26-021 Bijlage 1. Ingekomen stukken commissie MZ
Tekst van het document
Ingekomen stukken Datum brief
16-12-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
14 januari 2026
Onderwerp
291. Amendement_D66 agendapunt Publiek vervoer-Borsele.pdf
Ingekomen stuk
291. Amendement D66 agendapunt Publiek vervoer-Borsele
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
Gemeente Borsele
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
29 januari 2026
Datum brief
05-12-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
14 januari 2026
Onderwerp
287. Brief over autismevriendelijker maken gemeente
Ingekomen stuk
287. Brief over autismevriendelijker maken gemeente
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
Nederlandse Vereniging voor Autisme
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
29 januari 2026
Bijlagen: 287. Pamflet Nederlandse Vereniging voor Autisme
Datum brief
05-12-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
14 januari 2026
Onderwerp
286. Belang van AZWA-gelden voor preventie en maatschappelijk welzijn
Ingekomen stuk
286. Belang van AZWA-gelden voor preventie en maatschappelijk welzijn
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
Coalitie Sociaal Werk Zeeland
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
29 januari 2026
Bijlagen: 286. Bijlage. Dienstverlening per gemeente 286. Bijlage. Dienstverlening per organisatie 286. Bijlage. Sociaal Werk Zeeland
UNANIEM AANGENOMEN
Amendement, volgens Reglement van orde, artikel 28, Raadsvoorstel 13 – toetreding GR ‘Publiek Vervoer Zeeland’ De gemeenteraad van Borsele, in vergadering bijeen op donderdag 11 december 2025, Ondergetekende(n) wijzigt/wijzigen het besluit behorend bij het raadsvoorstel 13 als volgt: “De raad besluit om: 1. Toestemming te verlenen voor de toetreding tot de gemeenschappelijke regeling Publiek Vervoer Zeeland. 2. Geen zienswijze in te dienen op de conceptbegroting 2026 van de gemeenschappelijke regeling Publiek Vervoer Zeeland. 3. De wethouder sociaal domein, namens de gemeente Borsele, toe te laten treden tot het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Publiek Vervoer Zeeland”. Te amenderen als volgt: De raad besluit om: 1. Toestemming te verlenen voor de toetreding tot de gemeenschappelijke regeling Publiek Vervoer Zeeland. 2. Geen zienswijze in te dienen op de conceptbegroting 2026 van de gemeenschappelijke regeling Publiek Vervoer Zeeland. 3. De wethouder sociaal domein, namens de gemeente Borsele, toe te laten treden tot het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Publiek Vervoer Zeeland. 4.
De wens van gemeenteraad Borsele om een raadsadviescommissie op te richten volgens de Wet Gemeenschappelijke Regelingen, mee te delen aan het nieuwe Dagelijks- en Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Publiek Vervoer Zeeland alsook aan de andere deelnemende Zeeuwse gemeenten. Toelichting: GR ‘Publiek Vervoer’ wordt een directe publieksvoorziening voor alle inwoners, inclusief gebruikers van het WMO-groepsvervoer. Door de directe afhankelijkheid van onze inwoners bij de beslissingen van deze nieuwe GR, is het gewenst om een Raadsadviescommissie op te richten met daarin vertegenwoordigers vanuit de Zeeuwse gemeenteraden. Ondertekend door: D66 Annet van de Ree
Zo kan jouw gemeente autismevriendelijker worden Best gemeenteraadslid, Bij deze bieden wij jou het pamflet aan van de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) voor de aankomende gemeenteraadsverkiezingen. In het pamflet, dat je samen met deze brief ontvangt, presenteren we vier maatregelen die cruciaal zijn om nu opgepakt te worden. Deze maatregelen, die op de achterzijde van deze brief kort toegelicht worden, zijn: 1 Laagdrempelige ondersteuning zoals levensloopbegeleiding, zonder (herhaalde) indicaties 2 Beschikbaarheid van het pgb 3 Zorg voor goed leerlingenvervoer 4 Aandacht voor suïcidepreventie bij mensen met autisme Met daarbij overkoepelend een dringend verzoek tot heldere (autismevriendelijke) communicatie door gemeenten. In het bijgevoegde pamflet staat daarnaast een reeks aan maatregelen die gedurende de komende jaren opgepakt kunnen worden. Belangrijke maatregelen die ervoor zullen zorgen dat mensen met autisme volwaardig kunnen participeren in de samenleving, op alle gebieden zoals onderwijs, werk, wonen en vervoer. Autisme heb je heel je leven en heeft invloed op alle levensterreinen. Problemen ontstaan vooral op overgangsmomenten (van school wisselen, van baan wisselen, een scheiding), waardoor mensen met autisme kunnen uitvallen. Hun kwaliteit van leven kan vervolgens enorm achteruitgaan.
Belangrijk is dat gemeenten juist op die momenten mensen met autisme ondersteunen en maatwerk bieden. Wij hopen van harte dat je inspiratie vindt in onze suggesties om jouw gemeente autismevriendelijker te maken. En dat het leidt tot concrete beleidsvoorstellen om het welzijn van mensen met autisme te verbeteren. Mocht je nog vragen hebben of advies van ons willen hebben voor moties of amendementen, dan kun je contact opnemen met onze belangenbehartiger Henri Mandemaker, via e-mail henri.mandemaker@autisme.nl of via WhatsApp 06 837 980 36. Hij heeft zelf ruime ervaring in de gemeenteraad van Tilburg.
