AB 2024.10.12 Memo actieve informatie notitie wijkgericht werken 'Samen zichtbaar en dichtbij'

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Algemeen bestuur

Eduard Smit

5 november 2024

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Manon Veroude

Wijk en Bestuur

+31118675529

M.Veroude@middelburg.nl

onderwerp

Notitie wijkgericht werken 'Samen zichtbaar en dichtbij'

Geachte leden van de raad, Aanleiding

We zijn als gemeente voortdurend op zoek naar manieren om de verbinding met de Middelburgse samenleving te verbeteren. Sinds 2006 is het wijkgericht werken geïntroduceerd in Middelburg. Een manier van werken met wijkteams, wijkwethouders en wijkmanagers als vooruitgeschoven post, om de verbinding met de samenleving te versterken. Het wijkgericht werken heeft ook deze bestuursperiode een belangrijke plaats gekregen in de gezamenlijke speerpunten van het gemeentebestuur en blijft daarmee onverminderd belangrijk. En ook in de Omgevingsvisie Middelburg 2050 is het wijkgericht werken meegenomen als werkwijze voor onze opgaven. In de jaren tot nu hebben bestuurders, medewerkers, netwerkpartners én inwoners al veel mooie stappen gezet met elkaar. Het wijkgericht werken is echter niet statisch; het is altijd in beweging. Om duidelijkheid te geven over hoe we het wijkgericht werken de komende jaren verder vorm willen geven is een notitie opgesteld: “Samen zichtbaar en dichtbij". Op 5 november nam het college van B&W een besluit over de doorontwikkeling van het wijkgericht werken in Middelburg zoals omschreven in de notitie. Graag informeren we u als gemeenteraad hierover. Informatie

In de notitie “Samen zichtbaar en dichtbij” vindt u de visie op het wijkgericht werken, de trends en ontwikkelingen en hoe we in Middelburg de komende jaren verder invulling willen geven aan het wijkgericht werken. Visie Wijkgericht werken gaat het over het leggen van verbindingen. Verbindingen binnen de overheid, tussen de overheid en de ‘burgersamenleving’ en binnen die samenleving. Het is een manier van denken en doen met als doel het samenwerken aan een fijne en sterke samenleving, waarin inwoners medezeggenschap hebben over hun eigen leefomgeving. We brengen mensen met talenten en gemeenschapszin met elkaar in verbinding en omarmen en versterken de krachten in een wijk. Krachten die bijdragen aan onze gezamenlijke maatschappelijke opgaven.

blad

2 van 4 onderwerp

Notitie wijkgericht werken 'Samen zichtbaar en dichtbij'

Speerpunten We richten ons de komende jaren op vijf speerpunten, te weten:

1. Verder versterken van onze netwerken en integrale samenwerking De afgelopen jaren is veel inzet gepleegd op het versterken van onze netwerken. Zowel intern als extern in de wijken en met onze netwerkpartners. We blijven werken aan het leggen van nieuwe verbindingen en het onderhouden van relaties tussen de verschillende disciplines in de organisatie, onze netwerkpartners en in de samenleving. Vele jaren lang hebben we in alle wijken gewerkt met wijkteams. We zien dat veel wijkteams kwetsbaar zijn of zelfs stoppen. In sommige wijken zoeken inwoners zelf naar alternatieve vormen, dat wil zeggen niet meer in vast verband met traditionele (bestuurs)functies. In de dorpen geldt dit niet. Hier zijn de dorpsverenigingen stabiel en stevig verankerd. Maar hier geldt ook dat de gemiddelde leeftijd hoog is. Maar of er nu een wijkteam in een wijk is, een bewonersorganisatie of een actieve straat: het zijn allemaal betrokken bewoners. We zijn blij met elke actieve constructieve club. Dat vraagt om een andere blik en een ander doel: niet per se het in standhouden van wijkteams, maar het vinden en binden van betrokken bewoners. Ontmoeting staat hierbij centraal en is het startpunt voor goede gesprekken over wat er leeft en speelt in de wijken. In de wijken waar men gesteld is op de traditionele wijktafels, blijven deze nog bestaan.

Aanvullend organiseren we in samenwerking met samenwerkingspartners en collega’s ook andere wijkontmoetingen. Op die manier ontmoeten we ook inwoners die niet naar de wijktafel komen en krijgen we zicht op nieuwe sleutelfiguren en krachten in de wijk.

2. Integrale wijkaanpak Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is nog meer aandacht gekomen voor wijkaanpak en participatie. De komende jaren willen we in onze wijken (en dorpen) aan de slag met een integrale wijkaanpak. We gaan

blad

3 van 4 onderwerp

Notitie wijkgericht werken 'Samen zichtbaar en dichtbij'

doen, leren en evalueren. Zo kunnen we een optimale methode ontwikkelen en onze gereedschapskist voor nieuwe vormen van dorps- en wijkdemocratie verder vullen. Deze aanpak is participatie ten voeten uit: waardegedreven vanuit het perspectief van onze inwoners. In de wijken waar Woongoed veel bezit heeft, pakken we dit samen met Woongoed op.

