Bijlage 1. Gemeente Middelburg Dalvrij 2025 Infographic

Gemeente Middelburg: Het Dal Vrij abonnement 2025 Vergelijking startmeting, gebruikersonderzoek 2024 en gebruikersonderzoek 2025 Introductie In november 2023 is Gemeente Middelburg gestart met een nieuw gratis reisproduct voor minima: het Dal Vrij abonnement. Inwoners van de gemeente Middelburg met een laag inkomen kunnen hiermee gratis met de bus reizen in de hele provincie Zeeland, regio Hoeksche-Waard en Goeree Overflakkee, tijdens de daluren (ma-vr: na 9 uur, weekend: de hele dag). Gemeente Middelburg wil graag weten wat de impact van dit reisproduct op deze inwoners is. Ondernemen ze vaker leuke uitjes? Zien ze hun familie of vrienden vaker? Oftewel: bevordert het Dal Vrij abonnement sociale participatie? Om dit in kaart te brengen heeft Abbi, samen met Gemeente Middelburg, twee chatvragenlijsten ontwikkeld: een startmeting en een gebruikersonderzoek. De startmeting vullen inwoners in nadat ze het abonnement hebben aangevraagd. Vervolgens kunnen ze jaarlijks deelnemen aan het gebruikersonderzoek. Zo zien we over tijd de veranderingen in gedrag. Respons Aan de chatvragenlijst konden inwoners van Middelburg (van 16 jaar of ouder) met een Dal Vrij abonnement deelnemen. • Startmeting: 201 inwoners gestart met chatvragenlijst, 179 inwoners peiling compleet afgerond. • Gebruikersonderzoek 2024: 113 inwoners gestart met chatvragenlijst, 106 inwoners peiling compleet afgerond.

• Gebruikersonderzoek 2025: 158 inwoners gestart met chatvragenlijst, 102 inwoners peiling compleet afgerond. Zowel de resultaten van de complete als de incomplete chatvragenlijsten zijn meegenomen in deze rapportage.

Reisgedrag Gebruikte vervoersmiddelen afgelopen halfjaar 67%

Bus

81% 88%

76% 72% 71%

Fiets 58% 53% 50%

Trein 29% 31% 27%

Ik rij met iemand anders mee 9% 8%

(Deel)Taxi

14% 13% 13% 12%

Mijn eigen auto

Scootmobiel

5% 4% 8%

Ik leen een auto van iemand anders

5% 2% 4%

Snor-, bromfiets, scooter

2% 4% 3%

Op een andere manier

Geen van deze, ik doe alles te voet

Het Dal Vrij abonnement zorgt ervoor dat meer inwoners de bus pakken Bij de startmeting was dit nog maar 67%, in 2024 ging 81% met de bus en nu maar liefst 88%. De bus is daarmee nu het meeste gebruikte vervoersmiddel onder deze groep.

8% 4% 6% 3% 1% 1%

Start

Naast de bus worden ook nog steeds de fiets en de trein veel gebruikt.

2024

Het vaker reizen van de bus heeft geen invloed gehad op het gebruik van andere vervoersmiddelen: daar zitten nauwelijks verschillen tussen de metingen. Het lijkt er dus op dat Het Dal Vrij abonnement voor extra reismogelijkheden zorgt bij abonnementhouders.

2025

Welke vervoermiddelen heeft u het afgelopen halfjaar gebruikt? Het gaat om uw reizen binnen de provincie Zeeland. (Startmeting: n=189, 2024: n=112, 2025: n=109)

Gemeente Middelburg: Het Dal Vrij abonnement 2025 Vergelijking startmeting, gebruikersonderzoek 2024 en gebruikersonderzoek 2025 Reisgedrag met de bus (binnen Zeeland) Frequentie busreizen Start

36%

2024

2025 33%

23% 18% 14%

2% 2%

12%12%

17% 14%14%

18%

13%

17%

13%

11% 7% 4%

0%

Dagelijks

Meerdere Ongeveer 1 Ongeveer 1 keren per keer per week keer per 2 week weken

Ongeveer 1 keer per maand

10% 3% 2% 2%

2% 1%

0%

Ongeveer 1 Ongeveer 1 1 keer per Niet met de keer per 2-3 keer per half jaar of minder bus gereisd maanden jaar

Ook de frequentie van het busreizen is toegenomen Ruim een derde pakt meerdere keren per week de bus. Voor Dal Vrij, bij de startmeting, was dit maar 14%.

