25-144 rvs Subsidie Vizita en onderzoek sociaal team

raadsvoorstel volgnummer

13 november 2025 25-144

onderwerp

Subsidie en onderzoek sociaal team

behandelen in raadscommissie

Maatschappelijke Zaken

portefeuillehouder

Willemien Treurniet Sociaal Domein Ellenoor de Fretes ellenoor.de.fretes@middelburg.nl 0118-675671

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Voor de uitvoering van activiteiten van het sociaal team in 2026 door Vizita eenmalig extra middelen beschikbaar te stellen ter hoogte van eenmalig € 183.000 en dit te dekken uit de beschikbare middelen 2025 en te verwerken als budgetoverheveling bij de Najaarsbrief 2025. 2. Kennis te nemen van het onderzoek dat het college gaat uitvoeren over de onderstaande vragen en kennis te nemen van de intentie van het college om zich aan de uitkomsten van dit onderzoek te verbinden: a. Wat moet er minimaal door een maatschappelijke organisatie aan activiteiten uitgevoerd worden om aan de gemeentelijke doelstellingen uitvoering te geven? Op welke manier krijgt dit vorm in gemeenten van soortgelijke grootte als de gemeente Middelburg? b. Wat is de kostprijs van dergelijke activiteiten? c. Kijkend naar de lokale markt in de gemeente Middelburg, welke financieringsvorm is het best passend voor de gemeente Middelburg bij de uitvoering van de activiteiten? 3. Voor het uitvoeren van het onderzoek genoemd onder 2 aan het college eenmalig middelen beschikbaar te stellen ter hoogte van € 150.000 en dit te dekken uit de beschikbare middelen 2025 en te verwerken als budgetoverheveling bij de Najaarsbrief 2025. Aanleiding

Aanvraag subsidie 2026 door Vizita Op 28 mei 2025 heeft Vizita de subsidieaanvraag voor 2026 ingediend. In de aanvraag worden activiteiten beschreven. De onderverdeling die gemaakt kan worden is de volgende: Activiteiten sociaal domein: sociaal team, welzijnswerk, maatschappelijke dienstverlening, onafhankelijke cliëntondersteuning, vrijwilligersondersteuning, buurtsportwerk, ambulant jongerenwerk en Meedenkers. Het onderdeel van activiteiten van De Spot zijn losgekoppeld. U wordt hier bij een apart voorstel over geïnformeerd. Activiteiten ten behoeve van de Wet inburgering; Activiteiten ten aanzien van de opvang van Oekraïense ontheemden. Vizita heeft in totaal voor 2026 € 6,3 miljoen aan subsidie aangevraagd. De aanvraag komt niet overeen met de middelen die uw raad beschikbaar heeft gesteld. Voordat we hier verder op ingaan willen we u meenemen naar een stukje voorgeschiedenis. Voorgeschiedenis Op 7 juli 2021 heeft uw raad het Middelburgs Model vastgesteld. Hierin is het sociaal team beschreven. Het sociaal team wordt uitgevoerd door wat nu stichting Vizita is (voorheen Welzijn Middelburg en Maatschappelijk Werk Walcheren). Naast deze opgave voert de organisatie verschillende activiteiten uit ter hulp en ondersteuning aan kwetsbare inwoners in Middelburg. De organisatie heeft om uitvoering te geven aan het sociaal team verschillende stappen gezet.

In beginsel veelal organisatorisch van aard zoals een fusie per 1-1-2024 van Stichting Welzijn Middelburg en Maatschappelijk Werk Walcheren, het opbouwen van het bedrijfsbureau en vormgeven van zowel de 1

bedrijfs- als werkprocessen. Er is door het college tijd en ruimte geboden om deze ontwikkeling te doorlopen. Om deze stappen te realiseren heeft uw raad en het college geïnvesteerd door met name de afgelopen jaren incidenteel meer aan subsidie beschikbaar te stellen tegen opzichte van voorgaande jaren. Door de organisatie in opbouw en de transformatie in de dienstverlening (van regulier welzijns- en maatschappelijk werk naar éen generalistisch team) en de hiervoor extra benodigde financiële middelen, was het lastig inschatten welke kosten daadwerkelijk structureel zouden worden. Aan het realiseren van het sociaal team is nooit een budgetplafond gekoppeld. Inmiddels is de organisatie, ondanks tegenslagen onderweg, steeds verder opgebouwd. Beoordeling aanvraag 2026, activiteiten sociaal domein In de subsidieaanvraag voor 2026 kwam naar voren dat ten opzichte van 2025 een forse toename was aan subsidie. Het college heeft de aanvraag getoetst aan de hiervoor beschikbare kaders, te weten de Algemene wet bestuursrecht, de door u vastgestelde Algemeen subsidieverordening 2022 en de door het college vastgestelde subsidieregeling Sociaal Domein Middelburg 2023-2026 (hierna: subsidieregeling). Voor activiteiten die Vizita uitvoert op het gebied van het sociaal domein is in 2025 een bedrag van € 4.191.285 aan subsidie verleend.

