26-060 rvs zienswijze schets SA Zeeland 2050

raadsvoorstel volgnummer

28 mei 2026 26-060

onderwerp

Zienswijze schets van de Strategische Agenda Zeeland 2050

behandelen in raadscommissie

Algemeen Bestuur Rutger Schonis Bestuur en ondersteuning Nancy Baecke n.baecke@middelburg.nl (0118) 67 52 87

datum vergadering

portefeuillehouder programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Het college van B&W van de gemeente Middelburg als één van de regionale partners, de ruimte te geven om aan de hand van de huidige schets van de Strategische Agenda samen met het Rijk te komen tot een Strategische Agenda; 2. Een zienswijze in te dienen op de schets van de Strategische Agenda, waarbij wordt gepleit voor: a. de experimenteerregio Walcheren als start van het sleutelproject ‘Schaalsprong in de woningbouw; b. een apart sleutelproject gericht op de bereikbaarheid van, naar en binnen Walcheren (in combinatie met versterking onderwijsvoorzieningen, woningbouw en werklocaties), wanneer het voorstel onder a niet tot overeenstemming leidt met het Rijk; c. aanpassing van fiche 2b door het onderzoek naar Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)/Bus Rapid Transit (BRT) uit te breiden naar Walcheren, wanneer het voorstel onder b niet tot overeenstemming leidt met het Rijk; d. het versterken van de basis van het Zeeuwse vervolgonderwijs en het breed aanbod van dit onderwijs als randvoorwaarde voor de onderwijsambities binnen Zeeland 2050; e. een scherper, onderscheidend profiel voor cultuur/culturele voorzieningen in Zeeland; f. toevoeging van een sleutelproject voor de toedeling van rijkswerkgelegenheid aan Zeeland; g.

een aanvulling op het proces waardoor toekomstige en/of tussentijdse wijzigingen van de Strategische Agenda ter besluitvorming aan de volksvertegenwoordigers worden voorgelegd. Aanleiding

Bij memo van 11 november 2025 hebben wij uw raad geïnformeerd over de focusgebieden die wij voor Middelburg hanteren in het proces Zeeland 2050, waaronder in de strategische agenda Rijk-regio. Op 19 november 2025 is hierover een bijeenkomst met uw raad gehouden, waarbij de door het college voorgestelde focusgebieden ongewijzigd zijn gebleven. Op 10 maart 2026 hebben wij uw raad geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot het proces Zeeland 2050 en heeft u de schets van de Strategische Agenda Zeeland 2050 (bijlage 1) ontvangen ter informatie. Het onderhavige raadsvoorstel om de zienswijze van uw raad op deze schets vast te stellen is destijds ook aangekondigd. De schets is een tussenresultaat van voorbereidende gesprekken tussen de regio en het Rijk (verschillende departementen). Anders dan een lobbydocument bestaat (de schets van) de Strategische Agenda uit doorlopende deelagenda's en sleutelprojecten die Rijk en regio samen willen oppakken en in de komende jaren samen verder willen uitwerken. Vanuit de gedachte dat we gedeelde opgaven hebben en elkaar daarbij kunnen helpen en versterken. We zoeken samen naar zaken die goed zijn voor Zeeland én voor Nederland. Het is de bedoeling om in september van 2026 met het kabinet tot een principeovereenstemming te komen over de Strategische Agenda voor Zeeland 2050.

1

De Strategische Agenda is een levend document dat jaarlijks wordt geactualiseerd. De huidige schets is een tussenresultaat dat in 2026 wordt uitgewerkt tot een definitieve agenda. Daarna volgt een gezamenlijke investeringsagenda, waarin de financiële afspraken worden gemaakt. De Strategische Agenda is dus de richting, niet de uitvoering zelf. Lokale, regionale of Zeeuwse vraagstukken die nu nog geen plek hebben in de Strategische Agenda kunnen, als daarvoor overeenstemming met het Rijk nodig is, ook in latere versies nog een plek krijgen. Dat vraagt gezamenlijke voorbereiding met het Rijk. Als voor een vraagstuk geen overeenstemming met het Rijk nodig is behoeft het geen plaats in de Strategische Agenda met het Rijk. De schets van de Strategische Agenda is het resultaat van ambtelijk voorwerk tussen het Rijk en de regio. Het is de bedoeling dat we als regio samen met het kabinet afspraken vastleggen in een samenwerkingsagenda met bestuurlijk draagvlak bij alle partners. Voordat met het kabinet afspraken worden gemaakt worden de gemeenteraden, Provinciale Staten en de Algemene Vergadering van het Waterschap gevraagd om een zienswijze op de schets van de Strategische Agenda te geven. Volksvertegenwoordigers kunnen via de zienswijzen de mate van steun voor de voorgestelde richting en eventuele kaders, prioriteiten en aandachtspunten aangeven.

