AB 2021.11.02 Memo actieve informatie Septembercirculaire 2021
Tekst van het document
memo - actieve informatie aan
commissie
portefeuillehouder
datum
Gemeenteraad
Algemeen bestuur
Johan Aalberts
15 oktober 2021
steller
afdeling
telefoon
Niek Meijer
Bedrijfsvoering
+31118675464
n.meijer@middelburg.nl
onderwerp
Septembercirculaire gemeentefonds 2021
Geachte leden van de raad, aanleiding
Op Prinsjesdag heeft het Ministerie van BZK de Septembercirculaire gemeentefonds 2021 gepubliceerd. Bijna een week later werd een gecorrigeerde versie op de website van het Rijk geplaatst, omdat de eerdere versie fouten bevatte. Met de circulaire stelt het Rijk de gemeenten op de hoogte van de verwachte ontwikkelingen van de algemene uitkering. De circulaire is te downloaden via deze link: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/financien-gemeenten-enprovincies/documenten/circulaires/2021/09/21/septembercirculaire-gemeentefonds-2021 informatie
Hieronder volgt een toelichting op de verschillende onderdelen van de circulaire en de gevolgen voor Middelburg. Uitkeringsjaar 2021 De financiële gevolgen voor de algemene uitkering bestaan uit drie onderdelen: 1.
Algemene mutaties met een budgettair voor- of nadeel;
2.
Taakmutaties, dat zijn mutaties met corresponderende gevolgen voor uitgaven;
3.
Coronacompensaties
Ad. 1: Algemene mutaties met een budgettair voor- of nadeel Totaaloverzicht mutaties budgettair effect: Omschrijving
Bedrag
Voorschot afrekening 2021 BCF
645.000
Mutaties aantallen
-170.000
Diverse kleine mutaties Totaal budgettair effect septembercirculaire Dit positief resultaat wordt verwerkt in de Najaarsbrief 2021.
-4.000 471.000
blad
2 van 5 onderwerp
Septembercirculaire gemeentefonds 2021
Toelichting op de mutaties Plafond BTW-compensatiefonds (BCF) De verwachte afrekening van het BTW-Compensatiefonds 2021 is positief, een plus van € 216 mln. Gemeenten declareren minder BTW dan in het BCF aan budget beschikbaar is. Dat restant wordt nu toegevoegd aan het gemeentefonds en uitgekeerd aan de gemeenten. Voor Middelburg is dat € 645.000. Mutaties aantallen Het Rijk heeft in de bij de circulaire gepubliceerde berekeningen ook de aantallen van veel maatstaven geactualiseerd. Dat leidt voor Middelburg voor 2021 tot een daling van de uitkering met ongeveer € 170.000. Diverse kleine mutaties Enkele kleinere mutaties leiden per saldo tot een verlaging van de uitkering met € 4.000. Ad. 2 Taakmutaties, mutaties met corresponderende uitgaven Totaaloverzicht taakmutaties: Omschrijving
Bedrag
Problematiek Jeugdzorg
152.479
Toezicht Energieprestatie gebouwen
4.295
No-risk polis Beschut werk
-11.130
Totaal taakmutaties septembercirculaire
145.644
Ook deze mutaties worden, budgetneutraal, verwerkt in de Najaarsbrief 2021. Toelichting op de mutaties Aanpak problematiek Jeugdzorg Zoals bekend heeft het kabinet voor de acute problematiek in de Jeugdzorg voor 2021 een extra bedrag van € 613 mln. beschikbaar gesteld. Het grootste deel daarvan is al verdeeld in de Meicirculaire. Nu wordt nog bijna € 52 mln. verdeeld. Middelburg krijgt nog een aanvullend bedrag van € 152.479. Bij het voorstel over de Programmabegroting 2022 wordt uw raad voorgesteld het totaal van de extra Jeugdmiddelen 2021 via de Najaarsbrief 2021 over te hevelen naar 2022 en dan in Zeeuws verband aan te wenden voor het doel waarvoor ze beschikbaar zijn gesteld. Toezicht energieprestatie gebouwen Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het toezicht en de handhaving van de Europese richtlijn energieprestatie gebouwen die als doel heeft de energie-efficiëntie van gebouwen te verbeteren. Voor de kosten van die taak worden de gemeenten gecompenseerd via de algemene uitkering. Voor Middelburg een bedrag van 4.295. No risk polis banenafspraak/beschut werk De No risk polis is een regeling die geldt als men een werknemer met een ziekte of een handicap in dienst neemt. UWV voert die regeling uit. Dit jaar bleken de uitgaven hoger dan verwacht en daarom wordt een extra bedrag van € 5,5 mln. (oplopend tot € 17 mln.
in 2026) ten laste van het re-integratie- en participatiebudget gebracht. Voor Middelburg betreft het een uitname van € 11.130, die wordt gecompenseerd door een navenante verlaging van de bijdrage aan Orionis.
