Bijlage 1. Decembercirculaire 2024
Tekst van het document
Bijlage: Technische toelichting Decembercirculaire 2024 Hieronder volgt een technische toelichting van de financiële gevolgen van de Decembercirculaire 2024. Overzicht van cijfers
De items in voorgaande toelichting leidt tot het volgende cijfermatige overzicht. Bedragen zijn in duizenden euro’s. 2024
2025
2026
2027
2028
Uitkeringsfactor, algemeen Correctie volume accres i.v.m. revisie CBS
-
184
270
455
643
Correctie LPO accres i.v.m. revisie CBS
-
-
-
-
-
Uitkeringsfactor 2025, uitkeren verdeelreserve
-
92
-
-
-
Subtotaal (A):
-
276
270
455
643
Compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg
97
-
-
-
-
Overige taakmutaties
12
-
-
-
-
Subtotaal (B):
109
-
-
-
-
Uitvoering Hervormingsagenda Jeugd
18
-
-
-
-
Subtotaal (C):
18
-
-
-
-
Decentralisatie- en integratie-uitkeringen (hierna DU/IU) Actieplan Wapens en Jongeren (DU)
11
-
-
-
-
Spreidingswet (DU)
43
-
-
-
-
Meerkosten Oekraïne sociaal domein (DU)
77
-
-
-
-
Vangnetconstructie energietoelage (DU)
84
-
-
-
-
Overige (DU's)
20
-
-
-
-
Subtotaal (D):
235
-
-
-
-
Totaal verschil
362
276
270
455
643
Taakmutaties met budgettair voor- of nadelen
Taakmutaties met bijbehorende taakmutatie
Uitkeringsjaar 2022 De uitkeringsfactor1 voor 2022 stijgt ten opzichte van de Septembercirculaire 2024 van 1,823 naar 1,826. Deze bijstelling wordt veroorzaakt door het verwerken van de definitieve volumina voor de WOZ-waarden waardoor de OZB-maatstaven wijzigen. Dit vertaalt zich in een positief effect van € 174.645,31.
Uitkeringsjaar 2023 De uitkeringsfactor voor 2023 wijzigt niet ten opzichte van de Septembercirculaire 2024 en blijft 1,305.
Uitkeringsjaar 2024 Uitkeringsfactor 2024
De actualisatie van de volumina van een aantal maatstaven en de actualisatie van de overige uitkeringsonderdelen in deze circulaire leidt niet tot een wijziging van de uitkeringsfactor ten opzichte van de Septembercirculaire 2024. Hieronder worden de belangrijkste taakmutaties uit de Decembercirculaire 2024 genoemd: Taakmutaties met budgettair voor- of nadelen
▪
Compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg € 30,4 miljoen, voor Middelburg € 97.000;
Taakmutaties met bijbehorende taakmutatie
▪
Uitvoering Hervormingsagenda Jeugd € 5,6 miljoen, voor Middelburg € 18.000;
1 Via de normeringssystematiek wordt jaarlijks de omvang van het gemeentefonds bepaald (voeding). De uitkeringsfactor is de
verhouding tussen de voeding en de totale landelijke uitkeringsbasis. De uitkeringsfactor wordt afgerond op 3 decimalen achter de komma. Het derde decimaal achter de komma wordt ook wel een «punt» uitkeringsfactor genoemd.
1
Bijlage: Technische toelichting Decembercirculaire 2024
Compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg Voor de uitkering ‘Niet beoogde jeugdzorgkosten vanwege verblijf’ is in het voorjaar van 2024 een bedrag van € 60 miljoen beschikbaar gesteld voor de begroting van het ministerie van VWS. Het bedrag komt uit de Algemene Uitkering van het gemeentefonds en de integratie-uitkering Voogdij 18+ (zie meicirculaire 2024). Na beoordeling van de aanvragen over de jaren 2022 en 2023 resteert € 30,4 miljoen. Het resterende budget wordt in zijn geheel teruggeboekt naar het gemeentefonds, omdat de integratie-uitkering Voogdij 18+ is opgeheven. De kosten hiervoor zijn reeds gemaakt. De ontvangen extra middelen worden in de Jaarrekening 2024 werkt. Uitvoering Hervormingsagenda Jeugd Met de totstandkoming van de Hervormingsagenda Jeugd zijn middelen beschikbaar gekomen voor de uitvoering van de agenda. Hiervan is voor 2024 en 2025 jaarlijks € 9 miljoen overgeheveld naar de begroting van het ministerie van VWS ten behoeve van de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd (hierna HA-jeugd). De voor 2024 beschikbare middelen van € 9 miljoen zijn echter niet volledig door het Rijk besteed. Voor 2024 worden de niet-bestede middelen van € 5,6 miljoen teruggeboekt naar het gemeentefonds. Naast de inspanningen van het Rijk vraagt de HA-jeugd lokaal ook de nodige extra inzet en expertise.
