Bijlage 1. Eindrapport scan datavolwassenheid en ondermijning Vlissingen en Middelburg

Adviesrapport Scan Datavolwassenheid incl. Module Ondermijning

18 APRIL 2023 Gemeenten Middelburg en Vlissingen Mede mogelijk gemaakt door:

1

Inleiding Introductie Scan Datavolwassenheid voor gemeenten De Datavolwassenheidscan voor gemeenten is ontwikkeld in opdracht van de Taskforce-RIEC Brabant-Zeeland en geoptimaliseerd in samenwerking met het programma Zicht op Ondermijning (ZoO) van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en Avans Hogeschool. De scan bestaat uit een analysetool in Excel en een workshop. De scan beoogt het niveau van datavolwassenheid van gemeenten te meten met als doel de datagedreven aanpak van ondermijnende criminaliteit een impuls te geven. De kracht van deze scan is dat het de dialoog op gang brengt en houdt tussen het veiligheidsdomein, data-analyse, ICT en privacy met het onderwerp datagedreven werken als gemene deler. Om datagedreven te kunnen werken hebben ze elkaar immers nodig. Na het invullen van de scan en het bespreken van de resultaten tijdens de workshop ontvangt de deelnemende gemeente een advies op maat, dat hen concrete aanknopingspunten biedt voor toekomstige versterking van de datagedreven aanpak van ondermijnende criminaliteit.

Op dinsdag 18 april 2023 heeft in uw gemeenten de Workshop Datavolwassenheid plaatsgevonden met de volgende deelnemers: Functie Gemeente Rol Beleidsmedewerker OOV Middelburg Procesregisseur Afstudeerstudent Integrale Veiligheidskunde Middelburg Deelnemer CISO Middelburg Deelnemer Vergunningverlener Horeca en Wet Bibob Middelburg Deelnemer Belastingdeurwaarder Middelburg Deelnemer Coördinator Parkeerbeheer en Openbare Ruimte Middelburg Deelnemer Informatie adviseur Data-analist Juridisch adviseur APV/Alcoholwet/Bibob coördinator Beleidsmedewerker OOV Privacy Officer CISO

I&A samenwerking Vlissingen en Middelburg I&A samenwerking Vlissingen en Middelburg Vlissingen Vlissingen Vlissingen Vlissingen

Deelnemer Deelnemer Procesregisseur Deelnemer Deelnemer Deelnemer

Opbouw van de scan De scan bestaat uit drie modules, die gezamenlijk een beeld vormen van de stand van zaken van de datagedreven aanpak van ondermijnende criminaliteit door de deelnemende gemeente: Module Ondermijning Module Mens en Organisatie Module Data en Software De aanpak van datagedreven werken wordt vervolgens door de deelnemers aan de workshop ingedeeld in een van de volgende vijf profielen: 2

1. Ad Hoc profiel: de aanpak van ondermijning is gebaseerd op professionele intuïtie en wordt op een ad hoc manier aangepakt. Er wordt hierbij geen gebruik gemaakt van datagedreven werken. 2. Opstartprofiel: er wordt initiatief genomen om meer datagedreven te werken. Dit zijn nog losse projecten, zonder formele structuur. Er wordt gewerkt aan een visie. 3. Basisprofiel: datagedreven werken begint vorm te krijgen door de hele organisatie heen. Er wordt beleid geformuleerd en steeds meer werkprocessen zijn uitgeschreven. 4. Volwassen profiel: er is een organisatie brede visie en beleid op datagedreven werken. Er is geld en tijd voor gereserveerd om deze werkwijze duurzaam te ondersteunen. 5. Vooruitstrevend profiel: de gemeente vervult een voorbeeldfunctie voor andere gemeenten als gaat om datagedreven werken. Er wordt gewerkt aan innovatieve dataoplossingen.

