Document · PDF

26-032 Bijlage 2. Ingekomen stukken - RM

Gemeenteraad 12 maart 2026, gemeente MiddelburgBij agendapunt: Ingekomen stukken (26-032 MZ/RM/AB)23.235 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

17 alinea's met “begrotingswijziging”: 130 132 750 751 752 758 762 764 766 768 769 771 772 774 778 780 781

Ingekomen stukken Datum brief

05-02-2026

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

2 maart 2026

Onderwerp

026. Manifest voor Buitenspelen

Ingekomen stuk

026. Manifest voor Buitenspelen

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Platform Ruimte voor de Jeugd

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

12 maart 2026

Datum brief

28-01-2026

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

2 maart 2026

Onderwerp

019. intrekken zienswijze tegen het ontwerp bestemmingsplan “Bouwvlak Vliegveld Midden-Zeeland”-geanonimiseerd

Ingekomen stuk

019. intrekken zienswijze tegen het ontwerp bestemmingsplan “Bouwvlak Vliegveld Midden-Zeeland”-geanonimiseerd

Categorie

Inwoner

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

inwoner

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening

Raadsvergadering

12 maart 2026

Datum brief

15-01-2026

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

2 maart 2026

Onderwerp

012. Small Modular Reactors. Toekomst of hype?

Ingekomen stuk

012. Small Modular Reactors. Toekomst of hype

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Wise Nederland

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

12 maart 2026

Datum brief

15-01-2026

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

2 maart 2026

Onderwerp

011. Brief over kort geding tegen gemeente Middelburg

Ingekomen stuk

011. Brief over kort geding tegen gemeente Middelburg

Categorie

Inwoner

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Inwoner

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

12 maart 2026

Bijlagen: 011. Wie roert of graaft is aansprakelijk (geanonimiseerd) 011. PZC. Boer spant opnieuw kort geding aan tegen gemeente -Middelburg handelt onrechtmatig 011. 4 X Overleg geadviseerd (geanonimiseerd)

Datum brief

12-01-2026

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

2 maart 2026

Onderwerp

007. Zienswijze adviezen omgevingsvergunning Molen de Hoop Sint Laurens

Ingekomen stuk

007. Zienswijze adviezen omgevingsvergunning Molen de Hoop Sint Laurens

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Dorpsvereniging Sint Laurens

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening

Raadsvergadering

12 maart 2026

Bijlagen: 007. Bijlage 1. ARK advies Molen de Hoop, Noordweg 482 Sint Laurens 007. Bijlage 2. RCE advies 1747817 Noordweg 482 4333KM Middelburg 522578 007. Bijlage 3. Molen de Hoop zienswijze op het advies RCE 24-10-2025 Keunen 007. Bijlage 4. Molen de Hoop zienswijze op het advies ARK 09-10-2025 Keunen 007. Bijlage 5. RCE nieuwsbrief Molenrestanten Keunen 007. Bijlage 6. RCE en beleidsbrief MoMo2019 Keunen 007. Bijlage 7. Gemeente Middelburg brieven Molen Sint Laurens Keunen 007. Bijlage 8. PZC 11-03-1992 Molen Sint Laurens Keunen 007. Bijlage 9. Visiedocument-G.H. Keunen

Datum brief

07-01-2026

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

2 maart 2026

Onderwerp

005. Nieuwbrief januari 2026 Poldernatuur Zeeland

Ingekomen stuk

005. Nieuwbrief januari 2026 Poldernatuur Zeeland

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Poldernatuur Zeeland

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

12 maart 2026

Datum brief

05-01-2026

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

2 maart 2026

Onderwerp

001. Ingediende zienswijzen deelnemers RUD Zeeland m.b.t. de 2e begrotingswijziging 2025

Ingekomen stuk

001. Ingediende zienswijzen deelnemers RUD Zeeland m.b.t. de 2e begrotingswijziging 2025

Categorie

Organisatie

Afzender

RUD Zeeland

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

12 maart 2026

Bijlagen: 001. Bijlage 1. ZienswijzeVeere 001. Bijlage 2. Zienswijzen Zeeuws Archief

Datum brief

28-01-2026

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

2 maart 2026

Onderwerp

025. Reactie op motie duurzame ijsbaan van Zeeland houdt van Schaatsen

Ingekomen stuk

025. reactie op motie van Zeeland houdt van schaatsen

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Zeeland houdt van schaatsen

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

12 maart 2026

Manifest voor Buitenspelen Buitenspelen, het ingrediënt voor een gezonde en een gelukkige jeugd

Platform Ruimte voor de Jeugd (RvdJ) is een interdisciplinair netwerk van deskundigen op het gebied van jeugd, (natuurlijk) spelen, speelgoed, gezondheid, welzijn, onderwijs, kinderopvang, sport, verkeer, stedenbouw en jeugdbeleid www.ruimtevoordejeugd.nl

Buitenspelen en bewegen zijn essentieel voor de gezondheid, de ontwikkeling en het welbevinden van het opgroeiende kind. Maar hoe belangrijk ook, steeds minder kinderen spelen nog regelmatig buiten. En steeds meer kinderen kampen met gezondheidsproblemen. Buitenspelen werkt preventief en kostenbesparend. Het is het ingrediënt voor een gelukkige en gezonde jeugd. Wat kunnen gemeenten doen om buitenspelen te stimuleren? • Neem buitenspelen op in de planvorming bij stedelijke programmering. • Formuleer kwantitatieve en kwalitatieve richtlijnen voor spelen, als onderdeel van de referentienormen voor andere maatschappelijke voorzieningen • Verbind sociale en fysieke opgaven. Maak slimme combinaties tussen groen, gezondheid, spelen, klimaat en inclusie. • Ondersteun de begeleiding en programmering van speel- en beweegactiviteiten. • Geef kinderen een stem. Zo kan uw gemeente echt verschil maken in het leven van kinderen.

Platform Ruimte voor de Jeugd

Ruimte voor de Jeugd is het interdisciplinaire platform voor spel en speelruimte voor kinderen en jongeren. https://ruimtevoordejeugd.nl/

Waarom inzetten op buitenspelen? Buitenspelen is essentieel voor elk kind Buitenspelen en bewegen is essentieel voor elk kind. Elk kind doet het van nature. Spelen is plezier hebben. Daarnaast is spelen onmisbaar voor de cognitieve, sociale en motorische ontwikkeling. Spelen is voor een kind oefenen op het leven als volwassene. Buitenspelen leert een kind risico’s inschatten en leert het grenzen kennen en verleggen. Buitenspelen staat onder druk Uit onderzoek van Jantje Beton blijkt dat 416.000 kinderen (32%) van de kinderen van 6 tot 12 jaar in hun vrije tijd nooit of bijna nooit buitenspelen zonder volwassene in de buurt. De redenen? Schermpjes natuurlijk, maar ook minder vrije tijd, geen of saaie buitenspeelruimte, slecht weer, geen stimulans van de ouders, geen andere kinderen op straat om mee te spelen. Gezondheid jeugd gaat achteruit Intussen verschijnt het ene na het andere onderzoek dat laat zien dat een flink deel van de Nederlandse jeugd kampt met gezondheidsproblemen. Bij bijna 20% van de kleuters signaleren onderzoekers een zorgwekkende achterstand in motorische ontwikkeling. Het aantal kinderen met een allergie neemt toe. Bijna 40% van de jeugd beweegt te weinig, circa 15% heeft overgewicht en een derde is bijziend. Ook voelen kinderen en jongeren zich vaker eenzaam en lopen ze mentaal vast.

De kosten voor de jeugdzorg rijzen de pan uit, de wachtlijsten groeien maar door. Buitenspelen werkt preventief en kostenbesparend Met het ravijnjaar voor de boeg zal de uitdaging groot zijn om de gemeentelijke begroting sluitend te krijgen. De hoge kosten voor onder meer jeugdzorg en een krimp van het gemeentefonds dwingen gemeenten om kritisch naar het huishoudboekje te kijken. Verschraling van voorzieningen dreigt, ook voor onderwijs, speel- en sportvoorzieningen. Buitenspelen draagt juist bij aan de fysieke en mentale gezondheid van kinderen. Uit onderzoek blijkt dat de opbrengsten van sport en bewegen 2,76 maal groter zijn dan de investeringen. Buitenspelen werkt preventief en kostenbesparend. Het is het medicijn voor een gelukkige en gezonde jeugd.