Mogelijk zullen niet alle zienswijzen in dit specifieke traject met het Rijk passen. Zoals zaken die van belang zijn voor één of meer gemeenten, maar waarvoor geen samenwerking met het Rijk nodig is of die eerst nog regionaal moeten worden opgewerkt alvorens daarover kan worden gesproken met het Rijk. Waar mogelijk worden deze punten op een andere (provinciale of regionale) agenda geplaatst of in een ander samenwerkingsverband ingebracht. De zienswijzen die passend zijn in dit traject worden in OZO-verband gebundeld en ter kennis van het Rijk gebracht. Rijk en regio beoordelen gezamenlijk in hoeverre de zienswijzen op dit moment kunnen worden verwerkt in de definitieve Strategische Agenda. Na de principeovereenstemming met het Rijk komen wij in het najaar bij u terug met een terugkoppeling over de zienswijze. Als hoofdstad van Zeeland pakken we, in opdracht van uw raad (motie 25-076), proactief onze verantwoordelijkheid binnen Zeeland 2050 en treffen reeds voorbereidingen ten behoeve van de ontwikkelingen. Zoals het onderzoek naar de sprong over de N57, de ambities voor het collectiecentrum Zeeland en de versterking van het vervolgonderwijs in de onderwijsregio. In de toekomst van Middelburg speelt de koers van Zeeland 2050, vormgegeven in Walcheren 2050, een centrale rol. Daartoe zal ook de ambtelijke organisatie zich nog nadrukkelijker organiseren.

De ambities voor Zeeland 2050 én Walcheren 2050 vragen immers een integrale benadering van vraagstukken en gezamenlijke visies op verschillende thema’s. Thema’s moeten gelijk oplopen in groei en dat vereist goeie afstemming. Effect

Een Strategische Agenda tussen Rijk en regio ten gunste van de toekomstbestendigheid en brede welvaart van Zeeland, Walcheren en Middelburg in het bijzonder. Daarmee kan Zeeland als eerste (of een van de eerste regio's) invulling geven aan de passage in het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet, waarin staat dat het Rijk samen met regio's aan Strategische Agenda's wil werken. Met dit raadsvoorstel wordt opvolging gegeven aan motie 25-080. Argumenten

1. Het college onderschrijft de koers voor groei, leefbaarheid en economische ontwikkeling die met Zeeland 2050 is ingezet en vraagt u vanuit uw kaderstellende rol de ruimte om -als één van de regionale samenwerkingspartnerslangs deze lijnen met het kabinet tot een definitieve Strategische Agenda te komen. Het rapport "Elke regio telt!" schetst hoe in grote delen van Nederland de brede welvaart onder druk staat: overheidsvoorzieningen zoals zorg en onderwijs hebben te maken met schaalvergroting en personeelstekorten, supermarkten en winkels verdwijnen, verenigingen komen steeds moeilijker aan bestuursleden en vrijwilligers. De wisselwerking daartussen leidt tot een spiraal van verschaling. In Middelburg is gelukkig nog geen sprake van ernstige verschraling. Echter, uit het onderzoek wat is uitgevoerd in het kader van Walcheren 2050 blijkt dat ook in scenario 1, dat staat voor het staand beleid van provincie en gemeenten, gerichte economische versterking nodig is om het regionale verdienvermogen niet onder druk te zetten en de balans tussen wonen, werken en voorzieningen in evenwicht te houden. Dat betekent dat ook voor Walcheren respectievelijk Middelburg niks doen in geen enkel scenario een optie is. Nadat op 2 juli 2025 het Toekomstperspectief Zeeland 2050 ‘Bouwen aan de Delta van de toekomst’ door het OZO is 2

