AB 2023.09.12 Memo actieve informatie Organisatie verkiezingen Tweede Kamer 2023

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Algemeen bestuur

Harald Bergmann

25 juli 2023

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Ruud Lak

Publiekszaken

+31118675440

R.Lak@middelburg.nl

onderwerp

Organisatie verkiezingen Tweede Kamer 2023

Geachte leden van de raad, aanleiding

Organisatie verkiezingen leden Tweede Kamer 2023 Informatie

Op 22 november aanstaande staat de verkiezing voor de leden van de Tweede Kamer gepland. Deze verkiezing is noodzakelijk geworden na de val van het kabinet en zorgt voor een tweede verkiezing dit jaar, na de eerdere Provinciale Staten en Waterschap verkiezingen. We zullen met een relatief korte voorbereidingsperiode een verkiezing moeten organiseren. In deze memo leest u gemaakte organisatorische keuzen over de volgende onderwerpen: dagen van de stemming, bemensing stembureaus, locaties stembureaus, toegankelijkheid, het instellen van een gemeentelijk stembureau (GSB) en de keuze voor decentrale of centrale stemopneming. Puntsgewijs: 1. Dag van de stemming We gaan bij de komende verkiezing 1 dag naar de stembus, te weten op woensdag 22 november. Een initiatiefvoorstel van twee leden van de Tweede Kamer heeft (nog) niet geleid tot de mogelijkheid van vervroegd stemmen. 2. Bemensing stembureau De Tijdelijke wet verkiezingen Covid-19 verplichtte gemeenten om op elk stembureau, hoe klein en rustig ook, vier stembureauleden te plaatsen. Deze verplichting is, gelijk met het vervallen van de tijdelijke wet, vervallen. Bij de verkiezingen afgelopen maart zijn we weer terug gaan naar het plaatsen van drie stembureauleden per bureau. Hiermee kwamen we tegemoet aan de veelgehoorde vraag van onze stembureauleden en –voorzitters om niet overbezet te hoeven functioneren als stembureau.

Dit is niet overal goed bevallen. Een hoge opkomst in combinatie met een dubbele verkiezing zorgde voor een hoge werkdruk. We hebben, waar nodig, op de dag zelf bij kunnen schalen. Hierop gelet zullen we nu op een aantal bureaus gaan werken met vier in plaats van drie stembureauleden.

blad

2 van 4 onderwerp

Organisatie verkiezingen Tweede Kamer 2023

3. Locaties stembureaus Op 22 november a.s. zullen we 24 stembureaus inrichten. Dat is 1 bureau meer dan tijdens de verkiezingen afgelopen maart. We zullen in de ZB Bibliotheek van Zeeland een dubbel stembureau inrichten om wachtrijen te voorkomen. We zijn gekomen tot de volgende stembureaus: 1. Verpleeghuis Willibrord 2. Educonsult, voorheen Acaciahof 3. ZB Bibliotheek van Zeeland (dubbel bureau) 4. Wijkcentrum Van Cittershoff 5. Eben Haezer 6. 't Gasthuis 7. Hof van Buren (dubbel bureau) 8. Sporthal De Sprong 9. Praktijkschool Het Bolwerk 10. Durps'uus op d'n oek 11. De Hoeksteen 12. Ter Hoogekerk 13. De Ontmoetingskerk 14. Gymzaal Mosselkreekstraat 15. Wijkcentrum Palet (dubbel bureau) 16. Sporthal De Kruitmolen (dubbel bureau) 17. Het Talent 18. Verenigingsgebouw achter Hervormde Kerk 19. Dorpshuis de Arne 20. Sporthal De Blikken We zijn van mening hiermee een goede spreiding van stembureaus over onze gemeente te hebben bereikt. Alleen in de Mortiere lukt het ons niet om een stembureau in te richten aangezien we niet meer gebruik kunnen maken van de locatie Scalda Ravensteijnweg. Als alternatief hebben we gekeken naar de Franciscusschool, maar deze locatie is niet geschikt. We zullen ter compensatie een dubbel stembureau inrichten in de Kruitmolen. 4.

