26-029 Bijlage 3. Ontwerp Horecabeleid Middelburg 2025
Tekst van het document
HORECABELEID
MIDDELBURG • 2025
Horecabeleid Middelburg 2025
1
HORECABELEID
AANLEIDING
ONDERWERPEN
BLZ. 3
BLZ. 12
1
DOELEN 2 BLZ. 5
TOTSTANDKOMING 3 BLZ. 8
RAAKVLAKKEN 4 MET ANDERE BELEIDSTERREINEN BLZ. 10
5
6
SAMENVATTING EN UITVOERING
MIDDELBURG • 2025
INHOUD BLZ. 33
BLZ. 13 5.1 Algemeen BLZ. 14 5.2 Trends & Ontwikkelingen
7
BLZ. 19 5.4 Locaties en types horeca
PERIODIEKE TOETSING BELEID
BLZ. 20 5.5 Deelgebieden
BLZ. 36
BLZ. 16 5.3 Definitie horecatypen
BLZ. 24 5.6 Openingstijden BLZ. 25 5.7 Veiligheid
2
BLZ. 26 5.8 Duurzaamheid
BIJLAGEN
BLZ. 27 5.9 Gezondheidsaspecten
BLZ. 38
BLZ. 29 5.10 Jeugd in de horeca BLZ. 30 5.11 Bezorg/afhaaleconomie
1. Overzicht proces
BLZ. 31 5.12 Fastfood/fastservice
2. Gebiedskaarten
BLZ. 32 5.13 Overlegstructuren
3. Flyer tips duurzaamheid 4. Staat van horeca-activiteiten 5. Links
HORECABELEID
HOOFDSTUK MIDDELBURG • 2025
1
3
Aanleiding
HORECABELEID
Aanleiding
MIDDELBURG • 2025
1
Het huidige horecabeleid dateert uit het jaar 2002 en is een samenstelling van diverse onderwerpen (o.a. preventie- en handhaving, openingstijden, APV, etc.) die te maken hebben met horeca. Destijds is voor een zogenaamd integraal horecabeleid gekozen omdat al deze facetten in andere beleidsplannen geformuleerd waren en de uitvoering daarmee niet of onvoldoende op elkaar afgestemd was. Inmiddels zijn veel van deze facetten in individuele beleidsstukken bijgewerkt en is het Horecabeleid Middelburg (2002) in die zin verouderd. Middelburg is een stad in ontwikkeling. De horeca binnen Middelburg maakt als sector deel uit van deze ontwikkelingen. Omdat het huidige horecabeleid niet meer voldoende aansluit op ontwikkelingen in de afgelopen decennia, is in maart 2025 door de gemeenteraad opdracht gegeven voor een actualisatie van het horecabeleid.
4
HORECABELEID
HOOFDSTUK MIDDELBURG • 2025
2
5
Doelen
HORECABELEID
Doelen
Middelburg vormt met zijn monumentale centrum en mooie groene buitengebied een prachtig decor maar het zijn de mensen en de ontmoetingen die het leven in de stad leuk en speciaal maken. En daarin vervult de horeca een belangrijke rol. De horeca draagt bij aan de gezellige levendigheid en sfeer in onze stad, dat moeten we koesteren en verder laten ontwikkelen. Een aantrekkelijke stad met een variëteit aan horeca is onze ambitie.
In de afgelopen jaren is de samenleving behoorlijk veranderd, inclusief het horecalandschap. De ontwikkeling van de stad zorgt voor ruimtelijke en inhoudelijke vraagstukken die de horeca-sector raken. Waar kan de horeca in de binnenstad worden versterkt en waar niet? Zijn de strategieën voor de deelgebieden voor horeca nog van toepassing of is bijstelling nodig? Zijn de openingstijden van de horeca nog passend? Deze thema’s en andere zullen in dit horecabeleid behandeld worden. Een grote uitdaging binnen het horecalandschap is om in te spelen op de behoeften van de verschillende doelgroepen. Horeca versterken voor verschillende doelgroepen vergt inzicht in de uiteenlopende behoeften van deze groepen:
MIDDELBURG • 2025
2
• De inwoners van de binnenstad. Er wonen relatief veel jongeren, die nog studeren of aan het begin van hun carrière staan. Zij leven deels in de binnenstad en waarderen een goed uitgaansleven. Maar er wonen ook ouderen die richting hun of al in de pensioenleeftijd zitten, die ook een horeca behoefte hebben, maar wel een duidelijk andere dan de jongeren.
6
• De inwoners uit de rest van de stad en de regio die in Middelburg komen winkelen, recreëren en uitgaan en in de horeca een verlengstuk van hun (winkel)beleving zoeken. • Toeristen die van verder komen en de binnenstad vooral bezoeken als zelfstandig reisdoel of als onderdeel van hun verblijf in de regio.
Vervolg >>
HORECABELEID
Doelen
De uiteenlopende wensen van de Middelburgers en de gasten in onze gemeente moet aansluiten op het aanbod dat we hebben in onze stad. De kansen om dit aanbod nog passender te maken voor de doelgroepen met behoud van leefbaarheid en veiligheid en de economische belangen van de sector in het oog houden, moeten benut worden. De doelen van het nieuwe horecabeleid zoals vastgelegd in maart 2025 door de gemeenteraad, zijn als volgt:
a. Bijdragen aan een aantrekkelijk voorzieningenniveau voor inwoners en bezoekers van de gemeente. b. Behouden en versterken van de sociale functie van de horeca. c. Zorgdragen voor een goed woonen leefklimaat door het tegengaan van geluidsoverlast en door concentratie van drankverstrekkende horeca. d. Zorgen voor/bewaken van een goede balans in het horeca-aanbod in de gemeente zowel kwalitatief als kwantitatief. e. Ontwikkelen van horeca op de plek waar deze het meest bijdraagt aan de hoofdfunctie van het gebied (juiste horeca op de juiste plek). f. Bijdragen aan gemeentelijk beleid voor alcohol- en drugspreventie en gezondheid. g. Het stimuleren van duurzaam ondernemen. h. Waarborgen van veiligheid zoals verkeersveiligheid, brandveiligheid en toegankelijkheid voor hulpdiensten.
MIDDELBURG • 2025
2
7
HORECABELEID
HOOFDSTUK MIDDELBURG • 2025
3
8
Totstandkoming
HORECABELEID
Totstandkoming
Dit stuk is tot stand gekomen door een combinatie van deskresearch, bijeenkomsten en een uitgebreid participatietraject met stakeholders (ondernemers, inwoners, belangenorganisaties, etc.) en daarnaast een enquête onder inwoners, ondernemers en bezoekers. Zie bijlage 1 voor een gevisualiseerde samenvatting van het doorlopen proces. Daarnaast heeft een breed samengestelde gemeentelijke werkgroep de totstandkoming van dit stuk begeleid. De input, wensen en behoeften van betrokkenen vormen de basis voor de gemaakte keuzes in dit beleidsplan.
MIDDELBURG • 2025
3
9
HORECABELEID
HOOFDSTUK MIDDELBURG • 2025
4
10
Raakvlakken
met andere beleidsterreinen
HORECABELEID
Raakvlakken met andere beleidsterreinen
Met het besluit van de gemeenteraad in april 2025 om de actualisatie van het horecabeleid in te zetten is tegelijkertijd besloten om het terrassenbeleid en de Nota Ruimtelijke Kwaliteit te actualiseren. Het terrassenbeleid is een onderdeel van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit maar heeft ook raakvlakken met het horecabeleid. De participatietrajecten ten behoeve van de vernieuwing van deze drie beleidsnota’s (horeca, terrassen en NRK) hebben, vanwege hun raakvlakken, dan ook grotendeels gelijktijdig/ gezamenlijk plaatsgevonden.
MIDDELBURG • 2025
4
Verder heeft het horecabeleid ook raakvlakken met de beleidsterreinen: • Omgevingsvisie • Evenementenbeleid • Toerisme • Duurzaamheid en vergroening • Mobiliteit en parkeren • Openbare Orde en Veiligheid • Jeugdbeleid • Gezondheid • Coffeeshopbeleid
11
HORECABELEID
HOOFDSTUK MIDDELBURG • 2025
5
12
Onderwerpen
HORECABELEID
Algemeen
Zoals aangegeven zijn er vele autonome ontwikkelingen in de horecasector (behoefte, aanbod, beleid, trends) die aanleiding geven tot actualisatie van het beleid. En niet te vergeten de corona-pandemie die behoorlijke impact heeft (gehad) op de horecasector. Het nieuwe horecabeleid moet onder andere aandacht besteden aan de ontwikkelingsmogelijkheden voor de horeca en waar die ontwikkelingen mogelijk c.q. gewenst zijn, de kwaliteit van de horeca en een standpunt innemen rondom een mogelijke verruiming van de openingstijden. Tevens zullen we een aantal horecatrends bespreken, met relevantie voor Middelburg. Logiesverstrekkers (hotels, pensions) zijn ook een onderdeel van de horecasector maar vallen niet binnen de scope van dit beleidsstuk.