aangeboden aan het Rijk en in de raden van Middelburg en Veere daarop zienswijzen zijn ingediend, is de behoefte ontstaan om te onderzoeken wat Zeeland 2050 specifiek voor de gemeenten op Walcheren kan betekenen. De drie gemeenten hebben de ambitie uitgesproken om gezamenlijk te werken aan een toekomstvisie voor Walcheren in dit bredere perspectief van Zeeland 2050. Deze ambitie is op 5 november 2025 bekrachtigd met de ondertekening van een intentieverklaring, waarin doelstellingen en procesafspraken zijn vastgelegd. Inmiddels is onderzoek gedaan naar verschillende groeiscenario’s en is inzicht verkregen in de impact van de mate van verstedelijking op Walcheren, onder andere op het voorzieningenniveau. Hiervan zal een vertaling plaatsvinden in een strategisch document met een keuze voor een verstedelijkingsscenario, wat besluitvormend aan uw raad zal worden voorgelegd en uiteindelijk vertaald zal worden in de omgevingsvisies. Het college onderschrijft niet alleen de koers voor groei, leefbaarheid en economische ontwikkeling die met Zeeland 2050 is ingezet, maar ook de wijze waarop dit wordt ingevuld. Het college herkent de drie groeimotoren die noodzakelijk zijn voor de gewenste ontwikkeling.

Gelet op de focusgebieden die we voor Middelburg hanteren1 en het Middelburgse profiel zal Middelburg vooral actief betrokken zijn bij de agenda’s voor sterke dorpen en bruisende steden en magneet voor talent. Middelburg zal waarschijnlijk een minder prominente rol hebben in de agendavoering bij clean energy port, alhoewel er hier uiteraard relaties liggen als het gaat om verduurzaming, circulariteit maar ook met de in Middelburg gevestigde onderwijs- en onderzoeksclusters binnen bijvoorbeeld het Delta Climate Center. 2a/b/c. Middelburg werkt dus graag mee aan de ontwikkelingen van Zeeland 2050. We doen dit bij voorkeur in de Walcherse context, omdat Walcheren voor ons een logisch geografisch gebied is. De uitdagingen waar het Rijk voor staat (woningbouw, defensie, energietransitie) in combinatie met de Walcherse uitdagingen (versterken sociaaleconomische structuur, investeren in onderwijs, versterken brede welvaart, oplossingen knelpunten in bereikbaarheid, netcongestie, kustversterking en toekomstbestendig toerisme) willen we graag in samenhang uitwerken. Wij pleiten er dan ook voor om het sleutelproject ‘Schaalsprong in de woningbouw’ te beginnen met Walcheren als experimenteerregio.

De kansen die een gezamenlijke ontwerpomgeving met gemeenten, Provincie, College van Rijksadviseurs, betrokken ministeries en private partners biedt, door opgaven bij elkaar in een ontwerpatelier te brengen, kunnen -ook als voorbeeld voor andere Nederlandse regio’s- als proef worden uitgewerkt. Walcheren is een gebied met alle grote Nederlandse opgaven in het klein bij elkaar. Met kust(verdediging), haven, aantrekkelijke steden maar ook grootstedelijke problematiek, met landbouw en natuur en haar uitdagingen van droogte, verzilting en stikstof, met een compleet onderwijsaanbod, met toerisme en een groot voorzieningenaanbod, maar ook netcongestie, bereikbaarheidsknelpunten en een enorme druk op de arbeidsmarkt, mede door een vergrijzende bevolkingssamenstelling. Lessen die hier geleerd worden kunnen (op grotere schaal) in andere regio’s worden toegepast. De verstedelijkingsopgave vindt plaats binnen de groeimotor sterke dorpen en bruisende steden (en binnen andere ruimtelijke afspraken zoals het Ruimtelijk Arrangement). Zeeuws breed wordt het traject van Walcheren 2050 benut als voorbeeld en zal daarmee navolging vinden. Zo ontstaat een Zeeuws breed beeld en worden ambities door onderzoek onderbouwd. Daarbij wordt inzicht verkregen in hoeverre bepaalde ambities reëel zijn en wat daarvoor nodig is lokaal, regionaal, Zeeuws en vanuit het Rijk.

