25-168 rvs Terrassenbeleid Middelburg 2025

raadsvoorstel datum vergadering

18 december 2025

volgnummer onderwerp

Terrassenbeleid Middelburg 2025

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder

Rutger Schonis Economie Cynthia Westerweel c.westerweel@middelburg.nl 0118-675257

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Kennis te nemen van het ontwerp Terrassenbeleid Middelburg 2025 (zoals opgenomen als bijlage 3 bij dit raadsvoorstel) en de “Notitie beantwoording zienwijzen” (zoals opgenomen als bijlage 1 bij dit raadsvoorstel) die naar aanleiding ervan zijn ingediend; 2. Het Terrassenbeleid Middelburg 2025 (zoals opgenomen als bijlage 2 bij dit raadsvoorstel), als onderdeel van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit Gemeente Middelburg, vast te stellen; 3. Bijlage 8 uit de Nota Ruimtelijke Kwaliteit 2016 in te trekken; 4. Om als onderdeel van het reeds vastgestelde “Implementatieplan fiets- en autoparkeerbeleid gemeente Middelburg” de herinrichting van Plein 1940 in 2026 in overleg met de betreffende horecaondernemers uit te werken waarbij het fietsparkeren, terrassen, verkeersveiligheid en bereikbaarheid voor hulpdiensten in samenhang worden beoordeeld. 5. Om in het derde kwartaal van 2026 het onder 4 genoemde herinrichtingsplan in ontwerp gereed te hebben; 6. De volgende uitgangspunten voor het op te stellen beeldkwaliteitsplan voor overdekte winterterrassen vast te stellen: a. uniformiteit en transparantie van de bouwwerken; b. duurzaam materiaalgebruik; gebruikte materialen blijven binnen biologische of technische kringloop.

Aanleiding

Terrassen zijn vanuit recreatief, toeristisch en economisch perspectief belangrijk voor de stad. Ze dragen in hoge mate bij aan de uitstraling van de stad, zorgen voor sfeer en levendigheid en fungeren als ontmoetingsplaats voor bezoekers en bewoners. Aantrekkelijke en gezellige terrassen leveren bovendien een bijdrage aan een langere verblijfsduur en aan een toename van bestedingen van bezoekers aan de stad. Daarnaast verruimen zij de exploitatiemogelijkheden van horecabedrijven en zorgen ze voor werkgelegenheid. Een terras is echter medebepalend voor de uitstraling van de openbare ruimte. Voor het waarborgen en het bevorderen van de kwaliteit van de openbare ruimte is de gemeente verantwoordelijk. Het mogen voeren van een terras op de openbare weg is daarom geen vanzelfsprekendheid, maar een mogelijkheid die de gemeente onder voorwaarden biedt uitsluitend indien het voeren van een terras verantwoord en passend is in omgeving. Door de aantrekkingskracht van Middelburg worden terrassen, economisch gezien, steeds belangrijker voor horecaondernemers. Daarnaast is er, mede vanwege de toegenomen woonfunctie in de binnenstad, in toenemende mate ook behoefte aan andere gebruiksfuncties (bijvoorbeeld parkeren en openbaar groen). Het huidige beleidsplan terrassen dateert uit 2016 Terrassenbeleid Middelburg 2016.

Voortschrijdend inzicht, ontwikkelingen (zoals de sterke groei van het aantal horecabedrijven) en de grote aantrekkingskracht die Middelburg uitoefent, maken dat ervoor is gekozen om het terrassenbeleid te vernieuwen en te optimaliseren. In april 2025 heeft 1

u de beleidsdoelen voor het nieuwe terrassenbeleid vastgesteld. Tezamen met alle input die is opgehaald uit het participatietraject heeft dit geresulteerd in het concept Terrassenbeleid Middelburg 2025. Op 17 september 2025 heeft ons college het concept Terrassenbeleid Middelburg 2025 vrijgegeven voor inspraak. Gelijktijdig hebben wij u via een memo actieve informatie geïnformeerd over de belangrijkste wijzigingen ten opzichte van het huidige terrassenbeleid uit 2016. Het concept Terrassenbeleid Middelburg 2025 heeft gedurende 6 weken ter inzage gelegen, van 19 september tot en met 30 oktober 2025. Eenieder kon binnen deze termijn een zienswijze naar voren brengen. Op het concept zijn in totaal 21 zienswijzen binnengekomen. Naar aanleiding van de ingediende zienswijzen is het concept op een aantal onderdelen aangepast. Op 18 november 2025 heeft ons college de “notitie beantwoording zienswijzen” (bijlage 1) vastgesteld en biedt het college uw raad nu het definitieve Terrassenbeleid Middelburg 2025 (bijlage 2) ter vaststelling aan. Effect

