begeleiding.
In 2025 vallen de totale kosten hoger uit. Dit komt doordat vanaf november ook de kosten voor de inwoners van de gemeente Vlissingen hierin zijn opgenomen. Deze kosten waren nog niet meegenomen in de begroting. OVERIGE BATEN Onder de overige baten staat een ESF-subsidie van € 34.000. Deze subsidie is afkomstig uit het regionale project ‘Zeeuwen Financieel gezond’.
HERSTELOPERATIE GEDUPEERDEN TOESLAGENAFFAIRE (KOT) Ook in 2025 voeren we deze werkzaamheden uit voor de gemeenten Middelburg en Veere. Vanaf november 2025 doen we dit ook voor de gemeente Vlissingen. Wat heeft het gekost (bedragen * € 1.000)
Realisatie 2024
Lasten
Begroot 2025
Begroot 2025-
Realisatie
4
2025
1.948
1.648
2.224
2.322
1.291
1.289
1.545
1.500
Uitgav en KOT-toekennningen
316
-
320
450
Ov erige kosten
10
16
16
28
Directe apparaatskosten
330
343
343
343
393
45
390
555
Personeelslasten
Baten Bijdrage gemeenten KOT-toekenningen
319
320
452
Ov erige baten
75
45
70
102
-1.555
-1.603
-1.834
-1.767
-
-
-
-
-1.555
-1.603
-1.834
-1.767
Saldo Reserv eringen Saldo na reservering
-
Alle overheadkosten zijn opgenomen in het programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.
UITGAVEN KOT-TOEKENNINGEN De KOT-toekenningen (Kinderopvangtoeslagaffaire) zijn lastig te begroten, omdat het altijd maatwerk per klant betreft. De begroting van de toekenningen over 2025 is daarom gebaseerd op de werkelijke uitgaven in 2024. De gemeenten vergoeden deze kosten aan Orionis Walcheren, waardoor dit voor ons budgettair neutraal is. 22
6. Programma Overhead
Jaarstukken 2025 Wat hebben we bereikt
-
Wij hebben onze faciliterende en ondersteunende werkzaamheden verbeterd. Dit doen we met focus op onze (externe én interne) klantdienstverlening.
-
Wat hebben we daarvoor gedaan PORTFOLIOMANAGEMENT, INFORMATIE EN DIGITALISERING Orionis Walcheren heeft in 2025 stappen gezet in de ontwikkeling naar een informatie gestuurde organisatie waar we data-gedreven en procesmatig werken en innovaties omarmen.
-
In 2025 zijn een aantal grote en complexe ICT-projecten gerealiseerd of opgestart. De belangrijkste: Uitfasering Citrix en het naar de cloud brengen (“verSaaSing”) van gebruikte softwaresystemen. Microsoft 365 Start implementatie nieuw ERP-pakket voor het Werkontwikkelbedrijf. Al deze ICT-aanpassingen zijn afgestemd binnen de I&A-samenwerking en waar mogelijk zijn aanbestedingen of verSaaSingen gecombineerd om implementatie kosten te drukken. HUISVESTING Onderhoud, veiligheid en verduurzaming van gebouwen en installaties vragen veel aandacht. De komende jaren dienen een aantal zaken op de terreinen en in de gebouwen vervangen te worden vanwege ARBO, aangescherpte Milieuwet- en regelgeving, veiligheid en defecten. We willen hier op een transparante, gestructureerde en beheersbare wijze invulling aan geven. Daarom is in 2025 prioriteit gegeven aan het inzichtelijk maken van onze meerjarenplanning:
Een deel van de dakbedekking en valbeveiliging zal vervangen moeten worden. Hiervoor is in 2024 al een voorziening getroffen. Het betreft een complexe operatie die in 2025 veel voorbereidingstijd heeft gevraagd. Op aangeven van de RUD-Zeeland moeten we verdergaande maatregelen treffen voor de verduurzaming van ons pand en de installaties. Als eerste stap is In 2025 de verlichting in het kantoorgedeelte vervangen door energiezuinige Led-verlichting. Steunpunt buitendienst Abdaalseweg; vanuit ARBO en veiligheid moet dit steunpunt verbouwd worden. Nut en noodzaak hiervan nemen we mee in de dienstverleningsovereenkomsten met de gemeenten. Vanuit het oogpunt van continuïteit en veiligheid dient het toegangssysteem tot het gebouw vervangen te worden. In 2025 hebben we hier een reservering (€105.000) voor getroffen. De uitvoering vindt plaats in 2026.