Dit is het door uw raad beschikbare budget voor 2026, verhoogd met de indexering van 2,1 %. Dit betekent dat er budget beschikbaar is van € 4.279.229 Vizita vraagt voor 2026 een bedrag van € 5.496.229. Er is een verschil en verhoging aan subsidie van € 1.216.927. In de beoordeling heeft het college geconstateerd dat een deel van het verschil gecorrigeerd dient te worden. Vizita hanteert namelijk een hoger bedrag aan overheadkosten dan volgens de subsidieregeling toegestaan is. De correctie bedraagt € 325.261. Deze correctie heeft ertoe geleid dat het gecorrigeerde bedrag niet voor subsidie in aanmerking komt en wordt afgewezen. Verder heeft het college geconstateerd dat Vizita een aantal zaken naar voren brengt om te onderbouwen waarom de aanvraag voor 2026 hoger is ten opzichte van 2025. De onderbouwing heeft met name betrekking op verhoogde salaris- en personele kosten, het inhuren van een projectmanager voor 2026, het wegwerken van achterstanden in registratie medewerkers bij SKJ, een verzuimverzekering, langlopende ICT-contracten en indexeringen over 2024 en 2025. Een aantal verklaringen van Vizita ter onderbouwing van de verhoging van de subsidieaanvraag wordt niet overgenomen. Dat kan zijn omdat de verklaringen niet juist zijn, niet onderbouwd zijn of nu niet aan de orde zijn. Daarnaast kunnen een aantal verklaringen wel gevolgd worden.

Dat zijn: verhoging salaris- en personele kosten (€ 554.500), inhuren projectmanager (€ 95.000) en achterstanden op SKJ-registraties wegwerken (€ 125.000). Dit heeft ertoe geleid dat het college voornemens is om een bedrag van € 5.053.802 toe te kennen aan subsidie voor 2026. Een bedrag van € 442.427 wordt geweigerd. Een deel van de subsidie die verleend gaat worden voor 2026 kan gedekt worden uit structurele middelen, te weten € 3.619.895 en een deel kan gedekt worden uit aanwezige incidentele middelen € 1.251.424. Dan resteert een bedrag van € 182.483 U wordt verzocht dit bedrag eenmalig beschikbaar te stellen om continuïteit te geven aan de huidige dienstverlening. Onderzoek Vizita heeft een meerjarenbegroting ingediend bij het college. Hieruit blijkt dat de kosten die Vizita maakt jaarlijks aanzienlijk zullen toenemen en daarmee ook het verzoek om subsidie. Vizita heeft ook gevraagd om een meerjarenperspectief. Ze wensen meerjarige afspraken te maken met het college zodat de continuïteit en stabiliteit van de organisatie geborgd kan worden. Daarnaast wenst Vizita reserves op te bouwen (vet op de botten) en een gesprek te voeren over marktconforme prijzen.

Gebleken is dat het college en Vizita eenzelfde behoefte heeft over de volgende zaken: Duidelijkheid over welke activiteiten nodig zijn om de inwoners van de gemeente Middelburg te ondersteunen op een laagdrempelige manier (zoals in het Middelburgs Model is bedoeld). Duidelijkheid over de hoogte van marktconforme prijzen die gekoppeld zijn aan de uitvoering van bovengenoemde activiteiten. Het positioneren van een sociaal team dat verankerd is in de gemeente Middelburg en stabiel is in zowel dienstverlening als kostenbeheersing (bedrijfsvoering). 2