MIDDELBURG • 2025
5.1
13
HORECABELEID
Trends en ontwikkelingen
MIDDELBURG • 2025
5.2
Algemene trends in de horeca:
ONTSPANNEN EN ONTMOETEN Waar vroeger winkels het straatbeeld in de binnenstad domineerden zien we nu de horeca sterk opkomen. Horeca wordt steeds beeldbepalender en is essentieel voor ontspanning en biedt een ontmoetingsplek in de binnensteden. De behoefte aan horeca-locaties groeit hierdoor.
MEER RESTAURANTS EN FASTSERVICE, MINDER BARS De traditionele drankensector heeft het lastig. Cafés verdwijnen, met name buiten de centra. Het aantal clubs en discotheken is enorm afgenomen door onder andere de populariteit van festivals. Tegelijkertijd ontstaan alom nieuwe fastservice- en food/ drankconcepten.
SNELLE HAP VERSUS UITGEBREID ETEN
MEER (LANDELIJKE) FORMULES IN DE HORECA
De behoefte aan fastfood, andere fastservice concepten (vers en verantwoord) en casual dining groeit. Gericht op kwaliteit binnen een kort tijdsbestek. Uitgebreid dineren wordt iets minder populair.
Anders dan in de detailhandel zien we in de horeca een sterke groei van landelijke en regionale formules, zeker bij fastservice en restaurants.
FOODBELEVING Dit betreft naast horecazaken ook supermarkten, eetwinkels en bezorg/ afhaalconcepten. Foodbeleving versterkt, samen met andere functies, buurt en wijkcentra als ontmoetingsplek voor mensen in hun woonomgeving.
SCHAALVERGROTING De ruimtebehoefte van horecazaken groeit, vanwege rendementseisen, meer foodaanbod (keuken, bezorgservices) en multifunctionaliteit.
Vervolg >>
14
HORECABELEID
INNOVATIE EN CREATIVITEIT
‘Buiten is het nieuwe binnen’. Alom zichtbaar en vaak vol, maar het is een wisselende bijdrage aan omgevingskwaliteiten ter plekke (minder zicht op monumenten en straatbeeld door parasols bijvoorbeeld). Terrassen krijgen steeds vaker een ‘eigen’ inrichting, aansluitend op het bedrijfsconcept en de beoogde doelgroepen. Horecabedrijven halen een steeds hoger percentage van hun omzet op de terrassen. Terrassen zijn een groot deel van het jaar in gebruik.
Horecaondernemers innoveren continue hun bedrijfsvoering o.a. vanwege oplopende en personeelskosten. Vandaar dat QR codes op de tafel, slimme betaalsystemen en online reserveringstools steeds meer een vaste plek veroveren in het horeca-landschap. Ook robotisering (keuken, bediening) biedt kansen. Het personeel kan zich dan meer focussen op kwaliteit in plaats van routinematige werkzaamheden.
UITSTRALING, SFEER EN BELEVING Een markante stijl en (‘instagrammable’) inrichting trekt extra gasten en horecaondernemers spelen daar creatief op in. Vaak gericht op een bepaald thema, doelgroep of lifestyle. Ook de opkomst van blurring en pop-up concepten vallen binnen deze trend.
HOGE MAATSCHAPPELIJKE BETEKENIS Ontspanning en ontmoeting zijn essentieel voor de mentale gezondheid van mensen. De horeca faciliteert dit op diverse wijzen.
MIDDELBURG • 2025
OVERAL TERRASSEN
15
HORECABELEID
Definitie horecatypen
MIDDELBURG • 2025
5.3
Beleidsmatig wordt onderscheid gemaakt in verschillende horecacategorieën, hierbij wordt aangesloten op de Staat van Horeca-activiteiten zoals deze door de gemeente Middelburg gehanteerd wordt. Deze is als bijlage 4 toegevoegd en geeft achtergrond op de criteria van indeling. Ruwweg kan gesteld worden dat de categorie wordt vastgesteld op basis van de impact die het heeft op de omgeving (geluid, verkeer, etc.)
16
Categorieën van horeca-activiteiten De volgende drie categorieën onderscheiden (waarvan één categorie met drie subcategorieën):
Vervolg >>
HORECABELEID
Bedrijven die in beginsel alleen overdag en 's avonds behoeven te zijn geopend (vooral verstrekking van etenswaren en maaltijden) en daardoor slechts beperkte hinder voor omwonenden veroorzaken. Binnen deze categorie worden de volgende subcategorieën onderscheiden: 1a. Aan de detailhandelsfunctie verwante horeca: qua exploitatie aan de detailhandelsfunctie verwante horeca die in de praktijk nauwelijks van de eigenlijke detailhandel kunnen worden onderscheiden, zoals: • automatiek; • broodjeszaak; • cafetaria; • croissanterie; • koffiebar; • lunchroom; • ijssalon; • snackbar; • tearoom; • traiteur.
Met name in centrumgebieden kan het, in verband met ruimtelijk-functionele aspecten, gewenst zijn deze groep als afzonderlijke categorie te beschouwen. 1b. Overige lichte horeca • bistro; • restaurant (zonder bezorgen/ of afhaalservice); • hotel. 1c. Bedrijven met een relatief grote verkeersaantrekkende werking • bedrijven genoemd onder 1a en 1b met een bedrijfsoppervlak van meer dan 250 m²; • restaurant met bezorg- en/of afhaalservice (o.a. pizza, chinees, McDrives).
CATEGORIE 2 "MIDDELZWARE HORECA" Bedrijven die normaal gesproken ook delen van de nacht geopend zijn en die daardoor aanzienlijke hinder voor omwonenden kunnen veroorzaken: • bar; • bierhuis; • biljartcentrum; • café; • proeflokaal; • shoarma/grillroom; • zalenverhuur (zonder regulier gebruik ten behoeve van feesten en muziek-/dansevenementen). Deze bedrijven zijn over het algemeen alleen toelaatbaar in weinig gevoelige gebieden, zoals gebieden met primair een functie voor detailhandel en voorzieningen.
Vervolg >>
MIDDELBURG • 2025
CATEGORIE I "LICHTE HORECA"
17
HORECABELEID
PARACOMMERCIELE HORECA
Bedrijven die voor een goed functioneren ook 's nachts geopend zijn en die tevens een groot aantal bezoekers aantrekken en daardoor grote hinder voor de omgeving met zich mee kunnen brengen: • dancing; • discotheek; • nachtclub; • partycentrum (regulier gebruik ten behoeve van feesten en muziek-/ dansevenementen).
Paracommercie is in dit beleidsstuk een onderwerp wat zijdelings behandeld is. Een korte weergave van de plaats van paracommercie binnen het horeca landschap zal hieronder geschetst worden.
Deze bedrijven zijn alleen toelaatbaar in specifiek voor dergelijke bedrijven aangewezen gebieden.
Paracommerciële horeca is een horecavoorziening bij een niet-commerciële instelling (denk aan stichtingen en verenigingen) die zich in de eerste plaats richt op andere activiteiten, zoals sport, educatie, cultuur, religie, et cetera. Horeca is daar een nevenactiviteit. De horecaactiviteiten zijn zeer verschillend van omvang, kwaliteit en toegankelijkheid. Paracommercie vormt vaak een dilemma. Aan de ene kant zorgt het voor reuring en sociale cohesie in wijken en dorpen. Aan de andere kant is het zo dat de instellingen geen concurrentie mogen zijn voor de reguliere horeca, maar door de vaak gesubsidieerde activiteiten dit wel zijn.
MIDDELBURG • 2025
CATEGORIE 3 "ZWARE HORECA"
18
HORECABELEID
Locaties en type horeca
De bestaande horecastructuur (welke horeca op welke plek) vormt het vertrekpunt van dit beleid. We zetten in op concentratie van nieuwe horeca binnen bestaande horecagebieden in plaats van daarbuiten. We kiezen dus voor consolidatie van de horeca binnen concentratiegebieden. We zijn terughoudend in het bieden van planologische mogelijkheden voor nieuwe horeca buiten deze gebieden. Waar nodig zal bij actualisatie van het omgevingsplan de bestemming aangepast worden om de passende categorie horeca op de juiste plaats te laten landen. Tegelijkertijd moet er wel ruimte zijn en blijven voor dynamiek, innovatie en goed ondernemerschap. Nieuwe kansen voor nieuwe horeca moeten geboden worden. Er blijven naar verwachting
ruim voldoende locaties vrijkomen voor nieuwe initiatieven, voornamelijk door bedrijfsbeëindiging (om welke reden dan ook). Het omgevingsplan biedt daarnaast ruim voldoende mogelijkheden voor nieuwe horecabedrijven in de binnenstad. In het horecabeleid van 2002 is gekozen om een horeca-structuur visie in te zetten waarbij het centrum van Middelburg werd onder verdeeld in deelgebieden. Daarnaast werd een onderscheid gemaakt tussen het ‘overig centrum’ en ‘overig Middelburg’. Binnen deze deelgebieden werden keuzes gemaakt wat voor profiel horecaondernemingen uitbreidingsopties zouden krijgen en welke niet. Daarnaast werd de mogelijkheid voor het vestigen van solitaire horeca buiten de horecadeelgebieden beperkt op basis van het bestemmingsplan.