Leeswijzer In dit adviesrapport is per module een samenvatting gemaakt van de ingevulde scans en het gesprek over de betreffende module tijdens de workshop. Daarnaast zijn er handelingsperspectieven geformuleerd, die de gemeente kunnen helpen bij het zetten van vervolgstappen op het gebied van datagedreven werken in de aanpak van ondermijning. Uiteindelijk kiest de gemeente zelf de drie belangrijkste handelingsperspectieven waarmee zij zelf aan de slag wil gaan.

Disclaimer De Datavolwassenheidscan bevat geen vooraf bepaalde doelstellingen waar iedere gemeente naartoe zou moeten werken. Er is namelijk niet één manier van werken die voor alle gemeenten werkt. De uitkomst van de scan is daarom ook geen waardeoordeel, maar alleen een weerspiegeling van het moment.

3

Samenvatting Profiel van gemeente Middelburg en Vlissingen Kenmerk Aantal inwoners Organisatiestructuur Aantal Fte’s Gemeentelijke organisatie FTE op Veiligheid FTE op Ondermijning FTE op data-analyse in de organisatie FTE op data-analyse specifiek op ondermijning Gezamenlijke ICT voorziening met andere gemeenten Is ondermijning geprioriteerd in beleid? Zo ja, op welke thema’s ligt de focus?

Gemeente Middelburg 50.000 Platte organisatie 450 fte 4 0 (niet specifiek) 1 vacature 0 Ja (met Vlissingen) Ja Jeugd bedrijventerreinen, zorg TF RIEC, Zeeuwse aanpak ondermijning, Zeeuwse Norm, Zeeuws breed integraal veiligheidsbeleid, Zeeuws Bibob beleid. Nee

Samenwerkingsverbanden aanpak Ondermijning

Gebruikt de gemeente dashboard Zicht op Ondermijning

Gemeente Vlissingen 44.585 Directiemodel 400 fte 3,8 0 2,5 fte 0,5 fte Ja (met Middelburg) Ja Woonfraude TF RIEC, Zeeuwse aanpak ondermijning, Zeeuwse Norm, Zeeuws breed integraal veiligheidsbeleid, Zeeuws Bibob beleid. Nee

Samenvatting workshop Overall zit de gemeente Middelburg in het ad hoc profiel en de gemeente Vlissingen in het opstartprofiel. Binnen de gemeente Middelburg staat datagedreven werken in het algemeen en specifiek in de aanpak van ondermijning nog in de kinderschoenen. Er worden al initiatieven genomen om de aanpak meer datagedreven te maken, zoals het samenstellen van een Lokaal Informatie Overleg en onderzoek naar een systeem of applicatie om signalen in te kunnen vastleggen. Sinds kort is de gemeente aangesloten bij M (MMA-meldingen). Binnen de organisatie is digitalisering een speerpunt van het MT, met datagedreven werken als thema daarbinnen. Vanuit dit speerpunt wordt onder andere gewerkt aan bewustwording van medewerkers door e-learnings aan te bieden over informatiebeveiliging en privacy. Met de beschikbare data wordt in kaart gebracht wat er is, maar er wordt nog niet echt geanalyseerd. Vlissingen is gastgemeente voor de ICT van Middelburg. In Vlissingen zijn al wat meer werkprocessen in de ondermijningsaanpak vastgelegd. Zo komt het LIO eens per kwartaal bijeen en wordt gebruik gemaakt van Melddesk. Een applicatie of systeem om signalen in op te slaan wordt nog gezocht. Op intranet wordt wekelijks aandacht besteed aan bewustwording van signalen van ondermijning bij collega’s op andere afdelingen, om zo het intern melden van signalen te stimuleren.