Om voorgaande te kunnen bereiken heeft het college besloten om een extern onderzoek uit te voeren. In het onderzoek staan de volgende vragen centraal: 1. Wat moet er minimaal door een maatschappelijke organisatie aan activiteiten uitgevoerd worden om aan de gemeentelijke doelstellingen uitvoering te geven? Op welke manier krijgt dit vorm in gemeenten van soortgelijke grootte als de gemeente Middelburg? 2. Wat is de kostprijs van een dergelijke activiteit? 3. Kijkend naar de lokale markt in de gemeente Middelburg, welke financieringsvorm (subsidie of inkoop) is het best passend voor de gemeente bij de uitvoering van de activiteiten? De verwachting is dat als een zorgvuldig onderzoek wordt gedaan naar bovenstaande vragen, de gemeente kan toewerken naar een bestendige en (financieel) duurzame relatie met een maatschappelijke partner. Dat kan Vizita zijn voor het geheel, voor een deel van de activiteiten of andere organisaties. Het geeft daarnaast uw raad een beeld wat reële kosten zijn zodat de begroting hierop gebaseerd kan worden. Zodra de uitkomsten van het onderzoek bekend zijn, worden die aan uw raad voorgelegd. Om dit onderzoek te kunnen uitvoeren door een extern bureau wordt verzocht middelen beschikbaar te stellen van € 150.000. Het college heeft de intentie om zich aan de uitkomsten van het onderzoek te verbinden. Effect

Het effect van het verstrekken van extra middelen ten behoeve van de subsidieverlening aan Vizita is dat hiermee de continuïteit van de dienstverlening aan de inwoners geborgd wordt. Het effect van het verstrekken van middelen voor een extern onderzoek is dat de gemeente kan toewerken naar een bestendige en (financieel) duurzame relatie met een maatschappelijke partner en uw raad een duidelijk beeld krijgt wat reële kosten zijn van de uitvoering van activiteiten en u uw begroting hierop kan baseren. Argumenten

1. Ter beschikking stellen middelen voor extra subsidie van € 183.000. 1.1 Borging van laagdrempelige hulp en ondersteuning Stichting Vizita is een subsidierelatie van de gemeente Middelburg en voert een breed aantal activiteiten uit op het gebied van hulp en ondersteuning aan inwoners zoals het sociaal team, begeleiding aan statushouders en Oekraïense ontheemden. Poppodium De Spot is altijd een organisatieonderdeel geweest maar Vizita gaat dit deel in 2026 uit de organisatie ontvlechten en verzelfstandigen. Hier is in de Begroting 2026 een toelichting opgegeven. Het beleidskader Middelburgs Model geeft weer hoe de infrastructuur voor het sociaal domein in Middelburg eruit ziet en welke doelstellingen moeten worden nagestreefd. Vizita heeft de afgelopen jaren een groot aantal activiteiten ontplooid ten behoeve van deze doelstellingen. Met het beschikbaar stellen van de benodigde extra middelen kan Vizita hiermee doorgaan en tevens als strategisch partner samen met het college investeren in de laagdrempelige hulp en ondersteuning. 1.2 Kostentoename 2026 De aanvraag voor subsidie wordt beoordeeld aan de hand van wet- en regelgeving, te weten de Algemene wet bestuursrecht, de door uw raad vastgestelde Algemeen subsidieverordening 2022 en de door het college vastgestelde subsidieregeling.

In de wet- en regelgeving staan de uitgangspunten voor subsidieverlening zoals de eisen aan een aanvrager en aan de aanvraag zelf. De aanvrager moet laten zien op welke wijze aan de eisen wordt voldaan, wat er voorgenomen wordt om aan activiteiten uit te voeren en welke kosten hiermee voor een organisatie samenhangen. Het college toetst de subsidieaanvragen aan deze kaders. Zoals bij de aanleiding is geschetst heeft het college de subsidieaanvraag voor 2026 beoordeeld en geconcludeerd dat het college niet over voldoende middelen beschikt om de subsidie, waar Vizita voor 2026 aanspraak op kan maken, te kunnen verlenen. Voor 2026 gaat het om een bedrag van € 183.000 aan tekort aan dekking. De verhoging van subsidie t.o.v. 2025 is noodzakelijk voor Vizita om de benodigde kosten voor de uitvoering van de activiteiten ten behoeve van hulp en ondersteuning aan de inwoners van de gemeente Middelburg te kunnen betalen. 2. Uitvoeren van een onderzoek 2.1 Reële prijzen 3