HRM Omdat we, als goed werkgever, graag willen weten hoe medewerkers denken over verschillende aspecten van hun werk, zoals werkbelasting, leiderschap, doorgroeimogelijkheden, werkklimaat en werksfeer is in 2025 een medewerkersonderzoek uitgevoerd. De resultaten hiervan zijn in de verschillende teams besproken en uitgewerkt. In 2026 vindt de volgende meting plaats. Om het hoge ziekteverzuim structureel terug te dringen, hebben we begin 2015 een plan opgesteld: “Werken aan Gezondheid” (WAG). Dit betreft een verzuimaanpak met een brede blik op gezond, enerzijds gericht op preventie en anderzijds op een kwalitatief goede uitvoering van re-integratie processen.
24
Jaarstukken 2025 FINANCIËLE DIENSTVERLENING Om een volgende stap te zetten in de ontwikkeling en realisatie van onze strategische doelen, nu en in de toekomst, is een sterke financiëleen control omgeving onontbeerlijk. Daarom hebben we in 2025 de functie Businesscontroller ingevuld en gepositioneerd binnen het programma Overhead. Tegelijkertijd hebben we een extern advies ingeschakeld om ons te ondersteunen bij het verbeteren van de financiële dienstverlening. Dit heeft geleid tot een plan van aanpak waar we in 2026 mee aan de slag gaan. Wat heeft het gekost (bedragen * € 1.000)
Realisatie 2024
Begroot 2025
Begroot 20254
17.902
16.666
18.977
18.198
9.696
9.490
10.931
10.030
966
858
858
1.166
Huisvesting
2.832
2.059
2.140
2.149
ICT
3.498
3.437
4.038
3.830
Lasten Loonkosten Overige personeelslasten
Realisatie 2025
Inventaris en vervoer
126
75
92
125
Overig
784
748
917
899
6.021
5.316
6.047
6.249
1.245
641
1.128
1.175
587
322
566
722
4.189
4.353
4.353
4.353
-11.881
-11.349
-12.930
-11.948
60
60
517
517
-11.821
-11.289
-12.413
-11.431
Baten Bijdrage gemeenten extra taken Overige baten Directe apparaatskst. Saldo Reserveringen Saldo na reservering
PERSONEELSKOSTEN De gerealiseerde personeelskosten (loonkosten plus overige personeelslasten) zijn ruim € 600.000 lager dan begroot. Oorzaken zijn: Voorzichtigheid om binnen de personeelsbudgetten te opereren Organisatiewijzigingen die tijdelijke besparingen hebben opgeleverd Vanwege de krappe arbeidsmarkt lukt het niet altijd om snel vacatures in te vullen ICT-LASTEN De ICT-lasten zijn lager dan begroot vanwege een lagere doorbelasting van de I&A-samenwerking. Wel liggen de kosten aanzienlijk hoger dan in 2024. Belangrijke oorzaak zijn incidentele lasten voor implementatie van een nieuw ERP pakket. Ook zijn de licentiekosten gestegen. OVERIGE BATEN De overige baten zijn hoger dan begroot door hogere ontvangsten vanuit het UWV voor zieke en zwangere medewerkers.
Alle overheadkosten zijn opgenomen in programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.
25
Jaarstukken 2025
7. Algemene dekkingsmiddelen
26
Jaarstukken 2025 Wat heeft het gekost (bedragen * € 1.000) Exploitatiebijdragen gemeenten Extra investering re-integratie
Realisatie 2024
Begroot 2025
Realisatie 2025
19.321
18.778
20.094
20.094
435
870
870
870
-330
-330
19.756
19.648
20.634
20.634
Correctie extra investering Totaal
Begroot 2025-4
De bijdragen zijn opgenomen conform het begrote bedrag. Een eventueel afwijkend saldo komt als saldo in de jaarrekening en wordt via de resultaatsbestemming verwerkt.