In navolging van de motie 25-076 vindt op dit moment onderzoek plaats naar de mogelijkheden van de schaalsprong over de N57. Hierdoor treft Middelburg al voorbereidingen voor het sleutelproject2 ‘Schaalsprong in de woningbouw’ (fiche 1a van de schets). Op welke wijze en in welke mate onze gemeente uiteindelijk een concreet aandeel zal gaan leveren aan dit sleutelproject is onderwerp van toekomstige besluitvorming door uw raad en onder andere afhankelijk van de scenariokeuze in Walcheren 2050, de uitkomsten van het onderzoek naar de schaalsprong en de mate waarin benodigde randvoorwaarden (arbeidsmarkt, bereikbaarheid) worden vervuld.

1 Memo 11 november 2025: verstedelijkingsopgave, inclusief bereikbaarheid, profilering als onderwijsstad, bestuursstad en culture hoofdstad. 2 We onderscheiden elf agenda’s, gerangschikt onder een van de drie groeimotoren, maar niet los van elkaar. Binnen de agenda’s markeren we

sleutelprojecten. Die hebben prioriteit, daar wordt gezamenlijk aan gewerkt en in geïnvesteerd

3

Onderdeel van de verstedelijkingsopgave is bereikbaarheid. In november 2025 hebben wij u aangegeven dat voor een aantrekkelijk en veilig woon-, werk- en onderwijsklimaat goeie infrastructurele verbindingen nodig zijn in Middelburg, binnen Zeeland en met de randstad, de Brabantse stedenrij en de Belgische steden Gent, Brugge (Calais-Dover) en Antwerpen. Essentiele investeringen voor Middelburg/Walcheren zijn die in de N57 (Dammenroute), de A58 (Vlaketunnel) en het spoor. De verbetering van de bereikbaarheid per spoor is reeds een sleutelproject (fiche 2b). De A58 is onderwerp van onderzoek door Rijkswaterstaat, fiche 2c. Rijkswaterstaat onderzoekt via Zeeland Bereikbaar de verbetering en versnelling van procedures en het aanleggen van calamiteitdoorsteken om de kwetsbaarheid van de Vlaketunnel en omgeving aan te pakken. De N57 heeft op dit moment nog geen plaats in de bereikbaarheidsagenda. Het college stelt een aanvulling op de bereikbaarheidsagenda voor. Wanneer we niet met het Rijk tot overeenstemming komen over de experimenteerregio Walcheren, zien we graag een apart sleutelproject gericht op de bereikbaarheid van, naar en binnen Walcheren (in combinatie met versterking onderwijsvoorzieningen, woningbouw en werklocaties).

Of -wanneer hierover nog geen overeenstemming met het Rijk kan worden bereikt- op zijn minst een aanpassing van fiche 2b door de passage over de BRT (Bus Rapid Transit) uit te breiden met Walcheren. Het onderzoek naar Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)/Bus Rapid Transit (BRT) richt zich op een beperkt gedeelte van Zeeland, terwijl, gelet op de bereikbaarheid van de onderwijsinstellingen op Walcheren en het belang van deze instellingen, evenzo gerechtvaardigd is onderzoek te doen naar een BRT verbinding RotterdamWalcheren-Vlaanderen. 2d. Profilering In november 2025 hebben wij u aangegeven dat we ons voor de profilering van onze gemeente in het kader van Zeeland 2050 de vraag hebben gesteld wat het onderscheidend vermogen van Middelburg is, waar Middelburg zich in ieder geval op wil profileren. Als hoofdstad van Zeeland profileren we ons in ieder geval op het terrein van onderwijs, cultuur en overheidswerkgelegenheid. Middelburg onderwijsstad voor vernieuwend vervolgonderwijs (MBO, HBO en WO) en onderzoek. Het college kan zich vinden in de wijze waarop groeimotor Magneet voor talent is uitgewerkt als het gaat om de onderwijsagenda en zal een bijdrage leveren aan de sleutelprojecten ‘Groeipad naar een Delta University’ (fiche 4a) en fiche 4b Nuclear Academy.

