26-087 rvs Restauratie kademuren Hout-, Londense- en Bierkaai

raadsvoorstel volgnummer

1 juli 2026 26-087

onderwerp

Restauratie kademuren Hout-, Londense- en Bierkaai

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder

Carla Doorn Verkeer, vervoer en waterstaat Angelo Commelin a.commelin@middelburg.nl 0118- 675 795

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Een krediet beschikbaar te stellen voor de voorbereiding en uitvoering van “Restauratie kademuren HoutLondense- en Bierkaai” inclusief tijdelijke verplaatsing van zeven woonboten aan de Londense- en Bierkaai. 2. Bij de restauratie van de kademuren de volgende kaders in acht te nemen: a. Constructief herstellen van de kademuren; b. Cultuurhistorische uitstraling zo veel mogelijk intact houden door de kademuren te restaureren. Enkel herstelwerk uitvoeren waar nodig; c. Maatregelen te nemen voor behoud en stimulatie van bijzondere muurvegetatie op de kademuren; 3. De investering te dekken via bijgevoegd Investerings- en dekkingsoverzicht en hierbij, in afwijking van de vigerende afschrijvingsrichtlijn, een afschrijvingstermijn van 50 jaar te hanteren voor de kademuur. 4. Het te kort van € 22.875,- op de kapitaallasten ten opzichte van de geraamde kapitaallasten te verwerken in de begroting van 2027 en bijbehorende meerjarenraming 2028-2030. Aanleiding

Uit inspecties is gebleken dat de kademuren bij de Hout-, Londense- en Bierkaai in slechte staat verkeren. De kademuren bestaan uit grote oppervlakken met hol, los en instabiel metselwerk. Het totaal oppervlak van de muren is ongeveer 582 m2. Circa 80% van het muuroppervlak dienen we te herstellen. Dit voorstel is een vervolgstap van de Meerjareninvesteringsplanning uit de “notitie beleidskaders beheer en onderhoud civieltechnische kunstwerken” (24169 RM). De kademuren maken onderdeel uit van de Middelburgse binnenhaven en zijn gesitueerd binnen het beschermd stadsgezicht. Ze dateren oorspronkelijk uit de 16e eeuw. Bij de flora en fauna inventarisatie zijn er bijzondere soorten muurplanten waargenomen. Deze planten zijn wettelijk niet beschermd maar wel behoudens waardig. De kademuren maken onderdeel uit van de secundaire waterkering (binnendijken) structuur. Ze moeten voldoen aan eisen voor waterveiligheid. Voor de kademuren aan de Londense- en Bierkaai liggen zeven woonboten. Om het restauratiewerk (veilig) uit te kunnen voeren moeten de woonboten tijdelijk hun huidige ligplaats verlaten. De verplaatsing van woonboten is een specialistische klus en vraagt om maatwerk. Een protocol voor de tijdelijke verplaatsing van de woonboten, nadere afspraken per individuele ligplaatshouder en aandacht voor de technische mogelijk- en onmogelijkheden zijn daarbij essentieel.

Restaureren van de kademuren en ontzorgen/faciliteren voor de tijdelijke verplaatsing van de woonboten vormen de primaire opgaven binnen dit project. Effect

1

1. Een constructief veilig en inzetbare kademuur; 2. Behoud van Middelburgs erfgoed; 3. Een tijdelijke ligplaats en een herstelde, toekomstbestendige ligplaats voor woonboten. Argumenten