In Vlissingen wil men graag meer casus overstijgend denken, zoals in de aanpak van het thema woonfraude. Draagvlak van het bestuur voor meer datagedreven (of data ondersteund) werken is er ook. Op de agenda van het DT staat het thema digitale 4

weerbaarheid. De gemeentesecretaris hecht veel waarde aan het managementdashboard. Er is ook interesse in een VIK of soortgelijke oplossing voor het structureel en verantwoord samenbrengen van een aantal basisregistraties ten behoeve van de aanpak van ondermijning. Op functies zoals privacy en data zijn verschillende Zeeuwse initiatieven en samenwerkingsvormen. Zo is er een Walcherens Privacy Officer overleg en komen ook de data- en informatie analisten regelmatig bij elkaar. Deze slimme vormen van samenwerken en kennis delen kunnen goed van pas komen in de ontwikkeling van datagedreven werken binnen beide organisaties.

5

Huidig profiel ten opzichte van de ambitie In het radardiagram hieronder toont de blauwe lijn de huidige situatie binnen de gemeente en de oranje lijn het ambitieniveau. Het groene vlak bevat de elementen binnen de module ondermijning, het oranje vlak laat de module Mens en Organisatie zien en het blauwe vlak de module Data en Software. Middelburg

Voor de modules Mens & Organisatie en Data & Software ligt het ambitieniveau op specifieke onderdelen hoger. Overall geldt echter dat voor beide modules de ambitie is om te werken naar de basis op orde.

6

Vlissingen

Top handelingsperspectieven

1

2

3

4

Middelburg Handelingsperspectief Stel een eigen Model Privacy Protocol binnengemeentelijke gegevensdeling vast. Beschikbare praktijkvoorbeelden van gemeente ’sHertogenbosch en gemeente Meierijstad die dit al gebruiken, kunnen dienen ter inspiratie voor het opzetten van jullie eigen signaalverwerkingsproces. Ga aan de slag met de inrichting van een LIO. Gebruik het Model Privacy Protocol binnengemeentelijke gegevensdeling als basis voor informatiedeling. Investeer in een periodieke afstemming tussen de collega’s vanuit Veiligheid en van Informatiemanagement om de informatiebehoeften met elkaar te bespreken. Investeer in een centraal meldpunt waarbij naast MMA-meldingen ook interne meldingen van ondermijning kunnen binnen komen. Onderzoek welke kanalen daarbij de voorkeur hebben (mail, intranet, telefoon etc.) Een interne bewustwording/communicatie campagne kan bijdragen aan de bekendheid van het meldpunt en het doen van meldingen. 7

Initiatiefnemer OOV i.c.m. PO en FG

OOV

OOV i.c.m. Informatiemanagement OOV i.c.m. informatiemanagement

1

2

3

4

5

Vlissingen Handelingsperspectief Stel een eigen Model Privacy Protocol binnengemeentelijke gegevensdeling vast. Beschikbare praktijkvoorbeelden van gemeente ’sHertogenbosch en gemeente Meierijstad die dit al gebruiken, kunnen dienen ter inspiratie voor het opzetten van jullie eigen signaalverwerkingsproces. Ga aan de slag met de verdere inrichting van het LIO. Gebruik het Model Privacy Protocol binnengemeentelijke gegevensdeling als basis voor informatiedeling. Investeer in een periodieke afstemming tussen de collega’s vanuit Veiligheid en van Informatiemanagement om de informatiebehoeften met elkaar te bespreken. Investeer in een centraal meldpunt waarbij naast MMA-meldingen ook interne meldingen van ondermijning kunnen binnen komen. Onderzoek welke kanalen daarbij de voorkeur hebben (mail, intranet, telefoon etc.) Een interne bewustwording/communicatie campagne kan bijdragen aan de bekendheid van het meldpunt en het doen van meldingen. Bekijk of een van de handreikingen Informatiebeeld die ontwikkeld zijn door Taskforce-RIEC en Avans Hogeschool kan helpen bij het gezamenlijk stapsgewijs opbouwen van een informatiebeeld op een specifiek thema of in een bepaald gebied. Dit zou een mooi Proof of Concept (POC) kunnen zijn om data-ondersteunend werken binnen de gemeente te ervaren. De verschillende handreikingen zijn te vinden op het Kennisplatform Ondermijning.