Dit past bij de recent vastgestelde toekomstvisie vervolgonderwijs Middelburg 20252035, die tot stand is gekomen na een participatief proces, in samenwerking met de gemeente Vlissingen. Beide gemeenten zijn daarop ook een strategisch partnerschap overeengekomen om te werken als één onderwijsregio op het gebied van vervolgonderwijs en onderzoek. Het ecosysteem is immers gebaat bij een concentratie. Vervolgonderwijs en onderzoek zijn een motor voor brede welvaart, innovatie, economische groei en het aantrekken en behouden van jong talent. Wel vragen wij expliciet aandacht om in Zeeland 2050 niet alleen vooruit te blikken op de kansen van nieuwe instellingen en opleidingen, bijvoorbeeld in de vorm van een Delta University, maar vooral ook aandacht te hebben voor de huidige situatie van de UCR en HZ. Deze is nog altijd kwetsbaar door de instroom en vraagt blijvende (financiële) steun van het Rijk voor de versterking van de basis en het Zeeuwse brede aanbod van vervolgonderwijs opdat jongeren ook daadwerkelijk kiezen voor een opleiding in Zeeland en instromen op de arbeidsmarkt van Zeeland. 2e. Middelburg culturele hoofdstad van Zeeland met een gevarieerd aanbod, met als inzet een toonaangevend Zeeuws museum met collectiecentrum.

Voor wat betreft de cultuuragenda willen wij aandacht vragen voor het belang van versterking van het culturele ecosysteem binnen de hele creatieve cyclus van leren, produceren en presenteren. Op dit moment investeert Zeeland fors in cultuur, maar blijft het aandeel rijksmiddelen sterk achter (in Zeeland is de rijksbijdrage 4,58 euro terwijl het in andere provincies oploopt tot 86 euro). Wegvallen van bestaande rijkssubsidies, zoals bijvoorbeeld voor het Theaterproductiehuis Zeeland, zetten de basis van de Zeeuwse podiumkunsten onder druk. Wij vinden dat Zeeland een belangrijke plaats inneemt in het cultuurbestel van Nederland. Juist door de ligging en schaal kan Zeeland fungeren als podium en laboratorium waar nieuwe werkvormen en principes voor een wendbare en weerbare cultuursector (kunnen) worden ontwikkeld en toegepast. Daarbij gaat het om zogeheten 4

cross-disciplinaire samenwerking tussen bijv. muziek, dans en erfgoed en cross-sectorale ontwikkeling waarbij cultuur actief de verbinding zoekt met andere economische sectoren en vraagstukken. In het laatste geval gaat het om cultuur als aanjager van de creatieve economie, maar ook om aandacht voor de culturele sector als onderdeel van de arbeidsmarkt. Het is hier - in de regio - waar er van oudsher ruimte is voor het experiment, zeker in een vernieuwende samenwerking met Gent/Vlaanderen vanuit de economische en infrastructurele samenwerking via North Sea Port District. Door inhoudelijke samenwerking en bundeling van middelen van Rijk, Zeeuwse overheden en partners ontstaat een goede basis voor een (veer)krachtig cultureel ecosysteem. Juist in een compacte cultuurregio is het volgens ons mogelijk om de taken, bevoegdheden en budgetten van overheden af te stemmen en te verbinden met de innovatieve kracht van de culturele en creatieve sector en de ondernemers. Daarmee is de cultuurregio Zeeland voor het Rijk interessant als voorbeeldregio en biedt deze aanpak aanleiding voor meer rijksinvesteringen. Middelburg neemt daarin haar verantwoordelijkheid als culturele hoofdstad van Zeeland met vele dragende cultuurfuncties. Als motorblok van de creatieve economie willen wij de Strategische Agenda met het Rijk inzetten om de bestaande samenwerking met het Rijk verder te verduurzamen.