Hoe kunnen gemeenten buitenspelen stimuleren? Neem buitenspelen op in de planvorming bij stedelijke programmering Nederland heeft een enorme woningbouwopgave van ca. 900.000 woningen tot 2030. En meer woningen betekent ook meer voorzieningen zoals scholen, kinderopvang, winkels, zorgvoorzieningen en parkeerplekken. Ook openbare ruimte is onmisbaar, als plek waar bewoners kunnen sporten, spelen en bewegen en elkaar ontmoeten. De druk op de hoeveelheid ruimte is dus groot. Dit vraagt om stedelijke programmering waarbij diverse opgaven - zoals bewegen, spelen, ontmoeten en groen - worden gecombineerd tot een beweegvriendelijke openbare ruimte met bijzondere aandacht voor buitenspelen. Dit mag geen sluitpost zijn, maar moet al bij de eerste schetsen worden opgenomen in de planvorming. Zo draagt stedelijke programmering bij aan een gezonde leefomgeving.

In Amsterdam uleerd, zonde stad geform ge n ee or vo s pe ci prin planologen zijn Twaalf logische s stedenbouwers en al e w en nn ku mers?’ at n alle Amsterdam vanuit de vraag: ‘W va id he nd zo ge de en aan doen om bij te drag

Formuleer kwantitatieve en kwalitatieve richtlijnen voor spelen Om spelen en bewegen te waarborgen bij stedelijke programmering is het van belang richtlijnen op te stellen voor de hoeveelheid benodigde ruimte en de inrichting, in samenhang met de referentienormen voor andere maatschappelijke voorzieningen. In meerdere gemeenten zijn goede voorbeelden te vinden hoe je met een integrale aanpak de leefomgeving gezonder kunt maken.

Leiden stelt spee l- en beweegruim te veilig via een het totale opper richtlijn: 10% va vlak in elke buu n rt moet geschik speel- en bewee t zij n als potentiële gruimte. De tien Le idse Beweegsleu richting aan de inrichting van d tels geven ie ruimte. Utrecht hanteert de Utrechtse bar code voor gezon ‘de optelsom va d stedelijk leven: n alle (program ma)elementen d groen, wonen, w ie d e stad vormen: erken, maatschap pelijke voorzien energie, water en ingen, sport, infrastructuur.’

Verbind sociale en fysieke opgaven: spelen, gezondheid, groen, klimaat, inclusie Minder ruimte en meer opgaven vragen om slimme combinaties om zo tot een inclusieve speel- en beweegvriendelijke openbare ruimte te komen. Verbind doelstellingen op het gebied van spelen, gezondheid, groen, klimaat en inclusie. Een buitenruimte die groen en toegankelijk is, nodigt uit tot spelen en bewegen voor iedereen, vergroot de weerbaarheid, draagt bij aan de ontwikkeling van kinderen en aan gelijke kansen. Daarnaast draagt een groene omgeving bij aan klimaatdoelstellingen en biodiversiteit en fungeert als waterberging.

In het project Gez onde Buurten w erken Jantje Bet JOGG samen met on, IVN Natuure bewoners, van jo ducatie en ng tot oud, om ee waar ruimte is vo n groene plek te or spelen, ontm creëren oeten, bewegen en rust. Gemeenten, pro vincies en water schappen helpen groen-blauwe sc scholen bij de aa hoolpleinen. Goe nleg van d voor natuurbel bijdrage aan klim eving en spelple aatadaptatie en zier én een biodiversiteit. Met de Samensp eelbril kijk je na ar de fysieke sp kant van spelen eelomgeving én . Zo zie je de sam naar de sociale enspeelkansen en met en zonder b belemmeringen eperking. van kinderen

Ondersteun speel- en beweegactiviteiten Een beweegvriendelijke omgeving is niet altijd voldoende om buitenspelen te stimuleren. Het is ook een sociale opgave. Daarom is het belangrijk om ook in te zetten op de begeleiding en programmering van activiteiten en ontmoeting. Het vrijwillig jeugdwerk – denk aan speeltuinen, scouting, kindervakantiewerk - bereikt zo’n twee miljoen kinderen en is van onschatbare waarde voor zowel kinderen als vrijwilligers, ouders en de samenleving. Vanuit wijkcentra is er kinderen jongerenwerk, in buurten zijn Buurtsportcoaches, Buitenspeelcoaches en Speeltuinbendes actief. Het is van groot belang dat deze activiteiten kunnen rekenen op ruimhartige steun van de gemeente. Geef kinderen een stem Bij alles wat de gemeente onderneemt en wat raakt aan het leven van de jongste bewoners is het van groot belang om de stem van kinderen en jongeren te horen en mee te nemen in de besluitvorming. Zéker als het gaat over participatie- en inspraaktrajecten rond de inrichting van de openbare ruimte en de ruimte voor buiten spelen, is het noodzakelijk dat de jeugd volwaardig kan meepraten en meebeslissen. Op structurele basis zijn kinder- en jongerenraden in steeds meer gemeenten ingeburgerd, zoals in Gouda, Apeldoorn en Leiden.

Buitenspelen is hét ingrediënt voor gezonde en gelukkige jeugd.

Platform Ruimte voor de Jeugd

www.ruimtevoordejeugd.nl

Van: Rijk taxateurs | adviseurs | rentmeesters < Verzonden: vrijdag 19 december 2025 15:46 Aan: Ad van den Kieboom < CC: Onderwerp: intrekken zienswijze tegen het ontwerp bestemmingsplan “Bouwvlak Vliegveld MiddenZeeland”.

Geachte heer van den Kieboom,

Op verzoek van de heer en de heer zend ik u bijgaand de brief van de heer inzake de intrekking van zijn zienswijze tegen het ontwerp bestemmingsplan “Bouwvlak Vliegveld Midden-Zeeland”.

Gelieve deze in behandeling te nemen.

Indien u nog vragen heeft kunt u altijd contact opnemen.

Met vriendelijke groet, Marlies Langeveld Rijk taxateurs | adviseurs | rentmeesters Hoofdstraat 54 4416 AE Kruiningen Tel.: 0113 - 57 28 35

Rijk taxateurs | adviseurs | rentmeesters B.V. is ingeschreven bij de KvK Middelburg, nummer 220 61 206. Op al onze werkzaamheden en alle rechtsverhoudingen zijn het Nederlands recht en de algemene voorwaarden NVR en NVM van toepassing. De algemene voorwaarden kunnen worden geraadpleegd op www.rijk.eu.

Small Modular Reactors Toekomst of hype?

Aan: Gemeenteraad en College van B&W 13 januari 2026

Geachte leden van de Raad, College van Burgemeester & Wethouders, In enkele gemeenten en provincies is discussie ontstaan over de mogelijke rol van kleine kerncentrales, de Small Modular Reactors (SMR's) in het energiesysteem van de toekomst. Omdat er nogal wat misverstanden bestaan over deze kleine kerncentrales heeft World Information Service on Energy (WISE Nederland) in deze brief een aantal aspecten op een rijtje gezet. Onze hoofdconclusie is dat wij u vragen de focus te leggen op uitvoering van de reeds gemaakte afspraken in de Regionale Energie Strategie. Laat u niet meevoeren in een discussie over een type kerncentrale waarvan de ontwikkeling nog in de kinderschoenen staat. We nodigen u uit om op woensdag 18 februari, 19.30 ons webinar “SMR's, toekomst of hype?” bij te wonen. In dit webinar krijgt u uitgebreid informatie over de kansen en bedreigingen van kleine kerncentrales. Gastspreker zal zijn Dhr. F. Rooijers, oud-directeur van energieonderzoeks- en adviesbureau CE Delft. Hier vindt u de aanmeldlink voor het webinar.

