26-074 rvs Zienswijze begroting 2027 Orionis Walcheren

raadsvoorstel volgnummer

1 juli 2026 26-074

onderwerp

Zienswijze begroting 2027 Orionis Walcheren

datum vergadering

behandelen in raadscommissie

Maatschappelijke Zaken

portefeuillehouder

Jeroen Louws Sociaal Domein Cora Israel c.israel@middelburg.nl 0118 675112

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Geen zienswijze in te dienen over de begroting 2027 van Orionis Walcheren 2. De raad voor te stellen het financiële nadeel voor 2027 en de jaren daarna ad € 1,5 miljoen te verwerken in de gemeentelijke (meerjaren)begroting 2027-2030 Aanleiding

Het Dagelijks Bestuur van Orionis Walcheren heeft de begroting 2027 (inclusief de meerjarenraming tot en met 2030) ingediend. Zij vraagt hierover de zienswijze van uw gemeenteraad. Dit is overeenkomstig de afspraken in de Gemeenschappelijke Regeling. Effect

Alle inwoners van Middelburg moeten zoveel als mogelijk kunnen meedoen in de samenleving. Dit houdt ook in dat zij zelfstandig kunnen voorzien in hun levensonderhoud. Zo mogelijk, via regulier betaald werk. Daarnaast bieden we schuldhulpverlening en ondersteunen we inwoners met minimaregelingen. Met een vastgestelde begroting stellen we Orionis Walcheren in staat uitvoering te geven aan deze opdracht. Argumenten

1.1. De begroting 2027 betreft een "beleidsarme” voortzetting van de begroting 2026. De begroting 2026 is recent geactualiseerd met de eerste begrotingswijziging 2026. De begroting 2027 is een vervolg hierop. Eind 2026 wordt het nieuwe beleidskader (2027-2030) door de drie Walcherse raden vastgesteld. De uitgangspunten die hierin staan, worden verwerkt in een begrotingswijziging. Deze wordt t.z.t. aan de raden ter zienswijze voorgelegd. 1.2. De begroting voldoet aan de VZG-norm. De Zeeuwse gemeenten hebben afgesproken ieder jaar te bepalen met welk percentage de begrotingen van gemeenschappelijke regelingen mogen stijgen. De VZG-werkgroep stelt hiervoor een norm vast. Voor 2027 is de norm vastgesteld op +3,3%. Orionis volgt voor 2027 deze norm. 1.3. De begroting(swijziging) geeft een goed beeld van de te verrichten activiteiten. Een aantal inhoudelijke aandachtspunten per programma: Programma Arbeidsmarkt: • Ook in 2027 begeleidt Orionis meer klanten naar werk (zie argument 1.4) • Orionis pleegt extra inzet om statushouders richting participatie of werk te begeleiden Programma Werkontwikkelbedrijf: • In 2025 is het transitieplan vastgesteld. Het plan beschrijft een meerjarig traject om te veranderen van een productiegericht bedrijf naar een bedrijf dat vooral is gericht op ontwikkeling van 1

medewerkers. Daarnaast blijft het werkontwikkelbedrijf een vangnet voor inwoners die zijn aangewezen op een beschutte werkplek. Onze toenmalige raad heeft als zienswijze ingediend dat vooral de mens centraal moet blijven staan. Het AB van Orionis Walcheren heeft dit overgenomen Programma Inkomen: • Orionis werkt aan de uitvoering van de eerste 21 speerpunten uit de nieuwe Participatiewet in balans. Deze moeten eind 2027 zijn ingevoerd • Orionis blijft de hersteloperatie Kinderopvangtoeslag voor Middelburg uitvoeren • Over het verstrekken van leefgeld aan Oekraïners is nog veel onzekerheid, hiervoor moeten we rijksbeleid afwachten Programma Schuldhulpverlening: • De drie gemeenten en Orionis hebben aanvullende interventies vastgesteld om te voldoen aan de basisdienstverlening (landelijk afgesproken) en de grotere vraag naar hulpverlening. Deze interventies starten in 2026 en worden voortgezet in 2027 Programma Overhead: geen bijzonderheden 1.4. De extra investering in re-integratie is succesvol. Orionis wil ook in 2027 extra investeren in re-integratie. In 2024 en 2025 is dit succesvol gebleken. De extra investering zorgt ervoor dat meer mensen naar werk begeleid kunnen worden. Dit is prettig voor de betreffende inwoners, goed voor de Zeeuwse arbeidsmarkt, maar bespaart ook uitkeringslasten. Bij een plaatsingsresultaat van 20% wegen de kosten op tegen de baten.

