AB 2025.12.09 Memo actieve informatie vervolgonderzoek Middelburgse Joodse huizen WO II

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Algemeen bestuur

Carla Doorn

18 november 2025

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Henk de Kunder

Leefomgeving

+31118675283

H.de.Kunder@middelburg.nl

onderwerp

Vervolgonderzoek Middelburgse Joodse huizen WO II

Geachte leden van de raad, aanleiding

Met de in gemeenteraadsvergadering van 1 juni 2023 aangenomen motie 23-046 heeft uw raad het college verzocht vervolgonderzoek uit te laten voeren naar de in december 1940 onteigende percelen van Joodse eigenaren op grond van de zogeheten Wederopbouwbesluiten alsmede naar mogelijke naheffingen van gemeentelijke belastingen opgelegd aan Joodse eigenaren over de periode dat zij zelf niet over het vastgoed konden beschikken informatie

Omdat de gevoeligheid van het onderwerp ook na ruim 80 jaar nog steeds onverminderd groot is, was een onderzoek, uitgevoerd door een externe gespecialiseerde partij, een door een meerderheid van de raad gedragen verzoek. De raad vond tevens dat een externe toets bij het eerder uitgevoerde interne onderzoek naar het eigen oorlogsverleden van de gemeente Middelburg zeer gewenst was. Het college heeft naar aanleiding van genoemde motie opdracht verstrekt aan de Radboud Universiteit Nijmegen tot uitvoering van het door uw raad gevraagde vervolgonderzoek. Een zeer deskundige en betrokken klankbordgroep heeft kritisch meegelezen op het door de onderzoekers samengestelde rapport. De Radboud Universiteit heeft vastgesteld dat er op de belangrijke punten geen verschil is tussen de door hen uitgevoerde reconstructie en het eerder intern uitgevoerde onderzoek. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst op 29 september 2025 is het rapport formeel aan de gemeente overhandigd en toegelicht door prof. dr. W.P. van Meurs van de Radboud Universiteit. Daarbij is de vraag gesteld of in het onderzoek ook de destijds zelfstandige gemeenten Arnemuiden, Sint Laurens en Nieuw en Sint Joosland zijn betrokken. (Kleverskerke was reeds in 1857 bij Arnemuiden gevoegd).

Tijdens het onderzoek is alleen in Middelburg en Sint Laurens vastgoed van Joodse eigenaren aangetroffen en de gemeenten Arnemuiden en Nieuw en Sint Joosland zijn daardoor verder niet in het onderzoek meegenomen. Uit de archieven is ook gebleken dat genoemde gemeenten geen Joodse inwoners hadden. Het college onderschrijft de conclusies van het onderzoek en is van mening dat het door de raad gevraagde

blad

2 van 2 onderwerp

GL-PvdA, SGP, FVD en D66 - Vervolgonderzoek Middelburgse Joodse huizen WO II

vervolgonderzoek naar de rol van de gemeente ten aanzien van de omgang met Joods onroerend goed tijdens de Tweede Wereldoorlog met de oplevering van het rapport is afgerond. Het college spreekt de hoop uit dat het rapport kan bijdragen aan bewustwording en educatie over de tragische gebeurtenissen in onze geschiedenis. Het rapport wordt middels deze memo actieve informatie aan uw raad aangeboden.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, De secretaris, de burgemeester,

Garmt Kolhorn

Yvonne van Mastrigt

Bijlage: 1. Joodse burgers in Middelburg: onteigening en rechtsherstel