Hoge kosten geproduceerde stroom De kosten van SMR’s zijn naar verwachting bijzonder hoog en zullen flink omlaag moeten gaan. Prof. Turkenburg (Hoogleraar Science, Technology & Society, Universiteit Utrecht) verwacht dat de kosten bij de eerste projecten nog richting €20.000 per kilowatt geïnstalleerd vermogen zullen gaan, terwijl dat commercieel gezien onder de €3.000,- zal moeten worden1. Met andere woorden, SMR's zullen meer dan zes keer zo goedkoop moeten worden om rendabel te zijn. Het is zeer aannemelijk dat die kostendaling niet gerealiseerd zal worden. Dat betekent ook dat de industrie alleen zal investeren als er garanties van overheden komen. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei heeft

1 https://milieu.vvm.info/milieu-2024-3-samen-sterk-voor-leefbaarheid/dossier-hoe-snel-dragen-nieuwe-kleine-kerncentrales-smrs-commercieel-bijaan-de-energievoorziening/

onlangs in haar visie op de ontwikkeling van SMR's laten weten niets te voelen voor staatsdeelneming aan kleine kerncentrales. 2 SMR's produceren relatief meer kernafval Naast de hoge kosten is nu al bekend dat de toename van de hoeveelheid radioactief afval een probleem zal gaan worden. Uit recent onderzoek is naar voren gekomen dat SMR's per geproduceerde kWh meer afval zullen opleveren3, terwijl daar op dit moment nog geen (eind)oplossing voor is. In Nederland slaan we het radioactieve afval tijdelijk op bij de COVRA te Vlissingen, maar de ruimte is daar beperkt. Het huidige beleid voorziet in een eindberging vanaf 2130. Locatiekeuze Vanwege de grote onzekerheden en de lange looptijd van de ontwikkeling is het op z'n zachtst gezegd prematuur om nu al onderzoek te doen naar mogelijke locaties. Zelfs als er een type SMR zou doorbreken, is het nog onbekend welk type dat zal worden. Er zijn diverse ontwerpen met verschillende technologie en verschillende grootte voor wat betreft te leveren stroom. Dat heeft verstrekkende gevolgen voor de eisen die aan een locatie gesteld moeten worden. Ook is nog niet bekend welke veiligheidsnormen de toezichthouder ANVS gaat hanteren voor de nieuwe kerncentrales.

Hoe groot wordt de cirkel waarbinnen er restricties gaan worden opgelegd voor industrie of nieuwbouw van woningen in uw gemeente? Welke koelwaterbehoefte zal een SMR hebben? Hoeveel ruimte zal een kleine kerncentrale innemen? Hoeveel jaren van overlast tijdens de bouwperiode zullen er zijn? Omdat er nog geen duidelijke antwoorden op deze vragen te geven zijn, geldt voor u als gemeente dat bij zoveel onzekerheden er geen enkele zinnige uitspraak over plaatsing van een kleine kerncentrale in uw gemeente te doen valt. Moeizame ontwikkeling SMR , niet voor 2045 De ontwikkeling van kleine kerncentrales verloopt tot nu toe zeer langzaam. Diverse media berichten dat er al vanaf 2030 SMR's op de markt zullen komen. Dat is echter onhaalbaar. Er zijn problemen met de verschillende ontwerpen, met vergunningen en met de kosten. Onlangs nog moest een prominent SMR-ontwerper van de nucleaire industrie, het Amerikaanse NuScale, na 16 jaar ontwikkeling de stekker uit een project in Idaho, VS trekken4. De deelnemende lokale en regionale overheden hadden geen vertrouwen meer in de financiële onderbouwing en konden niet anders dan het project stopzetten.

https://open.overheid.nl/documenten/49c6a2a3-965a-4d84-8339-6d0010cf611b/file

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0149197025003877#:~:text=Additionally%2C%20a %20recent%20study%20has,et%20al.%2C%202022) 4

https://www.utilitydive.com/news/nuscale-uamps-project-small-modular-reactor-ramanasmr/705717/

Uit een recente analyse van W. Turkenburg blijkt dat SMR's niet voor 2045 bij zullen dragen aan de binnenlandse energievoorziening5. Eerder kwam Prof. Turkenburg tot dezelfde conclusie, toen hij voor de provincie Overijssel de vooruitzichten op een rijtje zette.6 Het is zelfs nog maar de vraag of 2045 realistisch is. Deze tijdshorizon betekent dat andere maatregelen dan SMR's nodig zijn om klimaatverandering te stoppen. Kies voor de Regionale Energie Strategie De vastgestelde RES-sen laten een forse opgave zien voor de plaatsing van nieuwe zonnepanelen en windturbines. Samen met de noodzakelijke nadruk op energiebesparing, energie-efficiency en warmtetransitie zal realisatie van deze RES-sen de komende jaren veel van de provinciale en gemeentelijke overheden vergen. We roepen u daarom op om de focus te leggen op de realisatie van deze concrete en haalbare energiestrategie. Energiebesparing moet daarbij op nummer één staan. De voortgaande klimaatverandering vraagt om spoed in de uitvoering van het beleid. Een discussie over nieuwe kerncentrales zoals de SMR's zien we als een afleiding van wat er werkelijk moet gebeuren. Mocht u nog meer informatie willen lezen, dan kunt u bijgaande berichten bekijken. 7 8 Ook nodigen we uit voor ons webinar over SMR op woensdag 18 februari, 19.30. Uiteraard zijn we ook bereid om onze visie toe te lichten.

Namens WISE Nederland, Gerard Brinkman kantoor@wisenederland.nl PS Meer informatie vindt u op www.wisenederland.nl/smr-webinar2026

5 https://milieu.vvm.info/milieu-2024-3-samen-sterk-voor-leefbaarheid/dossier-hoe-snel-dragen-nieuwe-kleine-kerncentrales-smrs-commercieel-bij-

aan-de-energievoorziening/ 6

https://overijssel.notubiz.nl/document/12238354/2/Wim+Turkenburg+%28WTEEC%29++2022_11_28+-+Toepassing+kernenergie+in+Nederland+en+perspectieven+SMRs 7 https://wisenederland.nl/artikel/kleine-kerncentrales-smrs/ 8 https://wisenederland.nl/smrs-bouwen-in-7-jaar/?cn-reloaded=1

We gaan weer van 1 naar 2 naar 3. Rechtbank, Hof , Hoge-raad, Ik kan u verzekeren dat de uitkomst het zelfde is als het onherroepelijk arrest van 17-01-2023. Lees maar op de web-side van de Gem. Middelburg hoe het werkt. U mag deze e-mail delen met u collega's en iedereen, dan kun u ze er op wijzen hoe de Gem. Middelburg aan geeft hoe er met schade dient om te gaan. Ze weten het wel maar zijn een beetje hardleers. Kunt u mij een ontvangst bevestiging sturen. Met vriendelijke groet, Charles Verhoeven.

20.28. In de situatie van 2020 is er blijkens het deskundigenbericht een verlagend effect op de grondwaterstand vanwege de maatregelen die uit gevoerd zijn op de randen van percelen van Verhoeven. Van Roestel heeft dit jaartal ook genoemd als jaartal waarin de uitgevoerde maatregelen effect beginnen te krijgen. Niet kan worden vastgesteld dat Verhoeven thans in het geheel geen schade meer ondervindt door wateroverlast door het gevolg is van de hydrologische ingrepen. Op vragen van het hof aan partijen is gebleken dat ook de maatregelen in het memo van Arcadis van 23 juli 2019 niet volledig zijn uitgevoerd. De Gemeente en het Consortium hebben betoogd dat het aan Verhoeven te wijten is dat de maatregelen niet zijn uitgevoerd. Het Consortium stelt de uitvoering van de maatregelen in 2013 te hebben gestaakt toen Verhoeven aangaf daar aan niet te willen werken. Verhoeven heeft aangevoeld dat de voorgestelde maatregelen niet toereikend waren en toen een begin van uitvoering daarvan werd gemaakt, de schade aan de gebouwen en het woonerf juist onmiddellijk werd verergerd. De vraag of en zo ja in hoeverre de schade als gevolg van wateroverlast voor rekening van Verhoeven zelf dient te komen door dat hij geen medewerking heeft verleend aan de uitvoeren van maatregelen ter beperking van zijn schade, hoeft niet in deze procedure te worden beantwoord(zie hierna rov.20.4l).

