AB 2021.09.21 Memo actieve informatie Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2020
Tekst van het document
memo - actieve informatie aan
commissie
portefeuillehouder
datum
Gemeenteraad
Algemeen bestuur
Harald Bergmann
7 september 2021
steller
afdeling
telefoon
Giovanni la Gasse
Wijk en Bestuur
+31118675141
G.la.Gasse@middelburg.nl
onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2020
Geachte leden van de raad, aanleiding
Vanaf 2016 informeren we u jaarlijks over de incidenten op en rond onze COA-locatie, gevestigd in het voormalig verzorgingstehuis ‘Swerfrust’, aan de Laurens Stommesweg 1. Dit gebeurt aan de hand van de zogenaamde COA-incidentenregistratie. Op 7 juli 2021 is het landelijk incidentenoverzicht van het COA 2020 gepubliceerd en openbaar gemaakt. Zie hiervoor: https://www.coa.nl/nl/nieuws/daling-aantal-incidenten-2020 en https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/07/07/staat-van-migratie-is-vertrekpunt-evenwichtigmigratiedebat U ontvangt naast de COA-incidentenregistratie van Middelburg ook altijd informatie over de inzet van de politie bij incidenten die COA-gerelateerd zijn. Zo krijgt u een compleet beeld. De politie eenheid ZeelandWest-Brabant heeft ook voor dit jaar haar inzet over 2020 bekend gemaakt. In deze memo leest u dan ook informatie over de incidenten waar Middelburgse COA-bewoners bij betrokken zijn geweest in 2020. Dit zijn incidenten waarbij een COA-bewoner geregistreerd kan zijn als bijvoorbeeld (niet limitatief) melder, aangever/benadeelde, verdachte en slachtoffer. Net als in de memo die betrekking had op 2019 is er ook voor 2020 een overzicht gemaakt van incidenten waarbij een COA bewoner specifiek geregistreerd staat als verdachte.
Daarnaast publiceert de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (JenV) elk jaar een landelijk overzicht van de incidentenmeldingen op en rond opvanglocaties. Deze overzichten zijn gebaseerd op de incidentenregistraties van het COA, de politie en het Openbaar Ministerie. Zie hiervoor: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2021/07/07/incidentenoverzicht-2020 In deze memo zijn de volgende bijlagen toegevoegd: Bijlage 1: Incidentmeldingen COA op de locatie van het AZC in Middelburg in 2020 Bijlage 2: Door de politie geregistreerde incidenten met bewoners van het AZC in de gemeente Middelburg in 2020 Bijlage 3: Door de politie geregistreerde rol “VERDACHTE” bij incidenten (in totaal 56 Incidenten) van bewoners van het AZC in de gemeente Middelburg in 2020
blad
2 van 8 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2020
informatie
Incidenten op het terrein van het AZC Middelburg In het landelijke incidentenoverzicht is te lezen dat zich op de locatie aan de Laurens Stommesweg in Middelburg 265 incidenten hebben voorgedaan. In 2019 ging het nog om 217 incidenten en in 2018 om 214 incidenten –zie bijlage 1-. Ten opzichte van 2019 is er in 2020 een stijging in het aantal incidenten van ongeveer 22%. Binnen het COA wordt gesproken over een incident in de breedste zin van het woord. Alle gebeurtenissen die de veiligheid, leefbaarheid en beheersbaarheid op een locatie raken óf waarbij sprake is van een afwijking van de gewenste gang van zaken op een locatie, worden geregistreerd als incident. Volgens de locatiemanager van het AZC in Middelburg zit de stijging van 22% extra incidenten vooral in het “overtreden van de huisregels” met als achterliggende reden het niet houden aan de meldplicht. Normaliter moesten bewoners zich wekelijks melden, deden ze dit niet dan werd een melding hiervan gedaan wat dus resulteerde in een melding van een incident. Aan het begin van de Corona-crisis zijn alle processen stilgelegd, ook de zogenaamde “inhuis-registratie” (meldplicht). Helaas zijn er toch incidenten geregistreerd onder deze noemer terwijl dit niet nodig was.