Met vriendelijke groet, Caroline Verkerk Directeur NVA
De Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) laat de stem van mensen met autisme en hun naasten horen. De NVA is dé organisatie in Nederland die vanuit het perspectief van mensen met autisme en hun naasten bouwt aan een autismevriendelijke maatschappij; een maatschappij waarin mensen met autisme optimaal geïntegreerd, geaccepteerd en zoveel mogelijk zelfredzaam zijn.
Weltevreden 4a, 3731 AL De Bilt
Maatregelen om jouw gemeente autismevriendelijker te maken 1 Laagdrempelige ondersteuning zoals levensloopbegeleiding, zonder (herhaalde) indicaties
Dit is geen goed idee want ouders van kinderen met autisme zijn vaak al zeer overbelast. Zo erg zelfs dat veel ouders hierdoor serieuze gezondheidsproblemen hebben. Bovendien gaat het halen en brengen ten koste van de aandacht voor
Problemen ontstaan vooral op overgangsmomenten
hun andere kinderen - aandacht die vaak al zeer schaars is.
(van school wisselen, van baan wisselen, een scheiding),
Voor veel kinderen en jongeren met autisme is vervoer met
waardoor mensen met autisme kunnen uitvallen. Hun
een touringcar sowieso veel te stressvol. Jongeren met
kwaliteit van leven kan vervolgens enorm achteruitgaan.
autisme krijgen steeds vaker een fiets aangeboden, al dan
Belangrijk is dat gemeenten juist op die momenten
niet elektrisch, om zelf naar school te fietsen. Dit ondanks
mensen met autisme ondersteunen en maatwerk bieden.
dat veel kinderen en jongeren met autisme kampen met
Laagdrempelige ondersteuning, zoals levensloopbegeleiding,
motorische problemen (dyspraxie/dcd), met mogelijk onveilige
zonder (herhaalde) indicaties, kan hierin voorzien. Zodat
situaties tot gevolg. Ook het (te) vroeg stimuleren van het
autistische inwoners kunnen rekenen op passende hulp en
gebruik van het openbaar vervoer is vaak niet in het belang
niet langer afhankelijk zijn van versnipperde hulpverlening.
van kinderen met autisme. Dit alles wordt gepresenteerd als een waardevolle bijdrage aan de zelfredzaamheid en
Uit een door het ministerie van VWS gefinancierde pilot -
zelfstandigheid van de kinderen/jongeren. In de praktijk
van 2019 tot 2024, uitgevoerd door VAB (Vanuit Autisme
leiden dit soort oplossingen meestal tot nog meer stress
Bekeken) kwam naar voren dat levensloopbegeleiding
en gezondheidsproblemen in kwetsbare gezinnen. En
voor mensen met autisme de best passende zorg is. Toch
tot een grotere kans op schooluitval. Zelfredzaamheid en
is die zorg nog vrijwel nergens beschikbaar. De methode
zelfstandigheid zijn goed, maar wel op een moment dat
Levensloopbegeleiding VAB gaat uit van begeleiding die
een leerling hier echt aan toe is. Bij kinderen en jongeren
levensbreed (alle levensgebieden), levensvolgend (intensiever
met autisme kan dit veel later het geval zijn dan bij
in stressvolle tijden en waakvlamcontact bij rust) en
leeftijdsgenoten. Naar school gaan is voor veel van hen al zó
langdurig is. Eigen regie van de cliënt staat hierbij centraal.
stressvol, dat nieuwe uitdagingen hier niet bijpassen.
Zo kiest de cliënt, eventueel met hulp, zelf de begeleider en de
Het is cruciaal dat medewerkers van de gemeente die
gewenste intensiteit en vorm. Uit de pilot kwam naar voren
beslissen over het leerlingenvervoer gedegen kennis hebben
dat deze vorm van begeleiding een toename aan sociale en
van autisme. Ook is het heel belangrijk dat gemeenten ouders
arbeidsparticipatie liet zien en een afname van escalaties
en kinderen niet overvragen en hun behoeften serieus nemen,
en crises en daarmee gepaard gaande kosten. Wij pleiten er
bijvoorbeeld de behoefte aan goede begeleiding in de taxi.
daarom voor om deze vorm van levensloopbegeleiding in het gemeentelijk zorgaanbod op te nemen.
2 Beschikbaarheid van pgb
4 Aandacht voor suïcidepreventie bij mensen met autisme Mensen met autisme hebben een zeven keer hogere kans
Het borgen van de keuzevrijheid van pgb zoals in de wet
om suïcide te plegen dan andere mensen. Het is daarom
beschreven staat. Omdat iedere persoon met autisme
van belang dat gemeente specifiek suïcidepreventiebeleid
verschillend is en autisme zich anders uit per persoon,
ontwikkelen voor mensen met autisme.
is het belangrijk dat er maatwerk via het pgb kan worden toegepast. De dienstverlening via ZIN is daarvoor vaak niet specifiek genoeg toegespitst op de persoonlijke situatie van de autistische persoon.