Wel merkt het hof op dat de afstemming van de benodigde maatregelen en de (ruimtelijke) inpassing ervan naar verwachting minder problematisch zouden zijn verlopen indien de Gemeente en het Consortium dit voorafgaand aan de werkzaamheden bij de voorbereiding ervan zouden hebben meegenomen.

Gezien het deskundigenbericht (zie met name blz. 52 onderaan en blz.61. laatste gedachtestreepje) zullen partijen (opnieuw/alsnog) in overleg moeten treden over welke maatregelen nog dienen te worden uitgevoerd ter voorkoming van verdere schade door wateroverlast.

Onderzoek Antea-Group 26-11-2021. Blz. 52. Tot slot dient te worden opgemerkt dat hier geen definitieve oplossing kan worden aangedragen. Partijen zouden verschillend oplossingsmogelijkheden naast moeten elkaar leggen om de haalbaarheid nader in beeld moeten brengen. Zo geeft Verhoeven in zijn laatste reacties van 10 en 11 november de mogelijkheid van nieuwbouw aan, waarmee het uitgangspunt voor maatregelen heel anders wordt. Daarmee wordt een en ander ook sterk afhankelijk van de schadebepaling (hoofdstuk 9).

Blz. 61. Tot slot, hiervoor zijn suggesties gedaan. Deze behoeven een nadere uitwerking en afweging. Zie hiervoor ook paragraaf 7.7. Voor alle maatregelen gelden dat er geen ongewenste grondwaterstandverlagingen met risico’s voor zettingen en fundering mogen optreden. Een ander is ook afhankelijk van de totaal aanpak van de schade, zoals van de opstallen.

Zie Antea-Group.Blz. 63 26-11-2021. 9.2 De bouwkundige expertise en bodemkundige/hydrologische expertise ontmoeten elkaar op het vraagstuk van de mogelijke aantasting van de fundering zoals die in de loop van de tijd is opgetreden, als mogelijke oorzaak van de schade.

9.3 Aantasting van de fundering In dit deskundigenrapport ligt het accent op de omgevingscondities en de mate waarin deze de schade aan de fundering en daarmee de gebouwschade hebben veroorzaakt. Voor wat betreft de opstallen van Verhoeven gaat het dan met name om de (wijzigingen in) grondwaterstanden in het verleden en heden en de zettingen die hiermee samenhangen, alsmede de beïnvloeding van de draagkracht van de fundering door de verhoging van de grondwaterstanden die na aanvang van de werkzaamheden bouwrijp maken heeft plaatsgevonden.

https://www.middelburg.nl/verbouwplannen-en-uw-buren Wetgeving bouwen en verbouwen. Schade door bouwen en verbouwingen. Als u geen problemen met uw buren heeft, dan wordt u het bij de meeste kleinere verbouwingen of aanpassingen wel met elkaar eens. U kunt ongenoegen voor zijn door buren en omwonenden bij uw plannen te betrekken. Wellicht kunt u dan met een kleine aanpassing veel onnodige problemen voorkomen. Maar er kunnen zich situaties voordoen waarbij u samen niet zo makkelijk tot overeenstemming komt. Dan is er het Burgerlijk Wetboek, dat in een aantal gevallen uitsluitsel kan geven, omdat daarin ‘gebruikelijke omgangsvormen’ zijn vastgelegd. In boek 5 van het Burgerlijk Wetboek kunt u deze regels vinden. U kunt het Burgerlijk Wetboek inkijken door naar de website wetten.overheid.nl te gaan. Klik dan op Wet- en regelgeving. Zoek vervolgens op Burgerlijk Wetboek en kies voor boek 5. Vanaf artikel 37, 38 en 39 vindt u de artikelen die voor u van belang kunnen zijn. Het gaat hier voornamelijk om regelend recht. Dat wil zeggen dat buren hiervan mogen afwijken in

afspraken die zij onderling maken. Die afspraken moeten dan wel schriftelijk worden vastgelegd. Het liefst in een officiële notariële akte, zodat de gemaakte afspraken ook gelden voor een volgende eigenaar. Het kan ook gebeuren dat door een verbouwing van de buren vervelende schade aan uw eigen huis of tuin ontstaat. Ook dan heeft u rechten: u kunt uw buren of de aannemer van uw buren aansprakelijk stellen. Tenminste, als u kunt bewijzen dat de schade daadwerkelijk door de verbouwing veroorzaakt is. Het wetboek biedt u dus voldoende handvatten om eventuele problemen met uw buren op te lossen. Het is echter aan te raden eerst met uw buren te praten of andere maatregelen te nemen, voordat u naar de rechter stapt. Misschien komt u er samen wel uit! Feit is dat u waarschijnlijk nog langer met elkaar – soms zelfs letterlijk – door één deur moet. https://www.middelburg.nl/verbouwplannen-en-uw-buren Schade door bouwen en verbouwingen. Om geen misverstand te laten bestaan over wie aansprakelijk is voor eventuele schade door een verbouwing bij uw buren, kunt u de aannemer van de buren voor het begin van de werkzaamheden een bouwschadeformulier of bouwexploit sturen. Hierin stelt u de aannemer bij voorbaat aansprakelijk voor eventuele schade die door de verbouwing ontstaat. Daarnaast verzoekt u hem een bouwkundig rapport te laten opmaken van uw woning.

Mocht hij dit weigeren, dan adviseren wij u zelf foto’s of video-opnamen te maken. Dit om later te kunnen bewijzen dat die scheur of verzakking er voor de verbouwing nog niet was. Als de buren hun huis zelf verbouwen, zijn zij ook zelf verantwoordelijk. In dat geval gaat het bouwexploit dus rechtstreeks naar de buren. Op het moment dat er daadwerkelijk schade ontstaat, kunt u vervolgens (schriftelijk) om herstelmaatregelen verzoeken. Werkt dat niet, stuurt u dan een (aangetekende) brief waarin u uw klacht duidelijk uiteenzet. Tegelijkertijd verzoekt u om herstelmaatregelen. Als u twijfelt aan de voorgestelde maatregelen, adviseren wij u een deskundige te raadplegen. Mocht zich tijdens de verbouwingswerkzaamheden ernstige schade voordoen, neemt u dan direct contact met ons op. U bent zelf verantwoordelijk voor overeenstemming met uw buren. Wij controleren dit niet, ook niet als u een omgevingsvergunning hebt aangevraagd. Als u er echt niet uitkomt met uw buren, kunt u contact opnemen met een wetswinkel of juridisch adviseur.

14-01-2026, 08:52

E-mail:

Re: Als de

gemeente fout is. FW: Afspraak burgemeester

‚Welkom bij het Juridisch ALS

DE GEMEENTE

Wie

roert of

Proces-Verbaal

(geanonimise rd) m

FOUT

het is

Wat

mevrouw

Loket

Mastrigt.

van

charles verhoeven

KPN

Webmail

Middelburg

IS.

graaft, is aansprakelijk.

12-12-2022.

lastig om hier te zitten. Als de gemeente fout is dan hadden

kan

hier ook niet gezeten.

bij schade door de verbouwing

ik doen buren?

mijn

van

Laat uw buren snel weten dat u schade heeft door hun verbouwing, bijvoorbeeld scheuren in de muren of waterschade. Ga in gesprek met uw buren of hun aannemer en vraag om een schadevergoeding. Komt u samen niet uit? Vraag dan de rechter om een uitspraak.

Ga meteen

naar

Stap 1

Bespreek

Misschien weten

niet dat

buren contact opnemen hun verzekering.

schade

heeft.

Laat dit snel weten door met

gesprek te gaan:

met hun

aannemer.

Is er geen aannemer?