De kaders van deze horeca-structuur visie worden nog altijd gehanteerd en zullen in dit beleid opnieuw bekrachtigd worden. Met de actualisering van het horecabeleid willen we sterker inzetten op monitoring en actievere sturing op de juiste horeca op de juiste plek. Met de komst van de omgevingswet willen we effectiever planologisch sturen op horeca-ontwikkelingen binnen specifieke deelgebieden in Middelburg. Zo kunnen we de ambitie om een aantrekkelijkere mix van horeca, wonen en retail te behouden en te versterken.
MIDDELBURG • 2025
5.4
19
HORECABELEID
Deelgebieden
De hoofdlijn van het horecabeleid is consolidatie van de huidige horecastructuur. Dit betekent dat vooral wordt ingezet op horeca in bestaande horecagebieden en bestemmingen en niet daarbuiten. Toch kan in een deelgebied uitbreiding van de horeca soms wenselijk zijn, ter versterking van de aantrekkelijkheid van dat gebied. Hieronder worden de verschillende deelgebieden in de binnenstad beschreven. De focus ligt op de binnenstad hierin, horeca-ontwikkelingen buiten het centrum worden veelal gekoppeld aan wijkfuncties, toerisme of woningbouw en worden per initiatief beoordeeld. Per deelgebied wordt in de tabel een ontwikkelperspectief geschetst voor het type horeca en dit is uitgesplitst in de eerder beschreven horeca-categorieën. De deelgebieden zijn vastgesteld in de eerder vastgestelde horeca-structuurvisie
en deze indeling blijven we hanteren. Horeca-categorie 1c wordt niet beschreven omdat dit dermate ingrijpende ontwikkelingen zijn dat deze niet in de kaders van dit beleidsplan passen en maatwerk vergen. Stationsstraat e.o. (Gebied 1) Het commerciële aanbod op de Stationsstraat behoudt het gemengde karakter (o.a. horeca (mix restaurants/ logies/middelzware horeca), winkels en dienstverlening). Dit gebied is nadrukkelijk geen uitgaansgebied en ook winkelondersteunende horeca is hier niet gewenst. Het gebied is meer gericht op doorstromende bezoekers en de logies sector is hier bovengemiddeld aanwezig. Ondersteunende horeca voor de aanwezige logies sector is passend.
Damplein e.o. (Gebied 2) In de afgelopen 20 jaar is de middelzware en nachthoreca uit dit deelgebied verdwenen. Gedeeltelijk door gemeentelijk beleid en gedeeltelijk door marktwerking. De huidige mix van horeca-ondernemingen past bij het beeld dat voor ogen was voor dit deelgebied. Nadruk ligt duidelijk op de lichtere horeca-categorie. De doelgroep is een mix van bezoekers van Middelburg en inwoners die van de diverse horeca-opties gebruik maken op dit centrale plein. Markt (Gebied 3) Momenteel is er met name winkelondersteunende (dag)horeca aan de Markt gesitueerd met een terrasfunctie. De huidige omvang is passend en de zonzijde van de Markt heeft zich ontwikkeld als een gastvrije locatie op de Markt waar zowel door bezoekers van Middelburg als inwoners graag gebruik maken van de aanwezige horeca.
Vervolg >>
MIDDELBURG • 2025
5.5
20
HORECABELEID
Deelgebieden
Vlasmarkt/Markt Zuidzijde (“Tympaanplein”)/Pottenmarkt/Plein 1940 (Gebied 4) Dit gebied kenmerkt zich door een mix van daghoreca en het uitgaansleven. Met name de Vlasmarkt en in mindere mate Plein 1940 en de Markt Zuidzijde (“Tympaanplein”) zijn ingericht voor het uitgaanspubliek met de nachthoreca geconcentreerd op de Vlasmarkt. Dit is het enige gebied in het centrum waar een mix tussen alle 3 de horeca-types samenkomen. De doelgroep hier is een mix van toeristen en inwoners (m.n. de daghoreca) en specifiek ook jongeren in het uitgaansleven.
MIDDELBURG • 2025
5.5
Langeviele/Geere (gebied 5) In dit gebied is de focus op winkelondersteunende horeca. Het gebied is minder geschikt voor restaurantfuncties of horeca-zaken met uitgebreide terrassen. De doelgroep is m.n. bezoekers en het winkelend publiek.
21
Vismarkt e.o. (gebied 6) Deze locatie biedt een mix van zachte horeca met een winkelondersteunende functie op een aantrekkelijke kleinschaligere locatie in de binnenstad. Doelgroep is ook hier bezoekers en winkelend publiek.
Vervolg >>
HORECABELEID
5.5
Deelgebieden CATEGORIE 1 / 1B – ZACHTE HORECA
CATEGORIE 2 – MIDDELZWAAR
CATEGORIE 3 – ZWAAR
Stationsstraat e.o. (Gebied 1)
Strategie consolideren: • Gericht op toerist & zakelijke bezoeker • Geen uitbreiding zachte horeca naast bestaand aanbod
Strategie: afbouwen • Geen uitbreiding middelzware horeca
Niet toegestaan
Damplein e.o. (Gebied 2)
Strategie consolideren: • Huidige locaties voor restaurants voldoende
Strategie consolideren: • Geen uitbreiding cafés, bars, shoarmazaken
Niet toegestaan
Markt (Gebied 3)
Strategie consolideren: • Daghoreca toegestaan • Avondhoreca alleen met dagfunctie
Niet toegestaan
Niet toegestaan
Vlasmarkt/Markt Zuidzijde("Tympaanplein")/ Pottenmarkt/Plein 1940 (Gebied 4)
Strategie consolideren: • Mix van zachte, middelzware en harde horeca handhaven
Strategie consolideren: • Uitgaansfunctie handhaven
Strategie consolideren: • Huidig aantal nachtvergunningen handhaven
MIDDELBURG • 2025
GEBIED
22
Vervolg >>
HORECABELEID
5.5
Deelgebieden CATEGORIE 1 / 1B – ZACHTE HORECA
CATEGORIE 2 – MIDDELZWAAR
CATEGORIE 3 – ZWAAR
Langeviele/Geere (gebied 5)
Strategie consolideren: • Handhaven horeca met winkelondersteunende functie
Niet toegestaan
Niet toegestaan
Vismarkt e.o. (gebied 6)
Strategie consolideren: • Handhaven horeca met winkelondersteunende functie
Niet toegestaan
Niet toegestaan
Overig centrum
Strategie consolideren: • Huidig aanbod handhaven
Niet toegestaan
Niet toegestaan
Middelburg Overige kern Middelburg
Strategie consolideren: • Huidig aanbod handhaven
Strategie consolideren: • Huidig aanbod handhaven • Per locatie afwegen
Niet toegestaan
Overig gemeente Middelburg
Strategie consolideren: • Huidig aanbod handhaven • Ontwikkelen, mits gekoppeld aan toerisme, woningbouw of publieksvoorzieningen
Strategie consolideren: • Huidig aanbod handhaven • Per locatie afwegen
Niet toegestaan
MIDDELBURG • 2025
GEBIED
23
HORECABELEID
Openingstijden
Uit de participatie kwam naar voren dat er geen noodzaak is om de openings/sluitingstijden te herzien vanuit zowel de horeca-ondernemers als het horeca-publiek. De gemeente heeft ook geen sterke wens om aan te passen. In 2016 is een proef gedaan met een monitoringsgroep bestaande uit ondernemers, bewoners, politie, wijkteam en de gemeente. Hieruit bleek toen ook geen noodzaak om de sluitingstijden ingrijpend aan te passen. Alleen in het deelgebied 4 waar de nachthoreca zich concentreert, Plein 1940, Pottenmarkt, Markt (zogenaamde “Tympaanplein”), Vlasmarkt, Schuttershofstraat en de Beddewijkstraat, is toen gekozen dat de middelzware horeca (categorie 2) tot 3 uur open mogen blijven op donderdag, vrijdag en zaterdag waar deze eerder tot 2 uur open mochten blijven. In de APV is op dit moment nog geen koppeling opgenomen tussen de horeca-categorie en de opening/sluitingstijden. Deze koppeling wordt wel in de vergunningverlening gemaakt. In dit beleid stellen wij voor deze koppeling ook te maken in de APV zodra deze gewijzigd wordt. Uiteraard blijft wel de bevoegdheid van de burgemeester bestaan om door middel van een vergunningvoorschrift andere sluitingstijden vast te stellen voor een afzonderlijke openbare inrichting of een daartoe behorend terras, conform het bepaalde in de APV.