3 Gemeenten moeten zorgen voor goed leerlingenvervoer
Eenvoudig en autismevriendelijk taalgebruik Mensen met autisme kunnen taal soms letterlijk nemen en zijn gevoelig voor onzorgvuldige of niet-eenduidige taal. Daarom is helder (autismevriendelijk) taalgebruik van belang. Dat is voor iedereen, ook mensen zonder
Het vervoer waarvan leerlingen van het (voortgezet) speciaal
autisme, prettig. Zo zou de gemeente taalniveau B1 als
onderwijs gebruikmaken om van en naar school te reizen, is
uitgangspunt moeten nemen voor communicatie met al
de verantwoordelijkheid van gemeenten. De trend is in veel
haar burgers. Niet alleen in geschreven informatie, maar ook
gemeenten om deze verantwoordelijkheid steeds meer af te
aan het loket bij gemeentelijke dienstverlening, tijdens het
wentelen op ouders. Bijvoorbeeld door van hen te verlangen
‘keukentafelgesprek’, bij onafhankelijke cliëntondersteuners
dat zij zélf het vervoer regelen, of dat zij hun kind elke ochtend
en medewerkers die indicaties stellen.
afzetten op een ‘opstapplek’ van een touringcar.
Pamflet NVA
Maak ruimte voor autisme in jouw gemeente Een inclusieve maatschappij is een prachtig ideaal waar
Vanuit het VN-Verdrag Handicap zijn gemeenten
veel mensen achter staan. Een maatschappij waarin
verplicht om in hun beleidsplannen aan te geven hoe
iedereen mee kan doen. Waar mensen samenleven zonder
zij de inclusie van mensen met een beperking willen
vooroordelen of discriminatie. Een ideale maatschappij,
bevorderen en hoe zij hen betrekken bij de beleidsvorming.
waar ook veel gemeenten naar streven.
Ook zijn gemeenten vanuit het verdrag verplicht om een Lokale Inclusie Agenda op te stellen. Zodat mensen met
Voor mensen met autisme is die inclusieve samenleving
een beperking volwaardig kunnen participeren in de
helaas vaak nog ver weg. Zij lopen tegen uiteenlopende
samenleving, op alle gebieden zoals onderwijs, werk,
problemen aan en staan bovenaan allerlei vervelende
wonen en vervoer.
lijstjes. Zo vormen mensen met autisme een groot deel van de thuiszitters, schoolverlaters, jongeren in de gesloten jeugdzorg, wachtenden bij de ggz, werklozen en daklozen. Als het gaat om onbegrepen gedrag, depressies en suïcide scoren mensen met autisme helaas ook hoog. Het
De NVA denkt graag met gemeenten mee en stelt hieronder een aantal concrete maatregelen voor op allerlei beleidsterreinen. Zo wordt ook jouw gemeente autismevriendelijker!
risico op suïcide is onder mensen met autisme zelfs zeven keer hoger dan bij anderen. Autisten voelen zich door de samenleving vaak niet gehoord en gezien. Voor hen lijkt er soms geen plaats te zijn. Ondanks de vele kwaliteiten die
De Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) laat de stem
mensen met autisme hebben, waar de hele maatschappij
van mensen met autisme en hun naasten horen. De NVA is dé
van zou kunnen profiteren.
organisatie in Nederland die vanuit het perspectief van mensen met autisme en hun naasten bouwt aan een autismevriendelijke
Autisme heb je heel je leven en heeft invloed op alle
maatschappij; een maatschappij waarin mensen met autisme
levensterreinen. Problemen ontstaan vaak vooral op
optimaal geïntegreerd, geaccepteerd en zoveel mogelijk
overgangsmomenten (van school wisselen, van baan
zelfredzaam zijn.
wisselen, een scheiding), waardoor mensen met autisme kunnen uitvallen. Hun kwaliteit van leven kan vervolgens enorm achteruitgaan. Belangrijk is dat gemeenten juist op die momenten mensen met autisme ondersteunen en maatwerk bieden. Weltevreden 4a, 3731 AL De Bilt
Concrete maatregelen om jouw gemeente autismevriendel�ker te maken
Toegankelijkheid Eenduidig (autismevriendelijk) taalgebruik Mensen met autisme kunnen taal soms letterlijk nemen en zijn gevoelig voor onzorgvuldige of niet-eenduidige taal. Daarom is helder (autismevriendelijk) taalgebruik
Inclusiviteit
van belang, en voor iedereen (ook zonder autisme) prettig. Zo zou de gemeente taalniveau B1 als uitgangspunt moeten nemen voor communicatie met al haar burgers.
Ervaringskennis vanuit autisme
Niet alleen in geschreven informatie, maar ook aan
Betrek actief ervaringsdeskundigen met autisme
het loket bij gemeentelijke dienstverlening, tijdens het
bij het maken van gemeentelijk beleid. Monitor
‘keukentafelgesprek’, bij onafhankelijke cliëntondersteuners
vervolgens of het beleid voldoende aansluit bij de
en medewerkers die indicaties stellen.
inwoners met autisme.