Vraag

buren

dan

contact op te

met

nemen

Heeft Bent

buren

Vertel dat u schade heeft aan uw koopwoning. Vraag of uw buren een aannemer hebben voor hun verbouwing. Bespreek met elkaar hoe u de schade gaat oplossen.

Laat

met de

schade

een

huurwoning? Meld

schade

bij de verhuurder.

geholpen met deze informatie?

Stap 2

Vraag

schadevergoeding

De schade die u heeft door de uw schade. Stel de buren

voor

Komt

een

onrechtmatige

gesprek met

daad

waarin

verbouwing is vaak een onrechtmatige daad. De buren zijn dan verantwoordelijk aansprakelijk en vraag om een schadevergoeding. buren

vraagt

niet verder? Stuur dan om

een

onze

voorbeeldbrief

aansprakelijk stellen

schadevergoeding.

Stuur deze brief naar de aannemer. En stuur een kopie naar uw hebben? Stuur deze brief dan alleen naar uw buren.

buren. Weet

niet zeker of

buren

een

aannemer

https://kpc.webmail.konmail.nl/appsuite/#!!&app=io.ox/mail&folder=default0//vduj7Duej%7 Cw

1/2

14-01-2026, Bent

Kan ik

08:52

E-mail:

geholpen

een

Re: Als de

met deze

gemeente fout is. FW: Afspraak burgemeester

mevrouw

van

Mastrigt.

charles verhoeven

KPN Webmail

informatie?

schadevergoeding eisen bij een onrechtmatige daad?

Stap 3

naar

een

mediator

Reageren de buren niet, of komt

samen

niet uit?

Kijk dan of u hulp kunt vragen

aan

een

mediator.

Een

mediator helpt u en de andere partij om samen een oplossing te vinden. Dit kan alleen als beide partijen vrijwillig meewerken. De mediator kan de afspraken over de schadevergoeding op papier zetten. Bent

geholpen met deze informatie?

Stap 4

Stap

naar

Lukt het niet

de rechter het

probleem via een mediator op te lossen? Leg de situatie dan voor aan de rechter. Uw rechtsbijstandverzekering kan u hierbij helpen. Heeft u deze niet? Dan kunt u hulp vragen aan een advocaat. om

In een rechtszaak moet u bewijzen dit bewijzen met een nulmeting.

dat

schade

heeft. En dat dit komt

door de

verbouwing

van

de buren.

U kunt

Heeft

u geen nulmeting? Dan kan een schade-expert u helpen de schade te bewijzen. U kunt ook ander bewijsmateriaal gebruiken zoals pas gemaakte foto’s waarop de schade nog niet te zien is.

Let op Een rechtszaak kan de relatie tussen u lossen via mediation. Bent u geholpen met deze informatie?

buren

ernstig verstoren. Probeer daarom eerst het probleem op te

https://kpc.webmail.kpnmail.nl/appsuite/#!!&app=io.ox/mail&folder=default0//vduj 7 Duej%7 Cw

2/2

Geachte heren Louws,

Het Juridisch Loket, de web-side van de Gem. Middelburg, de gemeenteraad v/d Gem. Middelburg en Antea-Group en het Gerechts Hof 's-Hertogenbosch.

Adviseren u om in overleg te gaan met Verhoeven!

11111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111 1111111111111111111111111111111111111111111111111111

Bouwschade door buren Juridisch Loket

Wanneer je woning schade oploopt door de verbouwing van de buren, adviseert het Juridisch Loket een gestructureerde aanpak om je recht op schadevergoeding veilig te stellen.

Stappenplan bij bouwschade 1.

Documenteer de schade: Maak direct duidelijke foto's en video's van de schade (zoals scheuren of verzakkingen). Verzamel ook bewijzen van de staat van je huis vóór de verbouwing, indien beschikbaar.

Ga in gesprek: Meld de schade direct bij je buren. Mogelijk zijn zij zich niet bewust van de situatie en kunnen ze hun aannemer instrueren voorzichtiger te zijn.

Schakel je verzekering in: Meld de schade bij je eigen opstal- of rechtsbijstandverzekering. Zij kunnen een expert sturen om de schadehoogte en de oorzaak vast te stellen.

Stel de buren officieel aansprakelijk: Komen jullie er onderling niet uit? Stuur dan een aangetekende brief waarin je de buren (en eventueel hun aannemer) formeel aansprakelijk stelt voor de geleden schade.

Gebruik de Voorbeeldbrief aansprakelijk stellen onrechtmatige daad van het Juridisch Loket.

Belangrijke aandachtspunten

•

Bewijslast: Je moet kunnen aantonen dat de schade een direct gevolg is van de werkzaamheden bij de buren.

•

Nulmeting: Als er voorafgaand aan de bouw een 'nulmeting' is gedaan door een bouwkundige, is dit je sterkste bewijs.

•

Mediation: Bij escalerende conflicten kan buurtbemiddeling via het Juridisch Loket helpen om een gang naar de rechter te voorkomen.

Hebben de buren de schade al officieel erkend, of is er discussie over de oorzaak?

ALS DE GEMEENTE FOUT IS. Wie roert of graaft, is aansprakelijk.

Proces-Verbaal 12-12-2022.

: het is lastig om hier te zitten. Als de gemeente fout is dan hadden we hier ook niet gezeten.

2222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222 222222222222222222222222222222222222222222222

Ook dan heeft u rechten: u kunt uw buren of de aannemer van uw buren aansprakelijk stellen. Tenminste, als u kunt bewijzen dat de schade daadwerkelijk door de verbouwing veroorzaakt is. Het wetboek biedt u dus voldoende handvatten om eventuele problemen met uw buren op te lossen. Het is echter aan te raden eerst met uw buren te praten of andere maatregelen te nemen, voordat u naar de rechter stapt. Misschien komt u er samen wel uit! Feit is dat u waarschijnlijk nog langer met elkaar – soms zelfs letterlijk – door één deur moet.

https://www.middelburg.nl/verbouwplannen-en-uw-buren Schade door bouwen en verbouwingen. Om geen misverstand te laten bestaan over wie aansprakelijk is voor eventuele schade door een verbouwing bij uw buren, kunt u de aannemer van de buren voor het begin van de werkzaamheden een bouwschadeformulier of bouwexploit sturen. Hierin stelt u de aannemer bij voorbaat aansprakelijk voor eventuele schade die door de verbouwing ontstaat. Daarnaast verzoekt u hem een bouwkundig rapport te laten opmaken van uw woning. Mocht hij dit weigeren, dan adviseren wij u zelf foto’s of video-opnamen te maken. Dit om later te kunnen bewijzen dat die scheur of verzakking er voor de verbouwing nog niet was. Als de buren hun huis zelf verbouwen, zijn zij ook zelf verantwoordelijk. In dat geval gaat het bouwexploit dus rechtstreeks naar de buren. Op het moment dat er daadwerkelijk schade ontstaat, kunt u vervolgens (schriftelijk) om herstelmaatregelen verzoeken. Werkt dat niet, stuurt u dan een (aangetekende) brief waarin u uw klacht duidelijk uiteenzet. Tegelijkertijd verzoekt u om herstelmaatregelen. Als u twijfelt aan de voorgestelde maatregelen, adviseren wij u een deskundige te raadplegen. Mocht zich tijdens de verbouwingswerkzaamheden ernstige schade voordoen, neemt u dan direct contact met ons op. U bent zelf verantwoordelijk voor overeenstemming met uw buren.

Wij controleren dit niet, ook niet als u een omgevingsvergunning hebt aangevraagd. Als u er echt niet uitkomt met uw buren, kunt u contact opnemen met een wetswinkel of juridisch adviseur.