Hoe vaak maakt u gebruik van de bus binnen Zeeland? (Startmeting: n=185, 2024: n=109, 2025: n=105)

Doel busreizen 41%

Bezoek aan familie/vrienden/kennissen

42%

Huisarts of ziekenhuis bezoek 33%

Uitje/dagje weg

Werk

School/studie

Iets anders

Niet met de bus gereisd

56%

52%

65%

61%

47% 50%

9% 8% 10%

Start 2024

2025

4% 5% 3% 13% 20% 23%

10%

17%

33%

Positieve effecten van het Dal Vrij abonnement Er wordt vaker met de bus gereisd voor een sociaal/recreatief doel: een bezoek aan familie/vrienden of een uitje/een dagje weg. Ook praktisch levert het wat op: zo gaan inwoners vaker met de bus voor een medisch bezoek. Bij de categorie ‘iets anders’ worden onder andere ‘boodschappen/winkelen’ en ‘vrijwilligerswerk’ genoemd. En waarvoor gebruikt u de bus binnen Zeeland? (Startmeting: n=184, 2024: n=109, 2025: n=105)

Gemeente Middelburg: Het Dal Vrij abonnement 2025 Vergelijking startmeting, gebruikersonderzoek 2024 en gebruikersonderzoek 2025 Sociale participatie Vrijheid in mobiliteit ‘Ik voel me vrij om overal heen te gaan waar ik wil, binnen de provincie Zeeland’ Start (helemaal) eens

14%

53% 39%

2024 (helemaal) eens Helemaal eens

74%

2025 (helemaal) eens

37%

33%

79%

Eens 38%

(helemaal) oneens

47%

34% 13%

Oneens

(helemaal) oneens

Helemaal oneens

26%

46% (helemaal) oneens

20%

21%

18%

6%

3%

De bewegingsvrijheid van de Dal Vrij abonnementhouders is toegenomen Bij de start meting voelde maar de helft zich vrij om te gaan waar ze wilden (binnen Zeeland), nu is dat ruim driekwart.

21% voelt zich nog steeds beperkt in zijn/haar bewegingsvrijheid. In de toelichtingen hieronder geven inwoners aan dat dit nu meer met de route en de dienstregeling van de bus te maken heeft. De kosten speelden in de startmeting een grotere rol. Kunt u ons laten weten hoe u over deze uitspraak denkt? (Startmeting: n=184, 2024: n=109, 2025: n=105)

Toelichting bij geen/weinig vrijheid om overal heen te gaan waar men wil Start

47%

voelt zich niet vrij om overal heen te gaan waar men wil (binnen de provincie Zeeland)

2025

2024

26%

voelt zich niet vrij om overal heen te gaan waar men wil (binnen de provincie Zeeland)

21%

voelt zich niet vrij om overal heen te gaan waar men wil (binnen de provincie Zeeland)

Een indruk van de toelichtingen

Een indruk van de toelichtingen

Een indruk van de toelichtingen

‘Reizen met de bus is in Zeeland nogal duur en meer nog, de bussen rijden veel te weinig om er prettig gebruik van te kunnen maken.’

‘Ben aangewezen op het OV en dat kent beperkingen qua route en tijden.’

‘De bussen in Middelburg zuid rijden maar tot 18.30 uur en op de zondag helemaal niet. Dus kan niet in de avond weg of de zondag. Dit vind ik heel jammer. Kan ook ‘s avonds niet naar bioscoop of andere uitjes of familie bezoek.’

‘Omdat het lichamelijk te zwaar is met de fiets en met de auto/bus erg duur is.’

‘Omdat niet overal een goede busverbinding is.’ ‘Ik heb geen geld voor openbaar vervoer, ik doe alles op de fiets.’ ‘De hoge kosten van het openbaar vervoer, maar ook de bereikbaarheid van de plaatsen binnen Zeeland met het openbaar vervoer is slecht/weinig keuze.’

‘Sommige plekken zijn niet bereikbaar met de bus, soms gaat de bus 1 keer per uur in het weekend en de avond, en soms maar een paar keer per dag.’ ‘De bushaltes bij mijn huis zijn al meer dan een half jaar buiten dienst. Het is te ver om te lopen om met de bus te kunnen gaan. Daarnaast zijn de tijden erg beperkt waardoor ik heel lang moet reizen.’