• Handreiking informatiebeeld Winkelgebieden • Handreiking Informatiebeeld Bedrijventerreinen • Handreiking Informatiebeeld Autobranche • Handreiking Informatiebeeld Buitengebied • Handreiking Informatiebeeld Recreatieparken • Handreiking Informatiebeeld onrechtmatig gebruik woningen • Handreiking Informatiebeeld Spookbewoning • Handreiking Informatiebeeld Garageboxen

8

Initiatiefnemer OOV i.c.m. PO en FG

OOV

OOV i.c.m. Informatiemanagement OOV i.c.m. informatiemanagement

OOV i.c.m. data-analyse en informatiemanagement

Module Ondermijning Deze module gaat over alle werkprocessen die de organisatie uitvoert met betrekking tot de aanpak van ondermijning, (de mate van) het gebruik van data bij deze processen en de privacy en ethische kaders/toetsen gericht op deze processen. Element Vastgestelde werkprocessen

Profiel 1.5

2

Signaalverwerking

1

2

Contact met Privacy Officer

1

3

Toelichting Middelburg Er is een coördinator aangewezen die de taak heeft om ondermijningssignalen te verzamelen. Hier is nog geen werkproces van beschreven of vastgesteld. Vanuit handhaving worden door BOA’s signalen in Word verwerkt, maar zij zouden hier graag een systeem voor willen hebben. Daar wordt op dit moment naar gekeken. Een LIO is in de opstartfase. Vlissingen De gemeente Vlissingen maakt gebruik van Melddesk om signalen in te verwerken en inzichten uit op te halen. In het Melddesksysteem worden ook de MMA signalen verwerkt. Collega’s worden geattendeerd op het mailadres ondermijning@vlissingen.nl. Deze signalen worden door de beleidsmedewerkers OOV verder uitgezet. Daarnaast is er een LIO ingericht, dat eens per kwartaal samenkomt. De signalen uit de hiervoor genoemde informatiebronnen worden in het LIO eveneens besproken. Operationeel is dit proces op orde, maar dit is nog niet officieel vastgelegd. Ook in Vlissingen wordt gezocht naar tools om signalen gestructureerd te kunnen opwerken. Middelburg Er is nog geen werkproces vastgelegd voor het verwerken van signalen. Sinds 1 april 2023 maakt de gemeente gebruik van MMA als tool om signalen te verzamelen. Dat is een mooie eerste stap. Vlissingen Er wordt wekelijks aandacht besteed op intranet aan het signaleren van ondermijning.

Hiermee worden collega’s bewust gemaakt van hoe zij vanuit hun werkgebied kunnen signaleren en melden. Er wordt gekeken naar mogelijkheden/tools om deze aandacht vast te houden dan wel te vergroten Middelburg Er is nog geen structureel contact met de privacy officer. Er is bovendien weinig capaciteit beschikbaar (de privacy officer heeft slechts 18 uur per week). Vlissingen In Vlissingen is het contact met de privacy officer goed. Zij gaan zorgvuldig om met het onderwerp vanuit OOV. Er wordt bijvoorbeeld 9

samen met de privacy officer nagedacht over de implementatie van een VIK.

