AB 2021.03.02 Memo actieve informatie Decembercirculaire 2020 gemeentefonds

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Algemeen bestuur

Johan Aalberts

23 februari 2021

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Niek Meijer

Bedrijfsvoering

+31118675464

n.meijer@middelburg.nl

onderwerp

Decembercirculaire 2020 gemeentefonds

Geachte leden van de raad, aanleiding

Op 16 december jl. Is de Decembercirculaire gemeentefonds verschenen. Deze circulaire omvat vooral de gevolgen voor de gemeenten van de Najaarsnota 2020 van het Rijk. Verder wordt informatie verstrekt over een aanvullende compensatiepakket Coronamaatregelen. Structurele effecten heeft de circulaire niet. De volledige tekst van de circulaire kunt u lezen via onderstaande link: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/circulaires/2020/12/16/decembercirculaire-gemeentefonds-2020 Met deze memo informeren wij u over de financiële consequenties van de circulaire. informatie

Coronacompensatie In juli en september jl. heeft het kabinet de gemeenten geïnformeerd over de compensatiepakketten Corona voor de medeoverheden. Sindsdien heeft het kabinet afspraken gemaakt voor aanvullende compensatie voor 2020 en 2021. Een deel van die afspraken is nu verwerkt in de algemene uitkering, een ander deel wordt op een later moment verwerkt in een circulaire en er is ook nog een deel dat verloopt via specifieke uitkeringen. Nu verwerkt in de decembercirculaire:







Continuïteit van zorg Rijk en VNG hebben, na het uitbreken van de coronacrisis, afspraken gemaakt over het bieden van financiële zekerheid aan zorginstanties binnen de Jeugdwet en Wmo 2015. Voor de meerkosten als gevolg van de coronacrisis heeft het Rijk eerder € 144 mln. beschikbaar gesteld, daar komt nu nog € 26 mln. bij. Voor Middelburg is dat een extra bedrag van € 59.038. Dit bedrag is beschikbaar voor de extra zorgkosten. Extra kosten Tweede Kamer verkiezing Voor aanvullende maatregelen voor de Tweede Kamerverkiezing wordt € 22 mln. aan het gemeentefonds toegevoegd. Dat is bedoeld voor onder meer kosten van vervroegd stemmen, briefstemmen, inrichting stemlokalen etc. Voor Middelburg betreft het een bedrag van € 66.512. Dit bedrag wordt toegevoegd aan het budget Verkiezingen. Quarantainekosten Het kabinet heeft met de gemeenten afgesproken dat zij een rol vervullen bij het ondersteunen van mensen die in quarantaine moeten. Hiervoor is voor 2020 € 4 mln. beschikbaar, Middelburg krijgt hiervan € 11.231. In Middelburg heeft deze problematiek, noch voor de gemeente, noch voor gelieerde organisaties geleid tot extra kosten. Het bedrag van € 11.231 kan daarom verwerkt worden in het rekeningsresultaat.

blad

2 van 4 onderwerp

Decembercirculaire 2020 gemeentefonds









Jeugd aan Zet Vorig jaar zomer heeft Middelburg zich aangemeld voor het programma Jeugd aan Zet. Dit programma heeft tot doel om in coronatijd jongeren te ondersteunen. Gemeenten krijgen hiervoor een bijdrage van € 10.000. Welzijn Middelburg heeft de activiteiten verzorgd en hiervoor kosten bij de gemeente in rekening gebracht. Cultuurmiddelen Voor het ook in 2021 ondersteunen van de Cultuursector stelt het kabinet bijna € 150 mln. beschikbaar. Met dat geld kunnen gemeenten instellingen die in de problemen komen omdat activiteiten niet doorgaan en de eigen inkomsten dalen, ondersteunen. Op die manier kan de lokale culturele infrastructuur in stand worden gehouden. Middelburg krijgt voor dat doel een bedrag van € 565.494. Voor de besteding van dit bedrag zullen wij, net als voor 2020 is gebeurd, kaders opstellen op welke wijze en onder welke voorwaarden ondersteuning van de sector kan plaatsvinden. Re-integratie dienstverlening aan bijstandsgerechtigden Het Rijk stelt voor 2020 en 2021 extra middelen beschikbaar voor re-integratie van bijstandsgerechtigden, € 40 mln. in 2020 en € 90 mln. in 2021. Met deze extra middelen worden de gemeenten in staat gesteld de reguliere dienstverlening op peil te houden nu de instroom in de bijstand toeneemt. Voor Middelburg betekent dat voor 2020 een bedrag van € 135.000 en voor 2021 een bedrag van € 327.000.