1.1 Verplaatsen van woonboten heeft impact op mensen hun woonsituatie en daarin moeten we als gemeente in ontzorgen en faciliteren. Om de kademuur te kunnen herstellen moeten de woonboten hun huidige ligplaats verlaten. De verplaatsing van de woonboten is een speciale- en technische aangelegenheid die we zorgvuldig moeten voorbereiden en uitvoeren. Om de woonbootbewoners daarbij te ontzorgen faciliteren we als gemeente de verplaatsing, heen- en terug, en de inrichting van een tijdelijke ligplaats. De tijdelijke ligplaats voorzien we van de voor bewoning benodigde primaire voorzieningen, zoals nuts-, riool- en data-aansluitingen en toegankelijkheidsfaciliteiten. 1.2 Aanwijzen van een tijdelijke ligplaats aan de Korendijk- Kousteensedijk past in deze situatie het beste. Voor wat betreft de tijdelijke ligplaats is deze locatie gunstig vanwege verschillende redenen: 1. De tijdelijke ligplaats ligt het dichtst in de buurt van de huidige ligplaats. Hiermee verkorten we de transportbeweging over het water; 2. Een adreswijziging is voor deze situatie niet nodig. Bij deze situatie creëren we tijdelijke brievenbussen en postvakken nabij de bouwplaats/ het geregistreerde adres; 3. De bestaande nutsaansluitingen van de woonboten zijn te verlengen en daardoor te hergebruiken op de tijdelijke ligplaats. Dit voorkomt het aanleggen van nieuwe nutsaansluitingen.

Aanleggen van nieuwe nutsaansluitingen betekent vanwege de capaciteitstekort op het hoofdelektriciteitsnet en de benodigde tijd voor de nutsbedrijven een vertraging van tenminste twee jaar; 4. In de overige woonscheephavens, zoals de buitenhaven, Nieuw- en Sint Joosland en Arnemuiden zijn er geen lege ligplaatsen met de benodigde aansluitingen voor woonboten beschikbaar; 5. Bekeken vanuit de menselijke kant is een verplaatsing van de woonboot plus (als alternatief) een verplichte verhuizing naar een tijdelijke woning een behoorlijk ingrijpende situatie. Door de woonboot op de tijdelijke ligplaats bewoonbaar te houden, zorgen we er als gemeente voor dat deze mensen in hun eigen vertrouwde woonboot kunnen blijven wonen 2.a. Civieltechnische kunstwerken met cultuurhistorisch waardevolle horen in goede staat te verkeren. Conform de beleidskaders “beheer en onderhoud civieltechnische kunstwerken” hanteren we voor deze historische kademuren een goede staat als ondergrens. Uit inspecties blijkt echter dat de staat van deze kademuren slecht is. Om verder verval en een onveilige situatie te voorkomen dienen we de kademuren constructief te herstellen. 2.b. De kademuren zijn uit cultuurhistorisch oogpunt waardevol. De kademuur maakt onderdeel uit van het Middelburgs erfgoed. Door de kademuren te restaureren gaan we zorgvuldig met ons erfgoed om.

Door te restaureren zorgen we dat deze oude kademuren en haar historie voor de toekomst bewaard blijven.

Kanttekeningen

1.1 Voor het inrichten van een tijdelijke ligplaats aan de Korendijk- Kousteensedijk is sprake van activiteit die niet (geheel) mogelijk is op basis van het omgevingsplan. Wij vragen hiervoor een vergunning aan door middel van een Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Het streven van ons is om te wachten met de verplaatsing van de woonboten tot de vergunning onherroepelijk is. Wij kunnen echter gelet op de voortgang van de werkzaamheden, niet in alle gevallen wachten tot deze vergunning onherroepelijk is. Met een zorgvuldig communicatieproces naar de belanghebbenden, willen we bereiken dat iedereen kan instemmen met de vergunning voor de tijdelijke situatie. 1.2 Het verplaatsen van de woonboten en het verzorgen van een tijdelijke ligplaats is een kostbare aangelegenheid. Om de kademuur te kunnen restaureren hebben we de medewerking nodig van de woonbooteigenaren. Wederzijds begrip en een goede verstandhouding tussen gemeente en de woonbootbewoners zijn van belang. De woonbootbewoners hebben tijdens de informatiebijeenkomst uitgesproken dat ze zich kunnen vinden in verplaatsing naar een tijdelijke ligplaats aan de Korendijk-Kousteensedijk, mits wij ze ontzorgen. 2