MIDDELBURG • 2025
5.6
24
HORECABELEID
Veiligheid
Openbare orde en veiligheid is altijd belangrijk, maar zeker ook in en rondom de horeca. De horecaondernemers hebben samen met de gemeente een belangrijke verantwoordelijkheid hierin. Daarom is de samenwerking tussen horeca, gemeente en politie van groot belang . Onder veiligheid valt ook de brandveiligheid. Voor de brandveiligheid worden voorschriften in de vergunningen opgenomen waaraan de horeca ondernemer dient te voldoen. In de APV staan de regels omtrent de exploitatie van horeca. Voor de exploitatie dient er een vergunning te worden aangevraagd. Afhankelijk van de soort horeca dienen er aanvullende vergunningen te worden aangevraagd, zoals een nachtvergunning, alcoholvergunning en terrasvergunning. In deze vergunningen staan de voorschriften omtrent (brand)veiligheid opgenomen waaraan de horecaondernemer dient te voldoen. Indien de exploitant niet voldoet aan de vergunning dan kan de gemeente hiertegen handhavend optreden.
Daarnaast kan de vergunning aanvrager op grond van de Wet Bibob (Wet Bevordering integriteitsbeoordeling door het openbaar bestuur) worden onderworpen aan een Bibob toets. Steeds vaker komt ondermijnende criminaliteit voor. Hierbij is er sprake van vermenging van de onderwereld met de bovenwereld. Criminelen maken hierbij gebruik van bijvoorbeeld vergunningen voor horecabedrijven. De Wet Bibob beoogt te voorkomen dat de overheid onbewust criminele activiteiten faciliteert door vergunningen te verstrekken aan een ondernemer of bedrijf met criminele achtergronden. Als hier sprake van is of lijkt te zijn dan de gemeente de vergunningaanvraag weigeren of de verleende vergunning intrekken. De gemeente voert een eigen Bibob onderzoek uit, maar kan ook een advies vragen bij het Landelijk Bureau Bibob. Binnen de gemeente Middelburg is er Bibob beleid vastgesteld.
Bepaalde vormen van horeca, zoals horeca waarin het nachtleven zich afspeelt, kan op het gebied van veiligheid bepaalde uitdagingen voor een gemeente met zich meebrengen. In de straat of het gebied waarin veel horeca met nachtvergunningen zit kunnen er incidenten plaatsvinden die kenmerkend zijn voor een uitgaansgebied. In Middelburg is bijvoorbeeld momenteel een projectmatige aanpak voor het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid van de Vlasmarkt in ontwikkeling. Als hier sprake van is, of als overlast of incidenten verergeren, waardoor de veiligheid en leefbaarheid in een bepaald gebied achteruitgaat dan kan er binnen dit gebied, in samenwerking met ondernemers, bewoners en partners zoals politie, worden gekeken of er maatregelen moeten worden getroffen. Dit kunnen verschillende maatregelen zijn, bijvoorbeeld intensievere handhaving of het opleggen van gebiedsverboden of gebiedsontzeggingen aan overlast gevende personen.
MIDDELBURG • 2025
5.7
25
HORECABELEID
Duurzaamheid
Voedselverspilling is een thema dat bij consumenten thuis steeds sterker de aandacht krijgt. Ook de vraag naar duurzame en gezonde gerechten buitenshuis neemt toe, maar minder sterk dan thuis. In de horeca staat zorgeloos genieten centraal. Gezondheid en duurzaamheid spelen (nu nog) een ondergeschikte rol. Wel zien we de markt en horecaondernemer duurzaam ontwikkelen. Herbruikbare verpakkingsmaterialen in plaats van verpakkingsmateriaal met micro plastics en het vermijden van single-use plastics in de bedrijfsprocessen en inventaris. Minder vlees of vis op het menu en hogere kwaliteit van de bereiding van groenten geven meer vega en vegan opties. Slim voorraadbeheer, het aanbieden van verschillende portiegroottes en het gebruik van digitale toepassingen of initiatieven zoals Too Good To Go. Het stimuleren van het gebruik van lokale en seizoensgebonden producten is een mogelijkheid om de duurzaamheid binnen de horeca te versterken. Het vergroten van het aandeel lokale producten draagt bij aan een lagere milieubelasting. Er zijn veel kansen te
benutten binnen de horeca-processen om tot een duurzamere bedrijfsvoering te komen die ook kosteneffectief kunnen werken. Het stimuleren hiervan en vergroten van bewustzijn zien we ook als taak van de gemeente en hiervoor blijven we ons inzetten. De weg naar energiebesparing en duurzame energievoorziening vraagt naar innovatie vanuit de markt en overheid. In de uitvoering van energietransitie wordt door bedrijven, leveranciers en gemeente samengewerkt om doelgericht resultaat te behalen. Er ontstaan nieuwe samenwerkingsvormen met energieleveranciers, installateurs en netbeheerders om techniek efficiënter in te zetten. Waar in de bedrijfsvoering ontwikkelingen worden doorgevoerd zijn er op het gebied van energie en duurzame vastgoed ontwikkeling nog uitdagingen. Veel horecapanden zijn niet in eigendom van de exploitant, waardoor duurzame investeringen in energiebesparing in het pand vaak niet tot stand komen.
Vanuit de Provincie bestaan regelingen zoals een bijna volledig gesubsidieerd verduurzamingsadvies voor klein bedrijf, waar de horeca sector ook grotendeels onder valt. Dit geeft inzicht in de mogelijkheden om te verduurzamen en terugverdientijd en eventuele subsidiemogelijkheden voor de maatregelen. De gemeente Middelburg verspreid actief de flyer ’40 tips om energie te besparen in de toeristische sector’ Zie bijlage 3. Deze flyer geeft tips aan de toeristische sector, maar is met name gericht op de horecaondernemingen (inclusief de logies sector). Met deze flyer willen we het bewustwordingsniveau hoger maken met kleine en grotere maatregelen en doorverwijzen (via QR codes) naar sites van de Kamer van koophandel, RvO en de KHN waar subsidies, maatregelen en initiatieven verder toegelicht worden.
MIDDELBURG • 2025
5.8
26
HORECABELEID
Gezondheidsaspecten
Horecabeleid is doorgaans voornamelijk ruimtelijk-economisch van aard. Toch zijn er ook trends en ontwikkelingen op het gebied van gezondheid die relevant zijn in de doorontwikkeling van de sector. Eten en drinken is meer geworden dan iets wat de consument nuttigt om te kunnen functioneren. Functioneel gezond is belangrijker dan slank. Lokaal, biologisch, onbewerkt, informatie, antioxidanten, pro-biotics, koolhydraatarm, eiwitrijk. Goede kwaliteit en keuzevrijheid zijn het allerbelangrijkst. De vraag naar gezond, duurzaam, lokaal, onbewerkt en biologisch eten groeit. We zijn verbonden via apps en media voor gezondheid op maat. Eten & drinken is lifestyle. En we zien meer en meer de waarde in van gezonde fast casual concepten.
De gemeente Middelburg ziet gezondheid als integraal onderdeel in de leefomgeving van zijn inwoners. Horeca speelt een rol in het bevorderen van welzijn en gezondheid van bezoekers, maar ook met name groepen als jongeren en senioren. In de horeca-omgeving worden nog vaak ongezonde opties voor voeding, en alcohol aangeboden die zowel bij de doelgroep jongeren als bij de doelgroep senioren een gezondheidsimpact kunnen hebben. Naast het bieden van een plek voor ontmoeting is er aandacht voor verantwoord alcoholgebruik en het stimuleren van gezonde keuzes. De gemeente verwacht van (paracommerciële) horeca-partners een rol op te pakken in de aanpak van deze maatschappelijke gezondheidsproblematiek en ondersteunt deze.
De gemeente stimuleert verschillende initiatieven op dit vlak: • het faciliteren van seniorvriendelijke ontmoetingsplekken • promoten van alcoholvrije alternatieven en een samenwerking met de JOGG Teamfit-aanpak om gezonde(re) keuzes algemeen te stimuleren • samenwerking opzoeken met wijkinitiatieven.
