Beantwoording schriftelijk vragen over schuldhulpverlening - Bas van der Reest (D66)

Beantwoording schriftelijke vragen (art. 41 RvO) fractie

aan

portefeuillehouder

datum

D66

Bas van der Reest

Jeroen Louws

20 juni 2023

contactpersoon

afdeling

telefoon

e-mail

Evelien Koppejan

Samenleving

06 55498661

e.koppejan@middelburg.nl

onderwerp

zaaknummer

Schuldhulpverlening

487260

Geachte heer Van der Reest, Hieronder treft u aan de beantwoording van uw vragen, die u namens D66 heeft gesteld in het kader van schuldhulpverlening naar aanleiding van een brief (ingekomen stuk 080) van NVVK. 1.

Is het college het met mij eens dat het wenselijk is om onze inwoners zo goed mogelijk te ondersteunen bij schuldproblematiek? Ja, dat ondersteunt het college van harte.

2.

Is het college het met mij eens dat het ontlasten van inwoners met schuldproblematiek nevenvoordelen heeft voor niet alleen onze inwoners maar ook voor de familie en de gemeente, bijvoorbeeld op het gebied van zorg- en familieproblematiek?

Ja, het college ziet deze nevenvoordelen ook. Bij inwoners met schulden speelt regelmatig multiproblematiek. Het is van belang om vooral in deze situaties goed samen te werken. We hebben hiervoor aandacht bij de vorming van het sociaal team. 3.

Is het college het met mij eens dat ook in Middelburg nog best stappen gemaakt kunnen worden mbt het versterken van onze wettelijke taak op het gebied van schuldhulpverlening? Het is altijd van belang te blijven kijken naar stappen die gezet kunnen worden om schuldhulpverlening te versterken. De wettelijke taak op het gebied van schuldhulpverlening is belegd bij Orionis Walcheren. In de kadernota van Orionis Walcheren 2023 – 2026 is bijvoorbeeld al opgenomen dat de komende jaren meer ingezet wordt op nazorg om te zorgen voor een verduurzaming van een stabiele financiële situatie. Deze nazorg is extra belangrijk omdat vanaf 1 juli 2023 de looptijd van de Wsnp (Wet schuldsanering natuurlijke personen) en als gevolg daarvan ook de looptijd van de Msnp wordt verkort van 36 naar 18 maanden. De verkorting van de looptijd Wsnp en Msnp zorgt ervoor dat inwoners sneller verlost zijn van problematische schulden. Tegelijkertijd is er voor een financieel zorgeloze toekomst meer nodig dan een snellere doorlooptijd van deze trajecten: door de kortere doorlooptijd wordt de financiële hulpverlening en de begeleiding van de klant intensiever. Naast de wettelijke taak op het gebied van schuldhulpverlening die is gedelegeerd aan Orionis spelen we als gemeente lokaal een rol in preventie en vroegsignalering op schulden.

We werken aan een beleidskader Bestaanszekerheid waarin hieraan verder invulling wordt gegeven.

De brief van de NVVK beschrijft via zes vragen een toets om te kijken hoe het staat met de schuldhulpverlening in een gemeente. 4.

Kan het college een antwoord geven op die zes vragen en daarbij iedere keer aangeven hoe er al dan niet invulling aan wordt gegeven? Ja, zie de vragen en de antwoorden hieronder. 1. Aangemeld bij het registratiesysteem Vish? Dit is een systeem waardoor deurwaarders meestal afzien van verdere incasso als een wanbetaler schuldhulp krijgt. Orionis Walcheren is hierbij aangemeld. 2.

Saneringskredieten, tenzij….? Werkt uw gemeente al (exclusief) met saneringskredieten? Een aantal jaar geleden heeft Orionis Walcheren de koers gewijzigd, waardoor nu veel meer saneringskredieten verstrekt worden dan voorheen. Dit middel heeft grote voordelen voor de klant. Om die reden gaat Orionis hierop de komende periode nog meer inzetten. De verkorting van de Msnp naar 18 maanden zal hier ook een positieve bijdrage aan leveren.