1.3 Volgens de “Haven- en Woonschepenverordening Middelburg" is het niet toegestaan met een woonschip om een ligplaats in te nemen buiten aangewezen woonschepen haven. Ons college kan hiervoor echter ontheffing verlenen. Dat zullen we doen zodra het protocol Tijdelijke verplaatsing woonboten Londensekaai en Bierkaai is vastgesteld. 1.4. Voor een succesvolle uitvoering van het project zijn we afhankelijk van verschillende actoren. Om de kademuren te kunnen restaureren en de woonboten te verplaatsen zijn we afhankelijk van partijen zoals adviesbureaus, aannemers en de nutsbedrijven. Voor een succesvolle uitvoering is daarnaast de blijvende medewerking van woonbootbewoners en omwonenden van groot belang. De afhankelijkheid van meerdere actoren maakt een project kwetsbaarder. Door zorgvuldig de voorbereiding, afstemming, communicatie en uitvoering aan te pakken, verwachten we er een succesvol project van te maken.

Financiën

Wat zijn de kosten? Zie bijlage Investerings- en dekkingsoverzicht. Hoe worden de kosten gedekt? Zie bijlage Investerings- en dekkingsoverzicht. Het uiteindelijke tekort van €22.875,- ten opzichte van de geraamde kapitaallasten te verwerken in de begroting van 2027 en bijbehorende meerjarenraming 2028-2030. Zijn er significante gevolgen voor het weerstandsvermogen? Niet van toepassing.

Duurzaamheid

Uitgangspunt bij restaureren is dat we goed metselwerk handhaven en dat we stenen hergebruiken, daar waar mogelijk. Ook treffen we maatregelen voor behoud- en stimulatie van muurvegetatie. Hiermee zetten we ons in voor een groene en bio-diverse leefomgeving. Communicatie en participatie

Voor een zorgvuldige voorbereiding van dit raadsvoorstel hebben we de woonbootbewoners geïnformeerd over het initiatief en hun inbreng opgehaald. Ook hebben we een protocol “Tijdelijke verplaatsing woonboten Londensekaai en Bierkaai” opgesteld. Het protocol beschrijft de uitgangspunten, werkwijze en te volgen stappen voor de tijdelijke verplaatsing van de woonboten in dit project. Het protocol is voor inbreng van zienswijze met de betreffende woonbootbewoners gedeeld. In de bijlage van dit voorstel treft u de concept versie van het betreffende protocol. Onder de paraplu van het protocol maken we nadere individuele afspraken met de woonbootbewoners. Voor wat betreft de tijdelijke ligplaats bij de Korendijk-Kousteensedijk is een BOPA nodig. Rondom het proces van de BOPA verzorgen we de nodige communicatie naar de belanghebbenden, zoals met de omwonenden aan de wal. Daarnaast informeren we belanghebbenden over het project via de gebruikelijke kanalen. Uitvoering

Zodra het besluit is genomen gaan we aan de slag met verdere uitwerking en voorbereiding van het project. Met de uitvoering van het restauratiewerk en herstel van de openbare ruimte verwachten we vanaf het 4e kwartaal van 2027 t/m het 3e kwartaal van 2029 bezig te zijn. De verplaatsingen van de woonboten stemmen we hierop af. We verwachten de eerste groep woonboten vanaf het 3e kwartaal van 2027 te verleggen. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Tijdens de voorbereiding van het project winnen we advies in bij het Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit (welstandcommissie) over het restauratiewerk. De kaders in dit voorstel voor wat betreft de restauratie van de kademuren zijn overeenkomstig de voorgaande kademuur restauraties. 3

Bijlagen 1. Investerings- dekkingsoverzicht (geheim). 2. Concept versie: Protocol Tijdelijke verplaatsing woonboten Londensekaai en Bierkaai (openbaar)

Middelburg, 2 juni 2026 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

Garmt Kolhorn de burgemeester,

Yvonne van Mastrigt

4