Vervolg >>
MIDDELBURG • 2025
5.9
27
HORECABELEID
Voeding en alcohol Horeca kan ook bijdragen aan gezonde leefstijlkeuzes. De gemeente kiest niet voor regulerend maar voor stimulerend beleid. In het beleid is daarom aandacht voor het stimuleren van een gevarieerd en toegankelijk voedingsaanbod. • promotie van gezondere menuopties • (onderzoek of) fastfoodreclames beperkt kunnen worden. • Alcoholvrije opties op de voorgrond, alcohol op de achtergrond • Het creëren van een algehele sfeer, gericht op gezondere keuzes en alcoholvrije opties. Dit draagt tevens bij aan een veilige omgeving. • Sportaanbieders (paracommerciële Horeca) stimuleren en ondersteunen om gezondheid gerelateerde thema’s (Rookvrij, verantwoord alcoholgebruik en gezonde voeding) uit te dragen.
Overig • Het stimuleren van gezondheid in deze omgeving sluit aan bij ons; Evenementenbeleid, Openbare orde en Veiligheid, Leefomgeving, Aanpak Alcohol, Jeugdbeleid, Preventie akkoord en Sportbeleid.
MIDDELBURG • 2025
Roken In het horecabeleid wordt aangesloten bij de landelijke regelgeving rondom rookvrije horeca. Daarbij is aandacht voor handhaving en bewustwording, zodat horeca een gezonde en toegankelijke omgeving blijft voor iedereen. Daarvoor ondersteunen we ondernemers en besturen om hun werkomgeving (voor eigen werknemers en vrijwilligers) én terrassen Rookvrij te maken. We ondersteunen vanuit de gemeente met materialen en hulp bij een juiste implementatie door de JOGG Teamfitaanpak. • rookvrije terrassen • duidelijke communicatie/campagnes • preventieve controles
28
HORECABELEID
Jeugd in de horeca
Binnen de gemeente Middelburg zijn er afgelopen jaren veel acties uitgezet wat betreft veiligheid voor jeugd vanuit de afdeling Openbare Orde en Veiligheid. De gemeente Middelburg participeert in het programma Preventie met gezag, lopend tot juli 2027. Doel van deze landelijke aanpak is het voorkomen dat jongeren afglijden in de (drugs)criminaliteit of daarin doorgroeien. De Toegang van Middelburg is hierbij betrokken. Ook de persoonsgerichte aanpak is een belangrijke pijler met dezelfde doelstelling. Er zijn in Middelburg twee jeugd Boa’s aangesteld die zich specifiek richten op jongeren. Er zijn jongerencoaches beschikbaar om pro-actief contacte leggen en onderhouden met jongeren. Er wordt gewerkt met positieve rolmodellen onder de noemer Youchoose. De partijen GGD, HALT, Emergis Preventie, 1NUL1, schoolmaatschappelijk werk en jongerenwerk hebben de krachten
gebundeld om samen te zorgen voor een beter aanbod binnen de Middelburgse scholen in het Preventief Jeugdteam. Vanuit het veld Jeugd en Veiligheid helpt het dat we preventief aan de slag gaan om jongeren kansen te geven in de horeca. We denken hierbij aan twee sporen; 1 Jongeren betrekken bij de organisatie van evenementen/ activiteiten door horecaondernemers • Geef Horecaondernemers financiële o ndersteuning hierbij en de verplichting om dit samen met jongeren te organiseren • Probeer hier de link te zoeken met het onderwijs • Horecaondernemers zoeken personeel dus de samenwerking met scholen zou Win-Win situatie kunnen opleveren
2 Omgang met jongeren in de Horeca • partners in het netwerk Jeugd en Veiligheid • Jongeren die rode vlaggen afgeven bespreken in het LPGA-overleg van de collega’s OOV • Oplossingsgerichte benadering (Geweldloos Verzet) zou een vast onderwerp kunnen zijn voor horecaondernemers die te maken hebben met “lastige” jongeren • “Iedereen heeft Talent” is de lijfspreuk van de bewustwordingscampagne You Choose. Jongeren staan continue voor keuzes maken. In Middelburg helpen rolmodellen de jongeren bij het maken van de juiste keuzes. Door hun talent verder te ontwikkelen geloven we in de preventieve manier om meer jongeren het juiste pad te laten kiezen.
MIDDELBURG • 2025
5.10
29
HORECABELEID
Bezorg/afhaaleconomie
Zoals bij de trends en ontwikkelingen benoemd, is de groei van bezorgeconomie een opvallende ontwikkeling, zowel landelijk als in Middelburg. Tijdens de coronaperiode is het bestellen van eenvoudige tot luxe maaltijden aan huis enorm toegenomen. Sinds de horeca weer open is, neemt dat weer af maar blijft in ruimere mate aanwezig dan voor corona. Het aantal bezorg en afhaal opties in Middelburg is verdubbeld sinds 2017 en voor veel van de horeca-ondernemingen die zich met deze bedrijfsactiviteit bezighouden is het een nevenactiviteit naast een fastservice of restaurant. Een groot deel van de ondernemingen met maaltijdbezorging en afhaaloptie zijn gevestigd in de binnenstad van Middelburg. In de binnenstad ligt het kernwinkelgebied en de binnenstad heeft ook een belangrijke woonfunctie. Dit gebied leent zich niet voor het high traffic profiel van dit type horecabedrijven.
Vanuit het participatietraject is naar voren gekomen dat de verkeersbewegingen van de bezorgers of afhalende klanten geluidsoverlast veroorzaken bij inwoners van de binnenstad, met name bij woningen direct boven of naast deze horecabedrijven. Gemeente Middelburg is terughoudend om medewerking te verlenen voor nieuwe bezorg/ afhaal initiatieven binnen het kernwinkelgebied. Dit betreft bezorg/afhaal activiteiten als hoofdactiviteit. Bij de inrichting van het omgevingsplan voor het centrum zal de gemeente Middelburg onderzoeken of het vestigen van nieuwe ondernemingen met als hoofdactiviteit bezorgen en afhalen van maaltijden uitgesloten kan worden. Nieuw aangevraagde vergunningen voor het bezorgen/afhalen van maaltijden, waarbij dit een nevenactiviteit is van de onderneming, worden verstrekt als er aan de voorwaarden voldaan wordt.
De maaltijdbezorg/afhaal activiteit van deze ondernemingen dragen bij aan de onwenselijke situatie. We gaan onderzoeken of een aantal aspecten van de minder wenselijke neveneffecten van deze activiteit weggenomen kunnen worden door in de vergunningverlening te eisen dat voertuigen die gebruikt worden voor de activiteit elektrisch moeten zijn en dat de voertuigen niet in de openbare ruimte gestald mogen worden maar verplicht op eigen terrein. Dark kitchens (productiekeukens), cateringbedrijven en bezorgbedrijven zijn toegestaan op bedrijventerreinen. Voorwaarde is dan dat zij geen afhaal- en/ of consumentenbezoekfunctie hebben. Dit ondersteunt de ambitie om de activiteit afhaal en bezorg diensten uit de binnenstad en uit woonwijken te houden.
MIDDELBURG • 2025
5.11
30
HORECABELEID
Fastfood/fastservice
De achtergrond van dit onderwerp heeft een link met gezondheid, maar is dermate specifiek dat er voor een los thema is gekozen. Het aantal mensen met overgewicht en obesitas is de afgelopen jaren flink gegroeid. Waar in 1990 nog een op de drie Nederlanders van 18 jaar en ouder overgewicht had, was dat in 2023 meer dan de helft. De verwachting is dat in 2040 62% van de volwassenen overgewicht heeft. Overgewicht kan leiden tot een reeks fysieke gezondheidsproblemen, waaronder diabetes, hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten en bepaalde soorten kanker. Maar ook mentale problemen als onzekerheid en depressie komen vaker voor bij mensen met overgewicht dan bij mensen met een gezond gewicht. Verschillende factoren kunnen bijdragen aan het ontstaan van overgewicht en obesitas. Hierbij gaat het om genetische invloeden en individuele oorzaken, maar ook de omgeving speelt in steeds groter wordende mate een belangrijke rol. Onze omgeving is tegenwoordig vaak zo ingericht dat inactiviteit wordt bevorderd en het eten van meer en ongezond voedsel wordt gestimuleerd.
Voedselaanbieders die bovenstaande ontwikkeling in de hand werken vallen vaak onder de noemer fastfood/fastservice. Fastservice betreft horecabedrijven actief in de branches lunchroom, broodjeszaken, bezorg/ halen, fastfood, grillroom/shoarma, ijssalon, crepes/wafels/donuts. Deze sector is in de afgelopen 10 jaar zeer sterk gegroeid met bijna een verdubbeling in aantal zaken tussen 2014 en 2024. Er zijn inmiddels meer ondernemingen in deze groep horecabedrijven dan traditionele restaurants. Gemeente Middelburg is terughoudend om medewerking te verlenen aan nieuwe fastfood concepten vanwege onze doelstelling om bij te dragen aan een gezondere voedselomgeving. We hebben de plicht om de gezondheid van onze inwoners te beschermen maar willen ook geen keuzevrijheid wegnemen. Een tussenweg is om ook hier goed te kijken naar de juiste horeca op de juiste plek. We nemen het initiatief om te onderzoeken of we het vestigen van nieuwe ‘fastfood’ zaken in de omgevingswet kunnen beperken.