Eén loket voor ondersteuningsvragen Het zou goed zijn als mensen met autisme terecht zouden kunnen bij één loket voor hun ondersteuningsvragen. Hierdoor is het helder waar ze met hun vragen moeten aankloppen en houden ze het overzicht.
Verkiezingen
Autismevriendelijke fysieke omgeving van schoolgebouwen
Mensen met autisme op de kieslijst
Veel kinderen met autisme hebben baat bij een
Als mensen - die onderdeel uitmaken van een
prikkelarme omgeving met een duidelijke structuur
minderheid - politiek actief zijn in gemeenten,
en voorspelbaarheid. Op scholen kunnen akoestische
worden gemeenteraden vanzelf inclusiever. Er wordt
demping en rustige kleuren al veel schelen. Kinderen
dan ‘automatisch’ meer rekening gehouden met
hebben soms ook behoefte aan rust als ze overprikkeld
toegankelijkheid en inclusiviteit. Politieke partijen
zijn. Stilteruimtes kunnen dan een simpele maar effectieve
zouden daarom ook mensen met autisme moeten
oplossing vormen.
meenemen op hun kieslijst.
NVA Gemeenteraadsverkiezingen | Jouw gemeente autismevriendelijker
Zorg Laagdrempelige ondersteuning zoals levensloopbegeleiding, zonder (herhaalde) indicaties Problemen ontstaan vooral op overgangsmomenten (van school wisselen, van baan wisselen, een scheiding), waardoor mensen met autisme kunnen uitvallen. Hun kwaliteit van leven kan vervolgens enorm achteruitgaan. Belangrijk is dat gemeenten juist op die momenten mensen met autisme ondersteunen en maatwerk bieden. Laagdrempelige ondersteuning zoals levensloopbegeleiding, zonder (herhaalde) indicaties, kan hierin voorzien. Zodat autistische inwoners kunnen rekenen op passende hulp en niet langer afhankelijk zijn van versnipperde hulpverlening.
Aandacht voor autisme en verstandelijke beperking Mensen met autisme en een verstandelijke beperking vallen vaak tussen wal en schip. Zij hebben andere behoeften dan mensen met autisme en een gemiddelde of hoge intelligentie. En ook dan mensen met alleen een
Wonen
verstandelijke beperking. Vergeet deze groep niet bij het maken van beleid en pas maatwerk toe.
Woonbehoefte autistische mensen Gemeenten moeten de woonbehoefte van
Keuzevrijheid van pgb
aandachtsgroepen (waaronder ook die van mensen met
Het borgen van de keuzevrijheid van pgb zoals in de
autisme) in kaart brengen en in die behoefte voorzien.
wet beschreven staat. Omdat iedere persoon met
Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan prikkelarme
autisme verschillend is en het autisme zich anders uit
woningen in een groene omgeving. In Tilburg zijn dat soort
per persoon, is het belangrijk dat er maatwerk via de
woningen al gerealiseerd voor mensen met autisme.
pgb kan worden toegepast. De dienstverlening via
Begeleid wonen jongeren met autisme Creëer meer mogelijkheden voor begeleid wonen voor
ZIN is vaak niet specifiek genoeg toegespitst op de persoonlijke situatie van de autistische persoon.
jongeren soms nog een stap te ver. Begeleid wonen is dan
Voldoende mogelijkheden voor logeeropvang vanuit de Jeugdwet
een goede tussenstap, waarbij ze ervaring opdoen met
Om ouders of vaste verzorgers te ontlasten, is
vaardigheden die nodig zijn om zelfstandig te wonen.
het van belang dat er voldoende aanbod is aan
jongeren met autisme. Zelfstandig wonen is voor deze
Urgentieverlening
logeeropvang vanuit de Jeugdwet. Zo kunnen kinderen met autisme gedurende een paar dagen,
Verleen urgentie als een inwoner met autisme
tijdens vakantie of een weekend elders verblijven.
aangeeft dat hij of zij ernstig lijdt onder de prikkels
Bijvoorbeeld in gespecialiseerde logeerhuizen,
in de huidige woonomgeving.
zorgboerderijen of gastgezinnen.
NVA Gemeenteraadsverkiezingen | Jouw gemeente autismevriendelijker
Bestaanszekerheid en werk Voorlichting aan werkgevers/ambtenaren over vooroordelen rondom autisme Mensen met autisme hebben kwaliteiten die werkgevers goed kunnen gebruiken. Zo zijn ze vaak betrouwbaar en loyaal en werken ze vaak hard. Om autistische mensen ook goed te laten functioneren op de werkvloer, zijn vaak maar kleine aanpassingen nodig. Zodat rekening wordt gehouden met de mogelijke prikkelgevoeligheid en de belastbaarheid van mensen met autisme. Voorlichting aan werkgevers en ambtenaren zou dit onder de aandacht kunnen brengen. Eventuele vooroordelen moeten worden bestreden.