27
Jaarstukken 2025
8. Paragrafen
28
Jaarstukken 2025
Risico
Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ALGEMENE RESERVE De algemene reserve wordt aangehouden als bufferfunctie voor de directe en indirecte kosten. De algemene reserve mag volgens de GR maximaal 5% van de jaarlijkse directe en indirecte kosten bedragen. De stand per ultimo 2025 bedraagt € 907.000. REORGANISATIEVOORZIENING Voor de totale kosten die samenhangen met de reorganisatie die in 2013 is doorgevoerd, is een voorziening gevormd. Periodiek wordt de hoogte van deze voorziening getoetst en wordt een eventuele herziening meegenomen. De stand van de voorziening per ultimo 2025 is nihil. VOORZIENING DUBIEUZE DEBITEUREN Ten behoeve van de vorderingen die niet inbaar zijn is een voorziening dubieuze debiteuren gevormd. Afboekingen van vorderingen worden ten laste van deze voorziening gebracht.
1
Bestandsontwikkeling
Beheers-
Aanvullende
maatregelen
maatregelen
---
Extra investeren in
Max € 2.876.000
re-integratie
(5% afwijking)
bijstand ongunstiger dan
Exposure
landelijk gemiddelde 2
Calamiteiten informatie-
Technische en
Bewustwording bij
€ 1.394.000 (6%
beveiliging: (hacking,
software-matige
personeel
personeelskosten:
phishing, ongeautoriseerd
maatregelen.
meerdere weken
gebruik van onze systemen 3
volledige uitval)
Achterblijvende omzet
Effectief account-
Verleggen risico’s
Max € 581.000
Werkontwikkelbedrijf bij de
management
naar
(10% afwijking)
begroting 4
opdrachtgevers
Niet voldoen aan AVG,
Voorlichting
€ 100.000
datalek
personeel fysieke
(inschatting)
maatregelen 5
Wijzigingen in
---
---
Max € 714.000 (1%
(voorwaarden in)
van subsidie-
regelgeving
omvang bijstand/Wsw)
RISICOBEHEERSING Risico’s worden periodiek gemonitord, o.a. tijdens het opstellen van de jaarstukken en bij het opstellen van de begroting en van afdelingsplannen. Er vindt binnen Orionis Walcheren geen centrale registratie van risico’s plaats. Wel zijn de belangrijkste risico’s in een risicoscan opgenomen. Dit betreft risico’s die Orionis Walcheren loopt en die zich op korte termijn (binnen 4 jaar) voor zouden kunnen doen. Na beheersmaatregelen en eventuele aanvullende maatregelen resteert een restrisico waarvan de mogelijke financiële gevolgen zijn ingeschat in de kolom “exposure”, zie de tabel hieronder. In deze tabel staan 8 risico’s benoemd. Risico 6 is structureel, de overige zijn incidenteel.
