26-007 rvs Storting in Transitiefonds Zeeland

raadsvoorstel volgnummer

29 januari 2026 26-007

onderwerp

storting in Transitiefonds Zeeland

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder

Rutger Schonis Volksgezondheid en milieu Cor Helmendach c.helmendach@middelburg.nl 0118 675234

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Voor een bedrag van €633.000 deel te nemen in het door Impuls Zeeland opgerichte Transitiefonds. 2. Geen wensen of bedenkingen ter kennis van het college te brengen zoals bedoeld in artikel 160 lid 2 van de Gemeentewet. Aanleiding

Bedrijven spelen een belangrijke rol in de energietransitie. Klimaatbeleid is één van de gedeelde opgaven in het coalitie-akkoord. Impuls Zeeland NV is het regionale ontwikkelingsbedrijf. Impuls signaleert dat er behoefte is aan financiering van installaties voor opslag en distributie van energie voor bedrijven. Voor investeringen met een hoog risicoprofiel wil Impuls achtergestelde leningen verstrekken. Dit betekent dat bij een eventueel faillissement, andere schuldeisers voorrang krijgen bij de boedelverdeling. Effect

extra investeringen in installaties voor opslag en distributie van energie Argumenten

Impuls NV benadrukt dat het transitiefonds een essentieel initiatief is om de energie- en grondstoffentransitie in onze regio te versnellen. De energietransitie in Zeeland vraagt naar schatting meer dan €1,8 miljard, terwijl een aanzienlijk deel van deze financiering niet door private partijen wordt gedekt. Het Transitiefonds Zeeland is bedoeld om dit marktfalen te ondervangen en investeringen in de energie- en grondstoffentransitie te stimuleren. Waarom een Transitiefonds? Marktonderzoek toont aan dat er een duidelijke behoefte is aan financiering oplopend tot € 5 miljoen per bedrijf of project. Terwijl in alle andere Nederlandse regio’s al succesvolle regionale energiefondsen actief zijn, ontbreekt in Zeeland een dergelijk fonds. Het Transitiefonds Zeeland richt zich op investeringen in de energietransitie, waaronder energieopslag, industriële procesoptimalisatie, laad- en netinfrastructuur in de utiliteitsbouw. Hoewel de focus op de energietransitie ligt, biedt het Transitiefonds ook financieringsmogelijkheden binnen de grondstoffentransitie. Dit omvat onder andere circulaire economie, hergebruik van materialen (plastics, bio-based grondstoffen, water) en recycling van kritische materialen zoals zeldzame aardmetalen. In de toekomst kan het fonds ook een rol spelen in de financiering in andere transities, zoals de eiwittransitie.

Het Transitiefonds start met een omvang van minimaal €25 miljoen en kan doorgroeien naar €100 miljoen. Het fonds ondersteunt rendabele initiatieven met aantoonbare impact, zoals CO₂-reductie en het oplossen van netcongestie, die niet volledig door private investeerders gefinancierd kunnen worden. Vanuit het Transitiefonds zal maximaal 50% van een project gefinancierd worden, met investeringsbedragen tussen €100.000 en maximaal 5-10% van de totale fondsomvang. Governance en Financiering. Impuls NV wil hiermee projecten mogelijk maken die niet met een bancair krediet kunnen worden gefinancierd, zoals projectfinancieringen. Projectfinanciering is een vorm van financiering die 1

specifiek wordt gebruikt voor grote, kapitaalintensieve projecten, zoals energiecentrales, infrastructuur, industriële installaties of duurzame energieprojecten. Provinciale Staten hebben €14,3 miljoen beschikbaar gesteld bijna alle Zeeuwse gemeenteraden hebben besloten om deel te nemen in het fonds. Het fonds wordt opgezet als een B.V. en functioneert als een 100% dochteronderneming van Impuls Zeeland. De financieringen vanuit het fonds zullen tegen marktconforme voorwaarden worden verstrekt. Tevens zal het fonds naar verwachting revolverend zijn, waardoor de financiële middelen in stand blijven. De fondsmanagers van Impuls Zeeland beheren het fonds en de portefeuille, waarbij investeringsbeslissingen worden genomen op basis van advies van een externe en onafhankelijke Investeringscommissie. Fundamentele wijzigingen in het investeringsbeleid vallen onder de RvC en AvA van Impuls Zeeland. Er is een Fondsplan gemaakt waarin de doelgroep en financieringscondities zijn beschreven. Dit fondsplan treft u als bijlage aan. Het transitiefonds zal leningen verstrekken aan MKB-bedrijven die in Zeeland zijn gevestigd. In samenwerking met Impuls Zeeland heeft de provincie Zeeland de verkenning naar het Transitiefonds in gang gezet. De beoogde provinciale investering bedraagt €25 miljoen, waarvan €2 miljoen reeds is toegezegd vanuit de Regiodeal.