Begeleiding van mensen met autisme indien nodig
Jeugdzorg
Om te voorkomen dat mensen met autisme problemen
Individuele begeleiding en maatwerk
ervaren tijdens belangrijke overgangsmomenten op het
Voor jongeren met autisme kan individuele
werk, zouden ze naast levensloopbegeleiding ook gebruik
begeleiding effectiever zijn, vanwege bijvoorbeeld hun
moeten kunnen maken van een jobcoach.
prikkelgevoeligheid. Omdat autisme zich bij ieder mens
Meer tijd en aandacht voor mensen met autisme die zijn uitgevallen
anders kan uiten, is maatwerk altijd van belang.
Stop met ABA
Voor mensen met autisme die zijn uitgevallen op de
Het Nederlands Autisme Register (NAR) heeft een
werkvloer, is het soms lastig om zelfstandig de draad
onderzoeksrapport over ABA (Applied Behavior Analysis)
weer op te pakken. Met tijd en aandacht en samen stap
opgesteld in opdracht van het ministerie van VWS. Het
voor stap toewerken naar herintreding, zijn ze vaak wel
risico op negatieve effecten van ABA, zeker op de langere
weer in staat om actief te worden.
termijn, is niet langer te negeren. ABA mag daarom op
Aandacht voor schoolverlaters van het voortgezet speciaal onderwijs met het uitstroomprofiel ‘arbeid’
geen enkele wijze worden opgedrongen of verplicht, zoals nu soms gedaan wordt door scholen, jeugdzorg of gemeenten. Verplichting zou verboden moeten worden. Als behandeling voor kinderen en jongeren met autisme
Leerlingen met autisme met een uitstroomprofiel
is ABA af te raden. Zorg voor kinderen met autisme mag
‘arbeid’ hebben extra begeleiding en training nodig in de
geen risico geven op trauma en schade op latere leeftijd.
vaardigheden die nodig zijn in een werkomgeving. Het
Veel ouders van kinderen met autisme en een (ernstige)
zou goed zijn als zij tijdens en na hun schooltijd begeleid
verstandelijke beperking geven aan dat er voor deze
worden in de zoektocht naar een baan, om hun kansen
doelgroep nauwelijks alternatieven zijn. Zij moeten écht
te vergroten.
iets te kiezen hebben.
NVA Gemeenteraadsverkiezingen | Jouw gemeente autismevriendelijker
Onderwijs Voorkom schooluitval door meer aandacht, maatwerk en flexibiliteit Uit ervaringsverhalen van jongeren met autisme blijkt steeds weer dat uitval voorkomen kan worden. Scholen moeten dan wel bereid zijn om de behoefte van jongeren met autisme centraal te stellen. Dat kan al door meer aandacht te geven, een flexibele opstelling en het nodige maatwerk.
Jongeren al in het laatste jaar van mbo/hbo begeleiden op weg naar werk Voor jongeren met autisme is het goed als zij in het laatste jaar van het mbo of hbo begeleid worden op weg naar werk. Uit diverse initiatieven, zoals Career Jumpstart, waarbij dit wordt toegepast, blijkt dat jongeren met autisme daarna gemakkelijker aan het werk komen. Het werk dat ze doen sluit ook beter aan op het niveau van hun opleiding.
Wachtlijsten voor speciaal onderwijs terugdringen Uit een peiling van het ministerie van Onderwijs blijkt dat één op de vijf scholen in het gespecialiseerd onderwijs een wachtlijst heeft. Bijna de helft van de leerlingen op een wachtlijst moet zes maanden of langer wachten. Hierdoor komen deze leerlingen thuis te zitten, wat veel stress oplevert en waar ook hun sociale contacten onder lijden. Ook levert dit onnodige vertraging op in hun schoolloopbaan.
Gemeenten moeten zorgen voor goed leerlingenvervoer De verantwoordelijkheid voor het vervoer van en naar school wordt steeds vaker afgewenteld op de toch al overbelaste ouders, of op de kinderen zelf. De rit in een volle touringcar is stressvol. En een (elektrische) fiets voor de kinderen is niet altijd een oplossing. Door bijkomende motorische problemen is zelfstandig door het verkeer fietsen niet altijd mogelijk of veilig. NVA Gemeenteraadsverkiezingen | Jouw gemeente autismevriendelijker
Sport & vrije tijd Kennis over autisme bevorderen bij sportclubs Mensen met autisme ervaren vaker stress. Sporten werkt goed om stress te verminderen. Samen sporten kan sociaal contact bevorderen. Om meer mensen met autisme te laten genieten van sport, is meer kennis nodig over autisme bij sportclubs. Zodat clubs rekening kunnen houden met specifieke behoeften van mensen met autisme en sporten aantrekkelijker wordt.
Voldoende toegankelijke vrijetijdsmogelijkheden voor kinderen en jongeren met autisme Er zijn niet genoeg toegankelijke vrijetijdsmogelijkheden voor kinderen en jongeren met autisme. Het is belangrijk
Participatie & suïcidepreventie
Denk dan aan een prikkelarme bioscoopvoorstelling of
Oog voor isolatie/eenzaamheid ouderen met autisme – gespreksgroepen
prikkelarme uurtjes bij musea en andere instellingen.