De bestaande rijksfinanciering in de vorm van de zogeheten BIS-instellingen en Rijkscultuurfondsen vormt daarbij het startpunt en we zoeken de aansluiting op de lijnen van de meerjarenagenda Cultuur en Erfgoed van de Provincie Zeeland. Samenwerking binnen de cultuurregio Zeeland vormt wat ons betreft het startpunt voor een hernieuwde samenwerking met onze partners en inzet voor de nieuwe cultuurplanperiode van het Rijk. Middelburg zet daarbij haar historische kracht en verbindende rol als provinciehoofdstad in. Wij zullen de beweging stimuleren waarin de partners binnen het culturele ecosysteem elkaar nadrukkelijker opzoeken en samen krachten bundelen om voor heel Zeeland interessant cultureel aanbod neer te zetten. Het meest duidelijke voorbeeld hiervan is de viering van het 50-jarig bestaan van SBKM/Vleeshal. Hierbij werkt Vleeshal samen met Artbase Terneuzen om op diverse plekken in Zeeland werken uit de toonaangevende SBKM (Stichting Beeldende Kunst Middelburg) collectie te laten zien. Dit als voorloper van de gedachte waarin het op te richten Collectiecentrum Zeeland verleden, heden en toekomst van Zeeland verbindt en verbeeldt. 2f Bestuursstad Als provinciehoofdstad is Middelburg de bestuursstad van Zeeland. De werkgelegenheid bij de overheid is economisch belangrijk voor Middelburg en voor Walcheren. Het zit in ons DNA. Het is één van onze economische motoren.

Voor groei van Middelburg is het van belang te zorgen voor overheidswerkgelegenheid, waaronder meer rijkswerkgelegenheid, bijvoorbeeld door (nieuwe) rijksdiensten die zich vestigen in Middelburg. Hiervoor is nadrukkelijk overeenstemming met het Rijk nodig. Wat het college betreft heeft dit onderdeel onterecht nog onvoldoende aandacht gekregen in de schets van de Strategische Agenda. Op dit moment wordt gewerkt aan een regioprofiel voor Zeeland waarmee de kernkwaliteiten van Zeeland in beeld worden gebracht, zodat het ministerie van BZK, die een coördinerende rol heeft bij de spreiding van rijksdiensten, dit kan betrekken in hun dashboard over spreiding van rijkswerkgelegenheid en vestiging van rijksdiensten. Wat het college betreft dient de toedeling van rijkswerkgelegenheid als sleutelproject in de Strategische Agenda te worden opgenomen, juist omdat dergelijke rijkswerkgelegenheid minder direct gekoppeld kan zijn aan de huidige economische sectoren, en daarmee een voorloper kan zijn van andere, nieuwe bedrijfsvestigingen. Het college is zich ervan bewust dat de ontwikkelingen binnen de groeimotor Clean Energy ook van invloed kunnen en zullen zijn op de groei van het inwoneraantal en daarmee de behoefte aan woningen en voorzieningen in Middelburg. Middelburg is daarvoor niet alleen afhankelijk van cultuur, onderwijs en rijkswerkgelegenheid als economische dragers. 2g.

Het college heeft een positieve grondhouding ten aanzien van het traject Zeeland 2050 en de wijze waarop dit is ingericht. Het college kan zich vinden in de werkwijze via het OZO. Op die manier is dit een traject van de vijftien overheden samen met het Rijk, waarbij iedereen binnen de eigen bevoegdheden blijft. Daarom benadrukt het college het belang van het betrekken van de volksvertegenwoordigers nu en in de toekomstige ontwikkelingen binnen Zeeland 2050. Voor dit laatste wil het college nog nadrukkelijk aandacht vragen, zodat ook toekomstige of tussentijdse wijzigingen aan uw raad worden voorgelegd.