10

Model Privacy Protocol binnengemeentelijke gegevensdeling

1

2

Gebruik zaaksysteem

1

1

Beschikbare informatiebronnen

2

2

Rapporteren en analyseren in de ondermijningsaanpak

1

2

Gebruik van publiek beschikbare dashboards en tools

1

2

Middelburg Het model privacy protocol is bekend, maar nog niet vertaald naar een eigen privacy protocol binnen de gemeente. Vlissingen Het opstellen van een eigen privacy protocol is opgenomen in de kadernota. Hier wil de gemeente mee aan de slag. Capaciteit is wel een bottleneck in dit proces. Middelburg Het zaaksysteem wordt in Middelburg nog niet gebruikt in de aanpak van ondermijning. Er wordt gebruik gemaakt van beveiligde mappen op het netwerk. Djuma dient als archief. Vlissingen Voor Vlissingen geldt hetzelfde. De mappenstructuur wordt gebruikt voor het verwerken van informatie en Djuma dient als archief. Middelburg De afdeling OOV heeft toegang tot de basisregistraties. Vanwege de omvang van de gemeentelijke organisatie zit ook veel informatie opgeslagen in het collectieve geheugen van de medewerkers. Vlissingen Ook Vlissingen heeft toegang tot de basisregistraties en ervaart dit als genoeg en soms zelfs te veel. Het is een uitdaging om alle beschikbare informatie gericht te gebruiken voor de bestaande aanpak van ondermijning. Middelburg In Middelburg bevindt het rapporteren en analyseren van informatie zich nog in de ad hoc fase. Vlissingen Op dit moment wordt er voornamelijk casusgericht gewerkt. Er is wel een behoefte om meer casus overstijgend te gaan werken, bijvoorbeeld op basis van fenomeenanalyses.

Op basis van deze analyses zouden thema’s en gebieden geprioriteerd kunnen worden voor een effectievere aanpak. Middelburg In Middelburg wordt nog geen gebruik gemaakt van publiek beschikbare dashboards en tools. Vlissingen De gemeente Vlissingen gebruikt wel een aantal publiek beschikbare informatiebronnen zoals de Veiligheidsmonitor en waarstaatjegemeente.nl om beleid te formuleren.

11

Contact met dataanalist(en) of ICT

1

2

Ethiek en ethisch kader in de ondermijningsaanpak

1 2

Middelburg Bij de gemeente Middelburg staat momenteel een vacature open voor een data-analist. Er is ook nog geen structureel contact met ICT. Vlissingen In Vlissingen is een analist specifiek op het thema Woonfraude werkzaam. Op dat thema wordt op dit moment wel data-ondersteund gewerkt op basis van leegstandsinformatie uit de basisregistratie personen (BRP). Op basis van deze inzichten wordt twee keer per maand een integrale controle gehouden. Ook wordt samen met de analist bekeken of de TNO Tool Spookbewoning kan worden ingezet voor de aanpak van woonfraude. Ook voor de plannen rondom het VIK wordt actief contact gezocht met ICT. Middelburg Er is in Middelburg nog geen vastgesteld ethisch kader. Vlissingen Ethiek is een speerpunt in het coalitieakkoord. Mogelijke ethische uitdagingen worden opgeschaald naar het College. Ook de uitingen in de pers over ethische vraagstukken wordt gevolgd. De privacy officer geeft aan wel altijd de vraag te stellen: “Moet je dit wel willen?”.

12

Module Mens en Organisatie De personen die een (primair) takenpakket hebben dat gerelateerd is aan het verwerken, beheren of gebruiken van data. Daarnaast het niveau van de digitale vaardigheden van alle medewerkers binnen de organisatie. De mate waarin datagedreven werken een prioriteit is op strategisch niveau, in woord én daad, en de mate waarin beleid datagedreven wordt onderbouwd. Element Profiel Toelichting Data mindset 2 Middelburg Digitalisering is een speerpunt van het MT en onderdeel van het thema data-ondersteund werken. De ambitie om data-ondersteund te gaan werken is er zeker. Er zijn enthousiastelingen binnen de organisatie, maar de verschillen tussen afdelingen zijn groot. Bij het parkeerbeleid is de data mindset bijvoorbeeld erg aanwezig. Zij maken gebruik van kentekenparkeren en scanauto’s en laten de data verzamelen en analyseren ter verbetering van de dienstverlening. Vlissingen 2 In de gemeente Vlissingen is data-ondersteunend werken een ambitie van het DT. Een randvoorwaarde hierbij is wel dat het goed moet worden ingericht. Ook in Vlissingen is het verschil in data mindset tussen afdelingen groot. Datavaardigheden 2 Middelburg (datageletterdheid) In Middelburg worden collega’s met behulp van de SEP e-learnings gestimuleerd om hun datavaardigheden te verbeteren. Onderwerpen van de e-learnings variëren van Office365 tot integriteit en informatiebeveiliging.