Om dit fonds succesvol op te zetten en direct impact te kunnen maken, vraagt Impuls NV aan gemeente Middelburg een bijdrage van € 633.000. Deze middelen worden ingebracht in het fonds en blijven in het fonds ter beschikking om te investeren in bedrijven of projecten in de regio. Het fonds zal geen rendement uitkeren. De rente-opbrengst van de leningen zal worden gebruikt als vergoeding voor fondsbeheer door Impuls NV. De provincie Zeeland heeft afspraken gemaakt over de maximale vergoeding aan Impuls NV voor het fondsbeheer. Een deel van het rendement uit het fonds is naar verwachting nodig om dekking te bieden voor leningen die niet worden terugbetaald. Impuls NV zal verantwoording afleggen over het fondsbeheer in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Impuls NV. agiostorting Bij een agiostorting betalen aandeelhouders meer dan de nominale waarde van de aandelen die ze ontvangen. In dit geval is er sprake van een extra kapitaalstorting aandelen die de gemeente al heeft. Agiostortingen worden gestort naar separate agioreserves voor iedere aandeelhouder in Impuls Zeeland. Deze separate agioreserves worden middels een partiele statutenwijziging gecreëerd (besluitvorming AVA 20 november 2025).

Indien het fonds in de toekomst wordt opgeheven, keren de beschikbare middelen uitsluitend terug naar de aandeelhouders die daadwerkelijk middelen hebben ingebracht, en wel naar rato van hun inbreng. Deze constructie maakt het tevens mogelijk dat aandeelhouders hun agiostorting gespreid over meerdere jaren kunnen inbrengen. Daarnaast kan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) op een later moment besluiten het agio geheel of gedeeltelijk te converteren naar aandelenkapitaal. In dat geval wijzigt het percentage van de deelneming van de aandeelhouders in Impuls Zeeland overeenkomstig.’ looptijd Het Transitiefonds Zeeland heeft een actieve periode tot en met 2050. Het is mogelijk dat een specifieke transitiedoelstelling op enig moment wordt behaald, bijvoorbeeld de energietransitie in 2050. In een dergelijk geval geldt als uitgangspunt dat lopende investeringen op een duurzame wijze worden afgerond en dat de beschikbare middelen bij voorkeur worden herbestemd ten behoeve van nieuwe transitiedoelstellingen. Het is aan de aandeelhouders van Impuls om in zo’n situatie te besluiten over herbestemming van het fonds of opheffing ervan. staatssteunanalyse Er is een staatssteunanalyse uitgevoerd. Dit betreft een analyse van de beoogde verstrekking van middelen van de overheden aan Impuls Zeeland / het TFZ ten behoeve van de opzet van het TFZ. 2

Staatssteunrechtelijke aspecten met betrekking tot financiële verstrekkingen vanuit het TFZ aan de uiteindelijke begunstigden (MKB-bedrijven) zijn nog niet getoetst. Dit dient nog te worden getoetst voordat het fonds actief wordt. Kanttekeningen

