Bijlage 1. Inspraak dhr. Landsman - Burgerberaden als aanvullend instrument voor gemeenten

Burgerberaden als aanvullend instrument voor gemeenten Inspraak als niet-geagendeerd agendapunt in de Raadscommissie Algemeen Bestuur van de gemeenteraad van Middelburg op dinsdagavond 2 november 2021 Door Nico Landsman, nlandsman@gmail.com Toen corona uitbrak ontstond een bijzondere sfeer in de samenleving. Enerzijds was er angst voor besmetting, anderzijds groeiden een gevoel en een praktijk van solidariteit: “Samen krijgen we corona eronder”. Vele mensen beleefden een periode van bezinning onder de blauwe hemel zonder sporen van vliegtuigen: “Als we massaal thuisblijven en ruimte maken voor de vitale beroepen, dan is nu het momentum ontstaan voor transities, die al lang in voorbereiding zijn.” De beweging Nederland-na-corona ging over in de Transitiemotor. Op vele vrijdagen was er een boeiende zoom-uitwisseling tussen mensen en organisaties over thema’s als werk en wonen, mens en natuur. Ik werd persoonlijk geraakt door de presentaties over de successen die enkele landen hebben bereikt met nationale burgerberaden, citizen assemblies. Eva Rovers was een van de sprekers en richtte het Bureau Burgerberaad op. Met diverse groepen mensen werkten we aan de bevordering van een Nationaal Burgerberaad Klimaat en Milieu. Daarin is ook de Tweede Kamer belangrijk geweest door het aannemen van de motie van het CDA-lid Agnes Mulder. Die ging over de mogelijkheden van burgerpanels.

De Commissie Brenninkmeyer adviseerde al vóór de verkiezingen positief ten aanzien van het gaan werken met burgerpanels en daarvan te gaan leren. In Nederland is nog weinig ervaring opgedaan met burgerpanels, maar er zijn wel voorbeelden, zoals de G1000 in Amersfoort in 2014, waarna het bureau G1000 dit in veel meer plaatsen mocht doen. Zo ontstaat ervaring met dit instrument. Deze ervaringen zijn noodzakelijk om beter te kunnen inkaderen wanneer je wel of niet iets hebt aan een burgerpanel. En onder welke voorwaarden een burgerpanel succesvol is. De Zeeuwse Zorgcoalitie organiseert momenteel een burgerberaad over de toekomst van de zorg in

Zeeland. Amsterdam organiseert dit najaar een burgerpanel over het klimaat. Burgers verzamelen lokale voorbeelden op internet. Ik bepleit dat de gemeente Middelburg zich ook gaat oriënteren op het instrument burgerberaad en er ervaring mee gaat opdoen. Het ligt voor de hand om dit te doen in een wijk, die te maken krijgt met een WijkUitvoeringsPlan om een aardgasvrije wijk te worden: “Welke warmtebron wilt u de komende jaren gebruiken voor uw huis? Hoe snel denkt u aardgasloos te kunnen zijn? Wat hebt u van de gemeente nodig om dit mogelijk te maken?” Bijzonder van een burgerberaad is dat de gemeenteraad een loting laat doen in de bevolkingsadministratie, zodat elke bewoner evenveel kans maakt om te worden uitgenodigd om deel te nemen. Voor mensen voor wie het lastig is om deel te nemen, worden voorzieningen aangeboden om het toch mogelijk te maken, zodat bijvoorbeeld ook mensen met een kleine beurs of een nietwesterse achtergrond kunnen meedoen. Door deze diversiteit kunnen alle burgers zich herkennen in de deelnemers die op hen lijken. Deze mensen laten zich informeren door deskundigen en gaan met elkaar in dialoog om maatregelen te bedenken. De ervaring leert dat volksvertegenwoordigers die een burgerberaad gebruiken, besluiten nemen met een betere kwaliteit en meer draagvlak.

Ik stel voor dat een werkgroep uit de raad, met burgers, zich verdiept in het instrument burgerberaad en nagaat welke thema’s zich de komende tijd lenen voor het opdoen van ervaring met het instrument burgerberaad.