Daarnaast werden ook de huisregels overtreden als bewoners zich niet hielden aan de opgelegde quarantaine maatregelen en telden zodoende mee in dit totaaloverzicht. Naast de stijging in het aantal incidenten m.b.t. het “overtreden van de huisregels”: is ook een stijging zichtbaar in het aantal incidenten “agressie en geweld tegen personen verbaal” (van 19 naar 36 incidenten). Opvallend is daarbij dat dit t.o.v. 2018 maar een lichte stijging betreft. De verklaring voor deze stijging in het aantal incidenten wordt gezocht in het “opgesloten” zitten van de bewoners door alle corona maatregelen. Er werden in de zogenaamde “lock-down” periode geen programma’s (lessen) gedraaid, er was geen sport, geen recreatiezaal en geen andere activiteiten. Bewoners zaten letterlijk met 3 personen op hun kamer en hadden geen dagbesteding. Het aantal incidenten onder de noemer “zelfdestructieve actie” is met een derde gestegen t.o.v. 2019. De achterliggende reden van deze zelfdestructieve acties is altijd lastig te duiden. Voor nu wordt de duiding opnieuw gezocht in de beperkende corona maatregelen. Daarnaast zijn er ook vergunninghouders die te maken hebben met lange wachttijden voor huisvesting waar een mogelijke duiding in gezocht kan worden. Samenvattend stelt de locatiemanager dat de incidentcijfers duidelijk beïnvloed zijn door de corona crisis.
“De COA medewerkers hebben binnen hun mogelijkheden het maximale gedaan om de beheersbaarheid en de leefbaarheid te bewaren en te bewaken. Zeker op momenten dat er personen in quarantaine moesten of besmet waren legde dit veel druk op de medewerkers om te zorgen dat de situatie beheersbaar bleef”. Inzet politie De politie heeft voor 2020 een algemeen overzicht gegenereerd van incidenten waar bewoners van het AZC Middelburg bij betrokken waren. Zoals gezegd kan deze betrokkenheid verschillende rollen betreffen (verdachte, slachtoffer, benadeelde enz.). Nadrukkelijk willen we hierbij vermelden dat het om incidenten gaat waarbij een Middelburgse AZC bewoner is geregistreerd en niet automatisch heeft plaats gevonden op of in de directe omgeving van het AZC Middelburg. Om u een totaalbeeld te geven van alle incidenten verwijzen wij u naar – zie bijlage 2 -.
blad
3 van 8 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2020
In het overzicht is te zien dat het totaal aantal incidenten voor het tweede jaar op rij gedaald is. In 2018 had de politie 155 incidenten geregistreerd, in 2019 126 incidenten en in 2021 119 incidenten. Veel van de “incidentsoorten” zijn vanuit de benaming voldoende duidelijk en verklaarbaar. Dit geldt echter niet voor alle incidentsoorten. De incidentsoort “gekwalificeerde diefstal in/uit woning” is met 7 registraties in 2020 en 0 in 2019 uitzonderlijk te noemen. Het gaat hier om 5 verschillende zaken (incidenten) waar 2 steeds dezelfde verdachten aan konden worden gelinkt. Tegen dit duo is uiteindelijk een dossier opgemaakt voor 13 verschillende feiten. De andere 2 overgebleven registraties van deze incidentsoort betreffen registraties die niet ter zake doen en uit het overzicht gefilterd hadden moeten worden. Een andere grote stijger in het overzicht is het incident “overlast door verwarde personen”. In 2019 waren er 2 registraties maar in 2020 ging het om 8 registraties. Volgens de politie ging het hierbij om registraties m.b.t. een oud bewoner van het AZC die daar binnen was gedrongen (2x), een melding van overlast van een overspannen persoon, een dubbele melding en een aantal algemene meldingen van overlast van een verward persoon. Daarbij gingen 3 incidenten over meldingen van een zelfde persoon.
“Fraude met online handel” kwam als incidentsoort voor het eerst voor in de lijst. In 2019 en 2018 kende deze incidentsoort geen registraties. De politie heeft aangegeven dat het hier 2 keer ging om aangevers danwel slachtoffers fraude met online handel. Bijlage 2 gaat over incidentsoorten in het algemeen, waarin alle rollen zijn opgenomen. Dus zowel verdachte, getuige als aangever. De politie heeft daarnaast in bijlage 3 voor 2020 de incidenten nog verder gespecificeerd naar incidenten waarbij de AZC bewoner verdachte was. – zie bijlage 3 -. Volgens deze bijlage 3 zijn er in 2020 in totaal 72 verdachten in beeld geweest die het inschrijfadres van het AZC in Middelburg hadden. Dit had volgens de politie betrekking op in totaal 56 incidenten. In 2019 ging het nog om 65 verdachten bij 54 incidenten. Het totaal aantal van 72 verdachten in 2020 wil nog niet zeggen dat dit ook zogenaamde “unieke verdachten” zijn. Verdachten kunnen geregistreerd zijn bij meerdere incidenten. Zoals te zien blijken er 33 verdachten te zijn geweest van winkeldiefstal. Hiervan hadden 5 van deze verdachten 2 winkeldiefstallen gepleegd. Daarnaast hadden 2 verdachten in totaal 4 winkeldiefstallen gepleegd. Waar het in 2019 nog ging om 41 incidenten m.b.t. winkeldiefstal ging het in 2020 om 27 winkeldiefstallen in totaal.
