900. Gevraagd advies Sociale Clientenraad Walcheren - Verordening Beslistermijn Schuldhulpverlening

Aan: Gemeenteraden Middelburg, Veere, Vlissingen, Algemeen Bestuur Orionis Walcheren, Colleges B&W Middelburg, Veere, Vlissingen, Dagelijks Bestuur Orionis Walcheren Cc: Directie Orionis Walcheren

Gevraagd advies Sociale Cliëntenraad Walcheren - Verordening beslistermijn Schuldhulpverlening

Vlissingen, 7 december 2020

Geachte lezer,

Inleiding Inwoners met schulden moeten zo snel mogelijk geholpen worden. Mensen die zich voor schuldhulp melden staat het water over het algemeen al aan de lippen. De SCW wijst erop dat als in alle gevallen de wettelijke termijn in zijn geheel gebruikt wordt de wachttijd onaanvaardbaar lang wordt. Tussen melding en eerste gesprek mag vier weken zitten, tussen gesprek en beschikking acht weken. Een schuldhulp regeling wordt bij voorkeur binnen de NVVK termijn van honderdtwintig dagen tot stand

gebracht, maar kan langer duren. In zo’n geval wacht iemand dus ruim tweehonderd dagen op het begin van de oplossing. Lange termijnen doen ook af aan het effect van vroegsignalering.

Na melding moet binnen vier weken een gesprek plaatsvinden (bij crisis geldt een termijn van drie werkdagen). Nieuw is dat de inwoner na dit gesprek een beschikking moet ontvangen met een toekenning of afwijzing, dit mag maximaal acht weken duren. Over deze laatste termijn gaat de nieuwe verordening.(*)

Huidige praktijk: Orionis heeft het in het eigen Dashboard eerst over een melding, dan over een dienstverleningsgesprek, dan over een gesprek met een schuldhulpverlener.

(Dashboard per 1 september 2020.)

Op de website van Orionis staat dat het dienstverleningsgesprek (bij geldzorgen) plaatsvindt binnen twee werkdagen na aanmelding. In 91% van de gevallen is de termijn tussen het dienstverleningsgesprek en het gesprek met een schuldhulpverlener zeven werkdagen. (bron: Dashboard Orionis per 1 september 2020) We mogen ervan uitgaan dat het momenteel mogelijk is om in 91 % van de gevallen binnen twee weken na melding een gesprek te hebben met een schuldhulpverlener. Niet duidelijk is welke status het gesprek met de schuldhulpverlener heeft. Houdt dat in de huidige praktijk een toekenning in van schuldhulpverlening?

In ieder geval is duidelijk dat de eerste termijn van vier weken (tussen melding en eerste gesprek) nu al ruimschoots door Orionis gehaald wordt. De SCW denkt ook dat dit de fase is waarin door snel handelen veel tijdwinst behaald kan worden. De wetswijziging betekent nu dat een beschikking moet worden afgeven, met bij toekenning een plan van aanpak, rekeninghoudend met de beslagvrijevoet. Dat vraagt tijd en zorgvuldigheid. De Algemene wet bestuursrecht (Awb) stelt dat bij het ontbreken van een wettelijke termijn acht weken als redelijk wordt beschouwd: Artikel 4:13 1. Een beschikking dient te worden gegeven binnen de bij wettelijk voorschrift bepaalde termijn of, bij het ontbreken van zulk een termijn, binnen een redelijke termijn na ontvangst van de aanvraag. 2. De in het eerste lid bedoelde redelijke termijn is in ieder geval verstreken wanneer het bestuursorgaan binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag geen beschikking heeft gegeven, noch een mededeling als bedoeld in artikel 4:14, derde lid, heeft gedaan.

