AB 2023.02.28 Memo actieve informatie Decembercirculaire 2022

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Algemeen bestuur

Rutger Schonis

31 januari 2023

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Niek Meijer

Bedrijfsvoering

+31118675464

n.meijer@middelburg.nl

onderwerp

Decembercirculaire 2022 Gemeentefonds

Geachte leden van de raad, aanleiding

Op 21 december jl. is de Decembercirculaire gemeentefonds verschenen. Deze circulaire omvat vooral de gevolgen voor de gemeenten vanuit de Najaarsnota 2022 van het Rijk. Qua bedrag de belangrijkste effecten zijn de coronacompensatie Inkomstenderving 2021 en de aanvullende maatregelen energiecompensatie. Daarnaast omvat de circulaire nog een aantal maatregelen met een geringer financieel gevolg. Structurele effecten heeft de circulaire maar zeer beperkt. De volledige tekst van de circulaire kunt u lezen via onderstaande link: https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2022D55990&did=2022D55990 informatie

Hieronder volgen per jaar de mutaties uit de circulaire. Als eerste is een tabel opgenomen waarin alle mutaties cijfermatig worden weergegeven. Vervolgens volgt een toelichting op de afzonderlijke posten.

Uitkomsten decembercirculaire 2022 Gemeentefonds Omschrijving

t/m 2021

2022

2023

Mutaties met budgettair effect Mutaties in aantallen en uitkeringsfactor

89.718

Compensatie verlengde pleegzorg

62.500

11.359

Sociaal domein en leerlingenvervoer Oekraïense ontheemden

70.024

Faciliteitenbesluit AZC

100.925

Uitvoeringskosten BBZ

13.785

Budget Voogdij/18+

88.858

Gezond in de stad

23.025

Breed offensief

27.340

Bijzondere bijstand (algemeen)

114.398

Versterken sociale basis

35.174

Diversen

15.378

Totaal mutatie

152.218

500.266

71.356

71.356

blad

2 van 5 onderwerp

Decembercirculaire 2022 Gemeentefonds

Taakmutaties budgettair neutraal

t/m 2021

Energietoeslag

2022

2023

1.631.753

Bijzondere bijstand studenten

113.394

Wet goed verhuurderschap Coronacompensaties

32.600 t/m 2021

2022

2023

Meerkosten continuïteit van zorg Jeugd

24.574

Meerkosten continuïteit van zorg WMO

31.887

Inkomstenderving 2021

1.492.000

Uitkeringsjaar 2020 De algemene uitkering voor 2020 is nu definitief vastgesteld. Dit leidt tot een nabetaling van ruim € 89.000. Uitkeringsjaar 2021 De gemeenten ontvangen alsnog compensatie voor de kosten van voortzetting van de pleegzorg van alleenstaande minderjarige vreemdelingen in 2021, een bedrag van € 62.500. Aangezien de kosten al in de jaarstukken 2021 zijn verwerkt, kan de ontvangen compensatie nu als (eenmalige) bate in de jaarstukken 2022 worden opgenomen. Uitkeringsjaar 2022 De financiële gevolgen van de mededelingen uit de circulaire zijn drieërlei: 1. Mutaties die leiden tot een voor- of nadeel; 2. Taakmutaties waartegenover een navenante aanpassing van uitgaven staat; 3. Compensatie voor gevolgen Corona. Mutaties met budgettair effect Dit betreft enerzijds mutaties met een echt budgettair effect en anderzijds compensatie voor taken die al eerder geleid hebben tot kosten en waarvan de inkomsten dus nu als voordeel kunnen worden meegenomen. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

Aanpassen aantallen diverse maatstaven Meerkosten Sociaal Domein en leerlingenvervoer Oekraïense ontheemden Faciliteitenbesluit AZC Uitvoeringskosten Besluit Bijstand Zelfstandigen (BBZ) Terugstorten budget Voogdij/18+ Gezond in de stad Breed offensief Bijzondere bijstand (algemeen) Versterken sociale basis Diverse kleinere mutaties < € 10.000 Totaal