In het Terrassenbeleid Middelburg 2025 hebben we ruimte gegeven waar het kan en richting gegeven waar het moet. We hebben gestreefd naar een duidelijk en goed handhaafbaar nieuw terrassenbeleid met een optimaal evenwicht tussen de belangen van de inwoners en bezoekers van de stad en die van de ondernemers. Argumenten

In het Terrassenbeleid Middelburg 2025 hebben we rekening gehouden met de sociale functie en de levendigheid in de binnenstad en met de economische belangen van de horecaondernemers. Daarnaast hebben we rekening gehouden met de andere publieksfuncties, de ruimtelijke kwaliteit, het waardevolle erfgoed (de monumenten), de openbare orde en veiligheid, de bereikbaarheid van hulpdiensten, de behoefte aan parkeerplaatsen, de wens om de (binnen)stad klimaatbestendig te maken en het waarborgen van het woon- en leefklimaat in de binnenstad. Het college is zich ervan bewust dat horecaondernemers een belangrijk deel van hun omzet op het terras realiseren. Het financiële belang is dan ook groot. Alle gemeentes in Nederland werken met terrasvergunningen. Gemeentes verkopen geen stukken van de openbare weg omdat ze grip moeten kunnen houden op het gebruik van de openbare ruimte. In de toekomst kan het nodig zijn om een stuk grond dat nu wordt gebruikt als terras, voor andere doeleinden in te zetten. Een terrasvergunning is dan ook niet voor eeuwig en de grond waarop het terras staat is en blijft in eigendom van de gemeente. Ondernemers moeten zich daarvan voldoende bewust zijn. De huidige terrasvergunningen zijn gekoppeld aan de exploitatievergunning. Bij wijziging in de exploitatie dient altijd een nieuwe terrasvergunning aangevraagd te worden en wordt de situatie opnieuw beoordeeld.

Een terrasvergunning kan, in de huidige situatie, dus niet mee verkocht worden. In het Terrassenbeleid Middelburg 2025 stellen we daarom voor om nieuwe terrasvergunningen voor een periode van 5 jaar uit te geven. Voor de ondernemers biedt dit meer duidelijkheid over de duur van hun vergunning. Bovendien is de nieuwe terrasvergunning (binnen de geldigheidsduur) overdraagbaar/mee te verkopen. Dit is ook een belangrijke wens van de ondernemers gebleken en daaraan wil het college op deze wijze gehoor geven. Verschillende zienwijzen hebben nog geleid tot aanpassingen in het Terrassenbeleid Middelburg 2025. In de notitie beantwoording zienswijzen staan alle aanpassingen en ambtshalve wijzigingen vermeld. Hieronder benoemen wij de belangrijkste onderwerpen waarop wijzigingen zijn doorgevoerd ten opzichte van het ontwerpplan: Het verbod op regengoten is geschrapt. Voor ondernemers is het belangrijk om hun terras ook bij slecht weer te kunnen gebruiken. Regengoten spelen hierin een belangrijke rol. Aangezien parasols met regengoten nog steeds inklapbaar blijken te zijn, is een verbod op regengoten overbodig en daarom geschrapt. Parasols op één voet met vier kappen staan we toe, mits de parasol en de centrale mast met elkaar verbonden zijn door een draagarm die zich onder de parasol bevindt. Deze parasols hebben als grote voordeel dat er minder palen op het terras staan.

Echter, door hun omvang (meer dan 60m2) zijn ze dermate beeldbepalend in het beschermd stadsgezicht dat de draagconstructie zich wel onder de parasol moet bevinden. De aantrekkelijkheid van Middelburg komt grotendeel voort uit het historische en monumentale karakter van de stad. Dit willen we te allen tijde waarborgen. Een open karakter van terrassen is dan ook noodzakelijk om het zicht op de karakteristieke gevels in de binnenstad (in het beschermd stadsgezicht) te behouden. Om 2

-

deze reden en vanwege veiligheid (vluchtroutes) en bereikbaarheid van hulpdiensten blijven regels m.b.t. terrasschermen, bloembakken en (lounge)banken noodzakelijk. We hebben ze echter op basis van de zienswijzen nog verder versoepeld en vereenvoudigd. Ze zijn daardoor makkelijker toe te passen voor ondernemers en beter te handhaven voor de gemeente. De overgebleven (hoofd)regels hebben we voor de duidelijkheid bovendien schematisch verwerkt (zie bijlagen 15, 16, 17 en 18 in het Terrassenbeleid Middelburg 2025). Uw raad heeft inmiddels het nieuwe parkeerbeleid vastgesteld, Dat heeft consequenties voor Plein 1940 en het Damplein. Plein 1940 maakt onderdeel uit van het nog op te stellen “Implementatieplan fiets- en autoparkeerbeleid Gemeente Middelburg”. Als onderdeel van het implementatieplan zullen op Plein 1940 naast het fietsparkeren ook de terrassen een plaats moeten krijgen. Daarnaast zal rekening gehouden moeten worden met de verkeersveiligheid en de bereikbaarheid van hulpdiensten. We stellen daarom een herinrichting voor Plein 1940 voor als onderdeel van het door uw raad reeds gevraagde implementatieplan. Het streven is om uiterlijk in het derde kwartaal van 2026 het deel van Plein 1940 van het implementatieplan in ontwerp gereed te hebben. Uw raad heeft tevens besloten om de parkeerfunctie op het Damplein te handhaven.

