AB 2021 04 07 Bijlage 1 Uitgangspunten accommodatiebeleid Middelburg

Notitie accommodatiebeleid Gemeente Middelburg

1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Middelburg bestaat uit meerdere kernen met hun eigen identiteit, karakter en een sterk verenigingsleven. Diverse ontwikkelingen zoals de bevolkingsgroei, vergrijzing en individualisering hebben echter een grote invloed op de leefbaarheid van deze kernen. Vandaar dat we in de geactualiseerde strategische toekomstvisie inzetten op sociale en vitale kernen. Passende voorzieningen en accommodaties dragen bij aan de leefbaarheid van kernen en hebben daardoor direct invloed op de toekomst van onze inwoners en verenigingen. Daarom willen we een actueel en toekomstbestendig accommodatiebeleid ontwikkelen. De voorliggende notitie beschrijft de context, de richting en het proces van het accommodatiebeleid. We beschrijven in dit document een globale visie met kaders die centraal staan bij de ontwikkeling van de nota accommodatiebeleid. Wij vinden het proces erg belangrijk. We willen een duurzame beweging op gang brengen die niet eindigt na oplevering van de nota accommodatiebeleid. 1.2 Doel We willen als gemeente ondersteunen in functies en activiteiten. Voorzieningen en/of accommodaties zijn een middel om dit te bereiken en hebben invloed op de leefbaarheid van onze kernen. We bekijken dit integraal en maken beleid voor een langere termijn.

Zodat een toekomstbestendig accommodatieniveau geborgd is met aandacht voor een optimale balans tussen vraag en aanbod. Hierbij kijken we niet alleen naar de inwoners van nu, maar zeker ook naar de inwoners van later. Het beleid moet richting geven voor de toekomst en moet het toetsingskader gaan vormen voor alle beleidsen planvorming en burgerinitiatieven waarin voorzieningen/accommodaties op welke wijze dan ook betrokken zijn. Om een toekomstbestendig accommodatiebeleid te realiseren is het noodzakelijk om in beeld te brengen welke functies/activiteiten in de toekomst gewenst zijn en welk aanbod van accommodaties nodig is. Daarnaast wordt het totale bestaande aanbod, de kwaliteit, het gebruik en de kosten van alle accommodaties in beeld gebracht. Op basis van deze input wordt beleid ontwikkeld waarin wordt aangegeven welk aanbod in de toekomst noodzakelijk is, wat we daarvoor moeten doen en hoe we dat gaan aanpakken. Dit wordt gebundeld in een beleidsnota ‘accommodatiebeleid’. 1.3 Opsomming kaders beoogd accommodatiebeleid Om een volledig beeld te schetsen worden de kaders hieronder opgesomd: 1.

Er wordt gestreefd naar voldoende en een passend aanbod aan accommodaties per wijk en kern. Dit betekent niet dat iedere wijk over één of meerdere eigen maatschappelijke accommodaties hoeft te beschikken.

2.

Een accommodatie heeft toekomst als er een duurzame en aanvaardbare exploitatie is. Dit betekent dat er binnen het verzorgingsgebied ook in de toekomst voldoende vraag moet zijn.

3.

Daar waar sprake is van substantiële en structurele leegstand of overcapaciteit worden passende maatregelen genomen om het aanbod beter af te stemmen op de vraag. Uiteraard is hierbij wet- en regelgeving leidend en bieden geldende normeringen een leidraad. De mogelijkheid tot herbestemming wordt afgewogen aan de hand van overige voorzieningen in de wijk of kern.

4.

Met het oog op de leefbaarheid beschikt iedere kern minstens over één basisvoorziening waar de functie ‘ontmoeten’ ‘kan plaatsvinden.

5.

Wij streven naar een goede bereikbaarheid van deze basisvoorzieningen.

6.

Een basisvoorziening per kern kan verschillen. Wat voor de ene kern belangrijk is, hoeft voor de andere kern niet belangrijk te zijn.

7.

In principe moet iedereen fysiek de mogelijkheid hebben om toegang te krijgen tot de activiteiten die plaatsvinden in een gebouw (link met VN Verdrag / Inclusie agenda).

8.

Als de lange termijn moeilijk te voorspellen of te beïnvloeden is, wordt gekozen voor een tijdelijke oplossing.

9.

Macro gezien investeren wij niet in méér accommodaties, maar wel in de kwaliteit en functies van accommodaties. We zetten in op levendige accommodaties.

10. De vraag en behoefte van onze inwoners naar functies en activiteiten staat centraal. We gaan hierbij wel uit van realistische en weloverwogen keuzes. 11. We streven naar betaalbare accommodaties voor iedereen waarbij een balans moet zijn met de eigen bijdrage van gebruikers. (link met Subsidiekader) 12. We stimuleren en realiseren duurzaamheidsmaatregelen in onze maatschappelijke accommodaties. (link met Verduurzamingsstrategie) 13. We betrekken de gebruikers, verenigingen, inwoners en ondernemers bij vraagstukken op het gebied van accommodaties binnen de gestelde gemeentelijke kaders. 14. Het in stand houden van een functie ligt niet meer alleen bij de gemeente. De gemeente heeft een stimulerende en faciliterende rol. 15. Daar waar mogelijk worden eigendommen, beheer en exploitatie (structureel) overgedragen aan vitale en toekomstbestendige organisaties. 16. De gemeente neemt alleen een meer initiërende rol wanneer de ‘markt’ niet in de (maatschappelijke) vraag of behoefte kan voorzien. 17. We stimuleren samenwerking tussen verenigingen onderling en tussen kernen. 18. We zetten in op multifunctioneel gebruik van accommodaties om slimme combinaties te maken. Nieuwe initiatieven worden getoetst op multifunctionaliteit. 19. Initiatieven op het gebied van maatschappelijke accommodaties moeten complementair zijn en niet concurrerend. 20.