‘Veel uitval met lijnbussen en de kleinere dorpen zijn niet zo bereikbaar, alleen met beltaxi en dat is heel irritant.

‘Meestal kan het wel sinds het Dal Vrij abonnement. Maar soms houden de kosten mij toch nog tegen. Mijn dochtertje van 4 kan geen Dal Vrij abonnement krijgen. Die betaal ik dus wel gewoon.’

‘Sommige plaatsen zijn niet met het openbaar vervoer te bereiken.

‘Op bepaalde tijden reizen geen bussen meer.’

‘Bus komt niet overal. En sommige routes maar 1 x per uur.’

Vervelend om te horen dat u zich niet vrij voelt om te gaan waar u wilt. Kunt u vertellen hoe dit komt? (voelt zich niet vrij om overal heen te gaan waar men wil: Startmeting: n=85, 2024: n=26, 2025: n=22)

Gemeente Middelburg: Het Dal Vrij abonnement 2025 Vergelijking startmeting, gebruikersonderzoek 2024 en gebruikersonderzoek 2025 Sociale participatie Frequentie zien familie/vrienden Start

2024

24%

29%

Ik ben tevreden over hoe vaak ik mijn familie en vrienden heb gezien

Ik had mijn familie en vrienden wel iets vaker willen zien

2025

14%

18%

23%

59%

57%

29%

46% Ik had mijn familie en vrienden veel vaker willen zien

De sociale participatie van minima heeft een grote boost gekregen door het Dal Vrij abonnement Bij de start meting was maar 24% tevreden met het aantal keer dat ze hun familie en vrienden hadden gezien, nu is dat aantal maar liefst 57%. Ook in 2024 zagen we dit positieve beeld al.

Hoe tevreden bent u over het aantal keer dat u het afgelopen halfjaar uw familie en vrienden hebt gezien? (Startmeting: n=181, 2024: n=107, 2025: n=104)

Frequentie iets leuks doen Start

29%

18%

2024

Ik ben tevreden over hoe vaak ik iets leuks heb gedaan Ik had wel iets vaker iets leuks willen doen

2025

13%

12%

35%

53%

52% Ik had veel vaker iets leuks willen doen

Een grotere sociale participatie zien we ook terug in de tevredenheid over leuke uitjes Deze tevredenheid is ook sterk toegenomen: van 18% naar meer dan de helft.

Hoe tevreden bent u over het aantal keer dat u het afgelopen halfjaar iets leuks hebt gedaan? (Startmeting: n=181, 2024: n=106, 2025: n=104)

33%

54%

Gemeente Middelburg: Het Dal Vrij abonnement 2025 Vergelijking startmeting, gebruikersonderzoek 2024 en gebruikersonderzoek 2025 Impact Dal Vrij abonnement

Effecten Dal Vrij abonnement ‘Dankzij mijn Dal vrij abonnement heb ik het afgelopen halfjaar meer leuke dingen kunnen doen.’ 2024 (helemaal) eens

2025 33%

Helemaal eens

74%

(helemaal) eens 38%

85% Eens

41% Oneens

(helemaal) oneens

26%

22% 5%

(helemaal) oneens

Helemaal oneens

15%

47%

12% 4%

Het Dal Vrij abonnement zorgt ervoor dat minima meer leuke dingen kunnen ondernemen In het eerste jaar (2024) gaf driekwart dit al aan. Dit jaar is dit aantal zelfs nog iets hoger: 85%.

Bent u het eens of oneens met deze uitspraak? (2024: n=106, 2025: n=104)

Voegt het Dal Vrij abonnement iets toe aan het leven van inwoners? 2024

2025 8%

15%

Jazeker 85%

Nee, het voegt niets toe

Een indruk van de toelichtingen bij jazeker ‘Ik en mijn gezin kunnen eindelijk de familie meer zien en vaker op pad gaan met de kids.’ (2025) ‘Minder nadenken of ik het wel kan betalen.’ (2024) ‘Vrijheid, onbezorgder zijn over de kosten van bezoek en activiteiten, onafhankelijker, participeren.’ (2025)