Voor de incidentsoort “bezit overige wapens” zijn 3 unieke verdachten in beeld geweest bij 3 incidenten. Het ging hierbij om een verdachte die medebewoners met pepperspray sprayde. De andere 2 incidenten betroffen bedreigingen met een mes richting andere bewoners. Het hoge aantal verdachten in incidentsoort “gekwalificeerde diefstal in/uit woning” is hierboven (m.b.t. bijlage 2) reeds geduid. Hierbij ging het dus om 2 unieke verdachten die beiden aan de 5 incidenten gelinkt konden worden. Gebiedsverboden Gemeente Middelburg Naast de strafrechtelijke handhaving van de politie kan de gemeente Middelburg in de persoon van de burgemeester ook bestuursrechtelijk optreden. Dit door het opleggen van een gebiedsverbod aan personen
blad
4 van 8 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2020
die (herhaaldelijk) individueel de openbare orde verstoord hebben of waarbij ernstige vrees is voor verdere verstoring van de openbare orde. In 2018 heeft de burgemeester aan 14 personen die woonachtig waren op het Middelburgse AZC een gebiedsverbod opgelegd. In 2019 is dit opgelegd aan 29 personen. In 2020 heeft de burgemeester 7 keer van zijn bevoegdheid gebruik gemaakt om iemand een gebiedsverbod op te leggen. In totaal hebben 4 van deze personen dit verbod niet opgelegd gekregen omdat ze voor het uitreiken van het verbod zoals gezegd “met onbekende bestemming waren vertrokken”. Dit houdt concreet in dat ze na het plegen van de strafbare feiten, niet meer op het AZC zijn terug gekeerd. De verklaring van de piek m.b.t. de gebiedsverboden in 2019 is eerder richting u terug gekoppeld in de memo m.b.t. het incidentenoverzicht van 2019 van d.d. 9 juni 2020 én in de memo m.b.t. de piek in de winkeldiefstallen van d.d. 13 mei 2019. Op het moment van schrijven van dit memo (begin augustus 2021) heeft de burgemeester van de gemeente Middelburg in 2021 nog geen gebiedsverboden uitgevaardigd aan bewoners van het AZC te Middelburg.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester
mr. A. van den Brink
mr. H.M. Bergmann
blad
5 van 8 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2020
Bijlage 1: Incidentmeldingen COA op de locatie van het AZC in Middelburg in 2020
Agressie en Agressie en Agressie en geweld geweld geweld tegen Jaar tegen tegen personen personen personen verbaal fysiek non-verbaal
Overtreden huisregels
Verbale suïcide dreiging
Zelfdestructieve actie
Totaal
2020
23
5
36
169
20
12
265
2019
23
9
19
138
20
8
217
2018
16
1
34
136
16
11
214
2017
20
0
10
157
7
4
198
2016
15
2
14
110
6
3
150
blad
6 van 8 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2020
Bijlage 2: Door de politie geregistreerde incidenten met bewoners van het AZC in de gemeente Middelburg in 2020
Rijlabels
Aantal Aantal Aantal incidenten van incidenten van incidenten van Incidentsoort Incidentsoort incidentsoort 2020 2019 2018
Aantreffen Gesignaleerd voertuig
1
0
0
Aantreffen Goed/Overig Voertuig
0
3
0
Afhandeling Overige Meldingen
13
13
21
Assistentie Andere Eenheid
0
1
0
Assistentie Gezondheidszorg
0
0
1
Assistentie Overig
5
2
1
Bedreiging
2
1
5
Bezit Overige Wapens
3
1
0
Diefstal Bromfiets/Snorfiets
0
1
0
Diefstal Fiets
1
1
1
Diefstal In/Uit Bedrijf/Kantoor (Niet Gekwal.)
0
1
0
Diefstal In/Uit Woning (Niet Gekwal.)
