AB 2022.11.01 Memo actieve informatie Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2021
Tekst van het document
memo - actieve informatie
aan Gemeenteraad
commissie Algemeen bestuur
portefeuillehouder Harald Bergmann
datum 20 september 2022
steller Marinus Willemsen
afdeling Wijk en Bestuur
telefoon +31118675435
e-mail m.willemsen@middelburg.nl
onderwerp Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2021
Geachte leden van de raad, Aanleiding Vanaf 2016 informeren we u jaarlijks over de incidenten op en rond onze COA-locatie, gevestigd in het voormalig verzorgingstehuis ‘Swerfrust’, aan de Laurens Stommesweg 1. Dit gebeurt aan de hand van de zogenaamde COA-incidentenregistratie. Zie hiervoor: https://www.coa.nl/nl/nieuws/aantalincidenten-coaopvanglocaties-daalt-licht. Daarnaast heeft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) het rapport “Incidenten en misdrijven door COA-bewoners 2017-2021” gepubliceerd. Zie hiervoor https://www.wodc.nl/actueel/nieuws/2022/06/22/minder-overlastgevend-gedrag-coa-bewoners-in-2021 en https://repository.wodc.nl/bitstream/handle/20.500.12832/3181/Cahier%2020226volledige%20tekst.pdf?sequence=1&isAllowed=y. Dit rapport is gebaseerd op de incidentenregistraties van het COA, de politie en het Openbaar Ministerie. Tot en met het rapportagejaar 2020 werd deze rapportage verzorgd door het ministerie van Justitie en Veiligheid in samenwerking met betrokken partijen uit de migratie- en strafrechtketen. Om in de toekomst discussies over de opzet van onderzoek en rapportage zo veel mogelijk te beperken en tevens het overzicht van een wetenschappelijke basis te voorzien, heeft de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid het WODC verzocht om voortaan genoemd overzicht op te stellen.
Dit rapport is de eerste editie die onder verantwoordelijkheid van het WODC tot stand is gekomen en beslaat de rapportageperiode 2017-2021. Naast de landelijke cijfers ontvangt u de COA-incidentenregistratie van Middelburg en informatie over de inzet van de politie Zeeland-West-Brabant bij incidenten die COA-gerelateerd zijn. Zo krijgt u een compleet beeld. In deze memo leest u dan ook informatie over de incidenten waar Middelburgse COA-
blad
2 van 10 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2021
bewoners bij betrokken zijn geweest in 2021. Dit zijn incidenten waarbij een COA-bewoner geregistreerd kan zijn als bijvoorbeeld (niet limitatief) melder, aangever/benadeelde, verdachte en slachtoffer. Net als in de memo die betrekking had op 2020 is er ook voor 2021 een overzicht gemaakt van incidenten waarbij COA bewoners specifiek geregistreerd staan als verdachte. In deze memo zijn de volgende bijlagen toegevoegd: Bijlage 1: Incidentmeldingen COA op de locaties van het AZC en Studio A58 in Middelburg in 2021 Bijlage 2: Door de politie geregistreerde incidenten met bewoners van het AZC in de gemeente Middelburg in 2021 Bijlage 3: Door de politie geregistreerde rol “VERDACHTE” bij incidenten van bewoners van het AZC in de gemeente Middelburg in 2021 informatie Incidenten op het terrein van het AZC en Studio A58 Middelburg Voor het eerst is dit jaar is in het landelijke incidentenoverzicht van het COA ook de noodopvang in Studio A58 opgenomen. Uiteraard is er hierdoor nog geen vergelijkingsmateriaal met voorgaande jaren. Tevens is deze opvang pas op 23 oktober 2021 geopend. Voor wat betreft de locatie aan de Laurens Stommesweg in Middelburg hebben zich in 2021 233 incidenten hebben voorgedaan. In 2020 ging het om 265 incidenten en in 2019 om 217 incidenten –zie bijlage 1-. Ten opzichte van 2020 is er in 2021 een daling in het aantal incidenten van ongeveer 12%.