Waar het wel nog aan ontbreekt is een gezamenlijke definitie vanuit DT’s en MT’s als het gaat om datavaardigheden of digivaardigheden. Vlissingen 2 Bij de nieuwe collega’s zit het met de datavaardigheden wel goed. Er is een nieuw inwerkprogramma, waar bijvoorbeeld integriteit een onderdeel van is. Dit komt voort uit de Zeeuwse Norm. Bij collega’s die al langer bij de gemeente werken is het niveau van datavaardigheden gemiddeld lager. Dataspecialisten 2 Middelburg Er staat momenteel een vacature open voor een data-analist die alle 2 afdelingen of domeinen gaat ondersteunen. Vlissingen Vlissingen heeft een halve fte analyse op woonfraude. De dataspecialisten zijn centraal gepositioneerd.

13

Visie en beleid op (gebruik van) data

2 2

Ambtelijk en bestuurlijk draagvlak voor datagedreven werken

1

Beleid wordt onderbouwd met data

2

3

3

Privacy en AVG

2

2

Privacy bewustzijn

2

3

Middelburg Datagedreven werken valt onder het speerpunt digitalisering in de I-visie. Vlissingen Digitale weerbaarheid is een speerpunt van het DT. Middelburg Het draagvlak is heel wisselend per afdelingshoofd. Het sociaal domein is hierin voorloper. Vlissingen De directie hanteert een dashboard om op processen te kunnen sturen. Ook in audits wordt data-ondersteund werken afgedwongen. De dashboards zijn vooral gericht op financiële analyses . Zo ontstaat er meer grip op de inkomsten en uitgaven. Het streven is om deze dashboards voor meerdere doeleinden te kunnen gebruiken in de toekomst, waaronder voor ondermijning. Middelburg Veiligheidsbeleid wordt onderbouwd met data. Er is centraal een vacature voor data-analist opengesteld binnen Bedrijfsvoering die met name dataanalyses zal maken voor het Sociale Domein. In de collegevoorstellen zit nog geen aparte paragraaf opgenomen over data. Vlissingen Data wordt gebruikt bij onderzoek naar beleidswijzigingen en als stuurinformatie. Het onderbouwen van beleid met data staat nog wel in de kinderschoenen. Ook Vlissingen kent nog geen dataparagraaf in collegevoorstellen. Middelburg De DPIA’s op nieuwe processen worden uitgevoerd. Voor de DPIA’s op bestaande processen is op dit moment te weinig capaciteit beschikbaar van de privacy officer.

Vlissingen De meest risicovolle werkprocessen hebben prioriteit in het opstellen van de DPIA rapportages. Vlissingen heeft een externe Functionaris Gegevensbescherming (FG) die samen werkt met de FG van de Zeeuws Vlaamse gemeenten. Er is een Walcherens Privacy Officer overleg waarin de privacy officers samenwerken. Middelburg Het privacy bewustzijn van collega’s wisselt nog erg per afdeling. De elearnings van SEP helpen heel erg om collega’s meer bewust te maken. Vlissingen De afdelingen die veel met persoonsgevoelige informatie werken zijn erg privacy bewust, zoals OOV en Publiekszaken. Andere afdelingen scoren minder hoog, maar werken dan ook et minder intensief met privacygevoelige informatie.

14

Ethiek en ethisch kader (algemeen)

1 1

Middelburg Middelburg heeft geen ethisch kader vastgesteld. Vlissingen Vlissingen heeft geen ethisch kader vastgesteld.

