AB 2021.09.21 Memo actieve informatie Vervolg herverdeling gemeentefonds

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Algemeen bestuur

Johan Aalberts

7 september 2021

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Niek Meijer

Bedrijfsvoering

+31118675464

n.meijer@middelburg.nl

onderwerp

Vervolg Herverdeling gemeentefonds 2022

Geachte leden van de raad, aanleiding

Zoals u weet, loopt er al enkele jaren een traject om te komen tot herverdeling van de middelen van het gemeentefonds. Dit omdat de huidige verdeling niet goed meer aansluit bij de huidige praktijk, de verdeling van de middelen sociaal domein gebaseerd is op oude gegevens en de hele verdeling als te complex wordt ervaren. Eind januari jl. heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een adviesaanvraag over de nieuwe verdeling ingediend bij de Raad voor het Openbaar bestuur. Tegelijkertijd zijn toen ook de voorlopige uitkomsten per gemeente gepubliceerd. Voor Middelburg zou dit voorstel leiden tot een stijging van de algemene uitkering met € 7 per inwoner, totaal ca. € 350.000. Ons college heeft uw raad hierover begin februari jl. geïnformeerd. Op het voorstel van de minister kwamen vanuit het hele land veel reacties, logischerwijs vooral van nadeelgemeenten. Ook namens de Zeeuwse gemeenten is er op gewezen dat de verdeling van vooral de middelen Sociaal Domein aanpassing behoefde. Die reacties op dat voorstel, en dan vooral de reactie van de Raad voor het Openbaar Bestuur, waren voor de minister aanleiding om met een herzien voorstel te komen. Dat nieuwe voorstel, gebaseerd op de cijfers 2017 is begin juli gepubliceerd. De uitkomsten van de actualisatie naar cijfers van 2019 is medio augustus bekend gemaakt.

Met deze memo willen wij u informeren over de gevolgen voor Middelburg. Informatie

Het nieuwe voorstel van de minister pakt aanzienlijk gunstiger uit voor Middelburg, gunstiger in vergelijking met het voorstel van januari en ook gunstiger in vergelijking met de huidige verdeling van de middelen van het Gemeentefonds. Was het voordeel in januari nog beperkt tot € 7 per inwoner, het nu voorliggende voorstel en dan geactualiseerd naar de cijfers voor 2019, gaat voor Middelburg uit van een stijging van de algemene uitkering met € 64 per inwoner. De minister heeft echter wel besloten de herverdeeleffecten voor een individuele gemeente te maximeren op € 60 per inwoner met een ingroeipad van 4 jaar (4 keer € 15 per inwoner). Dus € 60 is het bedrag waar we op basis van het voorstel vanuit mogen gaan. Het beeld worden dan ongeveer als volgt: 2023 + € 735.000 2024 + € 1.470.000 2025 + € 2.205.000 2026 e.v. + € 2.940.000

blad

2 van 2 onderwerp

Herverdeling gemeentefonds 2022

In welke clusters of in welke maatstaven Middelburg er op voor- of achteruit gaat is nu nog moeilijk te traceren. Van de huidige ruim 60 verdeelmaatstaven komt een aantal te vervallen, er komen verschillende nieuwe maatstaven bij en de definitie (en daarmee ook de berekening) van een aantal bestaande maatstaven wordt aangepast. Doordat in de nieuwe verdeling ook nog de overhead van het Sociaal Domein verschuift naar het "klassieke" deel van het gemeentefonds, maakt dat een vergelijking tussen de clusters "oud" en "nieuw" nog lastiger. Overigens moeten de clusters uit het gemeentefonds niet gezien worden als richtlijn wat een gemeente aan een bepaalde taak moet of mag uitgeven. De totale algemene uitkering is in principe vrij besteedbaar. Natuurlijk moeten de wettelijke taken worden uitgevoerd, maar het is uiteindelijk aan de gemeenteraad te bepalen welk bedrag voor welke taak wordt uitgetrokken De voorlopige uitkomsten van het nieuwe voorstel pakken dus gunstig uit voor onze gemeente. Daar horen wel een paar kanttekeningen bij:  Het voorstel bevindt zich nog in het stadium van adviesaanvraag. De Raad voor het Openbaar Bestuur heeft aangegeven eind september/begin oktober met een reactie te komen.  Het definitieve besluit wordt overgelaten aan het nieuwe kabinet.  Het betreft de herverdeling van de huidige middelen Gemeentefonds.

Over eventuele verhoging van het fonds moet het nieuwe kabinet besluiten. Voor extra middelen Jeugdzorg loopt een apart traject.  De nieuwe verdeling gaat pas in per 2023 en de gevolgen van de herverdeling worden gefaseerd over vier jaar doorgevoerd.  De uitkomsten moeten nog worden geactualiseerd naar de cijfers voor 2023. Dat kan nog leiden tot (beperkte) wijziging van de herverdeeleffecten. Zoals gemeld betreft het nog een voorstel. Daarom kunnen we er in de meerjarenbegroting 2022-2025 die uw raad in november a.s. behandelt, nog geen rekening mee houden. Zoals meer bekend wordt over de herverdeling zullen wij uw raad daarover informeren. De verwachting is dat de definitieve cijfers verwerkt worden in de Meicirculaire 2022. Omdat de besluitvorming door her Rijk over het voorstel dan al eerder heeft plaatsgevonden, gaan wij er van uit dat we met de effecten van de herverdeling in de Kadernota 2023-2026 rekening kunnen houden.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

mr. H.M. Bergmann