Daarbovenop stelt het Rijk voor 2021 nog een bedrag van € 50 mln. beschikbaar om gemeenten te faciliteren om de dienstverlening aan mensen die nu in de bijstand instromen te intensiveren. Deze impuls levert Middelburg € 175.000 op. Orionis voert deze taken uit. Voor 2020 is er geen sprake van extra kosten. Daarom is, ook met Vlissingen en Veere, afgesproken dat het voor 2020 ontvangen bedrag niet meer aan Orionis wordt doorbetaald. Dat bedrag kan dus in het rekeningsresultaat van de gemeente worden verwerkt. Voor de bedragen 2021 wordt voorgesteld deze voorlopig te reserveren. Orionis zal hiervoor een begrotingswijziging opstellen. Schuldenbeleid en bijzondere bijstand Als onderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet in 2020 en 2021 extra middelen beschikbaar voor gemeentelijk schuldenbeleid (€ 15 mln. in 2020; € 30 mln. in 2021) en voor bijzondere bijstand (€ 5 mln. in 2020; € 10 mln. in 2021). Dit i.v.m. de onvoorzien toename van de armoede- en schuldenproblematiek. Voor Middelburg levert dit op: Gemeentelijk schuldenbeleid 2020 € 48.000; 2021 € 100.000; Bijzondere bijstand 2020 € 17.000; 2021 € 35.000. Voorgesteld wordt het totaal aan middelen voor 2020 en 2021 toe te voegen aan het budget Armoedebeleid 2021. Als gevolg van toenemende werkloosheid en bijstandsaantallen wordt de groep die met hun inkomen onder de inkomensgrens valt groter.

Door de verwachte inkomensterugval zullen de uitgaven voor bijzondere bijstand en minimaregelingen toenemen. De middelen zijn nodig om de effecten van de corona crisis op te vangen.

Recapitulatie: Onderwerp

Bedrag

Bestemming

Continuïteit van zorg 2020

€ 59.038

80% Inkooporganisatie Jeugdhulp, 20% reserveren voor kosten inhaalzorg.

Tweede Kamerverkiezing 2021

€ 66.512

Toevoegen aan budget Verkiezingen 2021

Quarantainekosten 2020

€ 11.231

Verwerken in rekeningsresultaat 2020

Jeugd aan Zet

€ 10.000

Is doorbetaald aan Welzijn Middelburg

blad

3 van 4 onderwerp

Decembercirculaire 2020 gemeentefonds

Cultuurmiddelen 2021

€ 565.494

Reserveren voor Cultuursector. Voorstel volgt.

Re-integratie bijstandsgerechtigden 2020

€ 135.000

Verwerken in rekeningsresultaat 2020

Re-integratie bijstandsgerechtigden 2021

€ 502.000

Reserveren voor bijdrage aan Orionis 2021

Schuldenbeleid en bijzondere bijstand 2020 en 2021

€ 200.000

Toevoegen aan budget Armoedebeleid 2021

Verwerking in een circulaire op een later moment:

Een aantal afspraken tussen Rijk en VNG kon nog niet in de decembercirculaire worden verwerkt. Dit betreft:  Inkomstenderving Voor verdere compensatie van gemeenten heeft het Rijk eerder al € 100 mln. gereserveerd. Dat wordt nu verhoogd naar € 250 mln. De definitieve omvang wordt bepaald op basis van de vastgestelde jaarrekeningcijfers 2020. Uitkering volgt dan mogelijk in de septembercirculaire 2021.  Afvalinzameling Voor de extra kosten 2020 stelt het Rijk € 32 mln. beschikbaar.  Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Ter ondersteuning van huishoudens die door de omstandigheden in ernstige financiële problemen dreigen te komen, stelt het Rijk € 130 mln. beschikbaar voor het 1e halfjaar 2021. De bedoeling is hiervoor het bestaande instrument van de bijzondere bijstand te gebruiken. De verdeling van de gelden voor het 1 e kwartaal worden binnenkort bekend gemaakt.  Perspectief jeugd en Jongeren Het Rijk voegt € 40 mln. aan het gemeentefonds toe als financiële impuls voor gemeenten om samen met jongeren, lokale organisaties en evenementensector coronaproof kleinschalige activiteiten te organiseren. Compensatiemaatregelen via specifieke uitkeringen:  