0
1
0
Diefstal Uit/Vanaf Personenauto
0
0
1
Doodslag/Moord
0
2
1
Eenvoudige Mishandeling
4
3
3
Fraude met online handel
2
0
0
Gekwal. Diefstal In/Uit Winkel
2
1
1
Gekwal. Diefstal In/Uit Woning Gesignaleerd T.Z. Voorlopige Aanhouding Overleveringswet Gesignaleerd Voor Externe Instantie/Andere Eenheid
7
0
2
0
1
0
2
1
1
Handel E.D. Harddrugs (Lijst I)
0
1
0
Heling
0
1
3
Huiselijke twist (zonder vervolg)
1
0
0
Huisvredebreuk
0
0
1
Inkomend Schriftelijk Verzoek (Poststuk)
0
0
1
Mensenhandel Overige Vormen van Uitbuiting
1
0
0
Mensenhandel Seksuele Uitbuiting
1
7
0
Mensenhandel Uitbuiting In Strafbare Activiteiten
2
1
0
Niet Voldoen aan Bevel/Vordering
0
2
3
Ongeval/Onwel Persoon
1
1
0
blad
7 van 8 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2020
Openbare Dronkenschap
2
2
2
Openbare Schennis der Eerbaarheid
0
0
2
Overige (Eenvoudige) Diefstal
1
3
1
Overige Delicten Openbare Orde
0
0
1
Overige Drugsdelicten
1
0
0
Overige Verkeerszaken
0
1
0
Overlast Door Verward/Overspannen Persoon
8
2
4
Overlast Ivm Alcohol/ Drugs
0
6
8
Overtreding Apv
4
2
12
Overtreding Overig (Wetboek van Strafrecht)
1
0
5
Overtreding Vreemdelingenwet/-Besluit
2
0
2
Rijden Zonder Rijbewijs
1
1
0
Ruzie/Twist (Zonder Vervolg)
8
7
20
Valse aangifte
0
0
1
Valse Identiteit Opgeven
0
0
2
Vechtpartij (zonder vervolg)
1
0
0
Verdachte Situatie
5
3
3
Verkrachting
0
1
0
Vermissing Goederen Algemeen
5
6
0
Vernieling Overige Objecten
3
0
6
Verzoek Bestuurlijke Maatregel
0
1
0
Winkeldiefstal
28
41
34
Winkeldiefstal Met Geweld
0
2
2
Zakkenrollerij/Tassenrollerij
0
2
2
Zware Mishandeling
1
0
0
Eindtotaal
119
126
155
blad
8 van 8 onderwerp
Incidentenoverzicht COA landelijk en AZC bewoners Middelburg 2020
Bijlage 3: Door de politie geregistreerde rol “VERDACHTE” bij incidenten (in totaal 56 incidenten) van bewoners van het AZC in de gemeente Middelburg in 2020
Aantal verdachten van Incidentsoort 2020 (56 incidenten) 1
Aantal verdachten van Incidentsoort 2019 (54 incidenten) 0
Aantal verdachten van incidentsoort 2018 (30 incidenten) 0
Bedreiging
2
0
3
Bezit Overige Wapens
3
0
0
Bezit Softdrugs (Lijst II)
0
0
1
Diefstal Bromfiets/Snorfiets
0
1
0
Diefstal Fiets
2
1
0
Diefstal In/Uit Bedrijf/Kantoor (Niet Gekwal.)
0
1
0
Diefstal Uit/Vanaf Personenauto
0
0
1
Doodslag/Moord
0
1
2
Eenvoudige Mishandeling
4
4
1
Gekwal. Diefstal In/Uit Winkel
3
0
1
Gekwal. Diefstal In/Uit Woning
10
0
1
Niet Voldoen aan Bevel/Vordering
0
2
0
Openbare Dronkenschap
2
2
0
Overige (Eenvoudige) Diefstal
0
3
0
Overige Diefstallen Met Geweld
0
0
1
Overtreding APV
4
3
5
Overtreding Overig (Wetboek van Strafrecht)
1
0
2
Overtreding Vreemdelingenwet/-Besluit
1
0
0
Rijden zonder rijbewijs
1
0
0
Valse Identiteit Opgeven
0
0
1
Vernieling Overige Objecten
5
0
3
Winkeldiefstal
33
44
14
Winkeldiefstal Met Geweld
0
2
0
Zakkenrollerij/Tassenrollerij
0
1
1
Eindtotaal
72
65
37
Rijlabels
Aantreffen Gesignaleerd Voertuig