3333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333 333333333333333333333333333333333333333333333

Voorstel nummer 24-017/ 20.m.1 Onderwerp: Geschil tussen het Consortium Mortiere en de heer C.T.P. Verhoeven. De raad van de gemeente Middelburg in vergadering bijeen op 1 februari 2024 De Raad, gehoord de beraadslaging, overwegende dat: Dit geschil eind december 2012 is ontstaan; Dit geschil verband houdt met wateroverlast op het perceel van de heer Verhoeven aan de Eendrachtsweg 31 ( 1) te Middelburg; Er in de loop van de jaren zeker ook gesprekken hebben plaatsgevonden om tot een minnelijke schikking te komen,

maar dit niet tot een resultaat heeft geleid; De heer Verhoeven recent in het gelijk is gesteld met betrekking tot de maatregelen om wateroverlast aan zijn bezit te voorkomen; Eerder de Gemeente Middelburg in het ongelijk is gesteld en veroordeeld is een schadevergoeding aan de heer Verhoeven te betalen. van mening dat De jarenlange procedures veel inzet, energie en geld heeft gekost voor beide partijen; Het wenselijk is om tot een vergelijk te komen met de heer Verhoeven zodat we jarenlange procedures en rechtszaken kunnen afsluiten en achter ons kunnen laten; Uit de beantwoording van schriftelijke vragen in de commissie vergadering van 22 januari 2024 het college aangeeft open te staan voor een gesprek over zelfrealisatie van woningen op het perceel van de heer Verhoeven; Het belangrijk is om het gesprek te voeren zonder dat (over en weer !!) daar voorwaarden aan worden gesteld verzoekt het college:

1. Met de heer Verhoeven in gesprek te gaan gericht om tot een minnelijke oplossing van het geschil te komen;

2.Daarbij zo nodig de hulp van een mediator in te schakelen;

3.De raad nader te informeren over de uitkomst van het gesprek en (eventuele) mogelijke oplossingen; en gaat over tot de orde van de dag.

Namens de fracties van VVD, SGP, D66, LPM , Wilfried Boonman Corné de Voogd Kim Reynierse

Bram de Buck

4444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444 44444444444444444444444444444444444444444444

Arrest 17-01-2023. 20.28. In de situatie van 2020 is er blijkens het deskundigenbericht een verlagend effect op de grondwaterstand vanwege de maatregelen die uit gevoerd zijn op de randen van percelen van Verhoeven. Van Roestel heeft dit jaartal ook genoemd als jaartal waarin de uitgevoerde maatregelen effect beginnen te krijgen. Niet kan worden vastgesteld dat Verhoeven thans in het geheel geen schade meer ondervindt door wateroverlast door het gevolg is van de hydrologische ingrepen. Op vragen van het hof aan partijen is gebleken dat ook de maatregelen in het memo van Arcadis van 23 juli 2019 niet volledig zijn uitgevoerd. De Gemeente en het Consortium hebben betoogd dat het aan Verhoeven te wijten is dat de maatregelen niet zijn uitgevoerd. Het Consortium stelt de uitvoering van de maatregelen in 2013 te hebben gestaakt toen Verhoeven aangaf daar aan niet te willen werken. Verhoeven heeft aangevoeld dat de voorgestelde maatregelen niet toereikend waren en toen een begin van uitvoering daarvan werd gemaakt, de schade aan de gebouwen en het woonerf juist onmiddellijk werd verergerd.

De vraag of en zo ja in hoeverre de schade als gevolg van wateroverlast voor rekening van Verhoeven zelf dient te komen door dat hij geen medewerking heeft verleend aan de uitvoeren van maatregelen ter beperking van zijn schade, hoeft niet in deze procedure te worden beantwoord(zie hierna rov.20.4l). Wel merkt het hof op dat de afstemming van de benodigde maatregelen en de (ruimtelijke) inpassing ervan naar verwachting minder problematisch zouden zijn verlopen indien de Gemeente en het Consortium dit voorafgaand aan de werkzaamheden bij de voorbereiding ervan zouden hebben meegenomen.

van nieuwbouw aan, waarmee het uitgangspunt voor maatregelen heel anders wordt. Daarmee wordt een en ander ook sterk afhankelijk van de schadebepaling (hoofdstuk 9).

GEMEENTE EN CONSORTIUM WEIGEREN MEE TE WERKEN AAN DIT ONDERZOEK, WILLEN OOK GEEN OVERLEG. Zie Antea-Group.Blz. 63 26-11-2021. 9.2 De bouwkundige expertise en bodemkundige/hydrologische expertise ontmoeten elkaar op het vraagstuk van de mogelijke aantasting van de fundering zoals die in de loop van de tijd is opgetreden, als mogelijke oorzaak van de schade.

MOLEN DE HOOP SINT LAURENS Zienswijze adviezen aanvraag omgevingsvergunning en het toekomstperspectief.

Opsteller: Dorpsvereniging Sint Laurens Datum: 7 januari 2026.

Inleiding: De wens van de bevolking van Sint Laurens om de Molen de Hoop te restaureren, van wieken, kap en een stelling te voorzien, is een langgekoesterde droom. Veel initiatieven zijn er geweest en hebben geen resultaat opgeleverd. Sinds de aankoop in 2001 van de molen door de gemeente Middelburg is alleen het noodzakelijke gedaan om de molen wind en waterdicht te houden. Maar de tand des tijds heeft het verval ingezet. Het in 2024 opgestarte burgerinitiatief was een ultieme poging om de molen te behouden en tegelijkertijd in een werkende staat terug te brengen. Het burgerinitiatief leidde tot een raadsvoorstel1 waar de voltallige gemeenteraad van de gemeente Middelburg destijds mee instemde. De strekking van dit voorstel luidde: “Sint Laurens dient een volwaardige molen met wieken te krijgen ongeacht de adviezen van buiten”. De omgevingsvergunning2 tot het restaureren en complementeren van de molen is op 25 augustus 2025 ingediend. In principe dient voor 23 februari 2026 hierop een besluit te worden genomen. De problematiek van de restauratie tot een volwaardige molen. In de erfgoedwereld is een debat gaande: moet restauratie streven naar historische waarheid of juist de gelaagde geschiedenis van een monument weergeven.

Wij denken dat een gerestaureerde molen van Sint Laurens uitermate geschikt is om aan beide uitgangspunten gestalte te geven en dat er dus ook geen discussie over gevoerd hoeft te worden. Er zijn drie hoofdpunten waar steeds opnieuw een discussie over oplaait en waarop ook nu weer twijfel heerst of gezaaid wordt. 1. Het elektrische maalwerk. 2. Het pakhuis 3. Het plaatsen van wieken, draaibare kap en een stelling. Ad. 1 Het elektrische maalwerk. Waarschijnlijk is er al rond 1900-1920 een aandrijving van de molenstenen door een gasmotor naast de aandrijving op wind. Daarmee kon in periodes van windstilte toch het bedrijf gaande gehouden worden. Van de gasmotor zijn niet veel details bekend. Er is wel een vermoeden waar deze heeft gestaan in de molen, waarschijnlijk in een gebouw aan de oostkant van de molen. In 1943, niet lang voor de brand op 30 december, was er een plan om voor het mechanisch malen, op de begane grond een elektrisch aangedreven koppel maalstenen te plaatsen. De gewenste overstap van diesel naar elektriciteit was vermoedelijk een gevolg van de oorlogsomstandigheden, waarin olie als brandstof een probleem werd, in tegenstelling tot ruim voorhanden zijnde elektriciteit. De brand in de molen leidde tot een complete vernietiging van de hele maalinstallatie. Na de brand in 1943 is er een gebruikt koppel maalstenen geplaatst met een aandrijving op een elektromotor.

Voor herstel van een door de wind aangedreven maalinrichting ontbraken de

1 2

Burgerinitiatief 2024 Molen de Hoop Sint Laurens Aanvraag omgevingsvergunning Noordweg 482

financiële middelen. Deze opstelling staat nu nog steeds in de molen en is ook weer gangbaar te herstellen. De conclusies, die we hier uit mogen trekken: -

In het verleden zijn er naast wind ook andere aandrijfvormen van de maalstenen geweest. Het elektrische maalwerk van 1944 is nog aanwezig en kan gangbaar gemaakt worden.