Ook landelijk is er een daling te zien, maar deze is minder sterk (7%) dan in Middelburg. Binnen het COA wordt gesproken over een incident in de breedste zin van het woord. Alle gebeurtenissen die de veiligheid, leefbaarheid en beheersbaarheid op een locatie raken óf waarbij sprake is van een afwijking van de gewenste gang van zaken op een locatie, worden geregistreerd als incident. Hieronder worden een aantal opvallende zaken toegelicht: •
Agressie en geweld tegen personen verbaal: ten opzichte van 2020 een stijging van 36% (van 36 naar 49). Volgens de locatiemanager van het AZC in Middelburg wordt deze stijging vooral veroorzaakt door een kleine groep bewoners die uit de zogeheten MALT landen (Marokko, Algerije, Libië en Tunesië) komen. Deze trekken door Europa, maken misbruik van het asielsysteem, maken weinig kans op asiel en hebben dus niets te verliezen.
•
Overtreden huisregels: hier is een daling te zien van 19%. Een mogelijke verklaring voor een daling van het aantal overtredingen van de huisregels is dat sinds begin 2021 het is toegestaan om op de balkons te roken. Voorheen was dat niet het geval, maar werd er desondanks regelmatig op de balkon gerookt. Dit werd geregistreerd onder “Overtreden huisregels”.
•
Verbale suïcide dreiging”(-/- 70%) en Zelfdestructieve actie (-/- 50%). Voor de daling van “Verbale suïcide dreiging” en “Zelfdestructieve actie” heeft het COA niet direct een verklaring.
blad
3 van 10 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2021
Hierbij dient wel te worden opgemerkt dat het om relatief kleine aantallen gaat, waardoor het procentueel veel meer lijkt. Inzet politie Geregistreerde incidenten De politie heeft voor 2021 weer een algemeen overzicht gegenereerd van incidenten waar bewoners van het AZC Middelburg bij betrokken waren. Dit overzicht is alleen gemaakt voor de locatie AZC aan de Laurens Stommesweg. Aangezien de noodopvang in Studio A58 pas tegen het einde van 2021 is gestart, is deze locatie niet meegenomen. De betrokkenheid van bewoners bij incidenten kan verschillende rollen betreffen (verdachte, slachtoffer, benadeelde enz.). Hierbij willen we nadrukkelijk vermelden dat het om incidenten gaat waarbij een Middelburgse AZC bewoner is geregistreerd en niet automatisch heeft plaats gevonden op of in de directe omgeving van het AZC Middelburg. In bijlage 2 bij deze memo ziet u een totaaloverzicht. In het overzicht is te zien dat het totaal aantal incidenten waarbij bewoners van het AZC zijn betrokken voor het derde jaar op rij gedaald is. In 2018 had de politie 155 incidenten geregistreerd, in 2019 126 incidenten, in 2020 119 incidenten en in 2021 96 incidenten. Hieronder worden een aantal opvallende zaken toegelicht: •
Afhandeling Overige Meldingen: in 2021 is er sprake van een halvering ten opzicht van de voorgaande 2 jaren (van 13 naar 7). Het uitreiken van gebiedsverboden die door de burgemeester worden uitgereikt, worden onder deze incidentsoort geregistreerd. Zoals u verderop kunt lezen, zijn er in 2021 maar een zeer beperkt aantal gebiedsverboden uitgereikt.
•
Gekwalificeerde Diefstal In/Uit Woning: deze is t.o.v. 2020 van 7 naar 1 gegaan. In 2020 waren er 2 bewoners van het AZC die verantwoordelijk waren voor 5 inbraken. In 2021 is maar 1 keer een bewoner betrokken geweest bij woninginbraken. In 2021 was er in Middelburg sowieso een sterke daling van het aantal woningbraken. Een belangrijke reden hiervoor was dat de mensen vanwege de coronamaatregelen veel thuis waren en het hierdoor voor woninginbrekers te risicovol was.