6
Inzet van WSW-
---
---
werkplekken voor kritische
€ 107.000 gemiddeld per jaar
functies 7
Agressie richting personeel
Agressie-protocol,
Bewaking in
Max € 89.000 (1 fte
veiligheids-
frontoffice
ziekteverzuim)
maatregelen, training en bewustwording
29
Jaarstukken 2025 RISICO’S EN WEERSTANDSVERMOGEN De totale exposure van incidenteel bedraagt € 5.754.000 en € 107.000 structureel. Het bedrag aan incidentele risico’s dient afgezet te worden tegen het eigen vermogen wat dient als buffer, het bedrag aan structurele risico’s dient afgezet te worden tegen de financiële ruimte in de begroting. Het weerstandsvermogen bedraagt € 907.000 eind 2025. Deze neemt in de begroting 2026 af naar €37.000. Er is geen post “onvoorzien” opgenomen in de begroting 2026. Conclusie is dat zowel de structurele weerstandscapaciteit als de incidentele weerstandscapaciteit van Orionis Walcheren niet toereikend is. Dit betekent dat, gezien het karakter van de gemeenschappelijke regeling, dit risico voor de deelnemende gemeenten komt. Zij zullen dit in hun risicoparagraaf moeten meenemen. Kengetallen
2024
2025
1a- Netto Schuldquote 1b- Netto Schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
12,1 %
11,6%
11,5%
11,1%
2- Solvabiliteitsratio
8,5%
10,4%
3- Structurele exploitatieruimte
2,3 %
1,2%
Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Orionis Walcheren heeft haar hoofdvestiging aan de Oostsouburgseweg in Vlissingen. Dit gebouw is in eigendom. Hier zijn de frontoffice en de backoffice gevestigd, evenals het Werkontwikkelbedrijf waar diverse werksoorten zijn gehuisvest. Daarnaast zijn er verschillende kleine nevenlocaties die worden gehuurd voor de afdeling Groen. Alle installaties, kantoormeubilair en de meeste ICT-apparatuur zijn eigendom van Orionis Walcheren. Deze zijn geactiveerd tegen de
aanschafprijs en worden lineair afgeschreven volgens de resterende levensduur. De vervoermiddelen worden geleased. Voor het groot onderhoud van het gebouw aan de Oostsouburgseweg is een meerjarige onderhoudsplanning opgesteld, in 2025. Voor het groot onderhoud is een voorziening gevormd. Daarnaast is een aparte voorziening voor achterstallige onderhoud gevormd. Dit is voor het dak ten gevolge van noodzakelijke vervanging wegens achterstallig onderhoud. Paragraaf financiering WETTELIJK KADER De Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) heeft als belangrijkste uitgangspunten het bevorderen van een solide financieringswijze met als doel het voorkomen van grote fluctuaties in de rentelasten, het bevorderen van transparantie, het bevorderen van de kredietwaardigheid en het beheersen van renterisico's. Het beheersen van risico's uit zich concreet in de kasgeldlimiet, de renterisiconorm en het met een prudent karakter uitzetten van gelden en afsluiten van leningen. Daarnaast zijn gemeenschappelijke regelingen verplicht tot het hebben van een treasury-statuut. Het statuut heeft onder andere als oogmerk de kwaliteit van de uitvoering van de treasury-functie te verhogen en ook de transparantie van het besluitvormingsproces te verbeteren. RENTEVISIE De rentevisie is gebaseerd op de verwachting dat zowel de lange als de korte rente voorlopig redelijk stabiel zal blijven.
Zolang de korte rente lager ligt dan de debetrente op de rekening courant, worden negatieve saldi op de rekeningcourant aangevuld met kortlopende kasgeldleningen.
30
Jaarstukken 2025 KASSTROMEN De bevoorschotting vanuit de gemeenten voor programmalasten en exploitatie vindt halverwege de maand plaats. Om eventuele tijdelijke liquiditeitstekorten te overbruggen is een rekening-courant krediet afgesloten bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) tot een maximum van € 6,5 miljoen. Er zijn kasgeldleningen aangetrokken in 2025. KASGELDLIMIET Als wettelijke norm voor de kasgeldlimiet geldt 8,2% van het begrotingstotaal bij het begin van het jaar. De gemiddelde korte financiering wordt per drie maanden getoetst aan deze kasgeldlimiet. In 2025 is voldaan aan deze norm. UITZETTINGEN EN SCHATKISTBANKIEREN Schatkistbankieren houdt in dat alle overtollige geldmiddelen boven een bepaalde drempel verplicht bij het Rijk moeten worden uitgezet. Dit wordt dagelijks getoetst. Het drempelbedrag is 2% van het begrotingstotaal, € 2.270.000. Deze drempel wordt dagelijks getoetst en is in 2025 niet overschreden. Het verloop is opgenomen in de toelichting op de balans. FINANCIERING VAN DE INVESTERINGSUITGAVEN Ten behoeve van de huisvesting zijn langlopende leningen aangetrokken. De uitstaande positie ultimo jaar is € 13,15 miljoen. De looptijden zijn 20, 25 en 30 jaar. De rentepercentages liggen tussen 1,85% en 4,85%, deels lineair en deels annuïtair. Ten behoeve van de overige investeringen zijn langlopende leningen aangetrokken.