5

Kanttekeningen

1. Dit raadsvoorstel behelst een suggestie voor een zienswijze vanuit het college en kan uiteraard worden geamendeerd wanneer uw raad wil aanvullen of wijzigen. 2. Groeiscenario’s hebben niet alleen invloed op de fysieke leefomgeving of voorzieningen, maar mogelijk ook op bestuurlijke en ambtelijke capaciteit. Bij het voorstel tot scenariokeuze binnen Walcheren 2050 zal dit in beeld worden gebracht. 3. De ruimte die uw raad het college in deze fase geeft om samen met het Rijk te komen tot een Strategische Agenda leidt er niet toe dat later niet in alle vrijheid kan worden gekozen voor een groeiscenario op Walcheren. De woningbouwambities in de schets van de Strategische Agenda moeten voor heel Zeeland nog worden onderzocht op haalbaarheid en wenselijkheid. Zoals ook in de schets wordt benoemd zijn economie en arbeidsmarkt uiteindelijk bepalend voor de woningbouwprogrammering. Of het uiteindelijk gekozen groeiscenario voor Walcheren passend is bij de ambities in (de schets van) de Strategische Agenda zal op dat moment blijken. 4. Het college onderschrijft nadrukkelijk ook de agenda’s onder het fundament. Het fundament sluit ook aan bij motie 25-076. Behoud van rust, ruimte en natuur en alle daarbij behorende uitdagingen zijn ook belangrijke onderdelen in Walcheren 2050 en zullen een rol gaan spelen bij de uiteindelijke keuze voor een groeiscenario.

Zonder beschikbaarheid van zoet water, dragende energiesystemen en een leefbaar landschap wordt het realiseren van sleutelprojecten onmogelijk. 5. Het proces is op een andere wijze ingericht dan we gewend zijn. De OZO-partners zijn vijftien gelijkwaardige gesprekspartners van het Rijk. Dat veelal gewerkt wordt met een afvaardiging van het OZO doet daar niet aan af. De Strategische Agenda is dan ook niet een agenda van de provincie met het Rijk, maar van de vijftien OZO-partners en het Rijk. Ook de verdere uitwerking willen we op basis van gelijkwaardigheid van gemeenten en Provincie Zeeland vormgeven. Niet alleen het proces is anders, maar ook het product, de Strategische Agenda. Het is geen lobbydocument, geen wensenlijstje van Zeeland aan het Rijk, maar ook niet andersom, het is geen beleidsvisie, maar een gezamenlijk afsprakenkader tussen Rijk en regio voor de toekomst van Zeeland. De eerste winst van dit traject is dat ministeries bereid zijn om samen met regionale partners integraal na te denken over de toekomst van Zeeland. Dit wijkt sterk af van hoe het Rijk normaal werkt en vraagt van de regionale partners ook een andere denkwijze en houding richting het Rijk. Financiën

Aan dit voorstel zijn geen kosten verbonden. Duurzaamheid

In de schets van de Strategische Agenda speelt Clean Energy een belangrijke rol. Zeeland investeert in wind op zee, waterstof, kernenergie en circulaire (maritieme) maakindustrie. Het doel is om schone energie, gezonde voeding en duurzame producten te maken. Communicatie en participatie

Tot nu toe is de input van verschillende partijen betrokken bij het opstellen, bijstellen en doorontwikkelen van de schets van de Strategische Agenda. Er zijn tientallen gesprekken en overleggen gevoerd. Met overheden, bedrijfsleven, zorg en onderwijs, jongeren, met Zeeuwen buiten Zeeland, etc. Met partners uit cultuur, milieu, natuur. Met belangenverenigingen. We zien het draagvlak bij instellingen en bedrijven steeds verder groeien en er melden zich steeds meer partijen die een bijdrage willen leveren. Bij de verdere uitwerking voor Middelburg en Walcheren worden nadrukkelijk ook de raden, inwoners en stakeholders betrokken. Uitvoering

Uw zienswijze wordt verstuurd aan de bestuurlijke kerngroep van het OZO. 6

Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

n.v.t. Bijlagen 1.

Schets van de Strategische Agenda Zeeland 2050.

2.

Zienswijze op de schets van de Strategische Agenda Zeeland 2050.

Middelburg, 1 april 2026 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

Garmt Kolhorn de burgemeester,

Yvonne van Mastrigt

7