€ 11.359 € 70.024 € 100.925 € 13.785 € 88.858 € 23.025 € 27.340 € 114.398 € 35.174 € 15.378 € 500.266

blad

3 van 5 onderwerp

Decembercirculaire 2022 Gemeentefonds

Toelichting: Ad. 1. Betreft bijstelling van de maatstaven Bebouwing en Bijstandsontvangers. Ad. 2. Ook voor Oekraïense ontheemden ligt de zorg voor ondersteuning vanuit WMO, Jeugdzorg en leerlingenvervoer bij de gemeenten. Gezien het aantal kan dit niet als onderdeel van de gebruikelijke fluctuaties worden gezien en ontvangen de gemeenten extra compensatie. Die staat tegenover de hogere kosten WMO en Jeugd, maar ook kosten van de GGD voor bijv. Jeugdgezondheidszorg. Ad. 3 Gemeenten die opvang bieden aan asielzoekers die nog niet zijn ingeschreven in de Basisregistratie personen ontvangen jaarlijks een bijdrage o.g.v. het Faciliteitenbesluit opvangcentra. Omdat de personen niet ingeschreven zijn, tellen ze niet mee voor de maatstaven van de algemene uitkering. De aparte uitkering dient dan ook ter compensatie van de gelden die gemeenten normaliter via de algemene uitkering ontvangen. Voor Middelburg is dat een bedrag van € 101.000. Ad. 4 De gemeenten worden gecompenseerd voor de uitvoeringskosten van de relatief hoge instroom in de BBZ als gevolg van het stopzetten van de Tozo. Middelburg ontvangt € 13.785, de kosten zijn betaald aan Orionis. Ad. 5 Jaarlijks wordt uit het gemeentefonds € 30 mln. gereserveerd voor de compensatieregeling Voogdij/18+ (voor gemeenten met onevenredig hoge kosten voor deze doelgroep). Een eventueel overschot wordt weer teruggestort.

In 2022 kon de inventarisatie van de compensatieregeling niet tijdig worden afgerond en daarom wordt het gehele bedrag van € 30 mln. nu weer toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor Middelburg een bedrag van € 88.858. Ad. 6 Gemeenten krijgen extra middelen voor het actieprogramma Kansrijke start/Gezond in de stad. Voor Middelburg een bedrag van € 23.025. Het eerder toegekende bedrag van ca. € 51.000 is echter nagenoeg nog geheel beschikbaar, zodat alsnog ophoging van het budget 2022 niet nodig is. Ad. 7 Het wetsvoorstel Breed offensief beoogt processen te stroomlijnen en te harmoniseren om op die manier meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te krijgen. Met de maatregelen uit de wet moet het voor werkgevers makkelijker worden om mensen met een beperking in dienst te nemen. Gemeenten krijgen voor uitvoering van de wet eenmalig een bedrag van € 9,1 mln. Voor Middelburg is dat € 27.340. Orionis heeft aangegeven dit bedrag niet nodig te hebben, omdat al gewerkt wordt op de wijze die de nieuwe wet beoogd. Ad. 8 Door de hogere energieprijzen kan het zijn dat meer personen een beroep op bijzondere bijstand moeten doen. Het Rijk stelt daarvoor eenmalig € 35 mln. beschikbaar om zowel via vroegsignalering als via bijzondere bijstand gerichte hulp aan te bieden. Voor Middelburg levert dit € 114.000 op.

Orionis heeft dit al in een begrotingswijziging verwerkt, zodat nu geen specifieke actie meer nodig is. Ad. 9 Het Rijk stimuleert dat ouderen een beroep moeten kunnen doen op een sterke sociale basis. Dit bevordert hun vitaliteit en gezondheid, waardoor zij beter en langer kunnen participeren in de samenleving. Gemeenten kunnen deze doelstelling stimuleren door te faciliteren in een breed, laagdrempelig en vindbaar aanbod van activiteiten en ondersteuning. Het Rijk stelt hiervoor € 11 mln. beschikbaar, voor Middelburg is dat € 35.000. Het heeft geen zin meer om dit bedrag te reserveren voor 2022, voor zover kosten zijn gemaakt zijn deze ten laste van het budget algemene voorzieningen WMO gebracht.

blad

4 van 5 onderwerp

Decembercirculaire 2022 Gemeentefonds

Taakmutaties (mutaties met corresponderende uitgaven) 1. Energietoeslag 2. Bijzondere bijstand studenten

