AB 2023.01.17 Memo actieve informatie Organisatie verkiezingen Provinciale Staten en Waterschap 2023

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Algemeen bestuur

Harald Bergmann

10 januari 2023

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Ruud Lak

Publiekszaken

+31118675440

R.Lak@middelburg.nl

onderwerp

Organisatie verkiezingen Provinciale Staten en Waterschap 2023

Geachte leden van de raad, aanleiding

Organisatie verkiezingen Provinciale Staten en Waterschap 2023 informatie

Op 15 maart 2023 vinden de verkiezingen voor Provinciale Staten en het Algemeen bestuur van het Waterschap plaats. Met het vervallen van de Tijdelijke wet verkiezingen Covid-19 zijn een aantal maatregelen welke we terug zagen bij de verkiezingen in 2021 en 2022 vervallen. Dit geeft ruimte om de verkiezingen te organiseren zoals we dat voor de Corona-crisis gewend waren. We zullen hieronder puntsgewijs ingaan op het aantal dagen dat er gestemd kan worden, op de bemensing van de stembureaus, op de locaties waar we stembureaus inrichten en hoe we omgaan met het onderwerp toegankelijkheid. Per 1 januari 2023 zal de Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen in werking treden. We zullen de consequenties hiervan voor onze gemeente uiteenzetten. Puntsgewijs: 1. Dagen van de stemming Bij de komende verkiezingen is het niet meer mogelijk om vervroegd te stemmen. Waar we in 2021 en 2022 nog op de maandag en de dinsdag een viertal stembureaus openden is deze mogelijkheid er onder de Kieswet niet. Wij zullen in de weken voor de verkiezingen in de communicatie richting onze inwoners hier extra aandacht aan besteden. 2. Bemensing stembureaus De Tijdelijke wet verkiezingen Covid-19 verplichtte gemeenten om op elk stembureau, hoe klein en rustig ook, vier stembureauleden te plaatsen.

Met het vervallen van deze verplichting zullen wij bij de komende verkiezingen weer terug gaan naar het plaatsen van drie stembureauleden per bureau. Hiermee voorkomen we potentiele bezettingsproblemen en komen we tegemoet aan de veelgehoorde vraag van onze stembureauleden en –voorzitters om niet overbezet te hoeven functioneren als stembureau. De afgelopen twee verkiezingen hebben we op elk stembureau een beveiliger ingezet om de restricties rondom Covid te kunnen handhaven. Nu deze er niet meer zijn zullen we geen beveiligers meer inzetten op alle bureaus.

blad

2 van 4 onderwerp

Organisatie verkiezingen Provinciale Staten en Waterschap 2023

Op een aantal bureaus zullen we nog wel een beveiliger inzetten, maar dan om de toegankelijkheid van het desbetreffende bureau te kunnen garanderen (meer hierover onder het kopje Toegankelijkheid). 3. Locaties stembureaus Waar we de afgelopen twee verkiezingen geen stembureaus konden inrichten op een aantal scholen en verzorgingstehuizen zijn we nu wel weer welkom op de meeste locaties. We hebben hierdoor weer een betere spreiding van stembureaus over onze gemeente. Alleen in de Mortiere lukt het ons niet om een stembureau in te richten aangezien we niet meer gebruik kunnen maken van de locatie Scalda Ravensteijnweg. Als alternatief hebben we gekeken naar de Franciscusschool, maar deze locatie is niet geschikt. We zullen ter compensatie een dubbel stembureau inrichten in de Kruitmolen. De complete lijst: 1 Verpleeghuis Willibrord 2 Educonsult, voorheen Acaciahof 3 ZB Bibliotheek van Zeeland 4 Wijkcentrum Van Cittershoff 5 Eben Haezer 6 't Gasthuis 7 Hof van Buren (dubbel bureau) 8 Sporthal De Sprong 9 Praktijkschool Het Bolwerk 10 Durps'uus op d'n oek 11 De Hoeksteen 12 Ter Hoogekerk 13 De Ontmoetingskerk 14 Gymzaal Mosselkreekstraat 15 Wijkcentrum Palet (dubbel bureau) 16 Sporthal De Kruitmolen (dubbel bureau) 17 Het Talent 18 Verenigingsgebouw achter Hervormde Kerk 19 Dorpshuis de Arne 20 Sporthal De Blikken