Orionis streeft naar een plaatsingsresultaat van 40%. Dit is tijdens de periode 2024-2025 gelukt. Van de 100 mensen in traject, zijn er 41 uitgestroomd naar werk. De extra investering voor 2027 betekent voor gemeenten een verhoging van de bijdrage re-integratie. 1.5. De begroting geeft een goed beeld van de inkomsten en uitgaven. De begroting komt grotendeels overeen met de meerjarenschijf 2027 uit de eerste begrotingswijziging 2026. Voor Middelburg betreft het een paar afwijkingen: 3. de bijdrage armoedebeleid is naar beneden bijgesteld op basis van de werkelijke kosten 2025 de inkomsten uit TOZO zijn lager de verstrekkingen hersteloperatie kinderopvangtoeslag zijn geraamd. Deze krijgen we vergoed vanuit het rijk de algemene bijdrage is verlaagd, door een bijstelling van het tekort op de rijksbijdrage voor uitkeringen 4. het project statushouders aan het werk is toegevoegd. Hiervoor hebben we geld/dekking beschikbaar. 2.1. De structurele verwerking van de 1e begrotingswijziging 2026 is nog niet doorgevoerd in de meerjarenbegroting. In ons voorstel over de eerste begrotingswijziging 2026 hebben we aangegeven de gevolgen hiervan meerjarig te verwerken. Nu de exacte bedragen bekend zijn, kan dit geëffectueerd worden. De 1,5 mln komt dus niet bovenop de voorstellen uit de eerste begrotingswijziging, maar zijn inclusief deze voorstellen. Kanttekeningen

1.1. Ook de komende tijd blijven er onzekerheden. De afgelopen jaren laten zien dat er grote onzekerheid is. Voor 2027 ziet Orionis de volgende onzekerheden: - De rijksvergoedingen. Het grootste risico vormt de BUIG-uitkering, de rijksbijdrage waarmee Orionis de uitkeringen betaalt. Deze vormt een groot deel van de inkomsten (ongeveer 50%), maar wordt twee keer per jaar door het rijk herzien. De afgelopen jaren hebben laten zien, dat in de rijksvergoeding grote schommelingen kunnen optreden, tot wel € 2,5 miljoen per jaar. - Verduurzaming. Vanuit gewenste (en door de overheid verplicht gestelde) verduurzaming van de gebouwen, zijn extra 2

éénmalige kosten te verwachten. Orionis maakt een plan hiervoor. Financiën

In onderstaande tabel* staan de financiële gevolgen voor Middelburg uit de voorliggende begroting 2027 in vergelijking met jaarschijf 2027 uit de eerste begrotingswijziging 2026:

Orionis heeft een extra gemeentelijke bijdrage voor re-integratie opgenomen. Vanwege het succes van deze investering, stellen we voor de bijdrage ook voor 2027 beschikbaar te stellen. Hiermee is niet gezegd dat deze investeringen structureel zijn. Ieder jaar wegen we de lasten tegen de baten af en neemt de raad een besluit over wel of niet extra investeren in re-integratie. De structurele verwerking van de 1e begrotingswijziging 2026 is nog niet doorgevoerd in de meerjarenbegroting. Hierdoor zijn de gemeentelijke cijfers meerjarig nog op het niveau van vóór de 1e begrotingswijziging 2026. Onderstaande tabel* geeft de benodigde ophoging weer om de tekorten bij te stellen. Het meerjarenperspectief zal conform de begroting van Orionis worden verwerkt in de gemeentelijke begroting.

* Tussen bovenstaande tabellen en de gemeentelijke bijdrage zoals Orionis in haar begroting presenteert zitten verschillen. Dit komt omdat wij gemeentelijk alleen de stromen begroten die niet via een SPUK of DVO verlopen, welke als inburgeringstaken, taken rondom TOZO/KOT en leefgeld Oekraine. Zie voor de volledige stromen de financiële bijlage.

Duurzaamheid

N.v.t. Communicatie en participatie

Geen bijzonderheden. Uitvoering

Na besluitvorming in de raadsvergaderingen van de drie Walcherse gemeenten, wordt het AB op de hoogte gesteld van de zienswijzen. Het AB stelt de begroting vast en informeert de gemeenten over zijn besluit.

3

Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

De Sociale Cliëntenraad Walcheren is om advies gevraagd. Bijlagen 1. Begroting 2027 Orionis Walcheren. 2. Financiële bijlage GR Orionis Walcheren

Middelburg, 26 mei 2026 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

Garmt Kolhorn de burgemeester,

Yvonne van Mastrigt

4