3.

Overeenkomst met het Waarborgfonds saneringskredieten? Orionis Walcheren werkt nog niet met het Waarborgfonds. Zij kunnen dit risico zelf nog dragen. Het doel van het Waarborgfonds is het vergroten van de inzet van saneringskredieten in de aanpak van problematische schulden. Een aantal gemeenten gebruikt saneringskredieten (nog) niet uit onbekendheid of omdat ze huiverig zijn om borg te staan voor het verstrekte krediet. Ook al blijkt het risico in de praktijk verwaarloosbaar: 97% van de klanten lost het saneringskrediet af (bron: NVVK) Met het waarborgfonds wordt het risico collectief gedragen. Dit werkt dus als een soort ‘verzekering’. Voor elk saneringskrediet vraagt het Waarborgfonds een premie. Ook voor Orionis Walcheren is het doel de inzet van saneringskredieten in de aanpak van problematische schulden te vergroten. De financiële risico’s die hiermee gepaard gaan zijn voor Orionis als geheel beperkt. Daarom is het voor nu niet nodig aan te sluiten bij het Waarborgfonds. De premie die hiermee bespaard wordt, kan dienen als dekking voor eventuele risico’s die zich voordoen. Verder heeft het Waarborgfonds een startkapitaal van rijksoverheidswege en kan in het begin daarom de premie acceptabel houden. Er is geen garantie dat de premie in de nabije toekomst niet veel hoger zal gaan uitvallen, vooral als gevolg van overheadkosten.

4.

Aangesloten op het Schuldenknooppunt? Het Schuldenknooppunt zorgt ervoor dat de communicatie tussen schuldhulpverleners en schuldeisers gedigitaliseerd en gestandaardiseerd wordt. Orionis Walcheren is hierop aangesloten.

5.

Convenant Lokale Overheid getekend Dit convenant is niet getekend. Wel zijn binnen Orionis Walcheren coulante afspraken gemaakt over vorderingen vanuit de Participatiewet en de kredietbank. Daarnaast heeft Orionis Walcheren een samenwerkingsovereenkomst met de gemeentelijke belastingen. Hiermee zijn er met de meeste lokale overheden al lokale afspraken gemaakt en is het convenant minder van toegevoegde waarde. Als er redenen zijn om toch voor een landelijk convenant te kiezen, kan Orionis bezien om dit in onderling overleg met de verschillende domeinen om te zetten naar een landelijk convenant.

6.

Samenwerking bewind-gemeente via Modelovereenkomst Een optimale samenwerking met bewindvoerders is van belang voor de goede dienstverlening en een duurzame schuldenrust voor inwoners. Orionis Walcheren is samen met de bewindvoerders bezig om deze samenwerking te optimaliseren. De eerste bijeenkomsten hiervoor hebben plaatsgevonden. De intentie is om convenanten met bewindvoerders af te sluiten om de samenwerking op een effectieve en efficiënte manier vorm te geven.

5.

Kan het college, waar het antwoord op de vraag nee is, aangeven of de intentie bestaat te werken richting een ja en aangeven hoe daar naar toe gewerkt wordt? Ja, dit is in de antwoorden verwerkt.

6.

Kan het college, indien van toepassing, voor de punten waar ze het onwenselijk acht toe te werken richting een ja motiveren waarom dat zo is. Niet van toepassing.

7.