2
blad
3 van 5 onderwerp
Septembercirculaire gemeentefonds 2021
Ad. 3 Coronacompensaties Ook voor 2021 zijn er afspraken tussen Rijk en medeoverheden over een reële compensatie van de extra uitgaven en de inkomstenderving als gevolg van Corona. In de septembercirculaire is nu voor 2021 voor drie taken compensatie opgenomen. Totaaloverzicht coronacompensatie: Omschrijving
Bedrag
Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK)
638.917
Lokale cultuur
159.099
Dorps- en wijkcentra
27.954
Totaal taakmutaties meicirculaire
825.970
Dit wordt budgetneutraal verwerkt in de Najaarsbrief. De werkelijke kosten van de uitvoering van de regelingen zijn nog niet bekend. Waarschijnlijk ontstaat hierover pas duidelijkheid bij de jaarrekening 2021. Toelichting op de mutaties Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten De Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) is bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. Voor het eerste kwartaal van 2021 was € 65 mln. beschikbaar. Voor de 2e en laatste tranche betreft het een bedrag van € 195 mln. Voor Middelburg is dat een bedrag van € 638.917. Lokale cultuur Voor ondersteuning van de lokale cultuur in de gevolgen van de Corona-crisis krijgen de gemeenten aanvullend nog eens € 50 mln. Voor Middelburg een bedrag van € 159.099 (bovenop het bedrag van € 565.000 dat begin dit jaar al beschikbaar is gekomen). Het bedrag wordt toegevoegd aan het budget Incidentele subsidies Cultuur i.v.m. Covid 19 waarvoor ons college op 20 juli jl. de kaders heeft vastgesteld. Dorps- en wijkcentra Voor compensatie van extra uitgaven en gederfde inkomsten voor dorps- en wijkcentra is € 10 mln. beschikbaar, voor Middelburg is dat € 27.954.
Voorgesteld wordt dat bedrag voor dat doel te reserveren. Een uitvoeringsregeling is in voorbereiding. Uitkeringsjaren 2022-2025 De gevolgen voor de jaren 2022-2025 zijn weergegeven in onderstaande tabel. Voor alle jaren leidt dat tot een positief effect. Opgemerkt wordt wel dat de accressen voor de jaren 202 e.v. nog behoorlijk onzeker zijn vanwege o.a. de kabinetsformatie, maar ook bijv. door het risico op onderuitputting bij het Rijk. En als het Rijk minder uitgeeft, krijgen de gemeenten ook minder.
3
blad
4 van 5 onderwerp
Septembercirculaire gemeentefonds 2021
Toelichting op de mutaties: Mutaties met budgettair effect Accres septembercirculaire De voeding van het gemeentefonds als gevolg van de methode “samen de trap en samen de trap af” wordt het accres genoemd. Vanaf 2022 is er sprake van een behoorlijke stijging van de accressen. Dat is het gevolg van hogere loon- en prijsontwikkeling dan tot nu toe aangenomen en door extra uitgaven klimaatmaatregelen, kinderopvangtoeslag gedupeerden en zorg. Het hogere accres zorgt voor een stijging van de algemene uitkering met ruim € 1,6 mln. in 2022, de jaren erna nog iets hoger. Schrappen opschalingskorting Sinds een aantal jaar kent de algemene uitkering een zgn. opschalingskorting. Die korting op de uitkering was bedoeld om gemeenten meer te stimuleren tot samenwerking/herindeling. Gezien de toegenomen druk op de financiën van de gemeenten door corona heeft het kabinet eerder al besloten deze korting voor de jaren 2020 en 2021 incidenteel te schrappen. Ook voor 2022 wordt de korting nu incidenteel niet toegepast. Voor Middelburg betekent dat een verhoging van de algemene uitkering voor 2022 met € 734.000. Mutaties in aantallen Voor de meeste maatstaven zijn de daarvoor geldende aantallen bijgesteld. Per saldo leiden deze mutaties voor alle jaren tot een neerwaartse bijstelling van de algemene uitkering.
Overige mutaties Een aantal kleinere mutaties leidt voor alle jaren tot een kleine negatieve bijstelling van de uitkering. Taakmutaties budgettair neutraal Dit betreft mutaties in de algemene uitkering waartegenover een corresponderende mutatie van de uitgaven staat voor het doel zoals aangegeven in de tabel.
4
blad
5 van 5 onderwerp
Septembercirculaire gemeentefonds 2021
Coronamutaties budgettair neutraal Als steunpakket corona wordt voor 2022 voor intensivering dienstverlening re-integratie bijstandsgerechtigden en voor gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand extra middelen beschikbaar gesteld. De bedragen voor Middelburg staan in bovenstaande tabel. De bedragen van € 50.000 en € 148.000 worden voorlopig gereserveerd voor Orionis. T.z.t. zal Orionis deze bedragen (of een gedeelte daarvan) verwerken in een begrotingswijziging Het totaalbedrag van € 147.000 voor schuldenbeleid en bijzondere bijstand wordt toegevoegd aan het budget Armoedebeleid 2022. Afsluiting De accressen voor de jaren 2022 en later zijn nog onzeker en zullen bij de volgende circulaires ongetwijfeld weer worden aangepast. Wat wel duidelijk is, en ook mede de oorzaak van de huidige stijging van de accressen, is dat er voor 2022 rekening gehouden moet worden met een hogere loon- en prijsontwikkeling dan tot nu toe werd aangenomen. In de conceptbegroting voor 2022 gaan we uit van 1,5%. Met een snel oplopende inflatie lijkt dat niet voldoende. Als indicatie: op een begroting van ca. € 180 mln. leidt een extra kostenstijging van 1% tot een hogere last van ca. € 1,8 mln.
Daarom acht ons college het verstandig nu geen bestemming te geven aan het positief effect uit de septembercirculaire, maar dit voorlopig achter de hand te houden voor het opvangen van hogere loonen prijsontwikkelingen. In de loop van 2022 moet hierover meer duidelijkheid ontstaan en zullen wij de daaruit voorkomende begrotingsaanpassingen verwerken in de Bestuursrapportage.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester
mr. A. van den Brink
mr. H.M. Bergmann
5