De uitgewerkte plannen van 2025. In de restauratieplannen is behoud van het elektrisch aangedreven maalwerk in de huidige vorm het uitgangspunt. De opmerking daarbij is dat ervan af ongeveer 1920 tot 1943 met de gasmotor één maalsysteem was met twee soorten aandrijvingen. Er is in het nieuwe plan niet voor gekozen om dit weer zo te doen, omdat dat een aantasting van het bijzondere elektrisch aangedreven maalsysteem zou inhouden. Door de restauratie en weer werkzaam maken van het door elektriciteit aangedreven systeem wordt de geschiedenis behouden en getoond in al zijn facetten. Door wieken op de molen te plaatsen met een nieuw aandrijfmechanisme kan een nieuw te plaatsen koppel maalstenen op wind draaien. Hiermee keren we terug in de tijd van voor 1943, een door de wind aangedreven molenbedrijf. Zo ontstaat een werkende molen waaraan de geschiedenis in de tijd is af te lezen. Samenvattend: De voordelen: -

De ontwikkeling van de molenfunctie door de maalinrichtingen blijft en wordt alleen maar duidelijker. De molen als zodanig is een zeer herkenbare representant van deze typerende eertijds algemene ontwikkeling en daar komt door molenherstel geen verandering in. Het plaatsen van wieken en door de wind aangedreven molenstenen is een aanvulling en een complementering van de geschiedenis van de molen. Deze unieke combinatie vormt de basis voor een economisch kansrijke oplossing om Molen de Hoop een levensvatbare toekomst te geven en voor toekomstige generaties te behouden.

De nadelen: -

Zijn niet aanwezig.

Ad. 2 Het pakhuis. Het huidige pakhuis aan de molen is in 1961-1962 gebouwd. Deze was een vervanging van een houten schuur, die onder de stelling van de molen was geplaatst aan de zuidzijde. Het diende niet alleen als pakhuis, maar ook als garage voor de vrachtwagen van de molenaar.

Er is de afgelopen jaren door verschillende deskundige bouwhistorici gekeken naar de monumentale waarden van het pakhuis op zichzelf en als onderdeel van het molencomplex. Slechts de combinatie wordt als monumentaal beschouwd. Dit laatste wordt door tegenstanders van de huidige plannen ook steeds gebruikt om de restauratie tot windkorenmolen tegen te houden. Van het pakhuis kan worden gezegd: -

Dat het bij plaatsing op de monumentenlijst nog geen 50 jaar oud was. Destijds was het een vereiste dat een gebouw ouder dan 50 jaar was om in aanmerking te komen als monument volgens de Monumentenwet. Als het niet tegen de molen gestaan had, maar los, was er geen juridische binding geweest en was het ook niet beschermd geraakt. Dat het enkel pakhuis/garage is geweest en nooit deel heeft gehad aan de bedrijfsmatige maalderijprocessen. Die vonden alleen plaats in de molenromp. Dat het destijds een goedkoop gerealiseerd pand is, puur functioneel en zonder enige architectuur. Het is lelijk om te zien, doet sterk afbreuk aan het zicht op de molen en is een verstoring van het dorpsbeeld.

Waarom zou het pakhuis gesloopt kunnen worden. In de omschrijving van het monument wordt het gebouw genoemd als een dienst/pakhuis uit de jaren ’60, voorzien van uiterst sobere functionele gevelopeningen. Verder wordt nog vermeld: “in het aangebouwde pakhuis elektrische en mechanische hijsinstallaties”. Dit laatste valt in een pakhuis te verwachten en is van geen betekenis. Dergelijke gebouwen zijn er in verschillende vormen aanwezig op de meeste wederopbouwboerderijen van na de tweede wereldoorlog. Deze zijn niet beschermd en sloopaanvragen voor deze gebouwen worden verleend of geëist, (voorbeeld van dit laatste: een dergelijke schuur aan de Schotelweg te Middelburg). Wanneer er wieken op de molen geplaatst gaan worden, is het slopen van het pakhuis onvermijdelijk. Ook voor het aanbrengen van een circulaire betonnen ring rond de molenvoet om verdere verzakking van de romp tegen te gaan, vormt het pakhuis een belemmering. Wat betreft herbestemming levert het pakhuis problemen op, want het voldoet niet aan bestaande regelgeving (o.a. gebruikte gecreosoteerde zolderbalken) en aanpassing zal om meerdere redenen aanzienlijke kosten met zich meebrengen. Verdere voordelen van het verwijderen van het pakhuis: -

Het bouwtype stellingmolen (een van de vroegste stenen molens in Zeeland) door de restauratie weer herkenbaar wordt. De molenbelt beter zichtbaar wordt. De dominante ligging in het dorpsbeeld en landschap alleen maar groter en mooier wordt. Het plaatsen van een stelling en wieken weer mogelijk wordt. Het plaatsen van een constructie rond de voet van de molen om verzakking van de romp tegen te gaan een stuk eenvoudiger en goedkoper wordt.

Waarom zou het pakhuis niet gesloopt moeten worden. -

Een aangevoerde element dat het pakhuis onlosmakelijk een beeld van de ontwikkeling van het maalbedrijf weergeeft. Een handvol bouwhistorici hecht daar waarde aan.

Ad.3 Het plaatsen van wieken, draaibare kap en stelling. Een stelling plaatsen is noodzakelijk om de draaibare kap en wieken te kunnen bedienen. Waarom wieken op de molenromp plaatsen. -

Een molenromp reconstrueren met kap en wieken is gerechtvaardigd vanwege de grote cultuurhistorische waarde in het Nederlandse cultuurlandschap. Een historische molenconstructie dient als werktuigbouwkundig monument gekoesterd te worden. De molen is immers een sprekend en bijzonder voorbeeld van de geschiedenis van de techniek. Met het plaatsen van wieken herstel je het aandrijfmechanisme van de windmolen. Het restauratie- en herstel uitgangspunt is met name erop gericht de molen weer een wezenlijke functie te geven. De molen met kap en draaiende wieken heeft een hoge beeldwaarde voor de omgeving en is van grote betekenis voor de ontwikkelingsgeschiedenis van Sint Laurens als dorp. Bovendien bevestigt dit een waarde als voorbeeld van duurzaamheid en gratis windvang. Ook als educatieve factor van belang als toonbeeld voor Nederlands erfgoed.

In het huidige monumentenbeleid wordt vaak het argument gebruikt dat het onwenselijk is het herstel naar een oude situatie van vroeger te laten plaatsvinden en historische materialen te vervangen. Dat gaat bij molens niet op. Daarbij moet men zich ervan wel rekenschap geven dat de houten “machinerie” van de molen zelf deels niet meer historisch kan zijn. In het molenbedrijf ligt een zekere vervangingscyclus besloten, die voor komt uit het specifieke “molen zijn”. Een molen heeft een door weer en wind en mechanische werking nogal zwaarbelaste constructie. Onderdelen werden vanwege slijtage, veiligheidseisen en veranderende bedrijfseisen regelmatig vernieuwd. Op dit punt dient de gebruikelijke benadering uit de monumentenzorg met haar geconcentreerde aandacht voor monumentale waarden die besloten liggen in de “historische bouwsubstantie”, aanpassing en een zekere nuancering. Het plaatsen van nieuwe wieken en maalwerktuigen is normaal in de molenwereld en tast de monumentenstatus daarbij ook niet aan.

Waarom zouden er geen wieken op de molenromp geplaatst moeten worden. In de situatie van de molen te Sint Laurens na de brand van 1943 is tot heden geen sprake geweest van herstel van kap en wieken, eerst door de oorlogssituatie en later door de ontwikkeling van de economie rond het maalbedrijf. Daarbij werd in de industriële naoorlogse periode de esthetiek van de architectuur wel eens vergeten en werd er niet zoals in de huidige tijd veel meer rekening gehouden met de historie. Het argument dat de molen van Sint Laurens hier een mooi voorbeeld van is, leeft alleen onder een handvol bouwhistorici. Daarentegen is er ook een tegenbeweging die er heel anders over denkt.