‘Doordat het abonnement gratis is ben ik meer op pad. Dat is heel erg fijn! Ben er blij mee!’ (2024) ‘Bewegingsvrijheid’ (2025)

‘Je hoeft minder vaak nee te zeggen tegen uitnodigingen, minder afhankelijk van andere mensen.’ (2024) ‘Veel vrijheid en super dat we nu ergens heen kunnen zonder dat het iets kost uit het kleine budget wat we hebben. Echt super fijn.’ (2024)

92%

Een indruk van de toelichtingen bij nee ‘Ik moet naar station ‘Omdat ik er geen gebruik van kan Middelburg gaan om bus te maken omdat de bushalte niet pakken of naar het Zep. In binnen loopafstand is.’ (2024) mijn wijk rijdt nauwelijks een bus.’ (2025) ‘Omdat het heel veel tijd en ‘Omdat er geen bus verbinding is moeite kost om bij de juiste halte te komen. In die tijd kan ik vanaf het dorp naar de stad, er is wel een treinverbinding maar die net zo goed fietsen of de auto is veel te duur.’ (2024) pakken.’ (2025) ‘Mijn kinderen en vrienden wonen buiten Zeeland. Er zijn geen wc’s in en op het station van de bus. Ik wilde een keer van Middelburg naar Rotterdam Zuidplein, deze rit duurde uren (langer dan de trein) en er was geen wc.’ (2024)

Het Dal Vrij abonnement is zeker een toevoeging aan het leven van minima 85% van de Dal Vrij abonnementhouders gaf dit aan in 2024 en in 2025 zegt zelfs 92% dit.

Wij zijn benieuwd, voegt het Dal Vrij abonnement iets toe aan uw leven? (2024: n=108, 2025: n=105)

Gemeente Middelburg: Het Dal Vrij abonnement 2025 Gebruikersonderzoek 2024 en gebruikersonderzoek 2025 Buiten de daluren Busreizen buiten de daluren 2024

2025 Ja, ik reis vaak buiten de daluren (doordeweeks vóór 9 uur)

6% 22% 72%

6% 26%

Ja, ik reis af en toe buiten de daluren (doordeweeks vóór 9 uur)

67%

Nee, ik reis altijd in de daluren, en dus altijd gratis

De grote meerderheid van de Dal Vrij abonnementhouders pakt de bus alleen in de daluren en reist dus altijd gratis. In 2025 reist een kwart af en toe betaald en een kleine groep reist vaak buiten de daluren. Reist u ook wel eens met de bus buiten de daluren (doordeweeks vóór 9 uur)? (heeft afgelopen halfjaar de bus gepakt: 2024: n=90, 2025: n=95)

Belemmeringen voor de bus (binnen Zeeland) Reden om niet met de bus te reizen vóór bezit Dal Vrij abonnement Start (nog zonder Dal Vrij)

33%

heeft afgelopen halfjaar niet met de bus gereisd

Ik vind de prijs te hoog De bushalte is te ver van mijn huis De bustijden zijn voor mij niet handig Ik kan met de bus niet komen waar ik moet zijn Ik ben lichamelijk niet in staat om met de bus te reizen Andere reden

68% 16% 14% 14% 3%

Bijvoorbeeld:

19%

‘Ik fiets graag in de buurt. Ik stem mijn bezigheden af rond Middelburg.’

In de start meting waren de kosten duidelijk de grootste barrière voor de bus Deze barrière is weggenomen door het Dal Vrij abonnement.

Kunt u vertellen waarom u niet met de bus gereisd heeft? (heeft afgelopen halfjaar niet de bus gepakt: Startmeting: n=63)

Reden Dal Vrij niet op OV-chipkaart Een indruk van de toelichtingen indien abonnement niet op OV chipkaart ‘Ik had zo’n abonnement welke een jaar geldig zou zijn. Dat is inmiddels allang voorbij. Ik ben er van uit gegaan dat het verlopen is.’

‘Omdat ik een nieuwe kaart moest bestellen nadat oude kapot was.’ ‘Ik heb het verschillende keren geprobeerd bij diverse instanties maar het komt steeds niet goed dus betaal ik nog steeds voor de bus.’

‘Omdat ik vergeten was het opnieuw aan te vragen, ik wist namelijk niet dat je dit ieder jaar opnieuw moet doen.’

