AB 2023.06.27 Memo actieve informatie herdenkingsjaar slavernijverleden

[Typ hier]

memo - actieve informatie aan Gemeenteraad

commissie Algemeen bestuur

portefeuillehouder Jeroen Louws

datum 20 juni 2023

steller Simon Jongepier

afdeling Wijk en Bestuur

telefoon +31118675535

e-mail s.jongepier@middelburg.nl

onderwerp herdenkingsjaar slavernijverleden

Geachte leden van de raad, Op 1 juli a.s. begint het herdenkingsjaar slavernijverleden waarin aandacht gegeven wordt aan de afschaffing van de slavernij 150 jaar geleden. Middelburg zal met bijzondere activiteiten invulling gegeven aan dit herdenkingsjaar. Het college van Burgemeester en Wethouders wil u hier graag nader over informeren. De gemeente Middelburg besteedt al vele jaren aandacht aan mensenrechten en het slavernijverleden in het bijzonder, onder meer door betrokken te zijn bij de organisatie van Keti Koti vieringen op 1 juli en activiteiten in de Black Achievement Month. Samen met de Provincie Zeeland, de gemeente Vlissingen en organisaties als Keti Koti Zeeland, en NinZeeland is de afgelopen tijd gewerkt aan het vooronderzoek naar een nationaal kennisinstituut slavernijverleden en het programma voor het herdenkingsjaar 2023/2024. Het college heeft u eerder laten weten op 1 juli a.s. excuses voor het slavernijverleden van Middelburg te zullen aanbieden. Daarmee is het ook een start voor een verdiepende dialoog met onder meer nazaten van de tot slaaf gemaakten, betrokken instellingen, maatschappelijke organisaties en medeoverheden. Ook zullen we jongeren en onderwijsinstellingen betrekken. Vanuit het historisch bewustzijn zullen we ook in de wijken gesprekken voeren over de collectieve herinnering.

Daarbij zal onder meer aan de orde komen de doorwerking die het slavernijverleden had en heeft in onze samenleving, de gevolgen voor families en generaties en wat we daarvan kunnen leren. In die zin kan dialoog, erkenning en besef ook verbindend en helend werken. Dat heeft ook in algemene zin betekenis voor hoe we oog hebben en verantwoordelijkheid nemen tegen mensonwaardige situaties die zich in deze wereld en in onze samenleving voordoen.

Opening herdenkingsjaar 1 juli 2023 Aan de officiële opening op 1 juli gaan een bijeenkomst in de Zeeuwse Bibliotheek (de dialoogtafel) op 29 juni en een wake op het Abdijplein op 30 juni vooraf. Op 1 juli zal in de ochtend de officiële opening van het herdenkingsjaar plaatsvinden op het Abdijplein en bij het slavernijmonument op de Balans. Naast de vlaggenceremonie en de kranslegging zullen ook een aantal toespraken worden gehouden. Bijzonder dit jaar is dat minister Schouten namens het Kabinet hierbij aanwezig zal zijn en dat burgemeester Bergmann, zoals eerder aan de gemeenteraad via memo actieve informatie d.d. 4 november 2022 is gecommuniceerd, namens de gemeente Middelburg excuses zal aanbieden voor het

blad

2 van 4 onderwerp

herdenkingsjaar slavernijverleden

slavernijverleden van onze stad. Ook de gemeente Vlissingen en de Provincie Zeeland zullen die dag excuses uitspreken. Deze week is het rapport " Het slavernijverleden van Zeeland" van prof. dr. Henk den Heijer beschikbaar gekomen. Dit onderzoek heeft wat de relatie van het gemeentebestuur van Middelburg tot het slavernijverleden en de slavernij betreft, geen nieuwe inzichten opgeleverd maar onderstreept nog eens de directe en indirecte betrokkenheid van Middelburgse bestuurders bij dit slavernijverleden en vormt daarmee een extra onderbouwing voor de aanleiding om excuses op 1 juli a.s. aan te bieden. Dit rapport is 16 juni in Provinciale Staten van Zeeland besproken en wordt ter informatie met dit memo aan u toegezonden. Aansluitend aan de bijeenkomst bij het slavernijmonument zal in de Nieuwe Kerk een bezinningsbijeenkomst plaatsvinden en is er ’s-middags op het Abdijplein een feest met muziek en dans. Die dag en ook op 2 juli zullen vanuit diverse organisaties in de stad ook activiteiten worden georganiseerd. Het college nodigt u van harte uit om aanwezig te zijn bij de bijeenkomst op zaterdagmorgen 1 juli op het Abdijplein. Bij dit memo treft u het programma voor deze bijeenkomst aan. Verder activiteiten In de bijlage bij dit memo is een overzicht van activiteiten opgenomen voor zover die nu bekend zijn.

Aan dit programma zal ook de komende tijd gewerkt blijven worden, omdat de verwachting is dat de komende tijd diverse initiatieven nog toegevoegd zullen worden. De communicatie naar de inwoners over deze activiteiten zal plaatsvinden via de media en websites van de overheden. De aandacht voor het slavernijverleden richt tot nu toe met name op de trans-Atlantische slavernij. Het is de bedoeling dat vanaf deze zomer ook aandacht gegeven gaat worden aan de Indisch-Oceanische slavernij. Hiervoor zijn inmiddels de eerste gesprekken met onze inwoners met een Molukse achtergrond opgestart. Het nationaal kennisinstituut slavernijverleden Vorig jaar hebben de colleges van Middelburg, Vlissingen, Veere en de Provincie Zeeland besloten om een haalbaarheidsonderzoek te doen naar een nationaal kennisinstituut slavernijverleden in Middelburg. Door realisering van dit kennisinstituut wordt een komma gezet achter de aangeboden excuses op 1 juli a.s. en wordt permanent aandacht gegeven aan het slavernijverleden. Ook met dit initiatief geeft Middelburg aan een stad van de mensenrechten en de vier vrijheden te zijn, een van de punten uit het coalitieakkoord. Om het kennisinstituut te realiseren is inmiddels diverse keren overleg geweest met de ministeries van OCW en BZK en de gemeente Amsterdam.

Dit laatste omdat besloten is om in Amsterdam een landelijk slavernijmuseum te gaan vestigen waar ook aandacht gegeven moet gaan worden aan onderzoek naar het slavernijverleden. Op 8 juni hebben de kwartiermakers van het nationaal slavernijmuseum een bezoek gebracht aan Zeeland om met inwoners in gesprek te gaan over met name de opzet van dit museum. Verwacht wordt dat deze maand een kwartiermaker door de Walcherse gemeenten en de Provincie Zeeland zal worden aangesteld om het haalbaarheidsonderzoek uit te voeren waarvan de uitkomst voor 1 juli volgend jaar verwacht wordt.

blad

3 van 4 onderwerp

herdenkingsjaar slavernijverleden

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

mr. H.M. Bergmann

Bijlagen Activiteitenoverzicht herdenkingsjaar 150 jaar afschaffing slavernij Programma Keti Koti 1 juli 2023 Rapport "het slavernijverleden van Zeeland"

blad

4 van 4 onderwerp

herdenkingsjaar slavernijverleden