De adviezen van de ARK en RCE. In het proces van de aanvraag van een omgevingsvergunning tot het komen van restauratie van de molen te Sint Laurens en deze opnieuw van een kap, wieken en stelling te voorzien werden er adviezen aangevraagd bij onder andere de ARK en de RCE. De adviezen zijn als bijlagen bij deze zienswijze gevoegd. Het advies van de ARK. Tijdslijn: -

Juni 2018. Het WARK geeft een voorwaardelijk positief advies uit over het plan tot reconstructie van de molen (dit is nagenoeg hetzelfde plan als in 2025 voorligt). In dit plan was ook nog sprake van toegevoegde losstaande bebouwing los staand van de molen.3 Mei 2020. Het WARK geeft een positief advies en stemde in met het plan (hetzelfde plan als in 2025) onder voorwaarden ten aanzien van architectuur, gevelopeningen, detaillering en archeologie.4 Oktober 2025. Het WARK brengt een negatief advies uit over hetzelfde voorliggende plan waarin nu een omgevingsvergunning voor wordt aangevraagd en verzoekt de molenromp en pakhuis te restaureren naar de huidige staat.5

Opmerkingen bij de feiten die het negatief advies van de ARK vormen. 1) Inleiding. Hierin spreekt de ARK over het feit dat de RCE op 9 maart 2023 een negatief advies uitbracht. Dit was een preadvies op basis van een brief met een vraagstelling van de afdeling Leefomgeving. Deze brief en vraagstelling waren zodanig opgesteld dat de RCE niets anders dan negatief kon oordelen over de reconstructie van de molen.6 2) Pakhuis. Er wordt gesproken over het feit dat het pakhuis een indeling had welke afgestemd is op de productieprocessen. Dat is feitelijk onjuist. In het pakhuis vond geen productie plaats, slechts opslag en kantoor. Daarnaast diende het pakhuis als garage voor de vrachtwagen van de molenaar. 3) De voorgestelde werkzaamheden bij reconstructie. Nadere, onjuiste en toegevoegde informatie. a) Ten aanzien van het slopen: • Het huidige dak is een “nieuw dak” wat door de gemeente als eigenaar is aangebracht om de molen wind en waterdicht te houden. • Reden om pakhuis te slopen. Om wieken en een stelling aan te brengen is dit noodzakelijk. 6. Dossiernummer: 80444 Noordweg 482 Sint Laurens het restaureren van de molen Advies WARK over concept aanvraag omgevingsvergunning voor restaureren Molen de Hoop Noordweg 482 5 Notulen vergadering ARK 9 oktober 2025 | Gemeente Middelburg 6 Brief afdeling Leefomgeving Gemeente Middelburg aan de RCE met kenmerk 395200 3 4

• •

De luizoldervloer is zodanig vermolmd dat veilig betreden niet meer mogelijk is. Vervanging is noodzakelijk. Er is geen sprake van het afzagen van enkele van de onderdelen van de maalderij.

b) Ten aanzien van het aanbrengen van een betonnen ringbalk rond de molenvoet: • Noodzakelijk om de verdere verzakkingen van de molenromp tegen te gaan. Het is bijna onmogelijk om dit te doen zonder sloop van het pakhuis. De aanleg wordt daardoor in ieder geval ook een stuk goedkoper. De aanleg van de balk is bij handhaving pakhuis technisch namelijk heel ingewikkeld en er zullen daarbij zeker delen van de fundatie van het pakhuis moeten worden verwijderd. c) Ten aanzien van herstel van de romp, open maken van de noordpoort en herstel zuidpoort. • De noordpoort wordt in tegenstelling wat hier gesuggereerd wordt niet open gemaakt. De bouwsporen blijven wel zichtbaar. De ARK is uit gegaan van de ontwerptekening. Deze bevat een fout. In het bestek is geen sprake van het herstel van de noordpoort. d) Ten aanzien van de mestkuil. • Er wordt gesproken over een mestkuil in de bouwhistorische verkenning.7 Dit is een foute aanname. In de bouwhistorische verkenning wordt een mestkuil aangegeven voor een deur van de paardenstal. Die kan nooit op deze aangegeven plaats gelegen hebben, omdat deze dan de uitgang van de stal zou blokkeren. Zoals gebruikelijk bevond de mestvaalt zich achter de varkenshokken, zoals bij veel boerderijen en deze was in het verleden gewoon op de kale grond gelegen. Funderingsresten van de oude machinekamer bevinden zich waarschijnlijk onder de dichte begroeiing.

4) Overwegingen ARK welke tot een negatief advies hebben geleid. a) Voorgenomen sloop pakhuis. Voor het reconstrueren van de molen is sloop van het pakhuis nu eenmaal noodzakelijk. De ARK spreekt van een waardevol gebouw uit de wederopbouwperiode. Dergelijke gebouwen, metselwerk en betonnen kozijnen komen op Walcheren veel voor, vooral als voormalige veestallen bij wederopbouwboerderijen. Deze veestallen zijn wel voorzien van een dak voorzien van dakpannen. Dit gebouw, dat weliswaar dan twee verdiepingen kent, was voorzien van een golfplaten dak van asbest. De asbest platen zijn inmiddels gesaneerd en het dak is voorzien van moderne golfplaten. Het gebouw op zichzelf is dus niet uniek te noemen. Het pakhuis had geen functie in de maalderij en de hijsvoorzieningen werden gebruikt om de vrachtwagen te laden, op zich niets bijzonders.

Middelburg/ St. Laurens, Noordweg 482 Maalderij de Hoop bouwhistorische verkenning bureau voor bouwhistorisch onderzoek J.A. van der Hoeve 7

De hijsvoorzieningen zouden een nieuwe functie kunnen krijgen in de molen en daarmee zeker niet verloren gaan. b) Reconstructie machinekamer. De reconstructie van de machinekamer hoeft geen vragen op te werpen, er zijn gegevens bekend. De nadere gegevens over de plaatsaanduiding van het gebouw zal duidelijk kunnen worden wanneer de begroeiing is verwijderd en de fundatieresten zichtbaar gemaakt zijn. Zoals eerder genoemd kan er geen sprake geweest zijn van een mestvaalt op deze plaats. c) De molen zelf. • De steenkraan wordt niet vervangen door een nieuw exemplaar. De oude blijft gehandhaafd bij de elektrisch aangedreven maalkoppels. Ten behoeve van de nieuwe wind aangedreven maalkoppels worden een nieuwe steenkraan geplaatst. • De oude stellingdeuren kunnen niet worden teruggeplaatst. Deze zijn door houtworm aangetast, versleten en alleen nog geschikt om eventueel als tentoonstellingsmateriaal te dienen (na behandeling tegen de houtworm). De authentieke hengen zouden hergebruikt kunnen worden. d) De Noordpoort. Zoals al eerder aangegeven komt er geen nieuwe noordpoort en zullen de stenen waarmee de voormalige noordpoort is dichtgezet gewoon blijven zitten. Daarmee worden de bouwsporen gehandhaafd. e) Het verwijderen van cementpleisterlagen in de molen. Cementpleisterlagen zijn niet ademend.

Aangezien de molen gevoegd moet worden met ouderwetse kalkmortel om bewegingen in de romp op te kunnen vangen is het veel duurzamer om ademende pleisterlagen aan te brengen. De begane grond ruimte heeft al pleisterwerk op basis van kalk. De verdiepingen daarboven zijn gepleisterd met cement. Beschadigen van de stenen wordt zoveel mogelijk voorkomen, maar is ook niet uit te sluiten. Maar gezien de levensduur en het voorkomen van eerder onderhoud is dit toch een overweging om toe te passen. En een eventuele beschadiging van de stenen verdwijnt weer onder het nieuwe pleisterwerk en is zo ook niet meer zichtbaar. Maar het is ook een overweging om alles te laten, zoals het nu is. f)

De reconstructie van de molenromp naar zijn 18e-eeuwse verschijningsvorm. Het plaatsen van wieken, kap en stelling laat de verschijningsvorm van de molen terugkeren naar de situatie van voor 1943. Hiermee verdwijnt onvermijdelijk het jaren ‘60 gebouw, het pakhuis. In de molenromp wordt een van de buitenkant onzichtbare laag toegevoegd, namelijk de maalinrichting op wind. De oorspronkelijke maalinrichting, ook onzichtbaar van de buitenkant, blijft gehandhaafd.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16578350/1