Ouderen met autisme kunnen door gebrek aan sociale
dat er voor hen ook voldoende prikkelarme activiteiten zijn.
contacten vereenzamen en in een sociaal isolement raken. Voor deze ouderen kan het fijn zijn om aan gespreksgroepen met andere ouderen met autisme deel
Maatschappelijke ondersteuning
te nemen. Zo blijven zij sociale contacten opdoen, en ervaren erkenning en herkenning die zij vaak niet in hun omgeving vinden.
Beschikbaarheid en betaalbaarheid hulp in de huishouding
Aandacht voor suïcidepreventie bij mensen met autisme
Voor mensen met autisme kan het lastig zijn om
Mensen met autisme hebben een zeven keer hogere
overzicht te houden op dagelijkse huishoudelijke
kans om suïcide te plegen dan andere mensen.
taken en kan de uitvoering daarvan te belastend
Het is daarom van belang dat gemeenten in het
zijn. Voor hen is het daarom belangrijk dat hulp in de
suïcidepreventiebeleid specifi ek beleid voor mensen
huishouding beschikbaar en betaalbaar is.
met autisme ontwikkelen en opnemen.
Voor vragen of opmerkingen over dit pamflet kun je mailen met Henri Mandemaker, belangenbehartiger NVA, via henri.mandemaker@autisme.nl NVA Gemeenteraadsverkiezingen | Jouw gemeente autismevriendelijker
Onderwerp: Additionele middelen vanuit Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) Van: coalitie Sociaal Werk Zeeland Aan: gemeenteraad, wethouders Cc: evt. accounthouder(s) gemeente Geachte leden van de gemeenteraad, geachte leden van het college van B&W, Onlangs is er een onderhandelaarsakkoord bereikt voor het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). U bent op 11 juli jl. door de VNG via een ledenbrief geïnformeerd over het doel en de reikwijdte van dit akkoord, het vervolgproces en de bijbehorende financiën voor de komende jaren. Nieuwe AZWA-middelen in de meerjarenbegroting Als het AZWA doorgang vindt, dan betekent dit dat er in de komende jaren vanuit het Rijk structureel extra middelen beschikbaar komen voor gemeenten, om samen met partners in de zorg en het sociaal domein invulling te geven aan de beweging van zorg naar gezondheid en preventie. Binnen het AZWA is ook een mechanisme afgesproken voor het verschuiven van zorggeld naar gemeenten. Deze afspraak leidt tot structurele financiering voor gemeenten, gekoppeld aan verwachte besparingen in de zorg (in euro’s en arbeidscapaciteit). Binnenkort start u met de begrotingsbehandelingen, ook voor de meerjarenbegroting van de gemeenten die zijn aangesloten bij de Coalitie Sociaal Werk Zeeland.
Graag willen we u vragen om in dit proces alvast rekening te houden met de additionele AZWA-middelen voor de komende jaren en de inzet van het sociaal werk bij het alloceren van deze middelen. Bewezen aanpakken vanuit een sociale infrastructuur In de verbinding tussen het sociaal domein en de zorg heeft het sociaal werk een vanzelfsprekende rol, vanuit onze kennis van en contacten met het lokale netwerk. Samen met inwoners en vele vrijwilligers bouwen we aan zorgzame, weerbare buurten door onder meer het aanbieden van collectieve activiteiten en de inzet van onze professionals. Onderdeel van het AZWA is de brede implementatie van domein overstijgende ketenaanpakken die zich in de praktijk hebben bewezen, zoals sociaal verwijzen (zoals Welzijn op Recept) en valpreventie. En de sociale basisinfrastructuur in wijken en buurten die hiervoor rand voorwaardelijk is, zoals de aanwezigheid van lokale teams en eenduidige, laagdrempelige voorzieningen op het gebied van gezondheid, ondersteuning en welzijn. Inzet en financiering AZWA Hieronder vindt u een beknopt overzicht van de inzet vanuit het AZWA waarin wij als sociaalwerkorganisaties nu al een rol spelen, en die we de komende jaren verder kunnen versterken: Kansen
Inzet vanuit het AZWA
Financiering landelijk
Samenwerking eerstelijnszorg
Sociaal verwijzen
Opbouw van 17 miljoen in 2027 naar 68 miljoen structureel in 2031
Coalitie Sociaal Werk Zeeland
info@sociaalwerkzeeland.nl
Samenwerking geestelijke gezondheidszorg
Samenwerking ouderenzorg/ wijkverpleging Inloopvoorziening sociaal en gezond
Lokale teams en hechte wijkverbanden vanuit verbinding met de buurt/wijk Verkennend gesprek
Laagdrempelige steunpunten waar ervaringsdeskundigen met sociaal werk activering en zingeving faciliteren van mensen met een ernstige psychische aandoening (EPA) Ketenaanpak dementie (wordt nog concreet uitgewerkt maar sociaal werk kan hierin veel betekenen, blijkt uit pilots) Veel bestaande buurtlocaties zijn/kunnen hiervoor worden ingezet waar bewoners laagdrempelig binnenlopen voor een activiteit, kop koffie, praatje, maaltijd en waar ook huisarts, POH en/of wijkverpleegkundige aanwezig is