Zwembaden en ijsbanen Hiervoor komt € 100 mln. beschikbaar. De regeling wordt in nauw overleg met de sector uitgewerkt. Sportverenigingen Om de zwaar getroffen sportsector te ondersteunen, komt voor de periode 1 oktober t/m 31 december 2020 aanvullend € 60 mln. beschikbaar. Toezicht en handhaving Voor tijdelijke coronabanen Toezicht en handhaving komt € 60 mln. beschikbaar.

Hoeveel deze regelingen voor Middelburg opleveren en hoe de regelingen uitgewerkt worden, is op dit moment nog niet bekend. Overige mutaties Naast bovengenoemde coronacompensatie, kent de decembercirculaire nog enkele andere financiële mutaties. Uitkeringsjaar 2018 De algemene uitkering voor 2018 is nu definitief vastgesteld. Dit leidt tot een nabetaling van € 47.000. Dit wordt nog verwerkt in de jaarstukken 2020.

blad

4 van 4 onderwerp

Decembercirculaire 2020 gemeentefonds

Uitkeringsjaar 2020 Voor 2020 is er nog een aantal kleinere mutaties, o.a. in de aantallen en de uitkeringsfactor, uitnames ter bekostiging BRP, Mijn overheid en Digid. Per saldo leiden deze wijzigingen tot een verlaging van de uitkering met € 8.000. Dit wordt verwerkt in de jaarstukken 2020. Uitkeringsjaar 2021 Behalve een deel van de hierboven genoemde Coronacompensatie is er voor 2021 nog slechts één mutatie. Dat is de Compensatieregeling Voogdij/18+. 43 gemeenten, waaronder Middelburg, ontvangen in 2021 compensatie, omdat het budget Voogdij en/of 18+ dat zij in 2021 ontvangen niet aansluit bij de kosten die die gemeenten in 2019 hiervoor hebben gemaakt. Middelburg krijgt hiervoor eenmalig een bedrag van € 423.489. Overige mededelingen Herijking herverdeling gemeentefonds

De besluitvorming over de invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds wordt overgelaten aan het nieuwe kabinet. Dat betekent dat de invoering van de nieuwe verdeling weer een jaar opschuift, naar 1 januari 2023. Reden hiervoor is de huidige financiële positie van de gemeenten en de nog lopende gesprekken over onder andere de toereikendheid van de financiering van de jeugdzorg. Het is van belang dat er helderheid is over de financiële afspraken en positie van gemeenten alvorens tot de invoering van het nieuwe verdeelmodel over te gaan. Dit zodat hiermee bij de wijze van invoering rekening kan worden gehouden. Over de voorlopige uitkomst van de herverdeling bent u onlangs geformeerd. Evaluatie normeringssystematiek

De evaluatie van de normeringssystematiek (trap op-trap af) is aan de Tweede Kamer gestuurd. In het rapport worden voorstellen gedaan om de stabiliteit van het gemeentefonds en de accresontwikkeling te verbeteren. Daarvoor zijn verschillende alternatieven uitgewerkt, zoals het aanhouden van een behoedzaamheidsreserve, het bevriezen van het accres en een vaste volumeafspraak. Ook het uiteindelijke besluit hierover moet door het nieuwe kabinet worden genomen. Waarschijnlijk lukt dat niet voordat de gemeenten met hun begroting 2022 komen, daarom gaan de fondsbeheerders de verschillende varianten voor de ontwikkeling van het accres in beeld brengen. Gemeenten kunnen dan bij het opstellen van de begroting 2022 met verschillende varianten rekening houden. Onderzoek structurele kosten Jeugdzorg

Hierover wordt weinig gemeld, slechts dat onderzoeksbureau AEF het onderzoek heeft afgerond en dat het rapport naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. De resultaten van het onderzoek dienen als input voor de komende kabinetsformatie.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

mr. H.M. Bergmann