De omgevingswet lijkt hier in eerste instantie een geschikt middel voor. Omdat dit thema ook landelijk speelt is hier inmiddels onderzoek naar gedaan. Een eerste conclusie is dat als het beoogde effect van het weren van type horecaondernemingen gezondheid is, dat de juridische grondslag onvoldoende is. Adviesbureau Berenschot heeft hier in maart 2025 een uitgebreid rapport over gepubliceerd (zie link in bijlage 5) waarin de situatie en juridische aspecten omschreven staan. Mogelijk kan de gemeente er voor kiezen om bij een algehele herziening van het omgevingsplan de horecacategorisering aan te passen, zodat fastfoodhoreca een eigen regeling krijgt en dat er op deze wijze grip ontstaat. Als het mogelijk is om fastfood als aparte categorie in het omgevingsplan op te nemen, kan de gemeente er voor kiezen deze categorie uit te sluiten in bepaalde gebieden, bijvoorbeeld in de directe omgeving van onderwijsinstellingen.
MIDDELBURG • 2025
5.12
31
HORECABELEID
Overlegstructuren
Er zijn op diverse niveaus bestuurlijk en ambtelijk overleg met de KHN afdeling Middelburg. Er is minimaal 4 keer per jaar een bestuurlijk overleg tussen wethouder(s) en de KHN afdeling Middelburg. Daarnaast zijn er directe contacten tussen de Accountmanager Bedrijven Binnenstad en de lokale KHN afdeling en de Vereniging Ondernemers Middelburg (VOM). Op veiligheidsgebied heeft er in de periode na Corona geen structureel overleg meer plaatsgevonden tussen de gemeente en de horeca-ondernemers en portiers in het horecaconcentratiegebied. Dit overleg zal weer opgepakt worden om preventief af te stemmen over veiligheidsissues in het uitgaansleven.
Toekomstige overlegstructuren met de inwoners zullen onderzocht worden om op te pakken, in overleg met de wijkmanager binnenstad.
MIDDELBURG • 2025
5.13
32
HORECABELEID
HOOFDSTUK MIDDELBURG • 2025
6
33
Samenvatting en uitvoering
HORECABELEID
Samenvatting en uitvoering
Hieronder volgt een beknopte samenvatting van de belangrijkste thema’s uit dit beleidsstuk en de uitvoering hiervan. Met dit beleidsstuk willen kaders stellen aan de inrichting van het horeca-landschap in Middelburg. De juiste horeca op de juiste plaats is een leidend principe. Dit principe willen we uitwerken door de profielen en strategieën voor de verschillende deelgebieden te versterken en daardoor duidelijkheid te bieden aan de horecasector en de inwoners. Dit vergt een actieve rol van de gemeente als het gaat om monitoring en bijsturing. Hiervoor zal een overzicht van de Middelburgse horeca-ondernemingen worden opgesteld welke maandelijks geactualiseerd zal worden. Op basis van deze lijst zal er naar mogelijkheden
gekeken worden om de strategieën voor de deelgebieden en individuele horeca-locaties te laten matchen met planologische ontwikkelingen. Op deze wijze willen wij toekomstige horeca-exploitatie op de juist plek laten landen. De openingstijden van de Middelburgse horeca hebben we geëvalueerd in de totstandkoming van dit beleidsstuk. Vanuit de opgehaalde informatie voorzien we op dit moment geen aanleiding om aanpassingen te maken. Duurzaamheids-initiatieven willen we niet alleen aan de markt overlaten, maar we willen als gemeente actief bewustwording (blijven) creëren en stimuleren. Hiervoor worden op dit moment aanvullende acties ontwikkeld.
Gezondheidsaspecten binnen de horeca blijven we stimuleren, waarbij we met name ook ons richten op de paracommerciele sector. Hier hebben we als gemeente een directere invloed dan op de commerciele horeca en dit willen we benutten. Daarnaast blijven we onderzoeken of er planologisch mogelijkheden zijn om gerichter te zoeken naar mogelijkheden om fastfood ondernemingen niet meer op plaatsen te kunnen laten vestigen in de buurt van onderwijsinstellingen. De mogelijkheden om hier grip op te krijgen lijken beperkt te zijn op dit moment, maar mogelijk komt hiervoor ruimte in de toekomst.
MIDDELBURG • 2025
6
34
HORECABELEID
De maaltijdbezorging- en afhaalsector heeft een enorme sprong gemaakt. De effecten hiervan willen we beperken en we willen ons inzetten om activiteiten met een negatieve weerslag op de leefbaarheid binnen het kernwinkelgebied te beperken. Dit zal inhouden dat we mogelijkheden gaan onderzoeken om ondernemingen die als hoofdactiviteit maaltijdbezorging en afhalen hebben te weren uit het kernwinkel gebied.
Daarnaast willen we bij ondernemingen die maaltijdbezorging en afhalen van maaltijden als nevenactiviteit hebben strengere voorwaarden gaan stellen bij vergunningverlening. Bij dit laatste denken we aan de verplichting voor geëlektrificeerde bezorgvoertuigen en het stallen van deze voertuigen op eigen terrein in plaats van in de openbare ruimte.
We willen als gemeente in gesprek blijven met de ondernemers in de horeca-sector en met de inwoners van Middelburg om vinger aan de pols te houden en bij te sturen op ontwikkelingen waar nodig.
MIDDELBURG • 2025
We vinden het belangrijk om met de jongeren in de horeca in contact te blijven en zowel de omgang in de horeca als de betrokkenheid van jongeren in de horeca te stimuleren.
35
HORECABELEID
HOOFDSTUK MIDDELBURG • 2025
7
36
Periodieke toetsing beleid
HORECABELEID
Periodieke toetsing beleid
Er zal minimaal 1 keer per 5 jaar getoetst worden of het beleid nog actueel zijn.
MIDDELBURG • 2025
7
37
HORECABELEID
MIDDELBURG • 2025
38
Bijlagen
HORECABELEID
FASE 3
FASE 4
STRATEGIE EN KEUZES
AFRONDING EN UITVOERING
Diverse overleggen
Werksessie
WERKGROEP (vertegenwoordiging gemeente Middelburg)
Werksessie
MIDDELBURG • 2025
FASE 2 VERDIEPING ONDERZOEK/ ANALYSE
1
Overzicht proces
FASE 1 ONDERZOEK/ ANALYSE/ BEPALEN KADERS
Bijlage
39
ONDERNEMERS Consultatie
Enquête Inloopbijeenkomst Schouw
Consultatie
Consultatie
Consultatie
Enquête Inloopbijeenkomst Schouw
Consultatie
Consultatie
INWONERS
OVERIGE BETROKKENEN
Enquête Inloopbijeenkomst Schouw
(Studenten, SWGW)
Consultatie
GEMEENTERAAD Consultatie
Schouw
Eindresultaat
Bijlage
2
MIDDELBURG • 2025
Deelgebied 01 Stationsstraat e.o.
Kaart 01 - Deelgebied 01 - Stationsstraat (relatielijnen).dgn 24-11-2025 Schaal 1:800
HORECABELEID
40
Bijlage
2
MIDDELBURG • 2025
Deelgebied 02 Damplein e.o.
Kaart 02 - Deelgebied 02 - Damplein e.o. (relatielijnen).dgn 24-11-2025 Schaal 1:1200
HORECABELEID
41
Bijlage
2
MIDDELBURG • 2025
Deelgebied 03 Markt
Kaart 03 - Deelgebied 03 - Markt (relatielijnen).dgn 24-11-2025 Schaal 1:800
HORECABELEID
42
Bijlage
2
MIDDELBURG • 2025
Deelgebied 04 Vlasmarkt-Markt zijdzijde-Tympaanplein-Pottenmarkt-Plein 1940
Kaart 04 - Deelgebied 04 - Vlasmarkt-Markt zijdzijde-Tympaanplein-Pottenmarkt-Plein 1940 (relatielijnen).dgn 24-11-2025 Schaal 1:1000
HORECABELEID
43
Bijlage
2
MIDDELBURG • 2025
Deelgebied 05 Langeviele-Geere
Kaart 05 - Deelgebied 05 - Langeviele-Geere (relatielijnen).dgn 24-11-2025 Schaal 1:1000
HORECABELEID
44
Bijlage
2
MIDDELBURG • 2025
Deelgebied 06 Vismarkt e.o.
