AB 2025.12.09 Memo actieve informatie Project Zeeland 2050 - Middelburg

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Algemeen bestuur

Rutger Schonis

11 november 2025

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Nancy Baecke

Samenleving

+31118675324

n.baecke@middelburg.nl

onderwerp

Project Zeeland 2050 - Middelburg

Geachte leden van de raad, aanleiding

Met deze memo informeren wij uw raad over de vervolgstappen na het verschijnen van het toekomstperspectief ‘Zeeland 2050 – Bouwen aan de Delta van de Toekomst’, waarmee wordt gewerkt aan een gezamenlijke strategische agenda van Zeeland met het Rijk als basis voor een concrete investeringsagenda voor Zeeland. Zeeland 2050 is geen traditioneel visietraject, maar een gezamenlijk toekomstperspectief van overheden, maatschappelijke partners, instellingen en bedrijven om Zeeland toekomstbestendig te maken. Het dient als inspiratiebron en kompas voor de Zeeuwse samenwerking met het Rijk aan een strategische agenda waarin de nationale en regionale opgaven samenkomen. Investeren in Zeeland moet ook een logisch belang van het Rijk zelf worden. Een gezamenlijk belang en gedeelde investeringen. Wij zullen het toekomstperspectief in de komende jaren ook in onze gemeente steeds meer betrekken bij de voorstellen die we aan u voorleggen. Dat gebeurt via de besluitvorming van uw raad over wonen en economie, maar ook over voorzieningen zoals voor cultuur en onderwijs. Het toekomstperspectief Zeeland 2050 kan ook een inspiratiebron zijn voor het coalitieakkoord/bestuursakkoord na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026.

In deze memo geven wij aan welke focusgebieden wij voor Middelburg hanteren in het proces Zeeland 2050, waaronder in de strategische agenda Rijk-regio, en roepen wij u op ideeën hiervoor aan te dragen. Hiertoe zal een bijeenkomst voor uw raad worden gehouden op 19 november 2025 voorafgaand aan de informele raadsbijeenkomst van de drie Walcherse gemeenteraden. informatie

Vervolgproces De strategische agenda van het Rijk en Zeeland krijgt naar verwachting haar definitieve vorm na de start van het nieuwe kabinet in 2026. Daarna volgt het bespreken van de wensen en bedenkingen op het vervolg van Zeeland 2050 in de gemeenteraden, Provinciale Staten en de Algemene Vergadering van het waterschap. Daarmee gaat de volgende fase van de samenwerking tussen het Rijk en Zeeland in, gericht op uitvoering en verdere verdieping van de afspraken. Zeeland 2050 is bedoeld als een langjarig traject, waarin de

blad

2 van 4 onderwerp

Project Zeeland 2050 - Middelburg

volksvertegenwoordigers periodiek worden betrokken bij de actualisering van de strategische agenda en de doorwerking daarvan in eigen kaders en beleid. Uw raad heeft eerder al over Zeeland 2050 gesproken en met de motie 25-076 input gegeven over de inzet en de input voor Zeeland 2050. Deze ziet u hieronder verwerkt in de focusgebieden van het college. Met de motie 25-080 heeft uw raad verzocht voor het maken van een strategische agenda, een voorstel aan uw raad te doen toekomen met betrekking tot langjarige afspraken met het Rijk (Zeeland 2050). Omdat op dit moment nog geen langjarige afspraken met het Rijk worden gemaakt, die volgen immers pas na de vaststelling van de strategische agenda, kunnen we op dit moment nog geen voorstel met langjarige afspraken aan u voorleggen. Om tegemoet te komen aan de wens van uw raad om ook vóór het maken van een strategische agenda te worden betrokken, roepen we u op om ideeën aan te dragen passend voor een strategische agenda. De strategische agenda is een agenda op Zeeuwse hoofdlijnen gebaseerd op de drie pijlers uit het toekomstperspectief: Green Energy Port, Hotspot voor Talent en sterke dorpen en bruisende steden.

Na vaststelling van deze agenda met het nieuwe kabinet vindt een wensen en bedenkingen procedure met alle Zeeuwse raden plaats, waarmee de volgende fase van de samenwerking tussen het Rijk en Zeeland ingaat, gericht op uitvoering en verdere verdieping van de afspraken. Langjarige afspraken met het Rijk krijgen pas in deze fase echt vorm. De opvolging van de motie vindt dus plaats in meerdere fasen. Belangrijke momenten • 4e kwartaal 2025 – de colleges bespreken in het OZO themaoverleg Zeeland 2050 van 18 december de accenten voor de strategische agenda van het Rijk en Zeeland; • 2e kwartaal 2026 – vaststelling strategische agenda met het nieuwe kabinet, daarna behandeling van de wensen en bedenkingen in de raden, Provinciale Staten en de Algemene Vergadering; • 2026-2030 – uitvoering van de eerste afspraken en investeringen, met doorwerking naar nationale en regionale programma’s, en periodieke actualisatie van de strategische agenda. Focusgebieden In OZO verband vragen wij aandacht voor onze gemeentelijke focusgebieden die aansluiten bij het Ruimtelijk Arrangement, de zienswijze op de Nota Ruimte en Zeeland 2050. Deze brengen wij in via het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) en worden ambtelijk verder uitgewerkt in werksessies over de strategische agenda met de ministeries.