Deze hebben een looptijd van 10 of 20 jaar. De totale uitstaande positie bedraagt € 0,1 miljoen per ultimo jaar. De rente op deze leningen is 0,53% resp. 3,51%, lineair.
RENTERISICONORM Het doel van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op de vaste schuld (schuld met een rente typische looptijd vanaf één jaar). Het renterisico op de vaste schuld mag de zogenaamde renterisiconorm niet overschrijden. De renterisiconorm bedraagt 20% van het begrotingstotaal, € 22,7 miljoen. Uit de onderstaande gegevens blijkt dat het renterisico op de vaste schuld ruim onder deze grens ligt. Alle rentes liggen meerjarig vast. • Renteherzieningen (A) € 0 • Nieuw uitgezette leningen (B) € 0 Vervroegde aflossing -/- € 0 • Reguliere aflossingen (C) € 913.400 Renterisico op vaste schuld (A + laagste B, C) € 913.400 TOEREKENING VAN RENTE De totale rentelasten bedragen in deze jaarrekening € 474.000. Deze zijn als volgt toegerekend: Jaarbedrag Reden Toegerekend aan € 239.200 Betreft rente op Programma leningen voor Werkontwikkelbedrijf nieuwbouw werkleerbedrijf € 216.000 Betreft rente op Programma leningen voor Bedrijfsvoering nieuwbouw kantoor € 1.800 Overige rente, ter Programma financiering van het Bedrijfsvoering benodigde werkkapitaal Aan eigen vermogen en voorzieningen wordt geen rente toegerekend. Het omslagrentepercentage bedraagt 3,16%.
31
Jaarstukken 2025 Paragraaf verbonden partijen Orionis Walcheren heeft geen verbonden partijen.
In 2025 is gebleken dat 18 fraudegevallen zijn vastgesteld, resulterend in een totaalbedrag aan vorderingen van € 0,5 mln.
Paragraaf bedrijfsvoering BEGROTING EN KADERNOTA De primaire begroting 2025 is opgesteld in voorjaar 2024. Deze is vier keer aangepast met een begrotingswijziging. Hierin zijn actualiteiten verwerkt. De uitgezette lijnen in de begroting zijn passend binnen de kadernota 2022-2026 die door Raden is vastgesteld. RECHTMATIGHEID De afgesproken rapporteringsgrens bedraagt € 200.000. Hierbij kijken we naar hogere lasten dan begroot en lagere baten dan begroot. Bij programma Inkomen zijn de programmabaten € 440.000 lager dan begroot. De belangrijkste oorzaak is een lagere gemeentelijke bijdrage voor Armoedebeleid. Deze hangt samen met lagere lasten Armoedebeleid dan begroot. Deze lagere baten zijn dus geen gevolg van onrechtmatig handelen. De gemeenschappelijke regeling voert beleid ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) van uitkeringen, gericht op het waarborgen van de rechtmatigheid van verstrekkingen. Dit omvat zowel preventieve maatregelen (zoals toetsing bij aanvraag en gegevenscontroles) als repressieve maatregelen (onderzoeken, terugvorderingen en boetes). Vastgestelde fraude leidt tot terugvordering van onterecht verstrekte uitkeringen. De omvang van de fraudevorderingen en de invordering daarvan worden periodiek gemonitord en gerapporteerd.
Het restrisico op misbruik en oneigenlijk gebruik wordt als aanvaardbaar beschouwd, gelet op de getroffen beheersmaatregelen.