4. Toegankelijkheid Op 1 januari 2019 is de wijziging van de Kieswet in werking getreden die bepaalt dat alle stembureaus toegankelijk moeten zijn voor kiezers met een lichamelijke beperking. Het uitgangspunt van de aldus gewijzigde Kieswet is dat kiezers met een beperking niet slechts in een deel van de stembureaus terecht kunnen, maar dat zij overal en in dezelfde mate als kiezers zonder beperking hun democratisch recht kunnen uitoefenen.

blad

3 van 4 onderwerp

Organisatie verkiezingen Provinciale Staten en Waterschap 2023

Om dit te bewerkstelligen nemen we ook deze verkiezingen weer maatregelen op een aantal stembureaus waar de toegankelijk niet afdoende is gegarandeerd. Naast goede belichting, gebruik van materialen etc. nemen we op een viertal locaties aanvullende maatregelen rondom de entree en het parkeren. De aanvullende maatregel om te kunnen garanderen dat kiezers met een beperking altijd een stembureau kunnen betreden en niet met een entree worden geconfronteerd welke problematisch is, bestaat uit de inzet van assistenten van onze beveiligingspartner Delta Safe. Zij zorgen voor de 100% toegankelijkheid van het stembureau. We zullen de assistenten inzetten op de volgende locaties:  Educonsult, voorheen Acaciahof  Het Talent  Praktijkschool Het Bolwerk  Sporthal de Blikken Om het parkeren voor kiezers met een beperking te kunnen garanderen zullen we bij een aantal locaties op de dag van de stemming tijdelijke gehandicaptenparkeerplaatsen aanleggen. Het betreft de volgende locaties:  Educonsult, voorheen Acaciahof  Praktijkschool Het Bolwerk 5. Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen Per 1 januari 2023 geldt de nieuwe procedure voor het vaststellen van de verkiezingsuitslag.

Het doel van de wet is het creëren van mogelijkheden om tijdig, voor de uitslag van een verkiezing, eventuele (tel)fouten te constateren en op een transparante en controleerbare manier te corrigeren. Dit verkleint de kans dat er op het laatste moment nog tot een hertelling moet worden besloten of dat er een uitslag wordt vastgesteld die fouten bevat. We zullen in deze memo niet alle details van wat er verandert bespreken. We zullen de belangrijkste veranderingen benoemen. Instellen gemeentelijk stembureau (hierna: GSB) Nieuw in de procedure van vaststelling verkiezingsuitslag is het instellen van een gemeentelijk stembureau (het GSB). Ons college stelt voor elke verkiezing een gemeentelijk stembureau in. Het GSB houdt de dag na de stemming een openbare zitting en zorgt voor wat we hierboven hebben beschreven als het doel van de nieuwe wet. Het GSB stelt, naar aanleiding van de werkzaamheden, de uitslag op gemeenteniveau vast, zorgt voor het opmaken en vaststellen van proces verbaal, publiceert deze uitslag en draagt de uitslag over aan het Centraal Stembureau. Tot op heden was de burgemeester verantwoordelijk voor deze stap. Keuze decentrale of centrale stemopneming Onze gemeente heeft voor de stemopneming twee opties, te weten decentrale stemopneming of centrale stemopneming. Wat zijn de verschillen tussen deze opties en wat zijn (vermeende) voor– en nadelen.

blad

4 van 4 onderwerp

Organisatie verkiezingen Provinciale Staten en Waterschap 2023

Decentrale stemopneming (DSO)  Op de avond van de stemming: stembureaus tellen de stemmen volledig (dus: per lijst en per kandidaat);  Volgende dag: GSB controleert alle pv's en voert waar nodig een hertelling uit.  Voordelen: als stembureaus hun werk goed doen, is het GSB de volgende dag snel klaar. De volgende dag een kleine groep tellers stand-by in geval dat een hertelling noodzakelijk is. Centrale stemopneming (CSO)  Op de avond van de stemming: stembureaus tellen de stemmen alleen per lijst.  Volgende dag: GSB telt alle stemmen per lijst en per kandidaat.  Voordelen: tellen met frisse, uitgeruste ploeg, tellen zonder tijdsdruk, onder toezicht. Tot op heden hebben we altijd gekozen voor decentrale stemopneming. Gelet op de ervaring hiermee hebben wij vertrouwen dat we een dergelijke manier van werken wederom zorgvuldig kunnen uitvoeren. Wij hebben hiertoe dan ook besloten. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

mr. H.M. Bergmann