Opbouw van 30 miljoen in 2027 naar 58 miljoen structureel in 2031 Opbouw van 20 miljoen 2027, 35 miljoen 2028, 32 miljoen 2029 (afhankelijk van resultaten daarna structureel) Opbouw van 22 miljoen in 2027 naar 54 miljoen structureel in 2031
Opbouw van 2027 20 miljoen, 2028 30 miljoen en 2029 50 miljoen (afhankelijk van resultaten daarna structureel) Opbouw van 40 miljoen in 2027 naar 75 miljoen structureel in 2031
Samen voor gezondheid en preventie Als het AZWA gestalte krijgt, dan staan wij als coalitie Sociaal Werk Zeeland klaar om samen met u verder vorm en invulling te geven aan veerkrachtige inwoners in vitale wijken in de gemeenten Middelburg, Veere, Schouwen- Duiveland, Noord- Beveland, Borsele, Kapelle, Reimerswaal, Goes, Hulst en Terneuzen. Heeft u vragen of stelt u een nadere toelichting op prijs, neem dan gerust contact met ons op. Wij vertellen u graag hoe Sociaal Werk Zeeland, in samenwerking met (zorg)partners en de overheid, de gezondheid en zelfredzaamheid van inwoners kan bevorderen. Met vriendelijke groet, Namens de coalitie Sociaal Werk Zeeland Natasja Reebergen (directeur-bestuurder Vizita, Middelburg) Marco Kooiman (directeur Welzijn Veere, Veere) Yvonne van Renswoude (directeur-bestuurder SMWO, Goes) Annemiek de Schepper (directeur- bestuurder Hulst voor elkaar, Hulst) Mariska Sijs-Bentschap Knook (directeur- bestuurder Hulst voor elkaar, Hulst) Jan Provoost (directeur- bestuurder aan-z, Terneuzen) Corinne de Feijter (directeur- bestuurder aan-z, Terneuzen)
Coalitie Sociaal Werk Zeeland
info@sociaalwerkzeeland.nl
Dienstverlening per gemeente SchouwenDuivenland
NoordBeveland
Veere
Middelburg
Vlissingen
Goes
Borsele
Kapelle
Reimerswaal Terneuzen
Hulst
Sluis
Tholen
Welzijn en preventie Welzijnswerk /-activiteiten
SMWO
Welzijn Veere
Vizata
aan-z
Hulst voor Elkaar
Vrijwilligerswerk/diensten
SMWO
Welzijn Veere
Vizata
SMWO
aan-z
Hulst voor Elkaar
Burgerinitiatieven
SMWO
Welzijn Veere
Vizata
SMWO
aan-z
Hulst voor Elkaar
Burenhulp
SMWO
Welzijn Veere
Buurtbemiddeling Sportaanbod / - coaches
SMWO SMWO
Jongerenwerk
SMWO
Vizita
Vizata
Welzijn Veere
Vizata
Vizata
SMWO SMWO
SMWO
SMWO
SMWO Sportpunt Terneuzen
Hulst voor Elkaar
Welzijn Veere
Vizata
SMWO
aan-z
Hulst voor Elkaar
Maatschappelijke ondersteuning (Onafhankelijke) cliëntondersteuning
SMWO
Vizita + Welzijn Veere
Vizita
SMWO
SMWO
SMWO
SMWO
aan-z
Hulst voor Elkaar
Maatschappelijk werk (o.a. sociaal juridisch, relaties, financieel, …)
SMWO
Vizita
Vizita
SMWO
SMWO
SMWO
SMWO
aan-z
Hulst voor Elkaar
Tijdelijk huisverbod
SMWO
Vizita
Vizita
SMWO
aan-z
Hulst voor Elkaar
Vizita + Welzijn Veere
Vizita
Gemeente Terneuzen
Vluchtelingenwerk
aan-z
Hulst voor Elkaar
aan-z
Hulst voor Elkaar
Toegang tot Wmo
aan-z
Hulst voor Elkaar
Toegang tot de Jeugdwet
aan-z
Hulst voor Elkaar
aan-z
Hulst voor Elkaar
aan-z
Hulst voor Elkaar
Begeleiding nieuwkomers Schoolmaatschappelijk werk
SMWO
Vizita
Vizita
SMWO
Ondersteuning bij opgroeien en opvoeden
SMWO
Vizita
Vizita
SMWO
Vizita
Vizita
SMWO
Sociaal raadslieden
SMWO
SMWO
SMWO
Lokale toegang
Projecten Kerngezond Sociaal verwijzen: waaronder VIP live en Welzijn op Recept Ondersteuning Oekraïners
Vizita SMWO
Vizita Welzijn Veere
Vizita
SMWO SMWO
SMWO
Dienstverlening per organisatie
Welzijn en preventie Welzijnswerk /-activiteiten (o.a. bewegen, taal, cursus, …)
✓
✓
✓
✓
✓
Vrijwilligerswerk
✓
✓
✓
✓
✓
Burgerinitiatieven
✓
✓
✓
✓
✓
Burenhulp
✓
Buurtbemiddeling
✓ ✓
✓
Sportaanbod / -coaches
✓
✓
✓
✓
Jongerenwerk
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
Maatschappelijk werk (o.a. sociaal juridisch, relaties, financieel, …)
✓
✓
✓
✓
Tijdelijk huisverbod
✓
✓
✓
✓
Maatschappelijke ondersteuning (Onafhankelijke) cliëntondersteuning
Begeleiding nieuwkomers
✓
✓
Schoolmaatschappelijk werk
✓
✓
✓
✓
Ondersteuning bij opgroeien en opvoeden
✓
✓
✓
✓
Sociale raadslieden
✓
✓
Toegang tot Wmo
✓
✓
Toegang tot de Jeugdwet
✓
✓
✓ (Borsele)
✓
✓
✓
✓
✓
Lokale toegang
Projecten Kerngezond
✓
Sociaal verwijzen: waaronder VIPLive en Welzijn op Recept Ondersteuning Oekraïners
✓
✓
maart 2025
sociaal werk zeeland Waar wij voor staan Onze missie Wij ondersteunen mensen in kwetsbare situaties in Zeeland, zowel op individuele als collectieve basis, zodat zij regie kunnen houden over hun leven en actief kunnen deelnemen aan de samenleving.
