AB 2022.04.12 Memo actieve informatie Motie PvdA, CDA, GroenLinks, LPM, D66 en SP over Molen St Laurens (Raad 24-02-22)

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Algemeen bestuur

Johan Aalberts

14-03-2022

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Henk de Kunder

Leefomgeving

+31118675283

H.de.Kunder@middelburg.nl

onderwerp

Motie PvdA, CDA, GroenLinks, LPM, D66 en SP over Molen St Laurens (Raad 24-02-22)

Geachte leden van de raad, aanleiding

Uitvoering motie 22-014 informatie

In de vergadering van het college van B en W op dinsdag 15 maart 2022 is gesproken over de aangenomen motie 22-014 over molen De Hoop. Over het burgerinitiatief voor molen De Hoop in Sint Laurens heeft het college al in 2014 zijn waardering uitgesproken. Dit hebben wij in 2019 onderstreept met een brief waarin wij steun betuigen aan het Comité tot herstel en instandhouding van Molen de Hoop te Sint Laurens (vanaf hier ‘het comité’). Wij waarderen het dan ook dat de raad, met het unaniem aannemen van motie 22-014, de plannen van het comité ondersteunt. Helaas is het plan door het ontbreken van de nodige financiële middelen nog niet tot uitvoering is gebracht. Voor de subsidieregeling Restauratie rijksmonumenten van de provincie Zeeland kan de eigenaar van het rijksmonument weliswaar een machtiging afgeven om namens hem/haar een aanvraag in te dienen, maar dit is vooral bedoeld voor restauratiearchitecten die in opdracht van een eigenaar het restauratieplan opstellen. Zij dragen namens de eigenaar ook zorg voor het aanleveren van alle vereiste documenten, waaronder een sluitende begroting inclusief een dekkingsplan (met stukken waaruit toezeggingen van bijdragen blijken). Aan een comité of een Stichting i.o. kan overigens alleen een rechtsgeldige volmacht worden verleend als dat aan de desbetreffende natuurlijke personen gezamenlijk gebeurd.

De plannen van het comité reiken echter verder dan het restaureren van de molenromp. Dat blijkt ook uit het aangeleverde dekkingsplan. In dit dekkingsplan gaat het comité uit van een financiële bijdrage van de gemeente Middelburg van totaal € 300.000. Bij het verstrekken van een volmacht voor een subsidieaanvraag bij de provincie waarbij genoemd dekkingsplan wordt aangeleverd kan dit door zowel de provincie als de gemachtigde worden gezien als een toezegging van de gemeente waaraan deze kan worden gehouden. Voor deze toezegging is op dit moment geen dekking.

blad

2 van 5 onderwerp

Motie PvdA, CDA, GroenLinks, LPM, D66 en SP over Molen St Laurens (Raad 24-02-22

Er zijn op dit moment geen concrete financiële bijdragen door andere subsidienten toegezegd. Wel heeft VGD Vastgoedontwikkeling recentelijk een substantiële bijdrage aan het burgerinitiatief in het vooruitzicht gesteld wat een goede impuls kan zijn voor de financiële haalbaarheid van het project. Het college zal het komende jaar gebruiken om met betrokken partijen een aanpak op te zetten waarin de financiële dekking voor de reconstructie, instandhouding en exploitatie gezocht wordt in andere, mogelijk te combineren, subsidieregelingen. Bij de Kaderbrief 2023-2026 kan door uw Raad een bedrag worden gereserveerd dat bijdraagt aan de dekking. Na inventarisatie en uitwerking zou bij een gunstige uitkomst begin 2023 een subsidieaanvraag voor de restauratie van de romp en monumentale onderdelen bij de provincie kunnen worden ingediend. De periode daaraan voorafgaand kan ook worden gebruikt om een voorstel tot overdracht van de molen aan een/de stichting voor te bereiden. Aandachtspunt daarbij is dat er rekening gehouden moet worden met de uitwerking van het zogeheten ‘Didam-arrest’ van november 2021. Om bovenstaande redenen kan de gevraagde volmacht voor de subsidieaanvraag in 2022 bij de provincie op dit moment niet worden verleend. Hieronder volgt de toelichting per onderdeel van de motie: 1.

Overdracht van de molen voor een symbolisch bedrag van 1 euro Uw raad verzoekt hiermee om in afwijking van de Nota grondbeleid 2021 de molen zonder taxatie te verkopen. Daarnaast heeft de Hoge Raad in november 2021 een uitspraak gedaan over één-op-één verkoop van vastgoed door de gemeente. Deze uitspraak staat inmiddels bekend als het Didam-arrest. Dit arrest staat één-op-één verkoop van de molen niet toe omdat de gemeente daardoor het gelijkheidsbeginsel zou schenden waardoor sprake is van een onrechtmatige verkooptransactie. Verkoop van de molen met ondergrond kan als er meerdere gegadigden zijn alleen door dit te publiceren en het hanteren van een selectieprocedure met objectieve, toetsbare en redelijke voorwaarden voor de selectie van de koper. Aangenomen mag worden dat bij verkoop van de molen met onderliggend perceel tegen € 1 er meerdere gegadigden zullen zijn. 2. Voorwaarden bij overdracht Het comité gaat uit van een tijdelijke overdracht voor een periode van 3 tot 4 jaar. Dit betekent dat de gemeente een aanzienlijke onderhouds-, instandhoudings- en exploitatieopgave tegemoet kan zien. Daarnaast zit aan het tweemaal overdragen tegen een koopsom van € 1 een potentieel fors financieel risico met betrekking tot de overdrachtsbelasting omdat het maar de vraag is of de Belastingdienst hiermee zal instemmen.