We stellen daarom voor om deze middelen hiervoor beschikbaar te houden en bij de Jaarrekening 2024 aan uw raad voor te leggen. In de Decembercirculaire is een aantal nieuwe decentralisatie-uitkeringen (DU’s) opgenomen. Daarnaast kent het ook nog mutaties in bestaande DU’s: Hieronder staan de belangrijkste DU’s: Mutaties Decentralisatie- en integratie-uitkeringen (DU/IU)
▪ ▪ ▪ ▪
Actieplan Wapens en Jongeren € 1 miljoen (nieuw), voor Middelburg € 11.000; Spreidingswet € 15,3 miljoen (nieuw), voor Middelburg € 43.000; Meerkosten Oekraïne sociaal domein € 29,7 miljoen, voor Middelburg € 77.000; Vangnetconstructie energietoelage € 32,5 Miljoen, voor Middelburg € 84.000;
Actieplan Wapens en Jongeren Het Actieplan Wapens en Jongeren stelt deelnemende gemeenten in staat om samen met onderwijsinstellingen extra activiteiten te ontplooien om scholen te ondersteunen bij het maken van (preventief) beleid om het dragen en gebruiken van (steek)wapens te voorkomen. Daarnaast kunnen de middelen bijvoorbeeld worden ingezet om lokale samenwerking tussen gemeenten, onderwijsinstellingen en andere maatschappelijke partners te verstevigen. Er is in totaal € 1 miljoen beschikbaar. In de kadernota 2024 – 2027 zijn voor de jaren 2024 en 2025 eenmalige middelen van telkens € 100.000 beschikbaar gesteld. Hierdoor hoeft de compensatie van € 11.000 in de Decembercirculaire niet gereserveerd te worden Spreidingswet Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken voor asielzoekers om zo tot een evenwichtigere spreiding van asielzoekers te komen over gemeenten en provincies. Voor 2024 ontvangen zij hiervoor een bijdrage van in totaal € 15,3 miljoen. Elke gemeente ontvangt een vast bedrag van € 20.000. Het resterende bedrag wordt verdeeld op basis van de verdeling van het aantal opvangplaatsen per gemeente. Dit bedrag dient als compensatie voor de inspanningen die de gemeente in 2024 heeft geleverd.
Meerkosten Oekraïne sociaal domein De verantwoordelijkheid voor zorg en ondersteuning vanuit de Wmo, de Jeugdwet en de Wet publieke gezondheid, met betrekking tot het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma en het prenataal huisbezoek, ligt voor Oekraïense ontheemden bij de gemeenten. Het aantal Oekraïense ontheemden is echter zo groot dat dit niet kan worden beschouwd als een gebruikelijke fluctuatie op gemeentelijk niveau. Daarom ontvangen de betreffende gemeenten een
2
Bijlage: Technische toelichting Decembercirculaire 2024 compensatie. De extra kosten hiervoor worden verantwoord binnen de daarvoor beschikbare gemeentelijke budgetten. Vangnetconstructie energietoelage Binnen de decentralisatie-uitkering Energietoelage 2023 is € 32,5 miljoen van het budget gereserveerd voor een vangnetconstructie. Ondanks de aangepaste verdeelsystematiek kunnen er verschillen zijn ontstaan tussen de gebruikte verdeelstatistiek en het werkelijke aantal bereikte huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. De vangnetconstructie is bedoeld om te grote afwijkingen op te vangen. Dit betreft een compensatie voor 2023/2024. De regeling voor deze energietoeslag is volledig afgerond. Deze extra compensatie binnen de Algemene Uitkering zal in de Jaarrekening van 2024 worden verwerkt.
Uitkeringsjaar 2025 en verder Uitkeringsfactor 2025 en verder
Bij Miljoenennota 2025 zijn de ramingen (2025 en verder) voor bbp-volume en bbp-prijs aangepast op basis van de macro-economische cijfers van het Centraal Planbureau (CPB). Afgelopen zomer heeft het CBS een revisie van het bbp gepubliceerd. Helaas is bij de accresberekening 2025-2029 de CBS-revisie van afgelopen zomer abusievelijk niet meegenomen. Doordat het volumedeel van het accres wordt gebaseerd op t-9 t/m t-2 had ook de bbp-volume index voor de periode 2015 tot en met 2023 aangepast moeten worden. Het volledig doorvoeren van de CBS-revisie leidt tot een hogere bbp-index voor 2025-2029 dan in de Miljoenennota 2025 geraamd. De index voor het volumedeel wordt door de revisie circa 0,1% hoger voor 2025-2029. Dit heeft gevolgen voor het gereserveerde accres van het gemeentefonds en het BTWcompensatiefonds (BCF). De uitkeringsfactor voor 2025 stijgt ten opzichte van de Septembercirculaire met 3 punten van 1,457 naar 1,460. Het verwerken van de bovengenoemde correctie heeft een opwaarts effect op de uitkeringsfactor in de jaren 2025-2029. Voor 2025 gaat het om circa 2 punten. In de daaropvolgende jaren loopt dit effect op tot 9 punten in 2029. Verder heeft het vrijvallen van een gedeelte van de verdeelreserve.
Dit betreft middelen die worden gereserveerd om fluctuaties, onder andere als gevolg van volumemutaties, op te vangen totdat de definitieve uitkering van enig uitkeringsjaar is vastgesteld. In 2025 (€ 20 miljoen op een totaal van € 40 miljoen) een positief effect op de uitkeringsfactor van circa 1 punt.
3