•
Overlast Door Verward/Overspannen Persoon: deze daling (van 8 naar 0) is, logischerwijs, ook te zien in de cijfers van het COA. Zoals daar ook al aangegeven, praten we over relatief kleine getallen en is er niet direct een verklaring voor de daling. Wel was in 2020 1 persoon verantwoordelijk voor 3 registraties, wat aanzienlijke invloed heeft op het totaal aantal in dat jaar.
•
Ruzie/Twist (Zonder Vervolg): hier was in 2021 sprake van een stijging van 8 naar 19 registraties ten opzichte van 2020. betreft een “containerbegrip” waar veel verschillende soorten incidenten onder worden geregistreerd. De politie heeft niet direct een verklaring voor deze stijging.
•
Winkeldiefstal: dit cijfer laat een sterke daling (van 29 in 2020 naar 8 in 2021) zien. Het totaal aantal winkeldiefstallen in Middelburg is in 2021 ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van
blad
4 van 10 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2021
2020. Hieruit kan worden geconcludeerd dat in 2021 aanzienlijk minder bewoners van het AZC bij winkeldiefstallen betrokken waren dan voorgaand jaar (en de jaren daarvóó). Geregistreerde verdachten Waar bijlage 2 gaat over incidentsoorten in het algemeen, waarbij alle rollen zijn opgenomen (verdachte, getuige en aangever), gaat bijlage 3 over incidenten waarbij AZC bewoners verdachte waren. Volgens deze bijlage 3 zijn er in 2021 in totaal 32 verdachten in beeld geweest die het inschrijfadres van het AZC in Middelburg hadden. In 2020 ging het nog om 72 verdachten. Een daling van bijna 56% ten opzichte van een landelijke daling van 11%. Een verklaring voor dit grote verschil is helaas niet te geven. In lijn met de daling van het aantal incidenten in 2021 ten opzichte van 2020 (bijlage 2) is ook een daling te zien in het aantal geregistreerde verdachten. Opgemerkt dient te worden dat het totaal aantal van 32 verdachten in Middelburg in 2021 nog niet wil zeggen dat dit ook zogenaamde “unieke verdachten” zijn. Verdachten kunnen geregistreerd zijn bij meerdere incidenten. Daarnaast kan het ook zo zijn dat bij 1 incident meerdere verdachten waren. Gebiedsverboden Gemeente Middelburg Naast de strafrechtelijke handhaving van de politie kan de gemeente Middelburg in de persoon van de burgemeester ook bestuursrechtelijk optreden.
Dit door het opleggen van een gebiedsverbod aan personen die (herhaaldelijk) individueel de openbare orde verstoord hebben of waarbij ernstige vrees is voor verdere verstoring van de openbare orde. In 2018 heeft de burgemeester aan 14 personen die woonachtig waren op het Middelburgse AZC een gebiedsverbod opgelegd. In 2019 is dit opgelegd aan 29 personen en in 2020 heeft de burgemeester 7 keer. In 2021 heeft de burgemeester maar 3 keer gebruik gemaakt van zijn bevoegdheid gebruik gemaakt om iemand een gebiedsverbod op te leggen. Van deze 3 verboden is er 1 niet uitgereikt omdat deze persoon kort na zijn misdraging “met onbekende bestemming is vertrokken”. Dit houdt concreet in dat deze na het plegen van de strafbare feiten en/of veroorzaken van overlast, niet meer op het AZC is teruggekeerd. Er is dus voor het 2e jaar sprake van een daling. Dit is in lijn met de afname van het aantal incidenten en dan specifiek het aantal winkeldiefstallen. Op het moment van schrijven zijn er 4 gebiedsverboden uitgevaardigd. Huidige bewoning AZC AZC Laurens Stommesweg Op dit moment huisvest het AZC aan de Laurens Stommesweg 321 bewoners. Het betreft vrouwen, mannen, kinderen en gezinnen. Van de 321 bewoners komen er 18 uit de zogenaamde MALT landen. Zoals eerder in deze memo valt te lezen, zorgen deze voor de meeste overlast. Daarnaast zijn er 118 zogenaamde “Dubliners”.