Een ander risico ontstaat indien in de tussenliggende periode de eigenaar failliet gaat. Het is dan maar de vraag of de curator een terug-lever verplichting van de molen aan de gemeente gestand zal doen. 3. kwijtschelding c.q. subsidiering leges In de leges-verordening is geen mogelijkheid opgenomen tot het kwijtschelding. Misschien dat met een beroep op artikel 4 vrijstelling kan worden verkregen. Als dat niet het geval is kan wellicht een beroep op de subsidie-verordening gedaan worden. Bij toekenning is het dan wel te verwachten dat ook andere monumenten-eigenaren een subsidieverzoek in zullen dienen. Het kwijtschelden van leges is bijvoorbeeld ook gevraagd t.a.v. de Oostkerk.

blad

3 van 5 onderwerp

Motie PvdA, CDA, GroenLinks, LPM, D66 en SP over Molen St Laurens (Raad 24-02-22

4. Machtiging subsidieaanvraag bij de provincie Zeeland Een machtiging namens de gemeente betekent dat de gemeente zich conformeert aan de inhoud van de subsidieaanvraag en alle daar uit voortvloeiende verantwoordelijkheden en (financiële) verplichtingen. De subsidieregeling restauratie rijksmonumenten van de provincie Zeeland beperkt zich tot de restauratie van het rijksmonument als bedoeld in artikel 1.1 van de erfgoedwet. In 2020 heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed de subsidiabele kosten bepaald op € 169.730. In een door het comité toegestuurd dekkingsplan worden de subsidiabele kosten in 2022 gesteld op € 380.966, een stijging van 124% ! Een onderbouwing voor dit bedrag ontbreekt zodat betwijfeld moet worden of de aanname van het comité omtrent het bedrag aan subsidiabele kosten juist is. Ook een sluitende begroting inclusief een dekkingsplan met stukken waaruit toezeggingen van bijdragen blijkt is niet aangeleverd. Concrete toezeggingen van andere partijen voor financiële bijdragen zijn ons niet bekend waardoor ook ten aanzien van de restauratie van de molenromp een potentieel financieel risico voor de gemeente ontstaat. Het verstrekken van de gevraagde machtiging kan namelijk zowel door de provincie als de gemachtigde worden gezien als een toezegging ter grootte van 30% van de subsidiabele kosten waarop de gemeente kan worden aangesproken.

Een dergelijke toezegging is voorbehouden aan uw Raad en is niet opgenomen in uw motie 22-014. Indien het college zou besluiten de machtiging voor de subsidieaanvraag te verlenen is derhalve sprake van onrechtmatige besluitvorming. Het aangeleverde dekkingsplan omvat veel meer dan alleen de restauratie van de molenromp. Het heeft betrekking op een projectplan waarin ook de reeds lange tijd ontbrekende onderdelen van de molen worden geconstrueerd als ook aanvullende (niet nader geduide) investeringen ten behoeve van de exploitatie. Er zijn bijdragen opgenomen uit een POP3 LEADER project (Plattelandsontwikkelingsprogramma) waaronder een bedrag aan cofinanciering door de gemeente. Navraag bij de provincie leert dat het comité hiervoor nog geen uitgewerkt project-idee heeft aangeleverd c.q. besproken heeft met de provincie. Het dekkingsplan van het comité gaat uit van een financiële bijdrage door de gemeente Middelburg van totaal € 300.000. Het verstrekken van een volmacht voor een subsidieaanvraag bij de provincie waarbij genoemd dekkingsplan wordt aangeleverd kan zowel door de provincie als de gemachtigde worden gezien als een toezegging waarop de gemeente kan worden aangesproken. Zoals hiervoor reeds gemeld is een dergelijke toezegging voorbehouden aan uw raad en is niet opgenomen in motie 22-014. Wel kan uw Raad besluiten hiervoor geld te reserveren bij Kaderbrief 2023-2026.

5. ambtelijke ondersteuning De komende weken gaan we in overleg met het Comité om een goede uitvoering aan dit plan/deze motie te geven.

blad

4 van 5 onderwerp

Motie PvdA, CDA, GroenLinks, LPM, D66 en SP over Molen St Laurens (Raad 24-02-22

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris

de burgemeester

mr. A. van den Brink

mr. H.M. Bergmann

blad

5 van 5 onderwerp

Motie PvdA, CDA, GroenLinks, LPM, D66 en SP over Molen St Laurens (Raad 24-02-22