Uit het marktonderzoek dat Impuls Zeeland heeft laten uitvoeren door Rebel Groep blijkt dat het MKB weinig problemen heeft om energiebesparende maatregelen of om windturbines en PV-installaties te financieren. Er is volgens Rebel Groep wel behoefte aan kapitaal voor: • energie-opslag, daarvoor is geen sprake van een bewezen bedrijfsmodel. Dit maakt een deel van de financiers huiverig om kapitaal te verstrekken, wat de realisatie van projecten in de weg staat • andere projecten met een hoog risicoprofiel, zoals warmte- en waterstofprojecten en laadinfrastructuur • financiering van sectoren in transitie, zoals de schelpdiersector Uit het project Smart Grid Arnestein is niet gebleken dat laadinfrastructuur moeilijk financierbaar is. Daar hebben zich al verschillende investeerders voor gemeld. Financiering kan uiteraard op andere locaties wel een probleem vormen. Er zijn al diverse fondsen voor duurzaamheidsmaatregelen bij bedrijven: MKB Duurzaamheidsfonds Voor investeringen in batterijen en tal van andere installaties voor energie-opwek, besparing of energie-opslag kunnen ondernemers een beroep doen op het MKB Duurzaamheidsfonds (uitgevoerd door Qredits). De rijksoverheid verleent een subsidie op de rentelasten.

OWE Voor elektrolysers is er geen financieringsregeling, maar een subsidie van maximaal 80% van de investering: OWEsubsidie: Opschaling Volledig Hernieuwbare Waterstofproductie via Elektrolyse. De OWE-subsidie voorziet in subsidie voor zowel de investering als de exploitatie. Borgstelling MKB Groen Deze regeling kan veelal uitkomst kan bieden bij dit soort investeringen. Doelgroep voor deze regeling is MKB met max 250 FTE personeel en jaaromzet tot 50 miljoen of een balanstotaal van 43 miljoen. Dat betreft het gros van het Middelburgs bedrijfsleven. Het Rijk staat dan 50-75 procent garant voor de bancaire financiering, dit betreft de doelgroep van het transitiefonds zowel qua bedrijven als type investeringen. BMKB - Voorwaarden | RVO.nl BMKB-Groen | RVO.nl De financier is bij deze borgstellingsregeling verantwoordelijk voor een juiste risico-inschatting, ook op basis van de levensvatbaarheid van het bedrijf. Risicoprofiel leningen Impuls NV heeft aangegeven dat het transitiefonds aanvullend op BMKB Groen kan zijn. Dat betekent dat het transitiefonds een achtergestelde lening verstrekt in die gevallen waar de borgstelling voor de bank nog onvoldoende zekerheid biedt. Daarnaast wil Impuls NV projectfinancieringen verstrekken, bijvoorbeeld voor Ehubs.

Het belangrijkste kenmerk van projectfinancieringen is dat de terugbetaling van de lening voornamelijk afhankelijk is van de kasstromen die het project zelf genereert, niet van de kredietwaardigheid van de betrokken bedrijven. Het transitiefonds loopt daardoor een hoog risico over het aflossen van verstrekte leningen. Financiën

De gevraagde kapitaalbijdrage aan de gemeente Middelburg ter vorming van dit fonds bedraagt € 633.000. Op de ingebrachte middelen in het fonds wordt geen vergoeding ontvangen. Het fonds zal naar verwachting (indien leningen afgelost worden en/of bij voldoende rendement) revolverend zijn. Aangezien de gemeente over een ruime (positieve) kaspositie beschikt hoeft er geen additionele financiering aangetrokken te worden waardoor de externe rentelasten ongewijzigd blijven. Indien externe financiering wel aan de orde was geweest zouden de rentelasten van dit voorstel, op basis van de huidige marktrente, jaarlijks zo rond de € 20.000 liggen.

3

Duurzaamheid

Het fonds is gericht op het mogelijk maken van investering die nodig zijn voor de energietransitie bij bedrijven. Bedrijven kunnen een belangrijke rol spelen bij de energietransitie. Het energiesysteem ondergaat grote veranderingen. Decentrale opwekking en opslag van elektriciteit spelen daarbij een belangrijke rol. Het is van groot belang dat bedrijven over voldoende kapitaal kunnen beschikken om hun rol in de energietransitie te kunnen spelen en om minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen. Communicatie en participatie

nvt Uitvoering

Impuls NV zal op de hoogte worden gebracht van het besluit van gemeente Middelburg. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

nvt Bijlagen 1. Rapport Rebel Groep 2. Fondsplan Transitiefonds Zeeland

Middelburg, 16 december 2025 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

Garmt Kolhorn de burgemeester,

Yvonne van Mastrigt

4