€ 1.631.753 € 113.394

Ad. 1 Het kabinet heeft besloten ook voor 2023 een energietoeslag van € 1.300 toe te kennen voor mensen met een laag inkomen. Om huishoudens in 2022 nog beter te ondersteunen, biedt het kabinet gemeenten de mogelijkheid om van de € 1.300 een bedrag van € 500 al in 2022 uit te keren. Daarvoor is een bedrag van € 500 mln. van 2023 naar 2022 overgeheveld. Dat wordt in de decembercirculaire verdeeld over de gemeenten. Voor Middelburg is het een bedrag van € 1.632.000. Middelburg heeft echter geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om € 500 eerder uit keren, zodat het volledige bedrag van € 1.300 in 2023 wordt uitbetaald. Daarom moet de ontvangst van € 1,6 mln. gereserveerd blijven voor uitvoering in 2023. Ad. 2 Studenten konden in veel gevallen geen beroep doen op de energietoeslag van € 1.300. Wel kunnen zij een beroep doen op individuele bijzondere bijstand om de gevolgen van de stijgende energierekening op te vangen. Middelburg ontvangt als compensatie hiervoor € 113.000. Ook dit bedrag zal worden gereserveerd voor kosten in 2023. Coronacompensaties Continuïteit van zorg: meerkosten Jeugd en Wmo

Rijk en VNG hebben afgesproken dat meerkosten binnen het sociaal domein als gevolg van de coronapandemie in 2022 door het Rijk worden gecompenseerd. Naar de omvang van de meerkosten is onderzoek gedaan. Voor de clusters Jeugd en WMO is het bedrag vastgesteld op € 54,8 mln. Voor Middelburg is het voor Jeugd € 24.574 en voor WMO € 31.807. Voorgesteld wordt deze bedragen voorlopig te reserveren voor mogelijke declaraties van zorgaanbieders. Inkomstenderving 2021

Afgesproken is dat gemeenten een reële compensatie ontvangen voor de derving van inkomsten door covid19 in 2021. De afrekening van de compensatie vindt plaats op basis van het verschil tussen begrote en gerealiseerde inkomsten, waarbij eventuele meevallers ten opzichte van de begroting worden gesaldeerd met de derving. Het betreft voornamelijk parkeerheffingen, toeristenbelasting, markt- en havengelden etc. Gemeenten ontvangen geen compensatie voor gemiste inkomsten indien dit voortkomt uit eigen beleid. Middelburg ontvangt in 2022 voor gederfde inkomsten 2021 nog een bedrag van € 1.492.000. De definitieve toekenning is nu verwerkt in de Decembercirculaire, maar de hoogte van de compensatie was al eerder met het Rijk afgestemd. Daarom kon met de ontvangst van het bedrag al in de Najaarsbrief 2022 rekening worden gehouden. Uitkeringsjaar 2023 Voor 2023 volgen twee mutaties uit de circulaire. Dit betreft: Verhoging uitkeringsfactor: deze factor wordt met 1 punt verhoogd, bedrag € 71.356.

blad

5 van 5 onderwerp

Decembercirculaire 2022 Gemeentefonds

Wet goed Verhuurderschap: Afgesproken is dat gemeenten meer mogelijkheden krijgen om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. Daartoe is een wetsvoorstel in voorbereiding dat naar verwachting 1 juli a.s. in werking treedt. Voor de structurele lasten, o.a. handhaving van de landelijke algemene regels, stelt het Ri8jk jaarlijks € 12,4 mln. beschikbaar, voor Middelburg is dat € 32.600. De financiële consequenties voor de jaren t/m 2022 worden verwerkt in de jaarstukken 2022, de mutatie voor 2023 wordt meegenomen in de Bestuursrapportage 2023. Overige mededelingen Het kabinet heeft aangekondigd om in 2023 een extra prijsbijstelling uit te keren gezien de uitzonderlijke stijging van de prijzen. Deze extra structurele prijsbijstelling zal worden gebaseerd op cijfers van het Centraal Planbureau over 2022, die in maart a.s. worden gepubliceerd. Het gaat om een bedrag van ca. € 300 mln. per jaar en wordt verwerkt in de meicirculaire 2023. Voor Middelburg zal het naar verwachting gaan om een bedrag van ca. € 1,2 mln. Het bedrag is bedoeld om “publieke en maatschappelijke voorzieningen te compenseren voor de hoge kosten” en dan vooral de energiekosten. Het bedrag is overigens, net als de rest van de algemene uitkering, vrij besteedbaar. Dat maakt het mogelijk om lokaal aanvullende maatregelen te nemen waar dat nodig blijkt.

Op 29 november hebben wij uw raad een memo Actieve informatie gestuurd over de aanpak die wij voorstaan t.a.v. de stijgende energielasten. In dat memo bent u onder meer geïnformeerd over het “Handelingskader compensatieverzoeken stijgende energielasten”. In dat kader is echter geen rekening gehouden met het voornemen van het Rijk om in mei a.s. € 300 mln. extra ter beschikking te stellen. Wij onderzoeken nu of het eerder genoemde handelingskader moet worden aangepast. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

mr. H.M. Bergmann