Kan het college een overzicht geven van andere activiteiten en/of manieren die Middelburg inzet in het bestrijden van schuldproblematiek zoals bijv. Schuldhulpmaatje en Humanitas thuisadministratie Walcheren. Schuldhulpmaatje: De activiteiten van Schuldhulpmaatje zijn gericht op het persoonlijk begeleiden van mensen met (dreigende) financiële problemen, zodat zij schuldenvrij worden en blijven. Zij richten zich op het vroeg signaleren van problemen door onder andere met een inloop in de ZB korte en snel oplosbare vragen te beantwoorden. Ook kunnen vragen leiden naar een intake gesprek voor een vervolgtraject bij Schuldhulpmaatje of waar nodig naar een professionele organisatie. Humanitas Thuisadministratie: Humanitas Thuisadministratie is er voor mensen die om uiteenlopende redenen het overzicht over hun financiële administratie zijn kwijtgeraakt. Humanitas Thuisadministratie helpt deze mensen om op termijn weer financieel zelfredzaam te worden en de regie terug te krijgen over hun financiële en administratieve huishouding. Humanitas heeft spreekuren in PI Torentijd en ZB. Verder voert Humanitas het project Get a Grip uit waarbij jongeren met schulden vroegtijdig worden ondersteund door speciaal opgeleide vrijwilligers. Los van de spreekuren wordt vanuit de wettelijke vroegsignalering via Orionis naar zowel Schuldhulpmaatje als Humanitas verwezen.

Verder komen er doorverwijzingen bij deze vrijwilligersorganisaties terecht vanuit bijvoorbeeld Maatschappelijk Werk Walcheren en Welzijn Middelburg. Regelmatig is er sprake van multi-problematiek waardoor de problematiek te ‘zwaar’ is voor de vrijwilligers. Een goede samenwerking met maatschappelijk werk of andere vormen van flankerende hulpverlening is daarom erg belangrijk.

Op het Infoplaza in de ZB organiseren steeds meer organisaties spreekuren (waaronder het sociaal team) waar inwoners op een laagdrempelige manier terecht kunnen met vragen over geldzaken en (beginnende) financiële problemen. Doordat organisaties elkaar ontmoeten, wordt de samenwerking versterkt.

Orionis heeft twee spreekuren per week waar mensen laagdrempelig binnen kunnen lopen met vragen over schuldproblematiek. Eén spreekuur van 4uur in Vlissingen en een spreekuur van 1uur in Middelburg (en geen spreekuur in Veere). 8. Waarom is in Middelburg slechts 1 uur ingeroosterd? Orionis Walcheren biedt voor mensen met geldzorgen twee keer per week een ‘inloop Geldzorgen’ aan. Eén keer op het kantoor van Orionis Walcheren op dinsdag van 9.00 – 13.00 uur en één keer in de ZB in Middelburg op donderdag van 10.00 – 11.00 uur. Het spreekuur in de ZB doen zij in samenwerking met Schuldhulpmaatje en Humanitas. Verder zijn er plannen om een spreekuur te doen op de nieuwe locatie van de Voedsel- en Kledingbank. Beide spreekuren zijn bestemd voor alle Walcherse inwoners. 9.

Wordt van dit spreekuur (veel) gebruik gemaakt? Dit is nog niet heel veel. De ene keer zijn er geen bezoekers en de andere keer een paar. De inloop is bedoeld om laagdrempelig hulp te bieden. Naast de spreekuren kunnen inwoners op alle werkdagen een startgesprek aanvragen. Dit kan telefonisch plaatsvinden of bij Orionis op kantoor.

10.

Is er op enigerlei wijze gepolst of de beperkte beschikbaarheid op donderdagochtend voldoende mogelijkheid biedt voor mensen om gebruik te maken van deze laagdrempelige inloopfunctie? Nee, hier is geen onderzoek naar gedaan.

11.

Op de website van de gemeente Middelburg, onder schuldhulpverlening, staat een doorverbindknop naar Orionis Walcheren die de bezoeker doorgeleid naar een kale pagina. Zou u daar eens naar willen kijken? Bedankt voor de opmerkzaamheid. De website is inmiddels aangepast waardoor de doorverbindknop nu verwijst naar de pagina over geldzorgen bij Orionis Walcheren, zie Website Orionis: Geldzorgen (orioniswalcheren.nl)

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris mr. A. van den Brink

de burgemeester mr. H.M. Bergmann