Kaart 06 - Deelgebied 06 - Vismarkt e.o. (relatielijnen).dgn 24-11-2025 Schaal 1:500
HORECABELEID
45
ENERGIE AANPASSING
Zet verlichting uit in de
Plaats airco units niet in
Voorkom tocht
volle zon
7
Houd je verbruik in de gaten Vervang oude motoren
9
uur
Schakel ongebruikte apparat naar spaarstand
10
Bezorg electrisch Onderhoud je apparaten laat ze jaarlijks keuren
en
taat
BETREK ANDEREN
26
35
27
36
18
28
19
29
de Zet de compressor van koelinstallatie op tijd uit
8
Houd temperatuur rond vriesinstallaties laag
21
Betrek het team Gebruik tips voor je gasten
37
Vertel het verder
Plaats radiatorfolie en radiatorventilatoren
van Controleer deurrubbers koel- en vriesinstallaties
20
e Installeer waterbesparend en wc’s douchekoppen, kranen
Installeer een slimme thermos
KOELEN
koel- en
n
s
Vraag eens aan je collega’ EXTRA INFORMATIE
30
39
ter
Produceer warmte efficiën Leg warmtekussens op
Ventileer rondom koelinge
38 n
Laat radiatoren inregele
32
2
34
lager
Ontlucht radiatoren en controleer waterdruk
. sche sector te verduurzamen Middelburg helpt de toeristi en che tips om energie te bespar Deze folder geeft je praktis eren. en je CO -uitstoot te vermind
MIDDELBURG • 2025
Ventileer bewust
voor
Zet de combi cv-ketel op comfort-stand
Houd radiatoren vrij
17
Automatiseer met een sleutelkaart
Plaats een zonneboiler warm water
25 ages
Isoleer leidingen en append
6
33
Zet de thermostaat iets
Installeer een luchtgordijn
16 n
Laat zonnepanelen plaatse
11
24
15
5
32
VERWARMEN
14
avond
4
Schakel koelvitrines op
Sluit tussendeuren
Plaats aanwezigheidssensoren
3
23
13
het terras
n
Check subsidies en leninge
40
tingen
Denk aan wettelijke verplich en regelingen
neutraal Middelburg in
Op weg naar een energie
nte Middelburg het In 2012 heeft de gemee id ‘Op weg naar een ambitieuze Klimaatbele d, lburg in 2050’ vastgestel energieneutraal Midde er aart. Sindsdien zijn compleet met een routek en projecten opgestart al diverse succesvolle ur verdu het zijn punte uitgevoerd. Enkele speer vergroten wde omgeving, het zamen van de gebou bij over energiebesparing van bewustwording CO2uitstoot in de toeris bedrijven. Echter, de uitdaging. Toeristische een blijft sector tische ties, horeca, accommoda zoals rs, neme onder zijn bezienswaardigheden, retail en toeristische e doel oject de belangrijkst binnen het DETOCSpr tisch sluit aan bij het toeris groepen. Dit project t is op gerich dat nte, gemee beleidsplan van de he. de toeristische branc het verduurzamen van
ENERGIE AANPASSINGEN
VERWARMEN
EXTRA INFORMATIE
7. Houd je verbruik in de gaten
24. Zet de thermostaat iets lager
39. Check subsidies en leningen
Vervang oude verlichting door ledverlichting. Led bespaart 85% energie t.o.v. halogeen en gaat 7,5 keer zo lang mee. Lichtbronnen hoeven niet altijd op vol vermogen te staan. Een dimmer verlaagt vermogen en energie. Dit bespaart tot 50% energie.
Een energiemonitoringssysteem geeft inzicht in het energieverbruik en mogelijk heden om dit te reduceren. Ook sluip verbruik kan hiermee opgespoord worden. Regel dit systeem wel goed in.
Zet de thermostaat 1°C lager. Gasten zullen het verschil nauwelijks merken, maar het bespaart direct energie. Met extra isolatie kun je de thermostaat nog lager zetten.
Er zijn veel landelijke en gemeentelijke mogelijkheden voor financiële ondersteuning. Kijk op www.kvk.nl/ duurzaamheid/verduurzamen profiteervansubsidiesen regelingen
Installeer aanwezigheids of bewegings sensoren. Zo wordt de verlichting in een ruimte automatisch ingeschakeld als mensen worden gedetecteerd, en uitgeschakeld als ze weg zijn.
3. Zet verlichting uit in de avond Doe de verlichting uit als het pand ’s avonds en ’s nachts leeg is. Vergeet ook niet de buitenverlichting. Laten branden is niet alleen onnodig duur, het zorgt ook voor een hoop lichtvervuiling.
4. Plaats airco units niet in volle zon Zet voor optimale werking een buitenunit in de schaduw. Als deze in de volle zon staat, duurt het langer voordat er koude lucht het pand in gaat.
5. Laat zonnepanelen plaatsen
om energie te besparen in de toeristische sector
Bekijk de hele lijst. Niet alles is voor jou van toepassing en misschien heb je al wat gedaan. Maar er zit vast nog een tip bij waar je niet aan had gedacht en waarmee je geld kunt besparen.
46
helpen te verduurzamen.
1. Gebruik ledlampen en dimmers
2. Plaats aanwezigheidssensoren
40TIPS
2050
zich project DETOCS richt Het Interreg Europees de van het toerisme en op het verduurzamen project ondersteunt Dit en. sector gerelateerde nte voor een energie de ambitie van de gemee aam en stimuleert duurz neutraal Middelburg t uitvoering van het projec toerisme. Tijdens de aam kvoorbeelden voor duurz worden goede praktij tussen isseld uitgew rd en toerisme geïdentificee niet hierbij rregio’s. Denk verschillende partne aan ring, maar ook alleen aan energiebespa toerisme met een laag nieuwe vormen van toerisme het bevorderen van energieverbruik en ot te verminderen. uitsto CO lage een 2 met
e sector als doel om de toeristisch DETOCS. DETOCS heeft het Interreg Europese project www.manufesta.nl tot stand gekomen vanuit a. ©2025 Concept & ontwerp: Colofon: Deze uitgave is g in samenwerking met Manufest Tekst: Gemeente Middelbur
Wek zelf je energie op met zonnepanelen. Aanpassingen die electriciteit in plaats van gas gebruiken, worden hierdoor rendabeler. Denk aan een warmtepomp, infrarood verwarming of airco.
6. Automatiseer met een sleutelkaart Installeer een sleutelkaarthouder waar mee hotelgasten zelf de elektriciteit en verwarming in en uitschakelen als ze hun sleutelkaart erin steken. Zo verbruiken lege hotelkamers geen verwarming of verlichting.
8. Vervang oude motoren Vervang oude veelgebruikte elektromotoren die eenvoudig te demonteren zijn door zuinigere exemplaren. Kies een motor uit klasse IE5 met frequentieregeling. Die past het toerental van een elektromotor aan door de frequentie van de stroom te variëren. Zo verbruikt de motor alleen de benodigde energie.
9. Schakel ongebruikte apparatuur naar spaarstand Ongebruikte apparaten die aan staan, op temperatuur worden gehouden of blijven draaien, kosten veel energie. Stel ze zo in dat, wanneer ze korte tijd niet gebruikt worden, direct naar een energiebesparende stand schakelen.
10. Bezorg electrisch Electrische scooters zijn een goede vervanger van de auto of brommer voor korte ritten. Per kilometer zorgt een escooter voor ongeveer 5 keer minder CO2uitstoot dan een benzinescooter.
11. Onderhoud je apparaten en laat deze jaarlijks keuren Er is geld te besparen door je apparatuur goed te onderhouden. Horecaapparatuur die schoon en regelmatig onderhouden wordt, werkt zuiniger en efficiënter.
Flyer tips duurzaamheid
Isoleer waar je kunt
2
en
tijd uit
Plaats geen warme product in de koeling
12 s
Gebruik ledlampen en dimmer
3
n om energie te bespare r cto in de toeristische se
WARM WATER
22
ISOLEREN
EN
1
40 TIPS
heb ik al gedaan
ga ik doen
Zet een kruisje:
CHECKLIST
Bijlage
HORECABELEID
25. Installeer een slimme thermostaat
ISOLEREN
KOELEN
12. Isoleer waar je kunt
18. Zet de compressor van de koelinstallatie op tijd uit
Isoleren houdt in de winter de warmte binnen en kou buiten, en ’s zomers anders om. Door daken, muren, vloer en ramen te isoleren, bespaar je de meeste energie.
13. Sluit tussendeuren Tussendeuren staan vaak onnodig open. Met een deurdranger hou je ze dicht. Deze zijn redelijk goedkoop en eenvoudig te installeren. Sluit de voordeur en gebruik een ‘Wij zijn open’sticker.