De AMvB reële prijs Wmo 2015 is een Algemene Maatregel van Bestuur die regels bevat voor gemeenten om een reële prijs te stellen voor Wmo-ondersteuning die ze inkopen bij aanbieders. Het doel is een goede balans tussen prijs en kwaliteit van de Wmo-ondersteuning te garanderen door gedetailleerde kostprijselementen te definiëren, zoals kosten voor beroepskrachten, overhead en indexering, die gemeenten in hun contracten moeten hanteren. De AMvB zorgt ervoor dat tarieven een realistische weerspiegeling zijn van de kosten die nodig zijn voor kwalitatieve en continue dienstverlening, met als gevolg dat de gemeentelijke aanbestedingen transparanter en zorgvuldiger worden. Dit geldt ook voor subsidie. In de subsidieregeling sociaal domein is opgenomen dat voor subsidie alleen de redelijke kosten in aanmerking komen. Kosten zijn redelijk als ze noodzakelijk zijn voor de subsidiabele activiteit en gebaseerd zijn op marktconforme prijzen en tarieven. Er is geconstateerd dat Vizita elke jaar meer subsidie aanvraagt en dit leidt tot een toenemende financiële druk bij de gemeente. Om inzicht te krijgen in de reële marktconforme tarieven is het noodzakelijk dat hiervoor een onderzoek wordt uitgevoerd. Een dergelijk onderzoek moet door een extern onderzoeksbureau uitgevoerd worden en heeft een aantal maanden doorlooptijd (naar schatting ca. 6 maanden).

Hiervoor is naar verwachting een bedrag van € 150.000 voor nodig en uw raad wordt voorgesteld om deze middelen bij eenmalig via een overheveling in de Najaarsbrief 2025 beschikbaar te stellen. 2.2 Doorontwikkeling van de dienstverlening Vanuit de opgave uit het Middelburgs Model is samen met Vizita gewerkt aan de opbouw van een sociaal team. Met het sociaal team is beoogd dat activiteiten die van oudsher door welzijnswerk en maatschappelijk werkers uitgevoerd werden, in een sociaal team door éen generalistisch team uitgevoerd worden. Dit is ook door de organisatie zelf in haar dienstverleningsconcept van voorjaar 2023 opgenomen. Uit de activiteiten die opgevoerd zijn in de subsidieaanvraag en uit de praktijk komt regelmatig naar voren, dat het integreren van verschillende activiteiten en functies tot éen generalistisch team nog niet geleid heeft tot herziening van het totale activiteitenaanbod. Het onderzoek kan ook aanknopingspunten geven om gemeentelijk beleid nader te concretiseren om een uitvoerende organisatie, via subsidie of andere wijze, meer (uitvoerings)kaders mee te geven. 2.3 Jaarlijkse toename in subsidieaanvragen Financieel uitgegaan van de twee subsidiebudgetten voor de rechtsvoorgangers van Stichting Welzijn Middelburg en divisie Maatschappelijk Werk Walcheren van Stichting Zorgstroom.

Van dit financieel kader is de afgelopen jaren afgeweken door extra middelen beschikbaar te stellen voor frictiekosten. Dit werd redelijk geacht ten behoeve van de realisatie van een sociaal team en voor de organisatie. Er is tijd, ruimte en middelen beschikbaar gesteld voor deze transformatie. Er is binnen Vizita dan ook hard gewerkt om de organisatie opnieuw in te richten. Er lijkt bij Vizita nu een beeld te ontstaan van de kosten die structureel van aard worden om de huidige dienstverlening te kunnen continueren. Het college is van mening dat het naar de toekomst toe het niet haalbaar is om uit te blijven gaan van het huidige structurele budget. Naast onderzoek naar reële tarieven is het ook noodzakelijk om de dienstverlening te evalueren. Zoals gezegd heeft Vizita een groot aantal activiteiten ontplooid en voert zij deze uit. Nu de transformatie naar een sociaal team voor een belangrijk deel gerealiseerd is, is meer ruimte om een doorkijk met Vizita te gaan maken van de maatschappelijke opgaven die op ons afkomen en het gesprek te voeren over de betekenis hiervan voor het sociaal team en andere activiteiten die de organisatie uitvoert. Met het onderzoek wordt beoogd, geadviseerd te worden over welke dienstverlening minimaal nodig is om aan de doelstellingen uit gemeentelijk beleid te voldoen.