Waarom heeft u het Dal Vrij abonnement niet op uw OV chipkaart gezet? (Heeft geen Dal Vrij op OV chipkaart: 2025: n=16)

Gemeente Middelburg: Het Dal Vrij abonnement 2025 Gebruikersonderzoek 2024 en gebruikersonderzoek 2025 Tot slot Overige opmerkingen gebruikersonderzoeken 2024 57% van de deelnemers wilde aan het eind nog iets kwijt Een indruk van de opmerkingen ‘Ik hoop dat dit blijft bestaan, het scheelt echt qua kosten, ik heb nu de kans om meer naar mijn familie te gaan, de belangrijke afspraken zoals ziekenhuis 1x in de 2 weken. Het geld wat nu over is blijft op mijn spaarrekening bij mijn bewindvoerder, hier kan ik weer mijn appartement van opknappen en kan ik weer ietsje makkelijker rondkomen.’ ‘Ik wil iedereen die het idee van het busabonnement voor minima mogelijk heeft gemaakt, bedanken en ik wil graag dat het gratis abonnement blijft bestaan!’ ‘Bedankt dat wij de mogelijkheid krijgen om wat vaker leuke dingen te doen.’

‘Het Dal Vrij abonnement zou perfect zijn als er wat meer bushaltes zouden zijn en je niet steeds zo ver moet lopen. Sommige mensen kunnen dat niet. Voor mensen die wel goed ter been zijn is het abonnement perfect.’ ‘Voor minima absoluut een uitkomst om meer buitenshuis te kunnen zijn.’ ‘Heel fijn dat het er is. Zou heel fijn zijn als de bus in meer wijken komt.’ ‘Het zou helemaal top zijn als mensen met minima gratis door heel het land kunnen reizen en of hele hoge reductie voor deze doelgroep. Het haalt een stuk eenzaamheid weg.’ ‘Het zou voor mij en veel andere mensen helpend zijn als de trein ook valt binnen het Dal Vrij abonnement.’

‘Kan mij meer bewegen, zonder altijd aan geld te denken en dat maakt mij blij!’ ‘Geweldig aanbod voor een heleboel mensen, ook in mijn buurt zie ik dat er veel gebruik van wordt gemaakt door mensen die het niet zo breed hebben, bedankt!’ ‘Niet alles is bereikbaar via het OV met de bus. Zou hiervoor een oplossing kunnen komen? Bijvoorbeeld een haltetaxi met de pas naar of van de bestemming, of iets dergelijks?’ ‘Ik vind het Dal Vrij abonnement een prettige manier om vaker bij vrienden en familie op bezoek te gaan, en om een dagje weg/uit te gaan. Ik zou het fijn vinden als het Dal Vrij abonnement wordt voortgezet.’

2025 53% van de deelnemers wilde aan het eind nog iets kwijt Een indruk van de opmerkingen ‘Het is mooi dat het er is alleen heeft de vervoerder de tijden erg ingekort waarop je kan reizen. En heb ik gelezen dat ze willen stoppen met de bussen op ons traject.’ ‘Zou fijn zijn als dit ook voor de trein gaat gelden, zodat we ook uit de provincie kunnen voor musea en andere activiteiten.’ ‘Ik heb geen auto. Met de bus kan ik 's avonds niet overal komen. Dat is soms jammer. Maar het Dal Vrij abonnement compenseert heel veel. Ga zo door! Betaalbaar goed openbaar vervoer behoort in een beschaafd land voor iedereen beschikbaar te zijn. Ook op het platteland! Daarmee is de burger langer zelfstandig onafhankelijk. En het is duurzaam.’

‘Ik zou graag ook met de bus in de avond willen en op de zondag in Middelburg zuid.’ ‘Ik vind het fijn en ben dankbaar dat ik gebruik kan maken van het Dal Vrij abonnement.’ ‘Ik hoop dat de gemeente Middelburg dit gaat doorzetten de komende jaren ook met de nieuwe vervoerder EBS!’

‘Ik vind het een heel goed initiatief. Helaas is het niet bruikbaar als je in de spits naar je werk moet.’ ‘Ik ben heel blij met het gratis, busabonnement, ben minder afhankelijk van anderen om ergens naar toe te gaan en blijf op die manier ook veel zelfstandiger.’