14. Voorkom tocht Dicht naden en kieren langs ramen en deuren, en bij overgangen tussen muren en het dak. Maak deze tochtgaten dicht met tochtstrips of kit. Zo lekt warmte in de winter niet weg en komt de warmte in de zomer niet binnen.
15. Installeer een luchtgordijn Een luchtgordijn creëert een scheiding tussen koude buitenlucht en warme binnen lucht. Een warmtesluis of een tweede deur werkt ook goed.
16. Isoleer leidingen en appendages Isoleer leidingwerk en koppelingen om niet onnodig warmte te verliezen. Gebruik isolatiematrassen voor de appendages.
Bij een lage buitentemperatuur hoeft de compressor van een koelinstallatie niet aan te staan. Schakel de compressor pas in als de buitentemperatuur boven de 18°C graden is.
19. Controleer deurrubbers van koel- en vriesinstallaties Koel en vriescellen met slecht sluitende deuren verbruiken onnodig veel energie. Ook gaat de kwaliteit van de opgeslagen producten sneller achteruit door warmte en vocht.
20. Houd temperatuur rond koel- en vriesinstallaties laag Plaats koel en vriesapparatuur nooit naast een warme bron, zoals een fornuis of hete grill. Vermijd direct zonlicht en zorg voor voldoende aanvoer van koude lucht, bijvoor beeld met behulp van afzuigventilators.
21. Ventileer rondom koelingen Een goede ventilatie rondom koelingen voert de warmte goed af. Zet koelingen niet te strak tegen de muur, houd de zijkanten vrij en zet er geen dozen bovenop – tenzij het ventilatierooster aan de voorkant zit.
17. Ventileer bewust
22. Plaats geen warme producten in de koeling
Met een CO2meter weet je wanneer je moet luchten. Ventileren maakt lucht droger, zodat deze sneller opwarmt. Dit is vooral in vochtige ruimtes belangrijk.
Door warme producten in de koeling te zetten, gaat de temperatuur omhoog. Er moet dan extra gekoeld worden. Laat warme producten daarom eerst afkoelen.
23. Schakel koelvitrines op tijd uit Een koelvitrine is geen bewaarkoeling. Zet deze aan het einde van de dag uit, zodat deze niet onnodig aanstaat en stroom verbruikt. Plaats de producten terug in een centrale koeling, zoals een koelcel of kast.
Een programmeerbare thermostaat past zich aan de leefruimte aan en kiest zelf de meest efficiënte verwarmingsmethode.
40. Denk aan wettelijke verplichtingen en regelingen
26. Houd radiatoren vrij
Energiebesparingsplicht en Erkende Maatregelenlijst energiebesparing (EML) Bedrijven of instellingen met locaties waarin meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 aardgas(equivalent) wordt gebruikt, vallen onder de energiebespa ringsplicht. Dit betekent dat je verplicht bent om alle van toepassing zijnde energiemaatregelen uit de EML met een terugverdientijd van 5 jaar of minder uit te voeren. Daarnaast moet je één keer in de 4 jaar te rapporteren over de energie besparingsplicht. Info: www.rvo.nl/onderwerpen/ energiebesparingsplicht
Radiatoren moeten aan de boven en voorkant vrij zijn. Zet er geen meubels voor of hang er geen gordijnen overheen. Zo kan de warmte beter de ruimte in.
27. Ontlucht radiatoren en controleer waterdruk Als er lucht in de leidingen zit, worden delen van de radiatoren niet goed warm. Ontluchten voorkomt energieverlies. Houd de waterdruk in de leidingen en radiatoren tussen de 1,5 en 2,0 bar. Dit kun je zelf doen.
28. Plaats radiatorfolie en radiatorventilatoren Breng folie achter de radiatoren aan. Zo kan warmte van de radiatoren niet via de buitenmuur verdwijnen. Folie kaatst tot 90% van de warmte terug. Een ventilator blaast warmte sneller en gelijkmatiger de ruimte in.
29. Laat radiatoren inregelen Na waterzijdig inregelen van de cvinstallatie stroomt door alle radiatoren precies genoeg warm water om de ruimte te verwarmen. Dit bespaart 10% tot 15% op gas.
30. Produceer warmte efficiënter Afhankelijk van hoe goed je gebouw is geïsoleerd, heb je verschillende opties. Een hrketel/boiler is veel energieefficiënter dan een gewone cvketel of een vrketel of boiler. Bij goede isolatie kun je een hybride warmtepomp installeren. Die werkt samen met je cvketel en verwarmt het grootste deel van het jaar je pand.
31. Leg warmtekussens op het terras Warmtekussens gaan automatisch aan als je gaat zitten en weer uit als je opstaat. Zo gaat er geen warmte verloren. Een terrasverwarmer is dan niet meer nodig en dat bespaart veel energie.
WARM WATER
BETREK ANDEREN
32. Plaats een zonneboiler voor warm water
35. Betrek het team
Een zonneboiler maakt gebruik van zonneenergie om water te verwarmen. Dit kan een aanzienlijke besparing aan gas opleveren, vooral voor toepassingen zoals bubbelbaden.
33. Zet de combi cv-ketel op comfort-stand* Veel combi cvketels hebben een comfort stand die snel warm water levert, maar geen extra gas verbruikt en de CO2uitstoot zal verminderen.
34. Installeer waterbesparende douchekoppen, kranen en wc’s Waterbesparende douchekoppen besparen hotels op jaarbasis veel water en gas. Dat is goed voor het milieu en je portemonnee. Plaats ook waterbespaarders in kranen. Stel de vlotter in de wc lager af zodat er minder water per spoelbeurt wordt gebruikt. * indien mogelijk
Betrek je personeel bij het bedenken van oplossingen om energie te besparen. Als ze zich betrokken voelen, zijn ze eerder geneigd zelf bij te dragen aan het verminderen van energieverbruik. Training kan hierbij helpen.
36. Gebruik tips voor je gasten Help gasten met praktische tips. Daarmee stimuleer je ze om energie te besparen. Vraag ze handdoeken te hergebruiken en het raam dicht te laten als de airco aanstaat.
37. Vertel het verder Vraag je leveranciers: hoe staat het met hun energieverbruik, materiaalgebruik en herbruikbaarheid van producten?
38. Vraag eens aan je collega’s Aarzel niet om aan collega’s te vragen hoe zij energie besparen. Je vindt daar vast voorbeelden die je zelf kunt toepassen.
De regionale uitvoeringsdienst (RUD) Controleert op de naleving rondom energiebesparing. Zie: www.infographics.rvo.nl/ stappenplan
Belangenorganisatie Koninklijke Horeca Nederland Heeft een aantal onderwerpen rondom energie gepubliceerd, zie: www.khn.nl/standpunten/ energiebesparing
HORECABELEID
Bij het opstellen van de in de regels opgenomen Staat van Horeca-activiteiten en het daarmee samenhangende toelatingsbeleid is daarom nauw aangesloten bij de Staat van Bedrijfsactiviteiten die al veel langer in bestemmingsplannen wordt toegepast. Ook voor horecabedrijven bieden de Wet milieubeheer en de APV onvoldoende mogelijkheden, om alle relevante vormen van hinder te voorkomen. De milieuzonering van horecabedrijven in het bestemmingsplan richt zich in aanvulling op de beide genoemde instrumenten op de volgende vormen van hinder: - geluidshinder door afzonderlijke inrichtingen in een rustige omgeving; - (cumulatieve) geluidshinder buiten de inrichting(en) en verkeersaantrekkende werking, dan wel parkeerdruk. Analoog aan de regeling voor "gewone" bedrijven worden bij de uitwerking van een ruimtelijk beleid voor hinderlijke horeca-activiteiten drie stappen onderscheiden: - indelen van activiteiten in ruimtelijk relevante hindercategorieën; - onderscheiden van gebiedstypen met een verschillende hindergevoeligheid; - uitwerken van een beleid in hoofdlijnen: in welke gebieden zijn welke categorieën in het algemeen toelaatbaar. De onderstaande toelichting gaat nader in op de gehanteerde hindercategorieën en het algemene toelatingsbeleid voor deze categorieën.
Opgemerkt wordt dat naast de criteria ter voorkoming van ongewenste horeca-activiteiten ook ruimtelijk-functionele overwegingen een rol kunnen spelen bij het ruimtelijk beleid voor horeca-activiteiten; daarop wordt op deze plaats niet ingegaan.
MIDDELBURG • 2025
Milieuzonering van horeca-activiteiten De problematiek van hinder door horecabedrijven onderscheidt zich als zodanig nauwelijks van de problematiek van hinder veroorzaakt door “gewone” (niet-agrarische) bedrijven.
4
Staat van horeca-activiteiten