De integrale wijkaanpak levert een drieluik aan producten op: een wijkanalyse, een wijkplan en een wijkvisie. We vertrekken vanuit een wijkanalyse. In deze analyse wordt het DNA van de wijk beschreven. Hoe ziet de wijk eruit (fysiek, demografisch, …)? Wat zijn de sterke punten van de wijk? Wat behoeft aandacht in de wijk en waar liggen de ondersteuningsvragen? En welke spelers (professioneel en niet professioneel) zijn actief in de wijk? Verder onderzoeken we wat er speelt in de openbare ruimte. Staan er bijvoorbeeld (grote) aanpassingen op stapel? De wijkvisie beschrijft een visie op de gewenste ontwikkeling van een gebied die door alle belanghebbende partijen wordt (h)erkend. Zo’n visie is essentieel om over langere tijd met alle betrokken partijen te werken aan leefbaarheidsvraagstukken en opgaven. Een gedeelde visie zorgt bovendien voor samenhang tussen opgaven, projecten en interventies. Deze worden vertaald naar een wijkplan: een actieplan gericht op ingrepen en interventies op de korte termijn. Voor meer informatie, zie ook bijlage 1 met het plan van aanpak integrale wijkaanpak. 3. Ontmoetingsplekken in onze wijken en dorpen Bij welzijnsaccommodaties staat ‘ontmoeting’ centraal. Een goed functionerend ontmoetingscentrum is gemeenschap-versterkend. Een plek met veel activiteiten waar inwoners en in de wijk werkende organisaties gebruik van maken.

Door ontmoeting neemt de onderlinge betrokkenheid toe. Mensen vergroten hun persoonlijke netwerk waardoor zij dagelijkse problemen beter kunnen opvangen. In sterke gemeenschappen neemt zelfredzaamheid toe, zijn mensen gezonder, daalt de criminaliteit, wordt tolerantie versterkt en kunnen meer mensen meedoen. Er ontstaan vitale wijken. Dit draagt bij aan het versterken van de sociale basis, een belangrijke doelstelling uit de zorgvisie ‘Het Middelburgs model’. In 2023 zijn we voor twee van onze welzijnsaccommodaties al over gegaan van commercieel naar sociaal beheer. De maatschappelijke component staat hierbij bovenaan. Vrijwilligers en maatschappelijke organisaties die bij het centrum zijn betrokken, werken samen met een professioneel beheerder bij het uitvoeren van de beheertaken. De koffie en thee zijn goedkoop. Wijkcentra worden zo laagdrempeliger, ook voor de meer

blad

4 van 4 onderwerp

Notitie wijkgericht werken 'Samen zichtbaar en dichtbij'

kwetsbare doelgroepen. De wijkcentra in Sint Laurens en in Zuid bruisen hierdoor meer als daarvoor. Bovendien voelen bewoners zich betrokken bij het wijkcentrum en regelen veel dingen zelf. De regie van deze beweging ligt bij de afdeling Samenleving. Samen met collega’s van Facilitaire Zaken (beheer en verhuur) en de wijkmanagers wordt nauw samengewerkt aan deze nieuwe vorm van accommodatiebeleid. Het sociaal beheer zal gefaseerd in de overige wijkcentra worden geïntroduceerd. Dit vraagt maatwerk. Per locatie verschillen de behoeften en mogelijkheden voor de inzet van vrijwilligers en maatschappelijke organisaties. 4. Middelburg Ontmoet In het najaar van 2023 is het community platform Middelburg Ontmoet gelanceerd. Een digitale ontmoetingsplek vóór en dóór Middelburgers. Hier kunnen inwoners en organisaties informatie brengen en halen. Op dit platform worden (eerste) verbindingen gelegd tussen (maatschappelijke) organisaties en inwoners en inwoners onderling. Dit blijft een belangrijk instrument. In de doorontwikkeling van de wijktafels, voegen we een ‘offline’ component toe aan Middelburg Ontmoet. Onder de noemer Middelburg Ontmoet ‘live’ organiseren we en faciliteren we ontmoetingen in de wijken. We sluiten daarbij ook aan bij bestaande wijkactiviteiten en -ontmoetingen. In samenwerking met andere afdelingen zijn we bezig met een mobiel ontmoetingspunt.

Een gezellige keet die we flexibel en gemakkelijk in kunnen zetten in wijken en buurten. Letterlijk: Samen zichtbaar en dichtbij! 5. Loket voor maatschappelijke initiatieven Sinds twee jaar is wijkgericht werken het loket voor bewonersinitiatieven ofwel maatschappelijke initiatieven*. Dit was een van de afspraken in onze participatie- en inspraakverordening. Samen met het cluster dienstverlening en functioneel beheer gaan we aan de slag om de registratie en voortgang van maatschappelijke initiatieven consistent vast te leggen. Verdere gaan we aan de slag met een handreiking voor maatschappelijke initiatieven. *In onze participatie- en inspraakverordening gebruiken we de term maatschappelijke initiatieven. Hiermee bedoelen we initiatieven van inwoners, maatschappelijke organisaties of bedrijven, of een combinatie daarvan met een maatschappelijk doel.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris, de burgemeester,

Aart van den Brink

Yvonne van Mastrigt