Dit zijn vluchtelingen die elders in Europa binnenkwamen en daar volgens
blad
5 van 10 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2021
het Verdrag van Dublin asiel moeten aanvragen en dus ook terug moeten naar dat land. 85 personen in het AZC hebben inmiddels een verblijfsvergunning en wachten op huisvesting buiten het AZC. Noodopvang Studio A58 In de noodopvang in Studio A58 verblijven op dit moment 154 personen. Dit zijn allemaal mannen. Hiervan zijn er geen afkomstig uit een MALT land en 1 persoon betreft een “Dubliner”. Verder hebben 57 personen inmiddels een verblijfsvergunning en wachten dus op huisvesting.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris
de burgemeester
mr. A. van den Brink
mr. H.M. Bergmann
Bijlage 1: Incidentmeldingen COA op de locaties van het AZC en Studio A58 in Middelburg in 2021 AZC Laurens Stommesweg
blad
6 van 10 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2021
Agressie en Agressie en Agressie en Verbale geweld geweld geweld tegen Overtreden Zelfdestructieve tegen tegen Jaar suïcide personen huisregels actie personen personen dreiging verbaal fysiek non-verbaal
Totaal
2021
28
8
49
136
6
6
233
2020
23
5
36
169
20
12
265
2019
23
9
19
138
20
8
217
2018
16
1
34
136
16
11
214
2017
20
0
10
157
7
4
198
2016
15
2
14
110
6
3
150
Noodopvang Studio A58 Agressie en Agressie en Agressie en Verbale geweld geweld geweld tegen Overtreden Zelfdestructieve tegen tegen Jaar suïcide personen huisregels actie personen personen dreiging verbaal fysiek non-verbaal 2021
0
0
2
3
0
Totaal
0
4
Bijlage 2: Door de politie geregistreerde incidenten met bewoners van het AZC in de gemeente Middelburg in 2021 Aantal incidenten van Incidentsoort 2021
Aantal incidenten van Incidentsoort 2020
Aantal incidenten van Incidentsoort 2019
Aantal incidenten van incidentsoort 2018
Aantreffen Gesignaleerd voertuig
0
1
0
0
Aantreffen Goed/Overig Voertuig
0
0
3
0
Afhandeling Overige Meldingen
7
13
13
21
blad
7 van 10 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2021
Assistentie Andere Eenheid
0
0
1
0
Assistentie Gezondheidszorg
0
0
0
1
Assistentie Overig
0
5
2
1
Bedreiging
4
2
1
5
Bezit Overige Wapens
0
3
1
0
Diefstal Bromfiets/Snorfiets
0
0
1
0
Diefstal Fiets
3
1
1
1
Diefstal In/Uit Bedrijf/Kantoor (Niet Gekwal.)
0
0
1
0
Diefstal In/Uit Woning (Niet Gekwal.)
0
0
1
0
Diefstal Uit/Vanaf Personenauto
0
0
0
1
Doodslag/Moord
0
0
2
1
Eenvoudige Mishandeling
2
4
3
3
Fraude met online handel
0
2
0
0
Gekwal. Diefstal In/Uit Winkel
1
2
1
1
Gekwal. Diefstal In/Uit Woning
1
7
0
2
Gesignaleerd T.Z. Voorlopige Aanhouding Overleveringswet
0
0
1
0
Gesignaleerd Voor Externe Instantie/Andere Eenheid
1
2
1
1
Handel E.D. Harddrugs (Lijst I)
0
0
1
0
Heling
2
0
1
3
Huiselijke twist (zonder vervolg)
1
1
0
0
Huisvredebreuk
1
0
0
1
Inkomend Gerechtelijk Stuk
1
0
0
0
Inkomend Schriftelijk Verzoek (Poststuk) 0
0
0
1