Onze visie Wij geloven dat iedere inwoner van Zeeland de kans verdient om volwaardig mee te doen in de maatschappij. We zetten ons in voor een stevige bestaanszekerheid voor elke inwoner en investeren preventief in ieders gezondheid.
Wij vertellen je graag meer Contactgegevens info@sociaalwerkzeeland.nl
De kracht zit in verbinding. Wij slaan de handen ineen. De kracht van onze samenwerking Het versterken van de sociale basis in Zeeland Vergroten van de impact van sociaal werk Versterking van samenwerking met de regionale (zorg)partners Deskundigheidsbevordering (i.s.m. opleidingsinstituten voor sociaal werkers in Zeeland) Innovatie
Hoe sociaal werk en zorg elkaar versterken Sociaal werk speelt een belangrijke rol in het bevorderen van het welzijn en de gezondheid van mensen en draagt hierdoor bij aan het ontlasten van het zorgsysteem. Sociaal Werk Zeeland werkt samen met (zorg)partners en de overheid aan het optimaal inzetten van sociaal werk in Zeeland. Dit doen we onder andere door het aanreiken van preventief aanbod, vroegsignalering, het ontwikkelen van collectief aanbod en digitalisering.
Sociaal Werk Zeeland is een coalitie van de sociaal werk organisaties in Zeeland:
sociaal werk zeeland Onze gezamenlijke focus Welzijn en brede welvaart Wij ondersteunen bij alle uitdagingen die nu eenmaal bij het leven horen Wij zetten in op het versterken van het collectief Wij verbinden inwoners, vrijwilligers en professionals Inwoners van Zeeland kunnen bij ons terecht in de wijk Wij signaleren behoeftes in de wijk
Praktijkvoorbeelden: Ontmoeting in de wijk en buurtcentra Vrijwilligerswerk en -netwerken Mantelzorgondersteuning Ondersteuning bij financiën, opvoeding en gezondheid
Leefbaarheid en preventieve gezondheid Wij stimuleren inwoners om te investeren in hun mentale en fysieke welzijn. We promoten het beschikbare aanbod waarmee zij zelfstandig en/of met begeleiding aan de slag kunnen Wij zorgen voor wijken waar jongeren veilig en gezond kunnen opgroeien Wij dragen actief bij aan vitale wijken waar buurtbewoners elkaar kennen, ontmoeten en ondersteunen Wij versterken de bewustwording rondom eenzaamheid en sporen de gemeenschap aan tot ‘omzien naar elkaar’
Praktijkvoorbeelden: Positieve Gezondheidstest, groepsaanbod en online leerlijnen Sport- en beweegaanbod Buurtinitiatieven Digitale platformen, sociale kaart en activiteitenkalender
Sociale integratie en ondermijning Wij versterken jongeren zodat ze minder gevoelig zijn voor de verleidingen vanuit criminaliteit/ondermijning Wij zetten in op sociale integratie voor, onder andere, mensen met psychische problemen, mensen met een migratie-achtergrond, LHBTQIA+ en mensen met een beperking Wij activeren inwoners om op signalen van criminaliteit en overlast te letten
Praktijkvoorbeelden: Jeugd- en jongerenwerk en schoolmaatschappelijk werk Inzetten van sleutelfiguren Sociale vaardigheden en assertiviteit onder jongeren vergroten Aandacht voor de lokale normen en waarden om onderdeel te worden van de lokale gemeenschap Ondersteuning bij huiselijk geweld
Toegankelijkheid en mobiliteit Wij bevorderen mobiliteit als sleutel voor het vergroten van de kansen op scholing, betaald werk en een breed netwerk Wij zijn het eerste aanspreekpunt voor alle sociale vraagstukken. Wij zorgen ervoor dat de Zeeuw de zorg en ondersteuning die hij nodig heeft, kan bereiken
Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)
Praktijkvoorbeelden: Ondersteuning bij het aanvragen van Jeugd- en Wmovoorzieningen Activiteiten die de sociale mobiliteit bevorderen, zoals de boodschappenbus en hulp bij het OV Onafhankelijke cliëntondersteuning Formulierenbrigade (hulp bij het begrijpen en invullen van formulieren)