Wij hanteren de volgende focusgebieden die aansluiten bij bestaande kwaliteiten van Middelburg, van belang zijn voor de demografie en beroepsbevolking van onze gemeente en complementair zijn binnen het grotere Zeeuwse geheel. Verstedelijkingsopgave. In de door het Rijk opgestelde Nota Ruimte, die momenteel voor zienswijzen ter inzage ligt, wordt een strategie gehanteerd voor onderscheidende regionale ontwikkeling: VISTA. Elke regio heeft eigen kenmerken, opgaven, ambities en bijbehorende ontwikkelmogelijkheden. Voor de langere termijn wil het Rijk met alle regio's werken aan onderscheidende ontwikkelrichtingen. In de concept Nota Ruimte was voor Zeeland de strategie ‘Versterken’ voorzien, terwijl de ambitie van Zeeland passender is bij de strategie ‘Initiëren’. Dat vraagt een schaalsprong passend bij die verstedelijkingsstrategie. Op dit moment loopt de inspraakprocedure van de ontwerp Nota Ruimte (tot medio december 2025).

blad

3 van 4 onderwerp

Project Zeeland 2050 - Middelburg

Voor een schaalsprong is het van belang om aantrekkelijke woonmilieus aan te bieden die passen bij de verschillende doelgroepen. Voor Middelburg is daarbij de sprong over de N57 waarschijnlijk randvoorwaardelijk. De mogelijkheden daartoe worden onderzocht. Om aan alle lopende ruimtelijke trajecten en vraagstukken het beste invulling te kunnen geven en om te onderzoeken wat Zeeland 2050 specifiek voor de gemeenten op Walcheren kan betekenen zijn Veere, Vlissingen en Middelburg een gezamenlijk traject onder de vlag van Walcheren 2050 gestart, uiteindelijk resulterend in een gezamenlijke verstedelijkingsvisie Walcheren 2050. Om de bandbreedte van de verstedelijkingsruimte voor Walcheren te onderbouwen zal een extern onderzoek plaatsvinden. Het gaat hierbij naast woningbouw ook om de benodigde infrastructuur zowel fysiek als qua voorzieningen (cultuur, evenementen, sport, onderwijs, zorg, economie, toerisme, juridische diensten etc.). De resultaten van dit onderzoek zullen nog in deze bestuursperiode worden opgeleverd en ter kennisname aan de raden worden gebracht. Vooruitlopend op dit inzicht willen we in ieder geval inzetten op de volgende gebieden.

Voor een aantrekkelijk en veilig woon-, werk- en studeerklimaat zijn goeie infrastructurele verbindingen nodig in Middelburg, binnen Zeeland en met de randstad, Brabantse stedenrij en de Belgische steden Gent, Brugge (-Calais-Dover) en Antwerpen. Voor Middelburg/Walcheren zijn investeringen in de N57 (Dammenroute), de A58 (Vlaktunnel) en het spoor essentieel. Profilering Voor de profilering van onze gemeente in het kader van Zeeland 2050 hebben we ons de vraag gesteld wat het onderscheidend vermogen van Middelburg is. Hieruit zijn de volgende drie punten gekomen. Deze punten zijn niet uitputtend bedoeld, maar slechts om aan te geven waar de gemeente Middelburg zich met name op wil profileren. Onderwijs – onderwijsstad voor vernieuwend vervolgonderwijs (MBO, HBO en WO) en onderzoek Op dit moment wordt een toekomstvisie vervolgonderwijs ontwikkeld waarbij de gemeente Middelburg de ambitie uitspreekt om een krachtige onderwijsregio te vormen die aantrekkelijk is voor studenten, onderzoekers en professionals van MBO tot WO. Dat doen we samen met Vlissingen. Cultuur – culturele hoofdstad van Zeeland met een gevarieerd aanbod, met als inzet een toonaangevend Zeeuws museum met collectiecentrum Cultuur is een van de belangrijkste economische dragers van Middelburg. Daarmee is Middelburg het centrum van de creatieve economie van Zeeland.

Recent heeft Berenschot de haalbaarheid en mogelijkheden van een museale impuls voor Middelburg onderzocht. In Q1 van 2026 werkt Berenschot een voorkeursvariant uit op de onderdelen museaal concept, huisvesting, organisatie, publiek, effect op de culturele infrastructuur en financiën (beoogde investering en exploitatiebudget). Het streven is een toonaangevend Zeeuws Museum inclusief collectiecentrum in Middelburg. Bestuursstad – conform het DNA van Middelburg met Rijks- en overige overheidswerkgelegenheid Als provinciehoofdstad is Middelburg de bestuursstad van Zeeland. De werkgelegenheid bij de overheid is economisch belangrijk voor Middelburg en voor Walcheren. Het is één van onze economische motoren. Voor groei van Middelburg is het van belang te zorgen voor overheidswerkgelegenheid, waaronder meer rijkswerkgelegenheid, bijvoorbeeld door (nieuwe) rijksdiensten die zich vestigen in Middelburg.

blad

4 van 4 onderwerp

Project Zeeland 2050 - Middelburg

Wij blijven (pro-)actief bijdragen aan de gezamenlijke Zeeuwse koers en zullen uw raad tijdig betrekken wanneer lokale keuzes aan de orde zijn. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, De secretaris,

de burgemeester,

Garmt Kolhorn

Yvonne van Mastrigt