INFORMATIEVOORZIENING De planning & control cyclus voorziet in periodieke rapportages met betrekking tot de financiële en beleidsmatige voortgang. Tweemaandelijks wordt een dashboard verstrekt aan de Raden van de deelnemende gemeenten waarin de voortgang zichtbaar is en wordt toegelicht. Hieruit kunnen eventueel begrotingswijzigingen voortkomen. Begrotingswijzigingen worden ter zienswijze voorgelegd aan de Raden. Externe informatieverstrekking vindt plaats via de website en het jaarverslag. INFORMATIEBEVEILIGING Voor het borgen van informatiebeveiliging een privacy heeft Orionis Walcheren strategisch informatiebeleid voor beveiliging en privacy vastgesteld voor de periode 2024-2026. Dit beleid gebaseerd op NEN normen en de daarvan afgeleide Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en het VNG Borgingsproduct AVG. In 2025 zijn 32 datalekken afgehandeld. Geen van de meldingen heeft een hoog risico opgeleverd voor de aantasting van de persoonlijke levenssfeer van de betrokkenen. Daarom zijn geen meldingen gedaan aan de Autoriteit Persoonsgegevens. In 2025 zijn 37 informatiebeveiligingsincidenten geregistreerd. In 2025 zijn door een onafhankelijke auditor audits uitgevoerd op de DigiD-aansluitingen.
De Assurance rapporten van deze audits tonen aan dat Orionis Walcheren de interne beheersingsmaatregelen om te voldoen aan beveiligingsrichtlijnen effectief heeft opgezet en geïmplementeerd. 32
Jaarstukken 2025
Het interne controleplan Suwinet is uitgevoerd in 2025. Er zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd. In 2025 is door een onafhankelijke auditor een Assurance rapport (TPM) afgegeven. Met dit Assurance rapport toont Orionis Walcheren aan dat de vertrouwelijkheid van de verwerkte Suwinet-gegevens wordt gewaarborgd en dat wordt voldaan aan de Suwinet-normen voor de Suwi-taken die aan GR Orionis Walcheren zijn uitbesteed. DIENSTVERLENING Klantenparticipatie vindt plaats door de Sociale Cliëntenraad Walcheren. Met de cliëntenraad is periodiek overleg gevoerd. Voor klachtenafhandeling is een klachtencoördinator aangesteld. Orionis Walcheren heeft een eigen bezwarencommissie ten behoeve van de Participatiewet, die conform de vastgestelde verordening opereert. Orionis Walcheren is aangesloten bij de nationale Ombudsman. BEZWAAR EN BEROEP In 2025 kreeg Orionis Walcheren 246 bezwaarschriften binnen van 196 verschillende klanten. 20 bezwaarmakers gingen naar de bezwaarschriftencommissie, de rest werd ambtelijk gehoord. 25 klanten gingen in beroep bij de rechtbank en 7 maal werd hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep ingesteld. De belangrijkste reden van bezwaar zijn: • Een terugvordering of herziening. Klanten moeten dan iets terugbetalen dat ze al ontvangen hadden. • Het afwijzen van een aanvraag.
• Het niet in behandeling nemen van een aanvraag, bijvoorbeeld omdat de aanvraag niet compleet was.
In 150 gevallen werd geoordeeld dat het primaire besluit correct was en was het bezwaar dus ongegrond. In 45 gevallen was het bezwaar gegrond. Dat kan ook omdat aanvragers in bezwaar alsnog met de gevraagde gegevens komen, dus het primair besluit was niet altijd fout bij een gegrond bezwaarschrift. In 25 gevallen werd geen uitspraak gedaan omdat de klant en JZ-medewerker samen tot een oplossing kwamen. Mediation bij bezwaren wordt sinds 2025 goed ingezet, medewerkers zijn daarvoor op een omvangrijke nascholing geweest. Dit liep vooruit op nieuwe wetgeving dat je als burger altijd laagdrempelig in gesprek met kunnen met de overheid en past in de maatschappelijke ontwikkeling van een dienstbare overheid. Tegenover de 25 zaken die in 2025 naar de rechtbank of Centrale Raad van Beroep gingen staan maar 9 zaken waarin uitspraak werd gedaan. In 8 gevallen werd OW door de rechter in het gelijk gesteld. In 1 geval werd de klant in het gelijk gesteld zonder inhoudelijke beoordeling van de casus omdat er door een administratieve fout geen vertegenwoordiging van OW bij de zitting was. KLACHTEN In totaal is in 2025 35 keer het klachtformulier ingevuld. Dit is vijf minder ten opzichte van 2024. Zes keer was het verkeerde formulier ingevuld en betrof het geen klacht. Deze meldingen zijn doorgezonden naar de juiste afdeling of persoon. Vijf klachten konden niet nader worden onderzocht.