15

Module Data en Software De applicaties die gebruikt (kunnen) worden voor het analyseren van data, het beheer van deze applicaties en de mate van inzicht in welke data wordt verwerkt in welke applicatie. De verzameling voorzieningen die randvoorwaardelijk zijn voor het analyseren van data. Hieronder vallen alle digitale en fysieke hulpmiddelen en ook de beschrijving van de relaties daartussen. Element Profiel Toelichting Datastrategie en data3 Dit is belegd bij de gemeenschappelijke ICT organisatie. Middelburg en infrastructuur Vlissingen hebben een data-infrastructuur. Gegevensmanagement 2 Gegevensmanagement is een onderdeel van informatiemanagement. In Middelburg is al een tijd een gegevensbeheerder in functie (nu vacant). Deze vacature zal 50/50 met Vlissingen worden geworven om samen een fulltimer te werven voor het gegevensbeheer. Eigenaarschap van 2 Middelburg data(bronnen) Het afdelingshoofd is eigenaar van de databronnen. De vraag is wel of zij zich bewust zijn van deze verantwoordelijkheid en deze ook voelen. 2 Vlissingen In beleid is wel een eigenaar van de databronnen vastgelegd. Dit is meestal de proceseigenaar. Dataopslag 2 Middelburg Voor het sociaal domein is een DWH ingericht. Het is de bedoeling om hier in de toekomst ook andere afdelingen op te laten aansluiten.

2 Vlissingen Er wordt gewerkt aan een startsituatie van een dataplatform waarin data kan worden verzameld en geanalyseerd, met bijbehorende governance. Dit platform krijgt een flexibele inrichting, omdat de gemeente nu nog niet weet waar het heen gaat met data ondersteund werken en hoe de behoeften er over een aantal jaren uit zullen zien. Common Ground 1 Beide gemeenten zijn nog niet bezig met Common Ground. Informatiebeveiliging 3 Beide gemeenten hebben het informatiebeveiligingsbeleid op basis van de BIO op orde en dit wordt verder doorontwikkeld. Data democratisering 2 Middelburg Data is toegankelijk voor enkele medewerkers of teams binnen de 2 organisatie en wordt opgehaald uit operationele processen om te gebruiken voor bijvoorbeeld monitoring. Vlissingen Voor de gemeente Vlissingen is data democratisering een situatie om naartoe te groeien.

16

Inzicht in het applicatielandschap

2 2

Rapporteren en analyseren (algemeen)

2 2

Software voor dataanalyse en datavisualisatie

1

3

Middelburg Middelburg is gestart om het applicatielandschap in kaart te brengen. Vlissingen In Vlissingen wordt gewerkt aan het in kaart brengen van het applicatielandschap, inclusief de afhankelijkheden tussen applicaties. Zij gebruiken hiervoor BlueDolphin. Daarnaast komt het ook nog veel voor dat software buiten het zicht van I&A in gebruik is (shadow-IT). Middelburg Ter ondersteuning van gemeentelijke taken worden incidenteel eenvoudige rapporten en analyses gemaakt ter verantwoording. Vlissingen In de gemeente Vlissingen bestaat de wens om te gaan werken volgens het principe van self-service BI, ondersteund door corporate BI. Dit houdt in dat afdelingen zelf aan de slag kunnen met data-analyse en datavisualisatie, maar dat hier organisatie breed ook ondersteuning voor is. Middelburg Cognos wordt gebruikt en PowerBI is gewenst. Vlissingen Cognos wordt gebruikt en PowerBI is gewenst.