Melding Overlast Jeugd
1
0
0
0
Mensenhandel Overige Vormen van Uitbuiting
1
1
0
0
Mensenhandel Seksuele Uitbuiting
2
1
7
0
blad
8 van 10 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2021
Mensenhandel Uitbuiting In Strafbare Activiteiten
2
2
1
0
Misdrijven Anders
1
0
0
0
Niet Voldoen aan Bevel/Vordering
1
0
2
3
Ongeval/Onwel Persoon
0
1
1
0
Openbare Dronkenschap
2
2
2
2
Openbare Schennis der Eerbaarheid
0
0
0
2
Overige (Eenvoudige) Diefstal
1
1
3
1
Overige Diefstallen Met Geweld
1
0
0
0
Overige Delicten Openbare Orde
0
0
0
1
Overige Drugsdelicten
0
1
0
0
Overige Horizontale Fraude
1
0
0
0
Overige Verkeerszaken
1
0
1
0
Overlast Door Verward/Overspannen Persoon
0
8
2
4
Overlast Ivm Alcohol/ Drugs
0
0
6
8
Overtreding Apv
2
4
2
12
Overtreding Overig (Wetboek van Strafrecht)
1
1
0
5
Overtreding Vreemdelingenwet/-Besluit
0
2
0
2
Poging Tot Zelfdoding
1
0
0
0
Rijden Zonder Rijbewijs
0
1
1
0
Ruzie/Twist (Zonder Vervolg)
19
8
7
20
Valse aangifte
0
0
0
1
Valse Identiteit Opgeven
0
0
0
2
Vechtpartij (zonder vervolg)
1
1
0
0
Verdachte Situatie
7
5
3
3
Verkrachting
0
0
1
0
Vermissing Goederen Algemeen
9
5
6
0
Vermissing Meerderjarig Persoon
1
0
0
0
blad
9 van 10 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2021
Vernieling Overige Objecten
3
3
0
6
Verzoek Bestuurlijke Maatregel
0
0
1
0
Winkeldiefstal
8
28
41
34
Winkeldiefstal Met Geweld
1
0
2
2
Zakkenrollerij/Tassenrollerij
0
0
2
2
Zware Mishandeling
3
1
0
0
Eindtotaal
94
119
126
155
Bijlage 3: Door de politie geregistreerde rol “VERDACHTE” bij incidenten van bewoners van het AZC in de gemeente Middelburg in 2021 Aantal verdachten van incidentsoort 2021 (.. Incidenten)
Aantal verdachten van Incidentsoort 2020 (56 incidenten)
Aantal verdachten van Incidentsoort 2019 (54 incidenten)
Aantal verdachten van incidentsoort 2018 (30 incidenten)
Aantreffen Gesignaleerd Voertuig
0
1
0
0
Bedreiging
2
2
0
3
Bezit Overige Wapens
0
3
0
0
Bezit Softdrugs (Lijst II)
0
0
0
1
Diefstal Bromfiets/Snorfiets
0
0
1
0
Diefstal Fiets
3
2
1
0
Diefstal In/Uit Bedrijf/Kantoor (Niet Gekwal.)
0
0
1
0
Diefstal Uit/Vanaf Personenauto
0
0
0
1
Doodslag/Moord
0
0
1
2
Eenvoudige Mishandeling
2
4
4
1
Gekwal. Diefstal In/Uit Winkel
1
3
0
1
Gekwal. Diefstal In/Uit Woning
1
10
0
1
Heling
2
0
0
0
Huisvredebreuk
1
0
0
0
blad
10 van 10 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2021
Niet Voldoen aan Bevel/Vordering
1
0
2
0
Openbare Dronkenschap
2
2
2
0
Overige (Eenvoudige) Diefstal
2
0
3
0
Overige Diefstallen Met Geweld
1
0
0
1
Overtreding APV
1
4
3
5
Overtreding Overig (Wetboek van Strafrecht)
0
1
0
2
Overtreding Vreemdelingenwet/-Besluit
0
1
0
0
Rijden zonder rijbewijs
0
1
0
0
Valse Identiteit Opgeven
0
0
0
1
Vernieling Overige Objecten
2
5
0
3
Winkeldiefstal
8
33
44
14
Winkeldiefstal Met Geweld
1
0
2
0
Zakkenrollerij/Tassenrollerij
0
0
1
1
Zware Mishandeling
2
0
0
0
Eindtotaal
32
72
65
37