In de nu voorliggende verordening wil men bij de acht weken van de Awb en de maximaal mogelijke termijn van de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (artikel 4a.3) aansluiten. De SCW is van mening dat dit een enorme vertraging zou betekenen ten opzichte van de huidige praktijk. Wij denken dat de totale termijn tussen melding en beschikking acht weken kan zijn. Hiervan zijn zes weken bestemd voor de termijn tussen het eerste gesprek en het afgeven van de beschikking. (melding>gesprek>beschikking) Het dienstverleningsgesprek geldt dan als het gesprek zoals bedoeld in artikel 4 eerste lid van de WGS. In uitzonderingsgevallen kan het bestuur een beroep doen op artikel 4:14 lid 1 van de AWB dat het volgende bepaalt: “Indien een beschikking niet binnen de bij wettelijk voorschrift bepaalde termijn kan worden gegeven, deelt het bestuursorgaan dit aan de aanvrager mede en noemt het daarbij een zo kort mogelijke termijn waarbinnen de beschikking wel tegemoet kan worden gezien”.

Adviezen: De SCW adviseert dat in de verordening het volgende wordt opgenomen: “De beschikking tot schuldhulpverlening of de afwijzing ervan, bedoeld in artikel 4a, eerste lid, van de gemeentelijke schuldhulpverlening wordt zo snel mogelijk afgeven, doch uiterlijk binnen een termijn

van zes weken na de dag waarop het eerste gesprek, bedoeld in artikel 4, eerste lid, van de wet, heeft plaatsgevonden” De SCW adviseert een artikel toe te voegen aan de verordening: “Artikel (..). Evaluatie Het bestuur van Orionis zendt binnen vier jaar na de inwerkingtreding van deze verordening aan de Walcherse gemeentebesturen een verslag over de doeltreffendheid en de effecten van deze verordening in de praktijk.”

De SCW wijst er verder op dat de huidige beleidsregels Schuldhulpverlening zullen moeten worden aangepast aan de nieuwe wetgeving.

De SCW zal ook in staat moeten worden gesteld te adviseren over het voorstel (verordening beslistermijn) zoals het uiteindelijk aan het Algemeen Bestuur van Orionis wordt voorgelegd. Wij verzoeken u om ons van de voortgang op de hoogte te houden.

Ten slotte De bedoeling is dat de gemeenteraden hun zienswijze over deze verordening geven. Wij zien deze keuze als een reactie om aan een gevoel van te weinig beleidsregie bij de gemeenten tegemoet te komen. De SCW blijft van mening dat dit gevoel grotendeels op een misvatting berust. Voor zover de beleidsregie is overgedragen aan de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Orionis berust die nog steeds bij de wethouders van de Walcherse gemeenten die gezamenlijk het bestuur vormen. Er is een hardnekkige blinde vlek bij de gemeenteraden voor de inhoud (tekst) van de GR Orionis, met name hoofdstuk 7. Uit dat hoofdstuk blijkt dat de verhoudingen tussen gemeenteraden en de wethouders door de GR niet essentieel zijn veranderd. Men kan ervoor kiezen de gemeenteraden vaker om een zienswijze te vragen. Maar dat betekent dan dat meer tijd nodig is voor een zorgvuldige totstandkoming waarbij ook de adviestermijnen worden gerespecteerd. We hopen in dat geval wel dat de gemeenteraden op een doelmatige manier om hun zienswijze gevraagd zullen worden. In feite gaat het in dit geval om een vaststelling van een door de wetgever opdragen bepaling over een termijn die nooit langer kan zijn dan acht weken.

Namens de Sociale Cliëntenraad Walcheren, met vriendelijke groet, Marischka Duinkerken

s.c.walcheren@zeelandnet.nl 0118614299 https://www.socialeclientenraadwalcheren.nl/

* Bij de wetswijziging Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening is in navolging van het advies van de Nationale Ombudsman besloten een wettelijke termijn op te nemen waarbinnen de gemeente (hier Orionis) na het eerste gesprek over de hulpvraag moet besluiten of iemand voor een schuldenregeling in aanmerking komt. Niet alleen burgers dienen zich aan wettelijke termijnen te houden. Ook van een dienende overheid mag verwacht worden dat zij op een verzoek van een burger binnen een redelijke termijn reageert. Deze termijn mag volgens artikel 4a, derde lid, van de wet niet langer zijn dan acht weken. De beslistermijn moet worden vastgelegd in een verordening.