17

Handelingsperspectieven 1

2

3

4

5 6

7

Handelingsperspectief Stel een eigen Model Privacy Protocol binnengemeentelijke gegevensdeling vast. Beschikbare praktijkvoorbeelden van gemeente ’sHertogenbosch en gemeente Meierijstad die dit al gebruiken, kunnen dienen ter inspiratie voor het opzetten van jullie eigen signaalverwerkingsproces. Ga aan de slag met de inrichting van het LIO. Gebruik het Model Privacy Protocol binnengemeentelijke gegevensdeling als basis voor informatiedeling. Investeer in een periodieke afstemming tussen de collega’s vanuit Veiligheid en van Informatiemanagement om de informatiebehoeften met elkaar te bespreken. Onderzoek het gebruik van het zaaksysteem voor het verwerken en opslaan van informatie. Wellicht kunnen onderdelen uit het proces van signaalverwerking worden ingericht in Djuma. Zo kunnen er bijvoorbeeld checklists worden ingericht voor bepaalde taken en kunnen kenmerken aan signalen worden gegeven, zodat ze te herkennen zijn op sub thema. Zie de flowchart van de gemeente ’s-Hertogenbosch op het KPO als voorbeeld. De gemeente ’s-Hertogenbosch gebruikt ook het zaaksysteem Djuma. Flowchart Werkproces signalen ondermijning (het Bossch’Model) Gebruik Djuma voor het vastleggen van resultaten van controles. Investeer in een centraal meldpunt waarbij naast MMA-meldingen ook interne meldingen van ondermijning kunnen binnen komen.

Onderzoek welke kanalen daarbij de voorkeur hebben (mail, intranet, telefoon etc.) Een interne bewustwording/communicatie campagne kan bijdragen aan de bekendheid van het meldpunt en het doen van meldingen. Bekijk of een van de handreikingen Informatiebeeld die ontwikkeld zijn door Taskforce-RIEC en Avans Hogeschool kan helpen bij het stapsgewijs opbouwen van een informatiebeeld op een specifiek thema of in een bepaald gebied. Dit zou een mooi proof of concept (POC) kunnen zijn om data-ondersteunend werken binnen de gemeente te ervaren. De verschillende handreikingen zijn te vinden op het Kennisplatform Ondermijning. • Handreiking informatiebeeld Winkelgebieden • Handreiking Informatiebeeld Bedrijventerreinen • Handreiking Informatiebeeld Autobranche • Handreiking Informatiebeeld Buitengebied • Handreiking Informatiebeeld Recreatieparken 18

Initiatiefnemer Middelburg Vlissingen

Middelburg, team OOV

Middelburg Vlissingen Middelburg Vlissingen

Middelburg Middelburg

Middelburg Vlissingen

8

9

10

11 12 13

• Handreiking Informatiebeeld onrechtmatig gebruik woningen • Handreiking Informatiebeeld Spookbewoning • Handreiking Informatiebeeld Garageboxen VNG Realisatie bouwt aan DOOK, de Datavoorziening Onregelmatigheden Op de Kaart. Dit is een kaartapplicatie die ingezet kan worden om bij het opbouwen van een informatiebeeld op bijvoorbeeld een bedrijventerrein kan worden ingezet, zoals hierboven benoemd. Dat is een mooie manier om zelf snel inzicht te hebben in gegevens uit de basisregistraties, zodat ook zelf analyses kunnen worden gedaan zonder hulp van collega’s. Meer informatie hierover is te krijgen bij Abel Koppert, projectleider DOOK: abel.koppert@vng.nl Neem in het ontwerp van het beoogde dataplatform ook het concept van een Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) mee ter ondersteuning van signaalverrijking, data-analyse e.d. in de aanpak van ondermijning conform privacy protocol. Zie voor meer informatie: Handleiding VIK Ga intern het gesprek aan over ethische kaders binnen de gemeente als geheel en de afdelingen OOV specifiek. Hoe willen wij omgaan met data vanuit een ethisch perspectief? Gebruik hiervoor De Ethische Data Assistent (DEDA) van de Utrecht Data School als hulpmiddel voor het gesprek en het vergroten van het ethisch bewustzijn. Leg contact met andere gemeenten die gebruik maken van de TNO Tool Spookbewoning om van elkaar te kunnen leren en ervaringen te delen.

Laat politie als partner aansluiten bij het LIO. Voeg een standaard dataparagraaf toe aan collegevoorstellen om het bewustzijn onder collega’s te vergroten.

19

Middelburg Vlissingen

Vlissingen

Middelburg Vlissingen

Vlissingen Vlissingen Middelburg Vlissingen