Toegankelijkheid Op 1 januari 2019 is de wijziging van de Kieswet in werking getreden die bepaalt dat alle stembureaus toegankelijk moeten zijn voor kiezers met een lichamelijke beperking. Het uitgangspunt van de aldus gewijzigde Kieswet is dat kiezers met een beperking niet slechts in een deel van de stembureaus terecht kunnen, maar dat zij overal en in dezelfde mate als kiezers zonder beperking hun democratisch recht kunnen uitoefenen. Om dit te bewerkstelligen nemen we ook deze verkiezingen weer maatregelen op een aantal stembureaus waar de toegankelijk niet afdoende is gegarandeerd. Naast goede belichting, gebruik van materialen etc. nemen we op een viertal locaties aanvullende maatregelen rondom de entree en het parkeren.

blad

3 van 4 onderwerp

Organisatie verkiezingen Tweede Kamer 2023

De aanvullende maatregel om te kunnen garanderen dat kiezers met een beperking altijd een stembureau kunnen betreden en niet met een entree worden geconfronteerd welke problematisch is, bestaat uit de inzet van assistenten van onze beveiligingspartner Delta Safe. Zij zorgen voor de 100% toegankelijkheid van het stembureau. We zullen de assistenten inzetten op de volgende locaties:  Educonsult, voorheen Acaciahof  Het Talent  Praktijkschool Het Bolwerk  Sporthal de Blikken Om het parkeren voor kiezers met een beperking te kunnen garanderen zullen we bij een aantal locaties op de dag van de stemming tijdelijke gehandicaptenparkeerplaatsen aanleggen. Het betreft de volgende locaties:  Educonsult, voorheen Acaciahof  Praktijkschool Het Bolwerk 5. Instellen gemeentelijk stembureau (GSB) Per 1 januari 2023 geldt de nieuwe procedure voor het vaststellen van de verkiezingsuitslag. Het doel van de wet is het creëren van mogelijkheden om tijdig, voor de uitslag van een verkiezing, eventuele (tel)fouten te constateren en op een transparante en controleerbare manier te corrigeren. Dit verkleint de kans dat er op het laatste moment nog tot een hertelling moet worden besloten of dat er een uitslag wordt vastgesteld die fouten bevat. Nieuw in de procedure van vaststelling verkiezingsuitslag is het instellen van een gemeentelijk stembureau (het GSB).

Ons college stelt voor elke verkiezing een gemeentelijk stembureau in. Het GSB houdt de dag na de stemming een openbare zitting en zorgt voor wat we hierboven hebben beschreven als het doel van de nieuwe wet. Het GSB stelt, naar aanleiding van de werkzaamheden, de uitslag op gemeenteniveau vast, zorgt voor het opmaken en vaststellen van proces verbaal, publiceert deze uitslag en draagt de uitslag over aan het Centraal Stembureau. Tot op heden was de burgemeester verantwoordelijk voor deze stap. 6. Keuze decentrale of centrale stemopneming Onze gemeente krijgt voor de stemopneming twee opties, te weten decentrale stemopneming of centrale stemopneming. Wat zijn de verschillen tussen deze opties en wat zijn (vermeende) voor– en nadelen. Decentrale stemopneming (DSO)  Op de avond van de stemming: stembureaus tellen de stemmen volledig (dus: per lijst en per kandidaat);  Volgende dag: GSB controleert alle pv's en voert waar nodig een hertelling uit.  Voordelen: als stembureaus hun werk goed doen, is het GSB de volgende dag snel klaar. De volgende dag een kleine groep tellers stand-by in geval dat een hertelling noodzakelijk is. Centrale stemopneming (CSO)  Op de avond van de stemming: stembureaus tellen de stemmen alleen per lijst.  Volgende dag: GSB telt alle stemmen per lijst en per kandidaat.

 Voordelen: tellen met frisse, uitgeruste ploeg, tellen zonder tijdsdruk, onder toezicht.

blad

4 van 4 onderwerp

Organisatie verkiezingen Tweede Kamer 2023

Tot op heden hebben we altijd gekozen voor decentrale stemopneming. Gelet op de ervaring hiermee hebben wij vertrouwen dat we een dergelijke manier van werken wederom zorgvuldig kunnen (laten) uitvoeren. Wij hebben hiertoe dan ook besloten. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

mr. H.M. Bergmann