Wij beperken ons beeld niet alleen tot gemeentelijke accommodaties, maar bekijken alle vormen van maatschappelijk vastgoed. Specifiek leggen we de verbinding met onderwijsvoorzieningen.

2. Aanpak Het accommodatiebeleid komt gefaseerd tot stand. Om te komen tot een toekomstbestendig accommodatiebeleid worden de volgende fases onderscheiden: inventarisatie en analyse, visie- en beleidsontwikkeling en het opstellen van de beleidsnota accommodatie beleid. 2.1 Inventarisatie en analyse Er wordt gestart met het (verder) in kaart brengen van de (toekomstige) vraag en het aanbod. Dit wordt per cluster gebouwen en per kern of wijk gedaan. De toekomstige vraag wordt in deze fase afgezet tegen de capaciteit en kwaliteit van de accommodaties. De informatie die vergaard wordt uit het onderzoek zal worden afgezet tegen de verwachte ontwikkeling van de bevolking, de veranderende bevolkingssamenstelling en andere ontwikkelingen zoals verduurzaming. Daarnaast worden de resultaten getoetst aan achterliggende informatie over het bezoek en de bezetting van de accommodaties. Het huidige aanbod wordt in kaart gebracht via beschikbare gemeentelijke informatie van accommodaties in eigen beheer. Op basis van deze gegevens brengen we per accommodatie in kaart welke gebruikers er zijn, wat de bezetting is, wat de inkomsten en uitgaven zijn en welke beheersvorm er van toepassing is. Aan het einde van deze fase wordt een inventarisatie opgeleverd van het huidig gebruik en toekomstig gewenst gebruik, afgezet tegen het bestaande aanbod aan voorzieningen.

2.2 Visie- en beleidsvorming Gedurende het proces voor de totstandkoming van het accommodatiebeleid staat co-creatie centraal. Co-creatie betekent in dit geval dat betrokken afdelingen vanaf het begin tot het einde worden meegenomen om een integrale visie te vormen. Dit is noodzakelijk om een breed gedragen toekomstvisie, aansluitend op lokale behoeften en vraagstukken zoals bijvoorbeeld Subsidiekader en Verduurzamingsstrategie te ontwikkelen (en overige gerelateerde beleidskaders). Deze aanpak sluit hierdoor aan op de gemeentelijke doelstellingen. 2.3 Beleidsnota accommodatiebeleid Alle input die gedurende het proces is opgehaald, wordt verwerkt en vertaald in een beleidsnota. In deze beleidsnota komen de volgende onderdelen aan bod: 1.

Analyse van vraag en aanbod

2.

Beleidsvisie met kaders en uitgangspunten

3.

Toekomstplannen per dorp/wijk

4.

Keuzes en vervolgstappen (uitvoeringsplan)

Met een gedragen visie en een helder beleidskader wordt aangegeven hoe we willen omgaan met onze maatschappelijke accommodaties. Nieuwe initiatieven, wensen of knelpunten worden hier op basis van objectieve criteria aan getoetst. Dit betekent dus dat niet alle initiatieven zonder meer uitvoerbaar zijn. Per kern/wijk worden gewenste toekomstplannen opgesteld en voorstellen gedaan voor eventuele maatregelen en veranderingen op het gebied van maatschappelijke accommodaties (renovatie, nieuwbouw, uitbreiding, afstoten, clustering, eigendomssituatie etc.). De maatregelen worden samen gebracht en opgenomen in een uitvoeringsplan voor de korte, middellange en lange termijn. Het uitvoeringsplan is richtinggevend voor de toekomst en moet waar mogelijk nog verder worden uitgewerkt of worden geconcretiseerd. Geven we een doorkijk van de mogelijke consequenties (maatschappelijk, organisatorisch en financieel) en beschrijven we de vervolgstappen die gezet moeten worden. Wij vinden het namelijk belangrijk dat er een duurzame beweging op gang gebracht wordt die niet eindigt na oplevering van de beleidsnota.

2.4 Tijdspad Uitvoering van de voorliggende notitie (punten 2 en 3 Beleidsnota accommodatiebeleid) staat gepland voor het 3e en 4e kwartaal van 2021. Punt 4 van de Beleidsnota accommodatiebeleid, is sterk verweven met de ontwikkeling van de herijking van het Subsidiekader en de strategie voor de verduurzaming van het Vastgoed. Planning is 4e kwartaal 2021.

FAZA/rdb en Samenleving/rp d.d. Maart 2021 Status: concept