De klager was dan, bijvoorbeeld, niet meer bereikbaar. In negen gevallen was de klacht ongegrond. De medewerker had geen fout gemaakt of zich niet onbehoorlijk gedragen. Twee keer betrof de klacht een misverstand, waarop de klant deze heeft ingetrokken. Dit betekent dat 13 klachten zijn beoordeeld en mogelijk een signaal voor Orionis bevatten. Negen klachten zijn minnelijk afgehandeld. Het gaat dan meestal om een kleine fout van een medewerker waar de klant begrip voor heeft. “Fouten zijn menselijk” is dan veel gehoord. De
33
Jaarstukken 2025 klachten die minnelijk worden behandeld kunnen echter nog wel waardevolle signalen voor Orionis bevatten. Drie klachten zijn als niet behoorlijk beoordeeld. De klacht was dus gegrond. De nationale ombudsman heeft één klacht beoordeeld, welke gegrond is verklaard. In totaal vier gegronde klachten in 2025 dus. In 2024 waren dit er 10. Een flinke daling dus. JURIDISCHE PROCEDURES Er is sprake van één lopende juridische procedures ultimo 2025, inzake een verzoek tot ontbinding van een arbeidsovereenkomst.
BELEIDSINDICATOREN BESTUUR EN ORGANISATIE Indicator
Eenheid
Realisatie 2025
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
2,23
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
2,15
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur derden
Overhead
Kosten als % van totale lasten
€ 138.038 6,4% € 1,28 miljoen 57%
PARAGRAAF WET OPEN OVERHEID (WOO) We hebben in 2025 6 WOO verzoeken gehad die beantwoord zijn. Drie keer ging het om dezelfde vraag die aan zowel Vlissingen, Middelburg als Veere was gesteld door een student in verband met een afstudeerscriptie. Tweemaal ging het om openbaarmaking van vergaderstukken van het DB of AB die op de website staan. Een keer werd er gevraagd naar een document dat niet bestaat. We hebben deelgenomen aan de WOO-match van de VNG en daar vastgesteld dat we op schema liggen. Wel missen we nog een openbaar WOO register waar iedereen kan inzien wat voor vragen we gehad hebben en de antwoorden. Gezien het zeer beperkte aantal verzoeken is besloten dat register komend jaar pas in te richten als onderdeel van een nieuwe website.
34
Jaarstukken 2025
9. Jaarrekening
35
Jaarstukken 2025 Waarderingsgrondslagen ALGEMENE GRONDSLAGEN VOOR HET OPSTELLEN VAN DE JAARREKENING De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Het door het Algemeen Bestuur op 18 december 2025 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving is van toepassing bij de beoordeling van de rechtmatigheid.
VASTE ACTIVA Waardering van (im)materiële activa en financiële activa vindt plaats tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Met uitzondering van grond vindt afschrijving plaats op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs volgens een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur. Bij de waardering wordt in voorkomende gevallen rekening gehouden met een bijzondere vermindering van de waarde, indien deze naar verwachting duurzaam is. Op het moment dat een desinvestering (verkoop van het actief) plaats vindt, wordt de boekwinst c.q. het verlies ten gunste/laste van het resultaat van het betreffende jaar gebracht. Onder de Financiële activa worden deelnemingen opgenomen die zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Bij een negatieve vermogenswaarde wordt een voorziening gevormd. De materiële vaste activa met economisch nut, zoals bedoeld in artikel 35 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten, worden afhankelijk van technische cq economische afwegingen lineair (of annuïtair) afgeschreven in: a. 20 tot 40 jaar: nieuwbouw kantoren en bedrijfsgebouwen; b. 10 tot 25 jaar: renovatie, restauratie en aankoop kantoren en bedrijfsgebouwen; c. 10 tot 15 jaar: technische installaties in bedrijfsgebouwen;