Wilt u nog iets kwijt over het Dal Vrij abonnement? (2024: n=106, 2025: n=103)

‘Super fijn dat dit bestaat. Alleen de bussen rijden weinig of tot een bepaalde tijd waardoor het soms niet mogelijk is om met de bus te gaan.’ ‘Ik ben er erg blij mee. Er ontstaan soms leuke gesprekken in de bus. Voelt alsof ik meer onder de mensen kom.’ ‘Vindt het alleen vervelend dat je nooit weet van tevoren of de bus rijdt.’ ‘Bij deze een bedankje voor mijn vrijheid en zelfstandigheid. Het heeft mij meer zelfvertrouwen gegeven om mijn wereld groter te maken.’

Gemeente Middelburg: Het Dal Vrij abonnement 2025 Vergelijking startmeting, gebruikersonderzoek 2024 en gebruikersonderzoek 2025 Conclusies Het Dal Vrij abonnement heeft een positief effect op de sociale participatie van de minima in Middelburg De impactstudie laat de volgende positieve resultaten zien: •

Busreizen is toegankelijker geworden voor Dal Vrij abonnementhouders Bijna 9 op de 10 heeft het afgelopen half jaar met de bus gereisd, hiermee is de bus het meeste gebruikte vervoersmiddel. Tijdens de startmeting was dit nog maar 67%. Ook de frequentie van het bus gebruik is toegenomen: Ruim een derde pakt nu meerdere keren per week de bus. Voor Dal Vrij (bij de startmeting) was dit maar 14%.

•

De bewegingsvrijheid van de Dal Vrij abonnementhouders is sterk toegenomen Bij de start meting voelde maar de helft zich vrij om te gaan waar ze wilden (binnen Zeeland), nu is dat ruim driekwart.

•

Sociale participatie is toegenomen dankzij het Dal Vrij abonnement Men gaat vaker met de bus voor een bezoek aan familie/vrienden (van 41% bij de startmeting naar 65% in 2025). Ook zijn Dal Vrij abonnementhouders een stuk meer tevreden over hoe vaak ze sociale en leuke activiteiten ondernemen: nu is meer dan de helft hier content mee, voor Dal Vrij was dit minder dan een kwart.

•

Het Dal Vrij abonnement is echt een toevoeging aan het leven van minima In 2024 gaf 85% aan dat het Dal Vrij abonnement zeker iets toevoegt aan hun leven, in 2025 is dit zelfs 92%. Zelfstandigheid, er vaker op uitgaan, minder geldzorgen en vrijheid zijn positieve aspecten die het Dal Vrij abonnement biedt aan inwoners met een kleine portemonnee.

Kanttekening: de dienstregeling van de bus laat soms te wensen over In de open toelichtingen komt naar voren dat de bus sommige inwoners beperkt in hun bewegingsvrijheid omdat ze niet overal kunnen komen of omdat de bus bijvoorbeeld in de avond niet rijdt. In 2024 werd dit al regelmatig genoemd en in 2025 komt dit weer terug. Tot slot Het Dal Vrij abonnement wordt erg gewaardeerd door de abonnementhouders. In de open toelichtingen zien we veel woorden van dank en tevredenheid. Het biedt ze vrijheid en mogelijkheden die ze zonder het Dal Vrij abonnement niet zouden hebben. De wens dat het abonnement wordt doorgezet, is dan ook groot onder hen. Ons advies is dan ook om het Dal Vrij abonnement zeker weer door te zetten.

Over Abbi Deze infographic is geschreven door Abbi Insights in opdracht van gemeente Middelburg Abbi is een onafhankelijk innovatief onderzoeks- en communicatiebureau dat onderzoek en communicatiecampagnes persoonlijk en activerend maakt. Daarbij streeft Abbi ernaar om respondenten de best mogelijk (mobiele) gebruikerservaring te bieden. Abbi maakt daartoe slim gebruik van klantdata en omnichannel kanalen, waaronder Chat, Whatsapp, SMS, Email en QR codes. Dit zorgt voor digitale interacties in de juiste ‘tone of voice’ met de juiste inhoud, via het juiste kanaal. Abbi’s rapportages bestaan uit live reports, die real time inzichten bieden, factsheets en/of interactieve online dashboards. www.abbi-insights.com +31 (0) 76 20103100 info@abbi-insights.com