Op het Damplein zullen daarom geen nieuwe terrasvergunningen meer worden verleend op (voormalige) parkeervakken. De huidige terrassen kunnen blijven bestaan zolang er niets wijzigt in de exploitatie.

De belangrijkste onderwerpen uit de zienswijzen die niet hebben geleid tot wijzigingen zijn: Gevelheaters: we begrijpen dat de montage van heaters op de gevel praktische voordelen heeft voor horecaondernemers. De gemeente hecht echter veel waarde aan de uitstraling van de voorgevels in het beschermd stadsgezicht. In de Nota Ruimtelijke Kwaliteit is bepaald dat airco-units en buiten-units van warmtepompen niet op de voorgevels gemonteerd mogen worden. Gevelheaters zijn eveneens apparaten die afbreuk doen aan de beeldkwaliteit van een gevel. In lijn met de eerder genoemde bepalingen in de Nota Ruimtelijke Kwaliteit wordt in het terrassenbeleid de montage van gevelheaters daarom uitgesloten. Daarbij wordt in veel steden reeds gewerkt met stoelverwarming. Deze manier van verwarmen zou veel beter passen bij onze duurzaamheidsdoelstellingen. Reclame: we laten ondernemers vrij in materiaal- en kleurgebruik bij de inrichting van hun terras. Uit het participatietraject hebben we opgehaald dat zowel ondernemers als bezoekers hier voorstanders van zijn. Het vrij laten van kleuren en materialen zal ongetwijfeld zorgen voor meer diversiteit en bontere terrassen. Echter, de binnenstad maakt onderdeel uit van beschermd stadsgezicht. We streven daarom naar een straatbeeld passend bij het beschermd stadsgezicht.

Het toestaan van allerlei vormen van reclame op terrassen past daar niet bij en daarom kiezen wij voor een algeheel verbod op reclame-uitingen. Het voordeel van het kiezen van deze lijn is dat deze uniform en daarom ook makkelijk te handhaven is. Periode winterstad: overdekte winterterrassen zullen worden getoetst aan een, nog op te stellen, beeldkwaliteitsplan. Dit vraagt bepaalde investeringen van ondernemers. Door de periode voor overdekte winterterrassen van vier maanden mogen en kunnen we die investeringen van ondernemers ook verwachten. Kanttekeningen

In vergelijking met het beleid voor terrassen uit 2016 krijgen horecaondernemers nu meer vrijheid bij de inrichting van hun terras. Aangezien horecaondernemers ook gebaat zijn bij mooie en uitnodigende terrassen vertrouwen we erop dat ze hier op een verantwoorde manier mee om zullen gaan. Wel stellen we voor om het beleid na 5 jaar te evalueren. Financiën

n.v.t. Duurzaamheid

Voor de overdekte winterterrassen zal in 2026 een beeldkwaliteitsplan (BKP) opgesteld worden. Uit het participatietraject is gebleken dat er veel waarde wordt gehecht aan uniforme bouwwerken met een transparante uitstraling. Gezien de ambities op het gebied van duurzaamheid, stellen we voor om zoveel mogelijk te werken met circulaire materialen. Wij stellen voor om uniformiteit, transparantie en duurzaamheid dan ook als uitgangspunten vast te stellen voor het op te stellen BKP. 3

Communicatie en participatie

Aan de totstandkoming van het Terrassenbeleid Middelburg 2025 ligt een uitvoerig participatietraject ten grondslag. Aan de indieners van een zienswijze is teruggekoppeld op welke manier de zienswijze is beantwoord, of dit tot aanpassingen heeft geleid en zo ja tot welke. Het geanonimiseerde zienswijzenrapport is als bijlage 1 bij dit voorstel gevoegd. Na vaststelling van het Terrassenbeleid Middelburg 2025, zal deze op middelburg.nl geplaatst worden. Uitvoering

Horecaondernemers zullen worden geïnformeerd over het nieuwe Terrassenbeleid Middelburg 2025. Nieuwe terrasaanvragen zullen worden getoetst aan het Terrassenbeleid Middelburg 2025. Op terraselementen die niet zijn vergund en die niet voldoen aan het nieuwe beleid zal worden gehandhaafd. Bijlagen 1. Notitie beantwoording zienwijzen 2. Terrassenbeleid Middelburg 2025 3. Ontwerp Terrassenbeleid Middelburg 2025 4. Opbrengst participatie terrassenbeleid Middelburg, 11 november 2025 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

Garmt Kolhorn de burgemeester,

Yvonne van Mastrigt

4