2.4 Financieringsvorm Voor het college is het van belang om na een aantal jaren van ervaring met subsidie, te beoordelen of subsidie nog de best passende vorm is of overgegaan zou moeten worden tot inkoop. In relatie tot de rest van de onderzoeksvragen wordt een extern advies op deze vraag als meerwaarde gezien. Kanttekeningen

1. Ter beschikking stellen middelen voor extra subsidie van € 183.000. 1.1 Minder activiteiten kunnen uitgevoerd worden Voor Vizita kan minder subsidie leiden tot het uitvoeren van minder activiteiten. Dat kan gevolgen hebben voor de dienstverlening aan de inwoners van Middelburg. Dit hoeft niet per definitie nadelig te zijn voor inwoners zolang Vizita het schrappen van activiteiten in overleg met de gemeente uitvoert. 4

1.2 Mogelijke reorganisatie bij Vizita Als Vizita haar dienstverlening niet kan bijstellen, dan kan het verlenen van minder subsidie consequenties hebben voor de betalingsverplichtingen van de stichting. De organisatie is voor ca. 80% afhankelijk van subsidie van de gemeente Middelburg. Vizita heeft aangeven dat wanneer een substantieel deel van de aanvraag (meer dan 10%) wordt geweigerd, zij een reorganisatie overwegen. Dit kan gevolgen hebben voor het personeel dat in dienst is. Vizita heeft aangegeven een groot aantal medewerkers in vaste dienst te hebben. In het geval Vizita niet haar personeel kan uitbetalen wordt een sociaal plan opgesteld. Vizita heeft aangegeven dat de mogelijke frictiekosten bij de gemeente neergelegd zullen gaan worden. Met hetgeen het college kan beschikken, inclusief € 183.000, is er sprake van een weigering van 10,9 % van het totaal aangevraagde subsidie. 2. Onderzoek 2.1 Zonder onderzoek kunnen we geen reële tarieven bepalen en wordt niet voldaan aan de AMvB. 2.2 Zonder onderzoek blijft onduidelijk wat de financieel meerjarige situatie is voor de uitvoering van laagdrempelige hulp en ondersteuning zoals Vizita die nu biedt en welk budget hiervoor in de gemeentelijke begroting opgenomen moet worden.

2.3 Zonder onderzoek komt er geen antwoord op de vraag wat er minimaal door een maatschappelijke organisatie uitgevoerd moet worden om aan de gemeentelijke doelstellingen vorm te geven. 2.4 Het college en Vizita hebben eenzelfde behoefte om meerjarige zekerheid te krijgen en stabiliteit te borgen door uitspraken te kunnen doen over de minimale dienstverlening, kostprijs en best passende financieringsvorm, aansluitend op de situatie in Middelburg. Financiën

1.1 Ontbrekende dekking subsidie 2026 De voorgelegde Programmabegroting biedt op dit moment geen positief saldo om deze extra kosten a € 183.000 te dekken. Maar in 2025 is het budget niet geheel aan subsidie beschikt vanwege weigering van een deel van de aangevraagde subsidie. Dit incidentele beschikbare budget wordt in de Najaarsbrief ter overheveling aan uw raad voorgesteld wat als dekking kan fungeren voor de extra kosten in 2026. 2.1 Onderzoekskosten De voorgelegde Programmabegroting biedt op dit moment geen positief saldo om deze extra kosten a € 150.000 te dekken. Maar in 2025 is het budget niet geheel aan subsidie beschikt vanwege weigering van een deel van de aangevraagde subsidie. Dit incidentele beschikbare budget wordt in de Najaarsbrief ter overheveling aan uw raad voorgesteld wat als dekking kan fungeren voor de extra kosten in 2026. Zijn er significante gevolgen voor het weerstandsvermogen? Niet van toepassing Duurzaamheid

Niet van toepassing Communicatie en participatie

Niet van toepassing Uitvoering

Vizita is geïnformeerd over het besluit van het college. Maar heeft nog geen beschikking ontvangen want dat is afhankelijk van het besluit van uw raad. Zodra uw raad middelen voor het onderzoek beschikbaar stelt, zullen de voorbereidingen voor het onderzoek in gang gezet worden. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Niet van toepassing Bijlagen -

5

Middelburg, 7 oktober 2025 Burgemeester en wethouders van Middelburg de waarnemend secretaris,

Garmt Kolhorn de burgemeester,

Yvonne van Mastrigt

6